Xá Lợi Của Đức Phật

06 - HỒI SINH

Ngài Anagrika Dharmapla (1864-1933) sanh trong dòng dõi quý tộc ở Tích lan. Lúc đó, Tích lan trải qua hai thế kỷ bị người Bồ-đào-nha, Hà-lan và Anh quốc thống trị. Phật giáo bị chánh quyền và những nhà truyền giáo nước ngoài đàn áp hà khắc đến nổi nó chỉ tồn tại trên danh từ mà thôi. Ngài Anagrika Dharmapla khi còn nhỏ đã được giáo dục tại các trường Thiên chúa, nhưng khi lớn lên lại thấm nhuần tinh thần Phật giáo. Lúc hai mươi tuổi, Anagrika Dharmapla đã từ bỏ triển vọng của sự nghiệp phục vụ tại nước nhà mà đem hết thời gian phụng sự cho Phật giáo. Sự sung túc về vật chất đã không cản trở chí nguyện trở thành bậc tu sĩ ‘không nhà’ của ngài. Sự nghiệp trong đời ngài là thắp lại ngọn đèn chánh pháp ‘vì lợi ích và an lạc cho số đông’.

Ngài bắt đầu công việc ngay tại quê hương của ngài là Tích lan. Từ làng này đến làng nọ bằng chiếc xe bò, ngài đã gặp và nói chuyện với nhiều nông dân cũng như trí thức – đã tạo nguồn cảm hứng, tự tin và hy vọng và đã làm sống lại sự nhận thức về gia sản tâm linh của họ. Ngài đã nhận ra rằng nhu cầu vật chất căn bản phải được quan tâm trước khi theo đuổi các lý tưởng tâm linh cao hơn. Thế nên, ngài bắt đầu thành lập các dự án phúc lợi xã hội như là trường học, các trung tâm huấn nghệ, các cô nhi viện, bịnh viện miễn phí và một viện đào tạo các công tác xã hội cho nữ cư sĩ. Công việc của ngài đã khiến ngài đi khắp thế giới. Suốt các cuộc thăm viếng tại Miến-điện, Thái-lan, Nhật-bản, Đại-hàn, Trung-hoa, ngài đã cố gắng đưa ra một lối sống mới đúng chánh pháp và xúc tiến mối liên lạc và hiểu biết lẫn nhau hơn trong giới Phật tử khắp các miền đất khác nhau. Tại Châu âu và Châu mỹ ngài đã gieo hạt giống chánh pháp trong tâm của những người mới biết đến Phật giáo hoặc những người đã từng gây tổn hại đến mục tiêu của Phật giáo. Năm 1893, ngài đại diện cho giới Phật giáo tham sự Hội nghị tôn giáo thế giới tại Chicago, nơi mà ngài đã trở thành một trong những người diễn thuyết nổi tiếng nhất. Ngài Anagrika Dharmapla không những gây ấn tượng cho người khác bằng tài hùng biện và sự hiểu biết thấu đáo chánh pháp mà quan trọng hơn, ngài đã truyền và gây cảm hứng cho những người khác bằng cuộc đời và đức hạnh gương mẫu của ngài qua sự kiện sống đúng chánh pháp cả trong ngôn từ lẫn ý nghĩa.

HỘI ĐẠI-BỒ-ĐỀ

Chính tại quê hương của Đức Phật, công hạnh của ngài Anagrika Dharmapla đã có tác động lớn lao. Vào thời điểm đó, trừ một số nhỏ các tộc người thiểu số ở phía đông bắc, Phật giáo đã trở nên gần như suy tàn ở Ấn Độ. Năm 1885, ngài Edwin Arnold, tác giả của tập thơ ‘The Light of Asia’ (Ánh sáng Á Châu), đã viết một loạt bài báo trong tạp chí ‘The Telegraph’ (Điện báo) ở Luân đôn. Ngài đã đưa ra sự chú ý về tình trạng hoang tàn của các đền và tháp ở Bồ-đề-đạo-tràng (nơi Đức Phật thành đạo). Khi ngài Anagrika Dharmapla đọc những bài báo đó, ngài đã vô cùng xúc động. Ngài cảm nhận tình cảnh tang thương này bằng chính đôi mắt của mình khi lần đầu tiên đến thăm viếng Bồ-đề-đạo-tràng năm 1891. Tháp Đại-giác của Bồ-đề-đạo-tràng và bao bọc chung quanh là những ngôi đền của đạo Hindu. Nơi này đã bị hư hại nghiêm trọng. Đức Phật được xem là một vị thần của đạo Hindu và Phật tử không thể lễ lạy một cách tự do ở đây. Ngài Anagrika Dharmapla đã kiên quyết khôi phục lại ngôi đại tháp này và đã đề nghị các tăng sĩ Phật giáo được quản lý ngôi đại tháp này. Từ đó, Hội Đại-bồ-đề được thành lập để chấn hưng Bồ-đề-đạo-tràng. Các mục tiêu đầu tiên của Hội là thành lập các tu viện và các học viện Phật giáo và duy trì một ban trị sự gồm các vị tăng Phật giáo tại Bồ-đềđạo-tràng. Ngoài ra, còn ấn hành một tập san Phật giáo bằng tiếng Anh và tiếng Hindi.

Ngài Anagrika Dharmapla đã tập hợp giới Phật tử khắp thế giới để ủng hộ Phật giáo. Những cuộc tranh đấu chính thức thường xảy ra giữa ngài với nhóm đối lập là đạo Hindu. Ngài tin rằng ngôi đại tháp sẽ được trả lại cho Phật giáo qua các biện pháp chánh đáng. Nhưng phía đối lập muốn tiếp tục sở hữu ngôi đại tháp này như là một nơi thờ phượng của đạo Hindu. Cuối cùng điều này đã dẫn đến một cuộc hành hung các tăng sĩ Phật giáo tại Bồ-đề-đạo-tràng vào năm 1893. Tuy nhiên, ngài Anagrika Dharmapla vẫn tiếp tục đấu tranh can đãm mặc dù có bị đe dọa đến sự an toàn của bản thân ngài. Sau 20 năm tự nỗ lực, cuối cùng ngài được phép xây dựng một nhà nghỉ cho khách chiêm bái Phật giáo. Mặc dù, ngài chưa từng mơ ước khôi phục ngôi tháp Đại-giác, nhưng sự gắng sức của ngài một chỗ khác ở Ấn Độ và nước ngoài đều gặp được thành công lớn. Nhiều chi nhánh của Hội Đại-bồ-đề đã lan khắp trong nhiều trung tâm của Ấn Độ, cũng như Tích lan, Anh, Đức và Bắc mỹ. Các ấn bản của Hội như tạp chí Mha Bodhi (Đại-bồ-đề) nổi tiếng đã được lưu hành rộng rãi. Vào tháng 5, năm 1896 lễ Phật đản (Vesak) được cử hành trọng thể lần đầu tiên tại Calcutta, Ấn Độ.

TU VIỆN MULAGANDHAKUTI

Vườn Nai – Chư thiên đoạ xứ (Sarnath – Isitapatana) là nơi Đức Phật đầu tiên chuyển bánh xe pháp cho năm vị đệ tử đầu tiên. Chính tại đây, ngài Anagrika Dharmapla đã thành lập một trung tâm Phật giáo với sự thành công rực rỡ. Khi ngài Anagrika Dharmapla thăm viếng Sarnath lần đầu tiên vào năm 1891, Sarnath bị thu nhỏ thành một ngôi làng bao bọc bởi một khu rừng hoang và làm một bãi đất dành để thả heo. Điều này đã thúc đẩy ngài tự mình gánh vác công việc khôi phục Sarnath. Chỉ với 600 Rupees do mẹ ngài cúng, Hội Đại-bồ-đề đã mua một miếng đất nhỏ ở Sarnath. Với sự đóng góp ngày càng nhiều từ các bạn bè, ngài đã thiết lập một nhà khách dành cho khách hành hương, một trường học cho tăng, một thư viện, một phòng khám bịnh và phát thuốc miễn phí, một trường tiểu học và một trường cao đẳng sư phạm. Phần lớn tài chánh là do các bạn bè của ngài và nữ thí chủ Mary Elizabeth Foster ở Honolulu hỉ cúng.

Năm 1916, chính phủ Anh ở Ấn Độ đã quyết định tặng cho Hội Đại-bồ-đề ba viên xá lợi Đức Phật được phát hiện tại Taxila và Bhattiprolu. Điều được chứng minh qua việc Hội đã xây ba ngôi tháp tại Calcutta, Sarnath và Taxila để thờ xá lợi. Chính nhờ ngài John Marshall, Tổng giám đốc Bộ khảo cổ học và ngài Sankaran Nair, Bộ trưởng bộ giáo dục mà có được món quà vô giá chưa từng thấy như vậy. Một số xá lợi được phát hiện trước đây đã đưa vào các viện bảo tàng ở nước Anh. Đáp ứng những nhu cầu này, ngài Anagrika Dharmapla đã xây tháp Dharmarjika ở Calcutta năm 1920 để thờ xá lợi được tìm thấy ở Bhattiprolu. Dự án xây một tháp ở Sarnath mất nhiều thời gian hơn. Kêu gọi sự hỉ cúng của các Phật tử khắp Châu á như nước đổ lá môn. Bà Mary Elizabeth Foster một lần nữa đã đóng góp đáng kể. Tuy nhiên, tiến trình bị trì trệ do ảnh hưởng của những vấn đề chính trị và thương lượng với các nhà khảo cổ, đòi hỏi đất cho công tác khai quật. Sức khỏe của ngài Anagrika Dharmapla ngày càng suy yếu. Tu viện này cuối cùng hoàn tất vào năm 1931 và được đặt tên là Mlagandhakuti (Hương phòng).²⁷ Vào ngày khánh thành, Tổng giám đốc khảo cổ học nhân danh chính phủ

Ấn Độ đã tặng hai viên xá lợi Phật cho Hội Đại-bồ-đề.

Một viên được tìm thấy ở Taxila và viên kia được phát hiện ở Ngrjunakoa (ngọn đồi của ngài Long thọ) hai năm trước khi tu viện hoàn tất. Trong niềm hân hoan lớn lao, xá lợi được đặt trên lưng một con voi và đi nhiễu quanh tháp ba vòng trước khi được đặt vào bên trong tháp thờ của tu viện. Buổi lễ kéo dài 3 ngày, gần cả ngàn người khách tham dự tại Sarnath. Lễ khánh thành tu viện giống như một vương miện tưởng thưởng công đức cho ngài Anagrika Dharmapla. Vào lúc đó, ngài đã thật sự quá yếu và phải đi xe lăn tới tham dự lễ. Ngài đã xuất gia thọ giới thành một tăng sĩ Phật giáo chỉ vài tháng trước đó và được đặt pháp danh là Devamitta Dharmapla. Tràn đầy niềm vui, Ngài đã phát biểu trong buổi lễ khánh thành rằng:

“Sau 800 năm Phật giáo đã bị quên lãng, hiện nay Phật tử có thể trở lại mảnh đất thiêng liêng Chư-thiên-đoạ-xứ (Isipatana) này. Đó là ước nguyện của Hội Đại-bồ-đề cho người dân Ấn Độ không có sự phân biệt giai cấp và chủng tộc trong giáo lý từ bi của Đức Phật. Tôi tin chắc rằng các bạn sẽ tiếp tục gieo rắc hạt giống chánh pháp của đức Như lai khắp xứ Ấn.”²⁸

Sau giấc ngủ dài bị lãng quên trong nhiều thế kỷ, cuối cùng Phật giáo đã thực sự thức tỉnh và sinh hoạt sống động trở lại nơi đây.

SÁCH THAM KHẢO

Basham A.L., The Wonder that was India, 3rd ed., Sighwick & Jackson, London, 1967

Bodhi B. (trans.), The Middle Length Discourses of the Buddha, Buddhist Publication Society, Kandy, 1995

Carus P., A Buddhist Priest’s View of Relics, Open Court II (1897)

Conze E., Buddhism: Its Essence and Development, 1951: reprint, New York, Harper & Row, 1975

Feer M.L. (ed.), The Samyutta-nikaya, Pali Text Society, London, 1884

Govinda, Stupa Symbolism, Kitabistan, Allahabad & London, 1990

Horner I.B. (trans.), King Milinda’s Questions, Pali Text Society, London, 1963

J.J. Jones (trans), The Mahavastu, London 1952, vol. II

Malalasekera G.P., Dictionary of Pali Proper Names, vol. I, 1937. Reprint: Oriental, New Delhi, 1983

Marshal J, Journal of the Royal Asiatic Society, October 1914

Marshal J, Taxila: An illustrated account of Archaeological Excavations, Cambridge University press, 1951

Memoirs of the Archeological Survey of India, vol. 54 & 71

Nandaratana K. (ed.), Dhatuvamsa, Cultural Publications, Colombo, 1984

Sangharakshita, Anagarika Dharmapala: A Biographical Sketch, Maha Bodhi Society of India, Diamond Jubilee Souvenir, Calcutta, 1952

Simha B.P. and Sita Ram Roy, Vaisali Excavations, 19581962, Patna Directorate of Archeology and Musiums, Bihar, 1969

Srivastava K.M., Buddha’s Lost Town of Kapilavastu Identified, Vishveshvanranad Indological Journal 15, 1977

Trainor K., Relics, Ritual and Representation in Buddhism, Cambridge University Press, Cambridge, 1997

Vacissaratthera, The Chronicle of the Thupa and the Thupavamsa, Pali Text Society, London, 1991

Vacissaratthera, The Chronicle of the Thupa and the Thupavamsa, Pali Text Society, London, 1971

Walshe M. (trans.), Thus Have I heard, Wisdom

Publications, London, 1987

Sư cô Giới Hương sanh năm 1963 tại Bình-tuy. Xuất gia năm 15 tuổi, hiện là trụ trì Tịnh thất Pháp Quang, Vĩnh Lộc A, Bình Chánh, Tp. HCM.

Năm 2003, Sư cô đã tốt nghiệp Tiến-sĩ Phật học tại Trường Đại-học Delhi, Ấn-độ; hiện là Uỷ viên Ban Phật giáo Thế Giới và Ban Phiên Dịch Kinh Điển Đại Thừa của Viện Nghiên Cứu Phật Học VN, Tp. HCM và là Cộng tác viên của Nguyệt san Giác Ngộ, Tp. HCM; sư cô cũng là tác giả của sách:

Boddhisattva and Sunyata in the Early and Developed Buddhist Traditions, Delhi-7: Eastern Book Linkers, 1st print 2004 & 2nd reprint 2005.

Bồ-tát và Tánh-không trong Kinh điển Pali và Đại thừa, Delhi-7: Tủ sách Bảo Anh Lạc, 2005.

Ban Mai Xứ Ấn (3 tập), Delhi-7: Tủ sách Bảo Anh Lạc, 2005.

Xá Lợi của Đức Phật, Tham Weng Yew, Thích Nữ Giới Hương chuyển ngữ, Delhi-7:

Tủ sách Bảo Anh Lạc, 2005.

Hết

Digh Nikya (Trường-bộ kinh), tập II, trang 155.

Jataka (Kinh Bổn sinh), tập IV, Truyện số 479: Kalingabodhi Jataka, trang 228.

Như sách đã dẫn, tập II, trang 164-5.

Jtaka (Kinh Bổn sanh), tập IV, trang 228.

Xem chương II.

‘Đức Phật tự giác ngộ’: mặc dù giác ngộ, những không truyền dạy cho những người khác.

Digha Nikaya(Trrường Bộ Kinh ), tập II, trang 143

Theo các nhà Khảo cổ tiên đoán có 2, 3 nơi (như Piprhw ...) có thể là thành Ca-tỳ-la-vệ. Tuy nhiên, hiện nay họ vẫn chưa đưa ra kết luận cuối cùng. Hãy đợi kết quả của công trình khảo cứu.

Tích lan gọi là Rwanweliseyya.

The Mahavastu (Kinh Phật-bản-hạnh Tập-kinh-dị-bản), J. J. Jones (dịch), tập II, London, 1952, trang 329.

Anagarika Govinda, Stupa Symbolism, Kitabistan, Allahabad, London, 1940.

Theo truyền thống, Đạo Tin lành được xem là tình trạng thóai hóa, vì ngược với những lễ nghi và nghi thức của Đạo Thiên chúa chính thống.

Guruge, Living Fountains, 383.

Vcissaratthera, The Chronicle of the Thpa and the Thpavamsa, London: PTS, 1971.

Majhima Nikya (Kinh Trung Bộ), tập I, trang 290.

Digha Nikya (Kinh Trường Bộ), tập II, trang 141.

Milindapanha (Kinh Na-tiên Tỳ-kheo Vấn đáp), tập I, trang 134, I. B. Horner dịch, King Milinda’s Questions, London: PTS, 1963.
Dịch giả trích dẫn thêm trong mục 90 của Kinh Na-tiên Tỳ kheo dạy như sau: Vua Mi-lan-đa hỏi: Khi Đức Thế-tôn còn tại thế, các Phật tử cung kính, lễ bái cúng dường ngài cũng phải lẽ. Nay ngài đã nhập diệt rồi, các người dầu có lễ bái cúng dường bao nhiêu chăng nữa thì Đức Thế-tôn cũng đâu có hoan hỉ?
Tỳ kheo Na-tiên trả lời như sau: Những cận sự nam, nữ đều cung kính lễ bái cúng dường xá lợi, cây bồ-đề, kim thân Phật… mặc dù biết rằng Đức Phật đã nhập diệt, ngài không còn thoả thích hoan hỉ gì trong những lễ phẩm ấy… Vì

Digha Nikaya (Trường Bộ kinh), tập II, trang 137.

Samyutta Nikya (Tương Ưng bộ kinh), tập III, trang 120.

Dictionary of Pli Proper Names, Malalase G.P., I, 1937, New Delhi: Oriental, reprint: 1983.

The Wonder that was India, Basham A. L., 3rd ed. Sidgwick & Jackson, London, 1967, tr. 58-60.

Chapel G5 in Marshall’s catalogue.

John Marshall, Taxila: an illustated account of Archaeological Excavations, Cambridge University Press, 1951, trang 256-7.

John Marshall, Journal of the Royal Asiatic Society, October 1914, trang 93786.

Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. 54.

Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. 71.

Gandhakuti (hương phòng) là tên của căn phòng nơi Đức Phật an trú tại Lộc Uyển (Sarnath) và tại tu viện Trúc lâm, thành Xá-vệ (Srvasti).

Sangharakshita, Anagrika Dharmapla: A Biographical Sketch, Maha Bodhi Society of India, Diamond Jubilee Souvenir, Calcutta, 1952, trang 64.