Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giáo lý
Phân Tích Giới Tỳ Khưu Ni
- Dịch giả
- Nguyệt Thiên dịch
- Thông tin
- Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)
PHẦN DÙ DÉP
84. Điều học thứ nhất (Sử dụng dù dép)
[444] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định lần thứ nhất
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư sử dụng dù dép. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Tại sao các tỷ-kheo ni lại sử dụng dù dép, giống như các cô gái tại gia hưởng dục vậy?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, ...(như trên)... Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại sử dụng dù dép?
...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư sử dụng dù dép, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại sử dụng dù dép vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào sử dụng dù dép thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỷ-kheo ni như thế.
[445] Sự quy định thêm
Vào lúc bấy giờ, có vị tỷ-kheo ni nọ bị bệnh. Không có dù dép vị ni ấy không được thoải mái. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, ta cho phép dù dép đối với vị tỷ-kheo ni bị bệnh. Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào không bị bệnh sử dụng dù dép thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”
[446] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Không bị bệnh nghĩa là không có dù dép vị ni ấy vẫn thoải mái.
Bị bệnh nghĩa là không có dù dép vị ni ấy không được thoải mái.
Dù nghĩa là có ba loại dù: dù trắng, dù bằng sậy, dù bằng lá được buộc theo vòng tròn.
Sử dụng: Vị sử dụng dầu chỉ một lần (cũng) phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
[447] Không bị bệnh, nhận biết là không bị bệnh, vị ni sử dụng dù dép thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Không bị bệnh, có sự hoài nghi, vị ni sử dụng dù dép thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Không bị bệnh, (lầm) tưởng là bị bệnh, vị ni sử dụng dù dép thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Vị ni sử dụng dù không (sử dụng) dép thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Vị ni sử dụng dép không (sử dụng) dù thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Bị bệnh, (lầm) tưởng là không bị bệnh, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Bị bệnh, có sự hoài nghi, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Bị bệnh, nhận biết là bị bệnh, thì vô tội.
[448] Vị ni bị bệnh, vị ni mang trong tu viện, trong vùng phụ cận tu viện, trong những lúc có sự cố, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
85. Điều học thứ nhì (Đi xe)
[449] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định lần thứ nhất
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư đi xe. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Tại sao các tỷ-kheo ni lại đi xe, giống như các cô gái tại gia hưởng dục vậy?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, ...(như trên)... Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại đi xe?
...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư đi xe, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại đi xe vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào đi xe thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỷ-kheo ni như thế.
[450] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni bị bệnh. Sự quy định thêm
Vào lúc bấy giờ, có vị tỷ-kheo ni nọ bị bệnh không thể đi bằng chân. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, ta cho phép xe đối với vị tỷ-kheo ni bị bệnh. Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào không bị bệnh đi xe thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”
[451] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Không bị bệnh nghĩa là vị ni ấy có thể đi bằng chân.
Bị bệnh nghĩa là vị ni ấy không thể đi bằng chân.
Xe nghĩa là xe bò, xe kéo, xe hàng, xe ngựa, kiệu khiêng, ghế khiêng.
Đi xe: Vị ni đi xe dầu chỉ một lần (cũng) phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
[452] Không bị bệnh, nhận biết là không bị bệnh, vị ni đi xe thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Không bị bệnh, có sự hoài nghi, vị ni đi xe thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Không bị bệnh, (lầm) tưởng là bị bệnh, vị ni đi xe thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Bị bệnh, (lầm) tưởng là không bị bệnh, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Bị bệnh, có sự hoài nghi, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Bị bệnh, nhận biết là bị bệnh, thì vô tội.
[453] Vị ni bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
86. Điều học thứ ba (Mang váy)
[454] Câu chuyện về tỳ-khưu nọ. Sự quy định
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có vị tỷ-kheo ni nọ thường lui tới với gia đình của người đàn bà nọ. Khi ấy, người đàn bà ấy đã nói với vị tỷ-kheo ni ấy điều này:
- Thưa ni sư, xin hãy trao cái váy này cho người đàn bà tên kia.
Khi ấy, vị tỷ-kheo ni ấy (nghĩ rằng): “Nếu ta mang bằng bình bát rồi đi thì ta sẽ bị mất thể diện” nên đã buộc vào rồi đi. Khi cô ni ấy ở trên đường lộ, sợi chỉ bị đứt khiến (các vật kết vào) bị văng tung toé. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Tại sao các tỷ-kheo ni lại mang váy, giống như các cô gái tại gia hưởng dục vậy?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, ...(như trên)... Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao vị tỷ-kheo ni lại mang váy?
...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, nghe nói vị tỷ-kheo ni mang váy, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao vị tỷ-kheo ni lại mang váy vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào mang váy thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”
[455] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Váy nghĩa là bất cứ loại gì choàng ở hông.
Mang: Vị ni mang vào dầu chỉ một lần (cũng) phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
[456] Do nguyên nhân bị bệnh, vị ni mang băng vải buộc ở hông30 , vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
87. Điều học thứ tư (Mang đồ trang sức của phụ nữ)
[457] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các vị tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư mang đồ trang sức của phụ nữ. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Tại sao các tỷ-kheo ni lại mang đồ trang sức của phụ nữ, giống như các cô gái tại gia hưởng dục vậy?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, ...(như trên)... Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại mang đồ trang sức của phụ nữ?
...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư mang đồ trang sức của phụ nữ, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại mang đồ trang sức của phụ nữ vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào mang đồ trang sức của phụ nữ thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”
[458] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Đồ trang sức của phụ nữ nghĩa là vật mang ở đầu, vật mang ở cổ, vật mang ở cánh tay, vật mang ở bàn chân, vật mang ở hông.
Mang: Vị ni mang vào dầu chỉ một lần (cũng) phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
[459] Do nguyên nhân bị bệnh, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
88. Điều học thứ năm (Tắm bằng vật thơm và có màu sắc)
[460] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư tắm bằng vật thơm và có màu sắc. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Tại sao các tỷ-kheo ni lại tắm bằng vật thơm và có màu sắc, giống như các cô gái tại gia hưởng dục vậy?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, ...(như trên)... Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại tắm bằng vật thơm và có màu sắc?
...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư tắm bằng vật thơm và có màu sắc, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại tắm bằng vật thơm và có màu sắc vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào tắm bằng vật thơm và có màu sắc thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”
[461] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Vật thơm nghĩa là bất cứ vật gì có mùi thơm.
(Vật) có màu sắc nghĩa là bất cứ vật gì có màu sắc.
Tắm: Vị ni tắm, trong lúc thực hiện thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Khi hoàn tất việc tắm phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
[462] Do nguyên nhân bị bệnh, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
89. Điều học thứ sáu (Tắm bằng bã dầu mè có tẩm hương)
[463] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư tắm bằng bã dầu mè có tẩm hương. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Tại sao các tỷ-kheo ni lại tắm bằng bã dầu mè có tẩm hương, giống như các cô gái tại gia hưởng dục vậy?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, ...(như trên)... Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại tắm bằng bã dầu mè có tẩm hương?
...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư tắm bằng bã dầu mè có tẩm hương, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại tắm bằng bã dầu mè có tẩm hương vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào tắm bằng bã dầu mè có tẩm hương thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”
[464] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Có tẩm hương nghĩa là bất cứ vật gì có tẩm hương.
Bã dầu mè nghĩa là đề cập đến xác hạt mè.
Tắm: Vị ni tắm, trong lúc thực hiện thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Khi hoàn tất việc tắm thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
[465] Do nguyên nhân bị bệnh, vị ni tắm bằng bã dầu mè loại bình thường, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
90. Điều học thứ bảy (Bảo tỳ-khưu ni xoa bóp và chà xát cơ thể)
[466] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni bảo tỷ-kheo ni xoa bóp và chà xát (cơ thể). Dân chúng trong lúc đi dạo quanh các trú xá nhìn thấy rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Tại sao các tỷ-kheo ni lại bảo tỷ-kheo ni xoa bóp và chà xát (cơ thể), giống như các cô gái tại gia hưởng dục vậy?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, ...(như trên)... Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni lại bảo tỷ-kheo ni xoa bóp và chà xát (cơ thể)?
...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni bảo tỷ-kheo ni xoa bóp và chà xát (cơ thể), có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni lại bảo tỷ-kheo ni xoa bóp và chà xát (cơ thể), vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào bảo tỷ-kheo ni xoa bóp và chà xát (cơ thể) thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”
[467] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
(Bởi) vị tỷ-kheo ni: (bởi) vị tỷ-kheo ni khác.
Bảo xoa bóp:Vị bảo xoa bóp thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Bảo chà xát: Vị bảo thoa dầu (toàn thân) thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
[468] Vị ni bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
91, 92, 93. Điều học thứ tám, chín, mười (Bảo cô ni tu tập sự, sa-di ni, người nữ tại gia xoa bóp và chà xát (cơ thể)
[469] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni bảo cô ni tu tập sự xoa bóp và chà xát (cơ thể). ...(như trên)... bảo sa-di ni xoa bóp và chà xát (cơ thể). ...(như trên)... bảo người nữ tại gia xoa bóp và chà xát (cơ thể). Dân chúng trong lúc đi dạo quanh các trú xá nhìn thấy rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Tại sao các tỷ-kheo ni lại bảo người nữ tại gia xoa bóp và chà xát (cơ thể), giống như các cô gái tại gia hưởng dục vậy?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, ...(như trên)... Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni lại bảo người nữ tại gia xoa bóp và chà xát (cơ thể)?
...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni bảo người nữ tại gia xoa bóp và chà xát (cơ thể), có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni lại bảo người nữ tại gia xoa bóp và chà xát (cơ thể) vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào bảo người nữ tại gia xoa bóp và chà xát (cơ thể) thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”
[470] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Cô ni tu tập sự nghĩa là người nữ đã thực hành điều học về sáu pháp trong hai năm.
Sa-di ni nghĩa là người nữ có liên quan đến mười điều học.
Người nữ tại gia nghĩa là đề cập đến người nữ ở nhà.
Bảo xoa bóp:Vị bảo xoa bóp thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Bảo chà xát: Vị bảo thoa dầu (toàn thân) thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
[471] Vì nguyên nhân bệnh, trong những lúc có sự cố, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
94. Điều học thứ mười một (Ngồi xuống ở phía trước tỳ-khưu không hỏi ý)
[472] Câu chuyện về nhiều vị tỳ-khưu ni. Sự quy định
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni ngồi xuống trên chỗ ngồi ở phía trước vị tỷ-kheo không hỏi ý. Các vị tỷ-kheo phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni lại ngồi xuống trên chỗ ngồi ở phía trước vị tỷ-kheo không hỏi ý?
...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni ngồi xuống trên chỗ ngồi ở phía trước vị tỷ-kheo không hỏi ý, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni lại ngồi xuống trên chỗ ngồi ở phía trước vị tỷ-kheo không hỏi ý vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào ngồi xuống trên chỗ ngồi ở phía trước vị tỷ-kheo không hỏi ý thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”
[473] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Phía trước vị tỷ-kheo: Phía trước người nam đã tu lên bậc trên.
Không hỏi ý: không xin phép.
Ngồi xuống trên chỗ ngồi: vị ni ngồi xuống cho dầu ở trên mặt đất cũng phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
[474] Khi chưa hỏi ý, nhận biết là chưa hỏi ý, vị ni ngồi xuống trên chỗ ngồi thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Khi chưa hỏi ý, có sự hoài nghi, vị ni ngồi xuống trên chỗ ngồi thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Khi chưa hỏi ý, (lầm) tưởng là đã hỏi ý, vị ni ngồi xuống trên chỗ ngồi thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Khi đã hỏi ý, (lầm) tưởng là chưa hỏi ý, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Khi đã hỏi ý, có sự hoài nghi, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Khi đã hỏi ý, nhận biết là đã hỏi ý, thì vô tội.
[475] Vị ni có sự hỏi ý rồi ngồi xuống trên chỗ ngồi, vị ni bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
95. Điều học thứ mười hai (Hỏi câu hỏi ở vị tỳ-khưu chưa được thỉnh ý trước)
[476] Câu chuyện về nhiều vị tỳ-khưu ni. Sự quy định
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni hỏi câu hỏi ở vị tỷ-kheo chưa được thỉnh ý trước (anokāsakataṃ). Các vị tỷ-kheo phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Tại sao các tỷ-kheo ni lại hỏi câu hỏi ở vị tỷ-kheo chưa được thỉnh ý trước?
...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni hỏi câu hỏi ở vị tỷ-kheo chưa được thỉnh ý trước, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni lại hỏi câu hỏi ở vị tỷ-kheo chưa được thỉnh ý trước vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào hỏi câu hỏi ở vị tỷ-kheo chưa được thỉnh ý trước thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”
[477] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Chưa được thỉnh ý: không có sự hỏi ý.
Vị tỷ-kheo: người nam đã tu lên bậc trên.
Hỏi câu hỏi: Sau khi đã thỉnh ý trước về Kinh, vị ni hỏi Luật hoặc Vi Diệu Pháp thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya). Sau khi đã thỉnh ý trước về Luật, vị ni hỏi Kinh hoặc Vi Diệu Pháp thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya). Sau khi đã thỉnh ý trước về Vi Diệu Pháp, vị ni hỏi Luật hoặc Kinh thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
[478] Khi chưa hỏi ý, nhận biết là chưa hỏi ý, vị ni hỏi câu hỏi thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Khi chưa hỏi ý, có sự hoài nghi, vị ni hỏi câu hỏi thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Khi chưa hỏi ý, (lầm) tưởng là đã hỏi ý, vị ni hỏi câu hỏi thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
Khi đã hỏi ý, (lầm) tưởng là chưa hỏi ý, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Khi đã hỏi ý, có sự hoài nghi, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Khi đã hỏi ý, nhận biết là đã hỏi ý, thì vô tội.
[479] Vị ni hỏi sau khi đã thỉnh ý, vị ni hỏi bất cứ phạm vi nào sau khi đã thỉnh ý không giới hạn (phạm vi câu hỏi), vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
96. Điều học thứ mười ba (Không mặc áo lót đi vào làng)
[480] Câu chuyện về vị tỳ-khưu ni nọ. Sự quy định
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có vị tỷ-kheo ni nọ không mặc áo lót31 đã đi vào làng khất thực. Khi vị ni ấy đang ở trên đường đi, các cơn gió xoáy đã hất tung y hai lớp lên. Dân chúng đã la lớn lên rằng:
- Ngực và bụng của ni sư đẹp!
Vị tỷ-kheo ni ấy trong khi bị dân chúng chế giễu đã xấu hổ. Sau đó, vị tỷ-kheo ni ấy đã đi về chỗ trú ngụ và kể lại sự việc ấy cho các tỷ-kheo ni. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, ...(như trên)... Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao vị tỷ-kheo ni không mặc áo lót lại đi vào làng?
...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, nghe nói vị tỷ-kheo ni không mặc áo lót đi vào làng, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao vị tỷ-kheo ni không mặc áo lót lại đi vào làng vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào không mặc áo lót đi vào làng thì phạm tội ưng đối trị (pācittiyaṃ).”
[481] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Không mặc áo lót: thiếu đi áo lót.
Áo lót nghĩa là nhằm mục đích che kín phần dưới xương đòn (ở cổ) và phần trên lỗ rún.
Đi vào làng: Vị ni trong lúc vượt qua hàng rào của làng được rào lại thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya). Vị ni trong lúc đi vào vùng phụ cận của làng không được rào lại thì phạm tội ưng đối trị (pācittiya).
[482] Vị ni có y bị cướp đoạt, vị ni có y bị hư hỏng, vị ni bị bệnh, khi bị thất niệm, trong lúc không biết, trong những lúc có sự cố, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
Phần Dù Dép là phần thứ chín.
[483] Tổng kết chương Ưng Đối Trị. Bài kệ tóm lược.
Bạch chư đại đức ni, một trăm sáu mươi sáu điều Ưng đối trị (pācittiya)32 đã được đọc tụng xong. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức ni rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Các đại đức ni được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.
Dứt Ưng Đối Trị (Pācittiyā niṭṭhitā).
V. CHƯƠNG ƯNG PHÁT LỘ (Pāṭidesanīyakaṇḍaṃ)
Bạch chư đại đức ni, tám điều Ưng Phát Lộ (Pāṭidesanīya) này được đưa ra đọc tụng.
1. Điều học thứ nhất (Yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng)
[484] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định lần thứ nhất
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni lại yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng? Ai lại không vừa ý khi được đầy đủ? Đồ ngon ngọt ai lại không thích thú?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng?
…(như trên)…
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng, vị tỷ-kheo ni ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức ni, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có ích lợi, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’” Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỷ-kheo ni như thế.
[485] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni bị bệnh. Sự quy định them
Vào lúc bấy giờ, có các tỷ-kheo ni bị bệnh. Các tỷ-kheo ni theo dõi bệnh tình đã nói với các tỷ-kheo ni bị bệnh điều này:
- Này các ni sư, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được thuận tiện không?
- Này các ni sư, trước đây chúng tôi yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng, nhờ thế chúng tôi được thoải mái. Giờ đây, (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán,” trong lúc ngần ngại đã không yêu cầu, vì thế chúng tôi không được thoải mái.
Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, ta cho phép vị tỷ-kheo ni bị bệnh được yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng. Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào không bị bệnh yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng, vị tỷ-kheo ni ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức ni, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có ích lợi, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’”
[486] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Không bị bệnh nghĩa là vị có được sự thoải mái khi không có bơ lỏng.
Bị bệnh nghĩa là vị không có sự thoải mái khi không có bơ lỏng.
Bơ lỏng (sappi) nghĩa là bơ lỏng từ loài bò, hoặc là bơ lỏng từ loài dê, hoặc là bơ lỏng từ loài trâu, hoặc bơ lỏng từ các loài thú nào có thịt được phép (thọ dụng)33.
Vị ni không bị bệnh yêu cầu cho nhu cầu của bản thân, trong lúc thực hiện thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). (Nghĩ rằng): “Với sự đạt được, ta sẽ thọ dụng” rồi thọ lãnh thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).
[487] Không bị bệnh, nhận biết là không bị bệnh, vị ni yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).
Không bị bệnh, có sự hoài nghi, vị ni yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).
Không bị bệnh, (lầm) tưởng là bị bệnh, vị ni yêu cầu bơ lỏng rồi thọ dụng thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).
Bị bệnh, (lầm) tưởng là không bị bệnh, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Bị bệnh, có sự hoài nghi, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Bị bệnh, nhận biết là bị bệnh, thì vô tội.
[488] Vị ni bị bệnh, sau khi bị bệnh rồi yêu cầu thì hết bệnh và thọ dụng, vị ni thọ dụng phần còn lại của vị ni bị bệnh, của các thân quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
2-8. Điều học thứ nhì ... Điều học thứ tám (Yêu cầu mật ong ... đường mía ... cá ... thịt ... sữa tươi ... sữa đông rồi thọ dụng)
[489] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định lần thứ nhất
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư yêu cầu dầu ăn rồi thọ dụng.
(Có sự thu gọn) yêu cầu mật ong rồi thọ dụng. ...(như trên)... yêu cầu đường mía rồi thọ dụng. ...(như trên)... yêu cầu cá rồi thọ dụng. ...(như trên)... yêu cầu thịt rồi thọ dụng. ...(như trên)... yêu cầu sữa tươi rồi thọ dụng. ...(như trên)... yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni lại yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng? Ai lại không vừa ý khi được đầy đủ? Đồ ngon ngọt ai lại không thích thú?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng?
…(như trên)…
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng, vị tỷ-kheo ni ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức ni, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có ích lợi, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’” Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỷ-kheo ni như thế.
[490] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni bị bệnh. Sự quy định thêm
Vào lúc bấy giờ, có các tỷ-kheo ni bị bệnh. Các tỷ-kheo ni theo dõi bệnh tình đã nói với các tỷ-kheo ni bị bệnh điều này:
- Này các ni sư, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được thuận tiện không?
- Này các ni sư, trước đây chúng tôi yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng, nhờ thế chúng tôi được thoải mái. Giờ đây, (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán,” trong lúc ngần ngại đã không yêu cầu, vì thế chúng tôi không được thoải mái.
Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ...(như trên)...
- Này các tỷ-kheo, ta cho phép vị tỷ-kheo ni bị bệnh được yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng. Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo ni nào không bị bệnh yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng, vị tỷ-kheo ni ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức ni, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có ích lợi, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’”
[491] Vị (ni) nào: là bất cứ vị (ni) nào ...(như trên)...
Tỷ-kheo ni: ...(như trên)... vị (ni) này là “vị tỷ-kheo ni” được đề cập trong ý nghĩa này.
Không bị bệnh nghĩa là vị có được sự thoải mái khi không có sữa đông.
Bị bệnh nghĩa là vị không có sự thoải mái khi không có sữa đông.
Dầu ăn (telaṃ) nghĩa là dầu mè, dầu hạt mù tạt, dầu có chứa mật ong, dầu cây eraṇḍa, dầu từ mỡ thú.
Mật ong (madhu) nghĩa là mật của loài ong.
Đường mía (phāṇitaṃ) nghĩa là được sản xuất từ cây mía.
Cá (maccho) nghĩa là loài di chuyển trong nước được đề cập đến.
Thịt (maṃsaṃ) nghĩa là thịt của các loài thú nào có thịt được phép (thọ dụng).
Sữa tươi (khīraṃ) nghĩa là sữa tươi từ loài bò, hoặc là sữa tươi từ loài dê, hoặc là sữa tươi từ loài trâu, hoặc là sữa tươi từ các loài thú nào có thịt được phép (thọ dụng).
Sữa đông (dadhi) nghĩa là sữa đông của chính các loài ấy.
Vị ni không bị bệnh yêu cầu cho nhu cầu của bản thân, trong lúc thực hiện thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). (Nghĩ rằng): “Với sự đạt được, ta sẽ thọ dụng” rồi thọ lãnh thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).
[492] Không bị bệnh, nhận biết là không bị bệnh, vị ni yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).
Không bị bệnh, có sự hoài nghi, vị ni yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).
Không bị bệnh, (lầm) tưởng là bị bệnh, vị ni yêu cầu sữa đông rồi thọ dụng thì phạm tội ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ).
Bị bệnh, (lầm) tưởng là không bị bệnh, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Bị bệnh, có sự hoài nghi, phạm tội tác ác (dukkaṭa).
Bị bệnh, nhận biết là bị bệnh, thì vô tội.
[493] Vị ni bị bệnh, sau khi bị bệnh rồi yêu cầu thì hết bệnh và thọ dụng, vị ni thọ dụng phần còn lại của vị ni bị bệnh, của các thân quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
[494] Tổng kết chương Ưng Phát Lộ
Bạch chư đại đức ni, tám điều ưng phát lộ (pāṭidesanīyaṃ)đã được đọc tụng xong. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức ni rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Các đại đức được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.
Dứt Chương Ưng Phát Lộ (Pāṭidesanīyā niṭṭhitā).
VI. CHƯƠNG ƯNG HỌC PHÁP (Sekhiyakaṇḍaṃ)
Bạch chư đại đức ni, các ưng học pháp (sekhiyā dhammā) này được đưa ra đọc tụng.
[495] Điều học về mặc y nội tròn đều: Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư quấn y (nội) lòng thòng phía trước và phía sau. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni lại quấn y (nội) lòng thòng phía trước và phía sau giống như các cô gái tại gia hưởng dục vậy?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại quấn y (nội) lòng thòng phía trước và phía sau?
…(như trên)…
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư quấn y (nội) lòng thòng phía trước và phía sau, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại quấn y (nội) lòng thòng phía trước và phía sau vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Ta sẽ mặc y (nội) tròn đều” là điều học nên được thực hành.
[496] Nên mặc y nội cho tròn đều với việc che kín ở vòng bụng nơi lỗ rún và vòng đầu gối. Vị ni nào mặc y nội lòng thòng ở phía trước hoặc phía sau do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).
[497] Vị ni không cố ý, khi thất niệm, vị ni không biết, vị ni bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị ni bị điên, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
(Có sự thu gọn)
[498] Điều học về đại tiện, tiểu tiện, và khạc nhổ ở trong nước: Câu chuyện về các tỳ-khưu ni nhóm Lục Sư. Sự quy định lần thứ nhất
Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư đại tiện, tiểu tiện, và khạc nhổ ở trong nước. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni lại đại tiện, tiểu tiện, và khạc nhổ ở trong nước giống như các cô gái tại gia hưởng dục vậy?
Các tỷ-kheo ni đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ni ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư lại đại tiện, tiểu tiện, và khạc nhổ ở trong nước?
Khi ấy, các tỷ-kheo ni ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỷ-kheo. Các tỷ-kheo đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã hỏi các tỷ-kheo rằng:
- Này các tỷ-kheo, nghe nói các tỷ-kheo ni nhóm Lục Sư đại tiện, tiểu tiện, và khạc nhổ ở trong nước, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này các tỷ-kheo, vì sao các tỷ-kheo ni lại đại tiện, tiểu tiện, và khạc nhổ ở trong nước vậy? Này các tỷ-kheo, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, … (như trên)… Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Ta sẽ không đại tiện hoặc tiểu tiện hoặc khạc nhổ ở trong nước” là điều học nên được thực hành. Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỷ-kheo ni như thế.
[499] Câu chuyện về các tỳ-khưu ni bị bệnh. Sự quy định thêm
Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo ni bị bệnh ngần ngại khi đại tiện, tiểu tiện, và khạc nhổ ở trong nước. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
- Này các tỷ-kheo, ta cho phép vị tỷ-kheo ni bị bệnh được đại tiện, tiểu tiện, và khạc nhổ ở trong nước. Và này các tỷ-kheo, các tỷ-kheo ni hãy phổ biến điều học này như vầy: “Ta sẽ không đại tiện hoặc tiểu tiện hoặc khạc nhổ ở trong nước khi không bị bệnh” là điều học nên được thực hành.
[500] Vị ni không bệnh không nên đại tiện hoặc tiểu tiện hoặc khạc nhổ ở trong nước. Vị ni nào không bị bệnh đại tiện hoặc tiểu tiện hoặc khạc nhổ ở trong nước do không có sự tôn trọng thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).
[501] Vị ni không cố ý, khi thất niệm, vị ni không biết, vị ni bị bệnh, sau khi thực hiện trên đất rồi xối nước, trong những lúc có sự cố, vị ni bị điên, vị ni có tâm bị rối loạn, vị ni bị thọ khổ hành hạ, vị ni vi phạm đầu tiên thì vô tội.
[502] Tổng kết chương Ưng Học Pháp
Bạch chư đại đức ni, các ưng học pháp (sekhiyā dhammā)đã được đọc tụng xong. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức ni rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Các đại đức được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.
Dứt Ưng Học Pháp (Sekhiyā niṭṭhitā).
VII. CHƯƠNG CÁC PHÁP DÀN XẾP TRANH TỤNG (Adhikaraṇasamathā dhammā)
[503] Giới thiệu bảy pháp dàn xếp bốn loại tranh tụng
Bạch chư đại đức ni, bảy pháp (adhikaraṇasamathā dhammā) này được đưa ra đọc tụng.
Nhằm đưa đến sự dàn xếp, nhằm đưa đến sự giải quyết các sự tranh tụng đã sanh khởi, nên áp dụng cách hành xử Luật với sự hiện diện (sammukhāvinayo), nên áp dụng cách hành xử Luật bằng sự ghi nhớ (sativinayo), nên áp dụng cách hành xử Luật khi không điên cuồng (amūḷhavinayo), nên phán xử theo sự thừa nhận (paṭiññāya), thuận theo số đông (yebhuyyasikā), theo tội của vị ấy (tassapāpiyasikā), cách dùng cỏ che lấp (tiṇavatthārako).
Bạch chư đại đức ni, bảy pháp dàn xếp tranh tụng đã được đọc tụng xong. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức ni rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này?
Các đại đức được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.
Dứt các Pháp Dàn Xếp Tranh Tụng.
[504] Tổng kết Bộ Phân Tích Giới Tỳ-khưu Ni.
Bạch chư đại đức ni, phần Mở Đầu (Nidānaṃ) đã được đọc tụng, tám điều Bất cộng trụ (Pārājika) đã được đọc tụng, mười bảy điều Tăng tàng (Saṅghādisesa) đã được đọc tụng, ba mươi điều Ưng xả đối trị (nissaggiyā pācittiyā) này được đưa ra đọc tụng, một trăm sáu mươi sáu điều Ưng đối trị (pācittiyā) đã được đọc tụng, tám điều Ưng phát lộ (pāṭidesanīyā) này đã được đọc tụng, các Ưng học pháp (sekhiyā dhammā) đã được đọc tụng, bảy pháp (adhikaraṇasamathā dhammā) này đã được đọc tụng.
Bấy nhiêu của đức Thế Tôn ấy đã được truyền lại trong giới bổn, đã được đầy đủ trong giới bổn, được đưa ra đọc tụng vào mỗi nửa tháng. Chính tất cả (chư đại đức ni) nên học tập các điều học ấy với sự hòa hợp, thân thiện, không cãi cọ.
Phân Tích Giới Tỷ-Kheo Ni được chấm dứt.
HẾT
.Migāranattā: lúc đầu chúng tôi hiểu theo văn tự nghĩ rằng Sāḷha là cháu cố của bà Visākhā, nhưng ngài Buddhaghosa giải thích rằng chữ ở giữa đã bị bỏ bớt nên cần phải hiểu rằng: “Migāramātuyā pana nattā hoti” nghĩa là cháu trai (nội hoặc ngoại) của Migāramātā tức là bā Visākhā.
. Tính luôn các tỷ-kheo ni đã vi phạm bốn điều pārājika của tỷ-kheo nên gọi là các vị ni trước đây (theo lời giải thích của ngài Buddhaghosa)
.Vấn đề vị tỷ-kheo ni hay đối tượng nam là người tạo tác thật sự làm chúng tôi bối rối. Bản dịch của Cô I.B. Horner ghi rõ chính vị tỷ-kheo ni là người thực hiện các hành động sờ vào, vuốt ve, v.v... ở trên cơ thể của phái nam. Chúng tôi đã xem xét kỹ đoạn [1, 2] về nhiều phương diện: văn phạm, ngữ cảnh, thành ngữ và xác định rằng các hành động trên là của phái nam. Như trong câu chuyện, tỷ-kheo ni Sundarīnandā chỉ tiếp nhận và ưng thuận (sādiyati) hành động từ phía đối tượng thay vì thực hiện (samāpajjati), so sánh “purisapuggalassa kāyasaṃsaggaṃ” và “mātugāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ,” và điều quy định cũng sử dụng từ sādiyeyya (đồng ý, chấp thuận, thích thú, ...); nếu vị tỷ-kheo ni là người tạo tác, các động từ sẽ dùng phải là āmaseyya, parāmaseyya, ... Tuy nhiên đến phần [3] này, văn phạm không xác định rõ giới tính nam hay nữ trong câu văn là điều ít khi xảy ra với ngôn ngữ Pāli. Ở phần này, ngài Buddhaghosa giải thích rằng vị tỷ-kheo ni sờ vào thân người nam hay ưng thuận việc người nam sờ vào thân (của mình) cũng bị phạm tội tương đương tùy theo vị trí sờ vào ở trên ở thể. Như vậy, câu văn ở trên có thể hiểu theo hai cách. Và điều quy định này cần hiểu luôn cả 2 khía cạnh, vị tỷ-kheo ni ưng thuận hành động của phái nam hoặc chính vị ni thực hiện các hành động trên. Chúng tôi theo lời giải thích của ngài Buddhaghosa nên dùng chữ “vị” và “(đối tượng),” quý vị nên hiểu theo hai cách.
.Ekato avassute: khi một bên đầy dục vọng. Văn phạm cũng không xác định rõ. Ngài Buddhaghosa ghi đã giải thích ở trên. Cô I.B. Horner dịch người thực hiện hành động là vị tỷ-kheo ni. Trường hợp vị tỷ-kheo ni nhiễm dục vọng và chủ động thì phạm tội theo quy định; trường hợp người nam nhiễm dục vọng sờ vào cơ thể của vị tỷ-kheo ni, nếu vị tỷ-kheo ni không ưng thuận thì không phạm tội theo phần [11] ở bên dưới. Từ avassute được hiểu là danh tĩnh từ, trung tánh, định sở cách, số ít. (Ở phần [1,2] có thể nghĩ rằng vị tỷ-kheo ni đóng vai trò thụ động, nhưng từ phần [3] trở đi tuy không xác định rõ ràng qua văn phạm nhưng việc vị tỷ-kheo ni đóng vai trò chủ động được thể hiện qua ngữ cảnh; có lẽ đây là điểm để cô I.B. Horner xác định lối dịch của cô). Chúng tôi chọn lời giải thích của ngài Buddhaghosa vì bao quát được mọi tình huống có thể xảy ra trong trường hợp này
.Asatiyā: vị ni thất niệm nghĩa là tâm đang bận suy nghĩ việc khác, ajānantiyā: vị ni không biết đây là người nam hay người nữ (theo lời giải thích của ngài Buddhaghosa).
.Theo ngài Buddhaghosa, điều không tốt đẹp là nói đến sự xúc chạm cơ thể (kāyasaṃsagga) chứ không phải sự thực hiện việc đôi lứa (methunadhamma).
.Hatthapāsa: tầm tay, có chiều dài vào khoảng 1,25 mét.
.Tỷ-kheo ni phải thọ trì bốn điều pārājika đã được quy định cho tỷ-kheo được gọi là điều quy định chung và bốn điều quy định riêng được trình bày ở đây; như thế, tổng cộng là 8 điều pārājika.
.Theo ngài Buddhaghosa, vị ấy không còn được tham dự các lễ Uposatha, Pavāraṇā, việc đọc tụng giới bổn Pātimokkha, và các hành sự của hội chúng (saṅghakamma).
. Timaṇḍalaṃ: ba vòng nghĩa là vòng bụng ở rốn và hai vòng ở đầu gối.
. Ngài Buddhaghosa giải thích về 17 điều Tăng tàng (Saṅghādisesa) như sau: Phần phạm tội ngay lúc vừa mới vi phạm gồm có điều 5 (mai mối), 8 và 9 (hai điều về vu cáo) ở giới bổn của tỷ-kheo và 6 điều ở đây. Phần phạm tội (khi được nhắc nhở) đến lần thứ ba gồm 4 điều từ 10-13 ở giới bổn của tỷ-kheo và 4 điều ở đây. Tổng cọng là 17 điều.
. Nissaggiyaṃ pācittiyaṃ có hai phần: Nissaggiyaṃ liên quan đồ vật cần được xả bỏ, pācittiyaṃ là phạm tội ưng đối trị. Cụm từ này đã được các vị tiền bối dịch chung lại là “tội ưng xả đối trị.” Khi hai từ ấy đi chung, chúng tôi sẽ ghi là “tội ưng xả đối trị,” còn trường hợp phân tích riêng rẽ thì sẽ ghi như trên
.Aḍḍhāḷhakodanaṃ = Aḍḍha- āḷhaka-odanaṃ. Aḍḍha là một nữa, āḷhaka là đơn vị đo thể tích, odanaṃ là cơm đã được nấu. Theo phương diện ngôn ngữ, học giả I.B. Horner hiểu “lượng cơm là ½ āḷhaka.” Ngài Mahāsamaṇa Chao cho rằng “cơm được nấu từ ½ āḷhaka gạo”; phù hợp với lời giải thích của ngài Buddhaghosa. Cũng như chúng ta thường nói ăn hết 1 lon là ăn hết 1 lon gạo chứ không phải lon cơm.
. Theo ngài Mahāsamaṇa Chao giải thích ở Vinayamukha thì 1 āḷhaka = 4 nāḷi (nāḷika?)= 8 pattha (1 nāli = 2 pattha). Pattha là lượng chứa do hai tay bụm lại. Khi dùng các lượng ½ āḷhaka, 1 nāli, 1 pattha gạo rồi nấu lên thành cơm thì các lượng cơm ấy là sức chứa đựng của ba loại bình bát nói trên.
.Sáu loại y: loại bằng sợi lanh (khomaṃ), loại bằng bông vải (kappāsikaṃ), loại bằng tơ lụa (koseyyaṃ), loại bằng sợi len (kambalaṃ), loại bằng gai thô (sāṇam)-, loại bằng chỉ bố (bhaṅgaṃ).
.Này các tỷ-kheo, ta cho phép chú nguyện để dùng chung y (có kích thước) tối thiểu với chiều dài là tám ngón tay với chiều rộng là bốn ngón tay theo ngón tay tiêu chuẩn (Đại Phẩm – Mahāvagga tập 2, chương VIII, [160]).
.Chúng tôi nghĩ rằng người chủ hiệu buôn có ý chỉ trích tỷ-kheo ni Thullanandā nên nói “mang đến ... mang đi.” Nếu chỉ trích người cận sự nam thì phải nói: “mang đi ... mang đến.”
.Dựa vào lời giải thích của ngài Buddhaghosa ỏ phần cuối này, chúng tôi hiểu được ý nghĩa của phần không phạm tội như sau: 1) Vật được dâng chưa đủ nên phải yêu cầu thêm nữa, 2) ngoài vật đã được dâng, vị ni còn cần thêm vật thứ hai nên yêu cầu, 3) giải thích sự cần thiết phải có thêm vật thứ hai rồi yêu cầu.
.Vị tỷ-kheo trộm cắp vật trị giá 5 māsaka = 1 pāda = ¼ kahāpaṇa là vi phạm tội cực nặng pārājika.
.Lời giải thích của ngài Buddhaghosa được tóm lược như sau: Tỷ-kheo và tỷ-kheo ni đều có 30 điều Ưng xả đối trị (Nissaggiyaṃ Pācittiyaṃ) giống nhau. Phần của tỷ-kheo ni gồm có 12 điều quy định riêng đã được trình bày ở trên, còn 18 được quy định chung đã được trình bày ở giới bổn của tỷ-kheo là: Phần Y bỏ ra hai điều là điều 4 (bảo giặt y) và điều 5 (thọ lãnh y từ tay tỷ-kheo ni) rồi thêm vào hai điều là điều 2 (phân chia y) và điều 3 (trao đổi y rồi xé rách) ở trên là đủ mười; Phần Tơ Tằm bỏ ra bảy điều học đầu rồi thêm vào bảy điều của phần Bình Bát ở trên từ điều 4-10 cọng thêm vào 3 điều còn lại của tỷ-kheo là đủ mười; Phần Bình Bát bỏ ra 3 điều là điều 1 (cất giữ bình bát), điều 4 (y choàng tắm mưa), và điều 9 (ngụ ở rừng) rồi thêm vào điều đầu tiên ở trên (tích trữ bình bát) và hai điều sau cùng (tấm choàng loại dày và loại nhẹ) là đủ mười; như vậy tổng cộng là 30 điều học. Không rõ thứ tự đọc tụng sẽ như vậy hay thay đổi.
.Ngài Buddhaghosa giải thích rằng: “Khi có việc cần làm là nhằm mực đích hoàn thành công việc rút thẻ cho bữa trai phạn, v.v... hoặc mục đích sắp xếp lại sự bề bộn ở trong trú xá.”
.Nếu gang tay của đức Thiện Thệ là 0,25 cm thì kích thước vải choàng tắm của tỷ-kheo ni là 1 m x 0,5 m. Vải choảng tắm mưa của các tỷ-kheo lớn hơn: 1,50 m x 0, 625 m.
.Ngài Buddhaghosa giải thích rằng cứ mỗi y là tính một tội pācittiya.
.Đễ cho dễ hình dung, có thể nói là nằm chung chiếu chung mền.
.Ngài Buddhaghosa giảng rằng: “Các vị ni nằm xuống sau khi đã đặt ở giữa tấm y ca-sa, hoặc cây gậy chống, hoặc ngay cả sợi dây lưng thì không phạm tội.”
.Tài liệu The Buddhist Monastic Code cho biết khoảng cách của nửa yojana là 8 km hoặc 5 miles.
.Theo ngài Buddhaghosa, đại đức Kappitaka là vị trưởng lão trong số một ngàn đạo sĩ bện tóc được đề cập ở Đại Phẩm – Mahāvagga tập 1, chương I, [37].
.Xem điều pācittiya 2 của tỷ-kheo (Phân Tích Giới Tỷ-Kheo tập 2, [186]).
.Tức là làm lễ Tự Tứ (Pavāraṇā).
.Được đề cập ở Tiểu Phẩm - Cullavagga, chương X, [571, 572].
.Một trong năm thứ y của vị tỷ-kheo ni cần phải có khi tu lên bậc trên: y hai lớp (saṅghāṭi), thượng y, y nội, áo lót, vải choàng tắm (Tiểu Phẩm – Cullavagga, chương X, [575]).
.Lời giải thích của ngài Buddhaghosa được tóm lược như sau: Tổng số giới Ưng đối trị (Pācittiyaṃ) của tỷ-kheo ni là 166 điều, và đã được trình bày ở đây là 96 điều và 70 điều còn lại là những điều đã quy định chung cho tỷ-kheo và tỷ-kheo ni và đã được trình bày trong Phân Tich Giới Tỷ-Kheo - Bhikkhuvibhaṅga. Trong số 92 điều ưng đối trị của tỷ-kheo, thay vì tìm 70 điều là phần quy định chung, chúng ta sẽ bớt đi 22 điều quy định riêng cho tỷ-kheo gồm có: 10 điều thuộc phần giáo giới (21-30), 4 điều thuộc phần vật thực--Trường hợp vật thực thỉnh sau (33), thọ thực thức ăn không phải là đồ thừa (35), mời thức ăn không phải là đồ thừa rồi buộc tội (36), yêu cầu các loại vật thực thượng hạng (39)--bố thí đến tu sĩ ngoại đạo (41), che giấu tội xấu xa (64), cho tu lên bậc trên người chưa đủ hai mươi tuổi (65), hẹn hò rồi đi chung đường xa với người nữ (67), đi vào hậu cung của đức vua (83), vào làng lúc sái thời chưa thông báo vị tỷ-kheo hiện diện (85), y tọa cụ (89), y choàng tắm mưa (92). Tổng cộng là 22 điều.
.Thịt của mười loài thú vị tỷ-kheo không được dùng được đề cập Đại Phẩm – Mahāvagga tập 2, chương VI, [59, 60] gồm có: thịt người, thịt voi, thịt ngựa, thịt chó, thịt rắn, thịt sư tử, thịt hổ, thịt beo, thịt gấu, thịt chó sói.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
