Duy Ngữ Lục - Quyển Thượng

Duy Ngữ Lục - Quyển Thượng

DUY LỰC NGỮ LỤC

QUYỂN THƯỢNG

(TỪ NĂM 1983-1989)

HT. THÍCH DUY LỰC

Mục Lục

LỜI NÓI ĐẦU

TIỂU SỬ HÒA THƯỢNG THÍCH DUY LỰC

Phần 1. CUỐN 1-10

Hỏi: Thế nào là CHƠN KHÔNG DIỆU HỮU?

Hỏi: Thế nào là nghĩa ba câu trong Kinh Kim Cang?

Hỏi: Làm sao hàng phục tự tâm?

Hỏi: Thế nào là “Thị pháp trụ pháp vị, thế gian tướng thường trụ?”

Hỏi: Đời mạt pháp nên tu pháp môn nào thích hợp?

Hỏi: Tham Thiền kiếp này chưa kiến tánh, khi chết rồi đi về đâu?

Hỏi: Thế nào là đuổi theo lời nói?

Hỏi: Làm sao phân biệt chơn nghi và hồ nghi?

Hỏi: Việc “Truy cứu ba lớp” của Lai Quả Thiền sư như thế nào ?

Hỏi: Thế nào là khi kiến tánh thì hư không tan rã?

Hỏi: Sự thấy của Phật và sự thấy của chúng sanh khác nhau như thế nào?

Hỏi: Vấn đề HÔN TRẦM làm sao đối trị?

Hỏi: Xin Sư phụ nói qua VẤN ĐỀ BỐ TÁT.

Hỏi: Xin Sư Phụ giảng về CÁCH THỰC HÀNH THAM TỔ SƯ THIỀN

Hỏi: Thế nào là Tiểu thừa thiền, Trung thừa thiền, Đại thừa thiền và Tổ Sư Thiền ?

Hỏi: Ngài Lai Quả nói về nghi tình thành khối như thế nào?

Hỏi: Căn bản của thiền Mặc chiếu và khán thoại đầu có giống nhau không?

Hỏi: Tham thiền cần tụng kinh bái sám không?

Hỏi: Trong kinh nào nói “Đại nghi đại ngộ?”

Hỏi: Tham thiền mỗi ngày phải sám hối không?

Hỏi: Làm thế nào khỏi lọt vào vô ký không?

Hỏi: Về tư thế tham Thiền như thế nào?

Hỏi: Khi ngồi thiền thấy đủ thứ cảnh giới phải làm sao?

Hỏi: Sao Sư phụ nói không có nhân quả?

Hỏi: Xin Sư phụ kể về công án được ngộ của ngài Tuyết Phong?

Hỏi: Khi tham đến đầu sào trăm thước như thế nào?

Hỏi: Công án và thoại đầu khác nhau như thế nào?

Hỏi: Thế nào là nhắm mắt chiêm bao và mở mắt chiêm bao?

Hỏi: Thế nào là độc-ảnh-cảnh và đới-chất-cảnh?

Hỏi: Khi dự Thiền thất, phải tuân thủ quy củ của Thiền đường như thế nào?

Hỏi: Tham thoại đầu làm sao biết là mình tinh tấn?

Hỏi: Thiền thoại đầu bắt đầu từ đâu?

Hỏi: Thiền Mặc Chiếu có phải thuộc Tông Tào Động không?

Hỏi: Làm thế nào để phân biệt Như Lai Thiền và Tổ Sư Thiền?

Hỏi: Tại sao không có nhân quả là Tà kiến?

Hỏi: Có được cái dụng của Tự tánh có phải là kiến tánh không?

Hỏi: TRI VỌNG có phải là chánh niệm không?

Hỏi: Tại sao ngài Lục Tổ dạy người dùng ba mươi sáu pháp đối khi có người hỏi pháp?

Hỏi: Người tham Thiền cần lấy nghi lễ giới luật để tu không?

Hỏi: Thế nào là kiến tánh?

Hỏi: Vì sao nói là “Đợi thời tiết nhân duyên để ngộ?”

Hỏi: Tham thiền có bị năm mươi thứ ngũ ấm ma quấy phá không?

Hỏi: Ngài Trí Giả Đại Sư nói “ba thứ ngoại đạo” như thế nào?”

Hỏi: Thế nào là TỨ Y?

Hỏi: Tánh chúng sanh như thế nào?

Hỏi: Có pháp nào chỉ dạy cho mau kiến tánh không?

Hỏi: thế nào là “Tịnh địa hà tu tảo, không môn bất dụng quan?”

Hỏi: Tham Thiền chưa kiến tánh, rồi chết đi về đâu?

Hỏi: Người ở trong giải thoát cũng không ra ngoài giải thoát như thế nào?

Hỏi: Thế nào là chánh pháp và mạt pháp?

Trích giảng về KINH PHÁP BẢO ĐÀN

Hỏi: Chỉ nhờ câu thoại đầu có đạt đến lý chơn không chăng?

Hỏi: Vừa rồi Sư Phụ nói “Thiền Tông phải có niệm”, ấy là niệm gì?

Hỏi: Vậy thì đến giai đoạn nào mới gọi là Bát Nhã và khởi dụng Bát Nhã để tu?

Hỏi: Thế thì pháp quán chiếu của Giáo môn làm sao đạt đến thể tánh?

Hỏi: Như thế bên Giáo môn dùng pháp quán chiếu thì chẳng được ngộ ư?

Hỏi: Cái “Biết vọng” của ngài Khuê Phong như thế nào?

Hỏi: Thấy tâm tán loạn có thể niệm câu “Nam Mô Định Tâm Vương Bồ Tát” được không?

Hỏi: Thế nào là Năm tông bảy phái?

Hỏi: Thế nào là “Nhập lưu vong sở?”

Hỏi: Thế nào là “Hàn lu trục khối, sư tử giáo nhơn?”

Hỏi: Vậy có thể nhập Như Lai Thiền không?

Hỏi: Đắc quả A La Hán có phải kiến tánh không? Có phải đại tử đại hoạt không?

Hỏi: Tham Thiền đến đầu sào trăm thước đã lìa ý thức chưa?

Hỏi: Thế thì chẳng thể dùng cái Giác để tu đến kiến tánh?

Hỏi: Kính bạch Sư Phụ, ở trong nhà lửa thì làm sao lấy kiến giải phá kiến giải?

Hỏi: Xin Sư giảng lại câu “Sơ, trung, hậu thiện dương”.

Hỏi: Thế nào là tông chỉ của Tịnh Độ?

Hỏi: Tại sao mặc chiếu lại là tà thiền?

Hỏi: Chỗ ngộ của Như Lai Thiền và Tổ Sư Thiền cao thấp ra sao?

Hỏi: ý nghĩa của Qui y Tam Bảo như thế nào?

Hỏi: Tại sao nói “Bồ Tát sợ nhân, chúng sanh sợ quả?”

Hỏi: Nếu chẳng có một nhân lành nào thì làm sao Phật thọ ký?

Hỏi: Thế nào là ngũ căn, ngũ thức và bát thức?

Hỏi: Qui củ của Thiền đường như thế nào?

Hỏi: Vọng từ đâu sanh khởi?

Hỏi: Làm thế nào phân biệt tham thoại đầu và niệm Phật?

Phần 2. CUỐN 11-20

Hỏi: Xin Sư phụ kể qua vấn đề dịch Kinh như thế nào?

Hỏi: Thầy giảng những cái đó còn nằm trong ngũ ấm hay đã ra ngoài ngũ ấm?

Hỏi: Vì sao không được tiếp tục ngồi khi trên thân khó chịu?

Hỏi: Thế nào là nghi tình phát khởi được và nghi tình phát chẳng khởi?

Hỏi: Khi ngủ mê làm sao biết có tham thiền?

Hỏi: Phát khởi chơn nghi đã phá được sơ quan chưa?

Hỏi: Chúng ta đang sống trong vọng thức thì làm sao y trí bất y thức?

Hỏi: ý nghĩa của Qui y Tam Bảo như thế nào?

Hỏi: Nếu như người ấy do quá nghèo mà không có phương tiện qui y?

Hỏi: Con phát nguyện trong 49 ngày phải kiến tánh, như thế đúng không?

Hỏi: Khi nghi tình thành khối sẽ như thế nào và làm sao đập bể?

Hỏi: Trong năm câu hỏi để tham Thiền, nếu như tự tìm ra giải đáp cho câu hỏi có được không?

Hỏi: Tướng của nghi tình thế nào? Muốn phá vỡ nghi tình bằng cách nào?

Hỏi: Đối với người biết tham thoại đầu lại chưa có lòng tin thì sao?

Hỏi: Cái biết của lục căn trước khi dấy niệm phân biệt là chơn hay vọng?

Hỏi: Ngồi Thiền mà niệm danh hiệu Phật, có được coi là tham thoại đầu không?

Hỏi: Xin Sư Phụ giảng lại sự tích về ngài Văn Thù không thể làm cho cô gái xuất định

Hỏi: Ai tạo ra vũ trụ này?

Hỏi: Vạn pháp duy thức như thế nào?

Hỏi: Theo Thiền tông, chưa phá được Sơ quan mà khối nghi đã bùng vở, thì làm sao nghi tiếp để tiến đến Trùng quan?

Hỏi: Bài kệ của ngài Trung Phong Thiền sư tặng cho Thái tử nước Hàn như thế nào?

Hỏi: Khi tham thiền, vọng tưởng nổi nhiều phải làm sao?

Hỏi: Tại sao nói “Sanh tử là việc lớn?”

Hỏi: “Thế nào là Tức tâm là Phật?”

Hỏi: “Ngoài bặt các duyên, tâm như tường vách”, có phải là công phu không?

Hỏi: Xin Sư Phụ giải thích những việc thông thường trong Thiền thất.

Hỏi: Xin thầy cho biết con người không sanh tử như thế nào?

Hỏi: Cách thức trong khi dựng công tham thiền như thế nào?

Hỏi: Sao tham thiền hay quên những việc ở ngoài?

Hỏi: Khi tham thiền quên hết, gặp việc thì thế nào?

Hỏi: Sao câu thoại đầu có lúc đề lên rõ ràng và có lúc không rõ ràng?

Hỏi: Tại sao chúng sanh tạp dụng tâm?

Hỏi: “Sao gọi câu thoại đầu của mình” và “Câu thoại đầu của người ta?”

Hỏi: Thế nào là chánh tín?

Hỏi: Thiền tông giảng kinh có lọt vào kiến giải như Giáo môn không?

Hỏi: Sự minh tâm kiến tánh của người tu và học thuyết khác nhau ở chỗ nào?

Hỏi: Tham thiền có cần cố ý khởi nghi tình không?

Hỏi: Làm thế nào để tin tự tâm là Phật?

Hỏi: Khi nào chư Tổ dùng “khẩu đầu thiền” để khiến người khai ngộ?

Hỏi: Khi tham, câu thoại đầu bị lạc qua câu khác, có được không?

Hỏi: Thế nào là hữu tình, vô tình thuyết pháp?

Hỏi: Thế nào là thấy bản lai diện mục?

Hỏi: Làm sao phá bỏ năng tri và sở tri?

Hỏi: Tham thiền có cần kiến giải không?

Hỏi: Mình nhờ người khác cứu độ được không?

Hỏi: Thế nào là ác kiến ngoại đạo?

Hỏi: Tham thiền đến đầu sào trăm thước thế nào?

Hỏi: Tu hành đến một lúc nào đó sẽ có thần thông, phải không?

Hỏi: Thế nào là “Bọt nước hư không trong biển giác?”

Hỏi: Kiến tánh rồi có thành Phật không? Như vậy là có sở cầu có sở đắc không?

Hỏi: Dụng công cách nào khi thân thể có bệnh?

Hỏi: Phạm tứ trọng giới, tu lại có thành Phật không?

Hỏi: Tham thiền đến khi phát khởi chơn nghi, sự khai ngộ có bằng với chư Tổ không?

Hỏi: Khi tu pháp môn Tổ Sư Thiền, kiến tánh rồi có còn tiếp tục tu nữa không?

Hỏi: Ơn cha mẹ lớn hay ơn Phật lớn?

Hỏi: Làm thế nào để đền ơn cha mẹ?

Hỏi: Phật Quán Âm có ngàn tay, ngàn mắt nghĩa như thế nào?

Hỏi: Tham thiền có chướng ngại việc làm không?

Hỏi: Cầu siêu cho cha mẹ bằng cách nào tốt hơn?

Hỏi: Kiếp này chết rồi, kiếp sau làm sao biết có nhân duyên hay không?

Hỏi: Người tham Thiền đối với tình cảm vợ chồng như thế nào?

Hỏi: Về công án “Động Sơn qua cầu, Huyền Sa qua núi” như thế nào?

Hỏi: Con học Phật cứ quên hoài, vậy có phải là cái nghiệp không?

Hỏi: Đã tham thiền rồi còn đi tụng giới sám hối không?

Hỏi: Thế nào là Mật tông?

Hỏi: Xin Sư phụ giải thích hai chữ “Giáo lý”

Hỏi: Tại sao có kinh liễu nghĩa và kinh bất liễu nghĩa?

Hỏi: Làm sao phân biệt chánh niệm và tà niệm?

Hỏi: Nếu đi theo một pháp môn khác, có phải phản thầy không?

Hỏi: Sự khác nhau giữa Như Lai Thiền và Tổ Sư Thiền như thế nào?

Hỏi: Xưa nay số lượng chúng sanh thành Phật có bao nhiêu?

Hỏi: Tại sao Phật ở Kinh này nói khác, ở kinh kia lại nói khác?

Hỏi: Thế nào là thân trung ấm?

Hỏi : Về vấn đề tu Thiền nhờ tự lực, và Tịnh Độ nhờ tha lực như thế nào?

Hỏi: Tác giả bài “Tứ Liệu Giản” có phải của ngài Vĩnh Minh không?

Hỏi: Thiền tông nếu chẳng thấy được Phật thì tu để làm gì?

Phần 3. CUỐN 21-30

Hỏi: Tham thoại đầu phải trụ tâm vào đâu?

Hỏi: Thế nào là Kiến hoặc và Tư hoặc?

Hỏi: Làm thế nào để nhìn vào hầm sâu đen tối?

Hỏi: Thế nào là “Một niệm muôn năm, muôn năm một niệm?”

Hỏi: Tham Thiền để làm gì?

Hỏi: Quá khứ đã tạo bao nhiêu tội lỗi thì làm sao nhờ tham Thiền có thể thành Phật được?

Hỏi: Phật Thích Ca thành đạo cách đây 2519 năm hay từ vô lượng kiếp? cái nào đúng?

Hỏi: Làm sao dứt được tập khí từ lâu đời?

Hỏi: Thế nào là thân tại gia, tâm xuất gia và thân xuất gia, tâm tại gia?

Hỏi: Tại sao Tôn Giả Sư Tử đã kiến tánh rồi còn phải trả nghiệp?

Hỏi: Nghi tình của câu thoại đầu và cái nghi của tham sân si mạn, có khác nhau không?

Hỏi: Dùng câu “Thế nào là đại ý Phật pháp” của Tổ Lâm Tế để tham, có được không?

Hỏi: Tham Thiền có vượt ra ngoài nhân quả không?

Hỏi: Nhập thất ba năm tham Thiền được không?

Hỏi: Thế nào là tham thiền tức trì kinh? Tụng kinh và trì kinh khác nhau ở chỗ nào?

Hỏi: Có phải trong Thiền tông tự mình tìm kiếm tri kiến Phật?

Hỏi: Về việc tìm Tổ ấn chứng như thế nào?

Hỏi: Có biện pháp nào giải quyết tình trạng cho giải ngộ là chứng ngộ?

Hỏi: Trong kinh tại sao hay nói bảy đời cha mẹ mà không phải tám đời, chín đời?

Hỏi: Cúng dường như thế nào là đúng pháp?

Hỏi: Lúc tham Thiền hay bị ngoại cảnh lôi kéo, phải làm sao?

Hỏi: Tự tánh là gì? Làm sao nắm chắc?

Hỏi: Vậy ngộ ngã chấp như thế nào?

Hỏi: Câu chuyện Tổ Đức Sơn và ông tăng người nước Hàn như thế nào?

Hỏi: Thế nào là hồi hướng?

Hỏi: Tham Thiền tại sao chỉ chọn cách đi và ngồi trong tứ oai nghi?

Hỏi: “Tham thiền không bí quyết, chỉ cần sanh tử thiết”, vậy thế nào là sanh tử thiết?

Hỏi: Thế nào là tứ tướng?

Hỏi: Bố thí thế nào không nắm lấy tướng?

Hỏi: Tham thiền làm sao biết miên mật?

Phần 4. CUỐN 31-50

Hỏi: Con đang tham câu “Niệm Phật là ai”, nay muốn đổi qua câu khác, được không?

Hỏi: Tham thiền đến lúc mãnh liệt rồi phải làm sao? Đúng hay sai?

Hỏi: Đang tham thoại đầu xen vào “Vô sở cầu, vô sở đắc, vô sở sợ, được không?

Hỏi: Con người sống để làm gì?

Hỏi: Thế nào là niệm mà chẳng niệm?

Hỏi:Thế nào là niệm trước chẳng sanh, niệm sau chẳng diệt?

Hỏi: Sư phụ nói cần phải có sự ngộ nhập để làm chủ cái thân ngũ uẩn này, vậy ngộ nhập cái gì?

Hỏi: Nay con biết lất cả đều giả tạo, không theo nó, vậy có đúng không?

Hỏi: Muốn lìa pháp đối đãi phải làm sao?

Hỏi: Trí Bát nhã của con ở tại nơi con hay ở tại Đa Bảo Tháp?

Hỏi: Để cho nghi tình vỡ, có cần gặp thiện tri thức không?

Hỏi: Đối với pháp tham thiền và việc làm hàng ngày, làm thế nào tâm vô sở đắc?

Hỏi: Thế nào là đắc Bồ đề tâm?

Hỏi: Tại sao nói giáo điển là việc hôm nay?

Hỏi: Người hạ căn làm sao khỏi bị trận mưa lớn, mới tiến dần lên trung căn, thượng căn?

Hỏi: Tại sao nói kiến tướng phi tướng mới thấy Như Lai?

Hỏi: Tạo tất cả tội, làm sao được kiến tánh?

Hỏi: Nếu pháp đã không thì ai cần tu đạo?

Hỏi: Làm sao “hữu tình vô tình đồng thành Phật đạo”?

Hỏi: Thế nào là nghi tình tức tự tánh, tự tánh tức nghi tình?

Hỏi: Tại sao phải tham thiền? Mục đích tham thiền là gì?

Hỏi: Thế nào là ngũ đình tâm quán?

Hỏi: “Tâm không” thì Không đó về đâu?

Hỏi: Cái gì đã chướng ngại cho sự vào đạo? Làm sao khắc phục?

Hỏi: Thế nào là “Lấy vô trụ làm gốc, vô tướng làm thể, vô niệm làm tông?

Hỏi: Pháp môn Tổ Sư Thiền nên tu xuất gia hay tại gia?

Hỏi: Thế nào là hiện tại chẳng trụ?

Hỏi: Thế nào thâm tín tự tâm?

Hỏi: Thế nào là KHÔNG và CÓ?

Hỏi: Thế nào là ngũ chu lục tướng trong Kinh Hoa Nghiêm?

Hỏi: Tham Thoại đầu có phải việc của ngày hôm nay?

Hỏi: Làm sao mới thấy được bản tâm bản tánh của mình?

Hỏi: Thế nào là pháp thân thường trụ mà chẳng trụ?

Hỏi: Tại sao tham thiền không được tìm hiểu?

Hỏi: Ngài Vĩnh Gia nói “Đang khi dụng tâm mà không có tâm để dùng” là thế nào?

Hỏi: Có người thân lâm chung, hành giả tham thiền phải làm gì để hỗ trợ?

Hỏi: Thế nào là trên đầu một chữ Như?

Hỏi: Thế nào là “Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn?”

Hỏi: Mục đích của hai thời công phu là gì?

Hỏi: Thế nào là chiếu soi tự tánh?

Hỏi: Câu chuyện Tề Hoằng Công và thợ đẽo bánh xe như thế nào?

Hỏi: Vậy xem kinh học Phật để làm gì?

Hỏi: Tham thế nào để khỏi phỉ báng Phật pháp?

Hỏi: Đề Bà Đạt Đa có mật hạnh gì?

Hỏi: Tại sao ngài Lai Quả nói “Một nén hương tiêu được đấu vàng?”

Hỏi: Thế nào là mua bán Như Lai?

Hỏi: Vậy thì chúng con phải làm gì khi gia đình có người chết?

Hỏi: Nếu không cho đọc kinh sách, thì những bộ kinh để làm gì?

Hỏi: Thượng tọa ngồi đây thuyết pháp là có trụ và có cầu không?

Hỏi: Các pháp môn khác đều có khẩu quyết tương truyền, còn Tổ Sư Thiền thì sao?

Phần 5. CUỐN 51-70

Hỏi: Nếu không diễn tả được, có thể chỉ ra được không?

Hỏi: Vậy là có chỗ đến rồi?

Hỏi: Vậy sao Duy Ma Cật nói “lời nói cũng là giải thoát?”

Hỏi: Có thể dùng âm thanh lời nói để tỏ bày tự tánh không?

Hỏi: Chữ ĐẠO đây có phải biệt danh của tự tánh không?

Hỏi: Tổ Sư nào sáng lập ra chín chữ “Vô sở đắc, vô sở cầu, vô sở sợ”?

Hỏi: Làm thế nào dứt được chữ “ÁI” của thế gian để giải thoát?

Hỏi: Tại sao trong Bửu Tạng Luận nói: “Quyền trí và thật trí đều là tà?”

Hỏi: Biết như thế nào là chơn chánh? Và thế nào là vọng tưởng?

Hỏi: Làm sao phân biệt chánh tông và tà tông?

Hỏi: Vừa tham thiền vừa đi cúng dường có đúng với chánh pháp không?

Hỏi: Vô niệm của niệm Phật và vô niệm của tham thiền có đồng nghĩa không?

Hỏi: Kiến tánh đến mạt hậu Lao quan có thần thông không?

Hỏi: Tại sao Tổ Bác Sơn nói “Tham thiền sợ nhất sự thông minh lanh lợi?

Hỏi: Hành giả tham thiền nên đối xử với mọi người như thế nào?

Hỏi: Sự trì giới của Hoằng Nhất Luật Sư như thế nào?

Hỏi: Chẳng cùng với vạn pháp làm bạn là người gì?

Hỏi: Vậy Hòa Thượng có thể lìa bốn câu đáp đó cho một lời nói vô vị không?

Hỏi: Con thấy dù là ngoại đạo hay chánh đạo cũng có thể tham thiền được?

Hỏi: Hành giả tham thiền có cần trường chay và cấm dục hẳn không?

Hỏi: Tại sao nổi lên lòng từ bi là vọng?

Hỏi: Tự tánh vô hình tướng, tại sao nhiều tên gọi?

Hỏi: Thiền thất và Phật thất có khác nhau không?

Hỏi: Hàng xuất gia nếu không học kinh điển thì lấy gì trả lời câu hỏi của Phật tử?

Hỏi: Hành giả tham thiền, nếu có người đến hỏi về pháp tu, phải trả lời ra sao?

Hỏi: Cúng cô hồn có phải là của Phật giáo không?

Hỏi: Trong cuốn Trung Phong Pháp Ngữ nói đến bốn điều dễ vào bốn điều khó là thế nào?

Hỏi: Có phải Đức Phật có hai người con là La Hầu La và Bồ tát Thiện Tinh?

Hỏi: Nhân duyên gì Tổ sư lập ra tam quan?

Hỏi: Người phá sơ quan rồi còn tạo nghiệp không?

Hỏi: Chúng sanh tạo nghiệp gì đọa vào Cõi A Tu La?

Hỏi: Thế nào là vật bất thiên?

Hỏi: Tham thiền khởi nghi tình rồi không bao lâu sẽ phát huệ, phải không?

Hỏi: Muốn sám hối tụng kinh để tiêu nghiệp rồi mới tham thiền được không?

Hỏi: Công phu trong lúc sống thủng thẳng qua, sau khi hết như thế nào?

Hỏi: Ngày đưa cô Diệu Thuật đi hỏa táng, Sư phụ có nói bốn câu kệ:

Phần 6. CUỐN 71-95

Hỏi: Thế nào là mắt huệ, sáng, lý tánh thông, chí kiên cố?

Hỏi: Thế nào là kinh liễu nghĩa và kinh bất liễu nghĩa?

Hỏi: Tiểu nghi tiểu ngộ còn phải tham tiếp không?

Hỏi: Những điểm nào sai ở Đại Thừa Khởi Tín Luận?

Hỏi: Nay con tham Thiền, đối với bất cứ việc gì con đều mặc kệ, đúng sai?

Hỏi: Xin Sư phụ khai thị giúp cho dứt tập khí, đúng không?

Hỏi: Người kiến tánh còn có sở sợ không?

Hỏi: Thế nào là “tánh thật vô minh tức Phật tánh” trong Chứng Đạo Ca?

Hỏi: Kinh Thủ Lăng Nghiêm thuộc tiệm giáo, sao nói là đốn ?

Hỏi: Tất cả lời nói của Phật đều là văn tự, vậy thế nào là bất lập văn tự?

Hỏi: Quan điểm lập trường của người tham thiền như thế nào?

Hỏi: Tu hành là để đi đến chỗ thanh tịnh, cần gì phải tham thoại đầu?

Hỏi: Làm sao vượt qua được tình thức?

Hỏi: Tại sao Đức Phật đưa lên cành hoa, ngài Ma Ha Ca Diếp được ngộ?

Hỏi: Thế nào gọi là Chánh Biến Tri? Thế nào là không có chỗ búng?

Hỏi: Làm sao phân biệt Diệu tâm biến hiện và Chơn tâm duyên khởi?

Hỏi: Chư Phật chư Tổ ra đời độ chúng sanh có dùng vô thỉ vô minh không?

Hỏi: Sư phụ cho biết sự truyền thừa của ngài về pháp Tổ Sư Thiền từ ai?

Hỏi: Khi vắng Sư phụ, chúng con công phu gặp trở ngại, biết hỏi ai?

Hỏi: Thế thì người tu đạo Phật không có chân lý sao?

Hỏi: Như vậy thế nào là chơn lý của Đạo Phật?

Hỏi: Chúng con có thể tự độ được không?

Hỏi: Bất nhị là gì?

Hỏi: Tụng Kinh Pháp Hoa và tu Tổ Sư Thiền, phước đức như thế nào?

Hỏi: Thế thì Phật tử đến chùa tụng kinh gieo nhân gì?

Hỏi: Xin Sư phụ ban pháp âm cho vấn đề Thiền thất, khi Sư phụ đi vắng?

Hỏi: Quy củ tối thiểu khi đến dự Thiền thất?

Hỏi: Khi vắng Sư phụ, chúng con gặp chướng ngại thì sao?

Hỏi: Làm thế nào làm thiện không lọt vào nơi thiện?

Hỏi: Tại sao ngài Nguyệt Khê nói “Vạn pháp duy tâm tạo” là không đúng?

Hỏi: Tham thoại đầu có phải cứu xét tự tánh không?

Hỏi: Hành giả tham thiền gặp người vấn nạn phải làm sao?

Hỏi: Cứ tham thoại đầu suốt ngày đêm, có bận rộn không?

Hỏi: Tại sao câu trả lời của các vị Thiền sư thường chẳng có ý nghĩa?

Hỏi: Có phải thực hiện được vô ngã là ngộ đạo?

Hỏi: Vậy có tông chỉ của Tịnh Độ không?

Hỏi: Thiền tông và Tịnh độ một thể, phải không?

Hỏi: Con trùng đứt làm hai thì tánh nó ra sao?

Hỏi: Tham thiền vô ngôn thuyết, lấy gì để dạy người?

Hỏi: Trước khi tắt thở, chúng con phải làm gì?

Hỏi: Khi liệm có cần mang y theo không?

Hỏi: Thế nào là sự thấy của người trí và kẻ ngu?

Hỏi: Vậy thế nào là pháp xuất thế gian?

Hỏi: Ý nghĩa xuất gia như thế nào?

Hỏi: Công phu thành khối không còn biệt niệm, sao lại còn các thứ bệnh?

Hỏi: Tham đến chơn nghi rồi, có khi nào bị thoái chuyển không?

Hỏi: Có chí quyết định nhưng chưa đến thoại đầu, có bị thoái chuyển không?

Hỏi: Người tham thiền có rơi vào sự chướng và lý chướng không?

Hỏi: Ý chánh Kinh Duy Ma Cật như thế nào?

Hỏi: Tại sao Thiên nữ lại biến Xá Lợi Phất thành người nữ? Là để phá chấp gì?

Hỏi: Thế nào là “dùng cái không biết chấm dứt tất cả biết?”

Hỏi: Thế nào là khảo công phu sau mỗi kỳ Thiền thất?

Hỏi: Tới cảnh giới yên tịnh là thế nào?

Hỏi: Làm sao tháo gỡ tam độc tham sân si?

Hỏi: Có phải Đức Phật là người đầu tiên được giác ngộ?

Hỏi: Chúng con có thể tự giác ngộ, hoặc lý bắt buộc phải có thầy?

Hỏi: Có phải khi tham đến nghi tình thành khối mới thật sự chấm dứt cái biết?

Hỏi: Thế nào là “tham là chánh tri, nghi là chánh hạnh” của Lai Quả Thiền sư?

Hỏi: Xin Sư phụ khai thị về ý chỉ những công án trên?

Hỏi: Xin Sư phụ chỉ cho cách buông bỏ?

Hỏi: Làm sao biết là khai tiểu ngộ?

Hỏi: Chúng con đi dự đám tang, có thể mang theo chuông báo hiệu không?

Hỏi: Việc đốt liều trên thân như thế nào?

Hỏi: Thế nào “không trụ tướng bố thí?”

Hỏi: Bố thí tất cả tri kiến có phải còn trụ nơi Hữu Dư Niết Bàn?

Hỏi: Thể nào là “Tri chẳng có hai người, pháp chẳng có hai thứ?”

Hỏi: Vậy cái tri của bộ não có phải là cái bóng của Chánh biến tri?

Hỏi: Ngài Nguyệt Khê đã ngộ, sao còn đi bác sĩ chữa bệnh?

Hỏi: Ra sức tham Thiền có ảnh hưởng gì không?

LỜI NÓI ĐẦU

Quyển NGỮ LỤC này là tập hợp từ những lời thị chúng của Thiền Sư DUYÊN LỰC trong những kỳ thiền thất tại Việt Nam kể từ năm 1983 cho đến những năm tháng cuối đời. Cứ hằng tháng Ngài cho mở một khóa tu bảy ngày ở mỗi Thiền đường cho các hành giả tu Thiền, gọi là “đả thiền thất” để hướng dẫn đại chúng chuyên sâu trong sự nghiệp tu hành. Những lời dạy trước sau đều được đồ đệ ghi âm lại để làm tài liệu tham khảo.

Bởi là những giải đáp từ các các câu hỏi trực tiếp nên có tính thực tiễn, giải tỏa được những gút mắc của người tham thiền.

Sau khi Ngài thị tịch, nhiều Tăng, Ni, Phật tử yêu cầu, khuyến khích chúng tôi ghi chép lại những lời khai thị trên để in thành sách.

Thuở sinh tiền, có người hỏi Thiền Sư: “Sau khi Sư phụ đi vắng, nếu có thắc mắc gì chúng con biết hỏi ai?:

Ngài đáp: “Có thắc mắc thì gom lại viết thư để tôi trả lời, hoặc xem kinh sách, Ngữ lục tôi đã dịch thuật, hoặc nghe băng rồi ghi lại giải đáp mấy năm qua, theo đó mà tu”.

Nhận thấy đây là những lời di huấn vô cùng quý báu và cần thiết cho những hành giả tham thiền, nên chúng tôi không ngại sự nông cạn của mình, nguyện cố gắng thực hiện Ngữ Lục này hầu làm tài liệu cho người hiện tại và đời sau tham khảo.

Trong quá trình sao lục, chúng tôi vẫn trân trọng giữ trung thực những lời dạy bảo của Người, chỉ xin mạn phép lược qua những phần trùng lặp, tránh đi đôi đôi điều không cần thiết. Mặc dầu hết sứ cố gắng, tuy nhiên chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót, kính mong chư hành, đọc giả từ bi chỉ giáo.

Vì lời dạy của chư Phật, chư Tổ xưa nay vừa nói liền phá, chỉ là phương tiện tạm thời để trị bệnh chấp của chúng sinh, nay đem dây dưa bày ra, mong đọc giả được ý quên lời, nếu chấp lời nghịch ý, thì tội của những người thực hiện đã đáng ba mươi gậy!

Đại diện Nhóm thực hiện.

MAI THẮNG NGHĨA.

TIỂU SỬ HÒA THƯỢNG THÍCH DUY LỰC

A.- THỜI THƠ ẤU

Sư họ LA húy DŨ hiệu DUY LỰC, tự GIÁC KHAI sanh ngày 05 tháng 05 năm 1923 tại làng Long Tuyền, huyện Bình Thủy, tỉnh Cần Thơ, Việt Nam. Cha là cụ ông La Xương và mẹ là cụ bà Lưu Thị, làm nghề nông.

Năm lên 7 tuổi, theo cha về quê sống tại làng Long Yên, huyện Phong Thuận phủ Triều Châu tỉnh Quảng Đông Trung Quốc. Sau khi tốt nghiệp trường tiểu học, thì Sư phải nghỉ học theo cha trở lại Việt Nam sinh sống, lúc đó Sư được 16 tuổi (1938). Trú tại tỉnh Cần Thơ.

Sư thường tranh thủ tự học trong lúc rỗi rảnh. Đến năm 26 tuổi (1948), thi đậu bằng giáo viên Hoa văn, từng cộng tác biên soạn cho tờ báo Viễn Đông tiếng Hoa tại Chợ Lớn và được mời dạy ở các trường tiểu học tỉnh Tà-keo Cao Miên (Nay là Campuchia), trường Khải Trí ở Cần Thơ, Trường Cái Vồn ở Vĩnh Long trong thời gian 10 năm. Năm 1958, sau khi thi lấy bằng Đông y sĩ cấp 1, Sư được mời làm đông y sĩ cho tiệm thuốc Tế Ngươn Đường Cà Mau, Minh Nguyệt Cư Sĩ Lâm tỉnh Cần Thơ để khám bệnh miễn phí cho dân trong thời gian 8 năm.

Trong tủ sách của Cư Sĩ Lâm có bộ Kinh Tục Tạng gồm 150 quyển, lúc đầu Sư định đọc hết toàn bộ, nhưng trải qua một năm chỉ xem được 7 quyển, sau quyết định chỉ xem phần Thiền tông. Lúc đó Sư theo Pháp sư DIỆU DUYÊN tham học Tổ Sư Thiền (Ngài Diệu Duyên đã nhiều năm thân cận Lai Quả Thiền Sư và Hư Vân Thiền Sư, và Ngài tịch vào năm 1976 tại Chùa Thảo Đường).

B.- THỜI KỲ XUẤT GIA HỌC ĐẠO

Vào Mùng 08 tháng 02 năm 973, Sư được Hòa Thương HOẰNG TU cho xuất gia tu học tại Chùa Từ Ân Quận 11 Chợ Lớn. Tháng 05 năm 1974, Sư thọ giới Tam Đàn Cụ Túc tại Chùa Cực Lạc Malaysia.

Từ đó sư chuyên tham câu thoại đầu “Khi chưa có Trời đất ta là cái gì” trải qua nhiều năm, một hôm do đọc quyển “Trung Quán Luận” đến câu “Do có nghĩa KHÔNG nên thành tựu tất cả pháp” đốn ngộ ý chí “TỪ KHÔNG HIỂN DỤNG”, lại tỏ ngộ câu “KHÔNG sanh nơi đại giác, như biển nổi hòn bọt, vô số nước hữu lậu đều từ KHÔNG sanh khởi trong Kinh Lăng Nghiêm, với ý “Lấy VÔ TRỤ làm gốc” của Ngàí Lục Tổ: “Từ gốc VÔ TRỤ lập tất cả pháp” của Ngài Duy Ma Cật vốn cùng một ý chỉ. VÔ TRỤ tức TÁNH KHÔNG, thể Chơn Như vốn KHÔNG mà tự hiển bày sử dụng; thể và dụng của Chư Phật với chúng sanh vốn chẳng hai chẳng khác, cùng khắp không gian thời gian, nơi thánh chẳng thêm, nơi phàm chẳng bớt, dù là phàm phu mà sức dụng của Phật Tánh chẳng kém hơn Phật, cũng chẳng từng gián đoạn, chỉ vì chúng sanh ứng dụng hàng ngày mà chẳng tự biết.

C.- THỜI KỲ HOẰNG PHÁP

Ngày mùng 02 tháng 04 năm 1977, thừa lệnh Hòa Thượng Bổn sư (Hòa Thượng Thích Hoàng Tu), Sư ra hoằng pháp Tổ Sư Thiền tại Chùa Từ Ân, đường Hùng Vương, Quận 11 TP.HCM. Đến năm 1983, tứ chúng qui tụ ngày càng đông, Phật tử theo tu học pháp Tổ Sư Thiền hơn 4000 người, mỗi lần tham dụ thiền thất đều vượt trên 300 người.

Từ những năm 1990, Sư thường đi giảng Thiền ở nhiều nơi trên thế giới. Đến thiền đường học đạo có người Tây Âu và Á Châu, trong đó người Việt Nam là đông nhất. Những năm cuối đời, Sư thường được thỉnh đến giảng tại các nước trên thế giới như: Chùa Chánh Giác ở Toronto Canada, Chùa Quan Âm ở Brisbane Australia, Tịnh xá Đại Bi ở Đài Loan và một số chùa ờ Hồng Kông. Nhất là các thiền đường ở Mỹ để giảng dạy pháp Tổ Sư Thiền và thính chúng lui tới đông đảo.

D.- CÁC KINH SÁCH TRƯỚC TÁC VÀ PHIÊN DỊCH

Ngoài ra Sư còn trước tác và dịch thuật từ tiếng Hán sang tiếng Việt hơn 20 loại kinh điển và ngữ lục. Lượng sách phát hành tại Việt Nam trên mấy mươi ngàn quyển.

Các kinh sách được phát hành bao gồm:

- Đường Lối Thực Hành Tham Tổ Sư Thiền.

- Kinh Lăng Nghiêm.

- Kinh Lăng Già.

- Kinh Pháp Bảo Đàn.

- Kinh Viên Giác.

- Kinh Duy Ma Cật.

- Phật Pháp vời Thiền Tông.

- Đại Huệ Ngữ Lục.

- Đại Thừa Tuyệt Đối Luận.

- Tham Thiền Cảnh Ngữ.

- Công án của Phật Thích Ca & Tổ Đạt Ma.

- Góp Nhặt Lời Phật Tổ và Thánh Hiền.

- Bá Trượng Quảng Lục và Ngữ Lục.

- Thiền Thất Khai Thị Lục.

- Truyền Tâm Pháp Yếu.

- Cội Nguồn Truyền Thừa và Phương Pháp Tu Trì của Thiền Tông.

- Danh Từ Thiền Học.

- Chư Kinh Tập Yếu

- Tín Tâm Minh Tịch Nghĩa Giải.

- Vũ Trụ Quan Thế kỷ 21.

- Yếu Chỉ Trung Quán Luận.

- Triệu Luận.

- Yếu Chỉ Phật Pháp v.v...

Dù ở cương vị nào và bất cứ nơi đâu, Sư đều tùy duyên giảng dạy, như: Tổ chức Thiền thất tại Chùa Từ Ân quận 11, Chùa Hưng Phước quận 3; Chùa Pháp Thành quận 6, Chùa Sùng Đức quận 6, Chùa Huệ Quang quận Tân Bình, và tại các tỉnh Đồng Tháp, Long An, Sóc Trăng, Tây Ninh, Đại Tòng Lâm Bà Ria Vũng Tàu, tỉnh Khánh Hòa, Bình Định v.v...

Đ.- THỜI KỲ THAM GIA PHẬT SỰ GIÁO HỘI

Đến năm 1998, Sư đã được Ban Hoàng Pháp Trung ương Giáo Hội Phật giáo Việt Nam, mời thỉnh làm ủy viên, được Giáo hội thỉnh giảng tại các Khóa Bồi Dưỡng Hoàng pháp ngắn hạn cho các tỉnh miền Trung tổ chức tại Bình Định, cho các tỉnh Miền Nam tại Văn Phòng 2 Trung ương Giáo Hội.

E.- THỜI KỲ VIÊN TỊCH

Sự biện tài vô ngại, tùy duyên hóa độ và tận tụy với Hoằng pháp lợi sanh, chẳng kể gian lao, không từ khó nhọc. Người xưa có nói “Bồ Tát dĩ lợi sanh vi bổn hoài”, thật khế hợp với Sư biết bao.

Hóa duyên ký tất, Sư thâu thần thị tịch lúc 01 giờ 30, ngày 02 tháng 12 năm Kỷ Mão (08-01-2000) giờ Việt Nam, trụ thế 77 năm.

Phần 1. CUỐN 1-10

(PHẦN 1: Từ năm 1983-1989)

Hỏi: Thế nào là CHƠN KHÔNG DIỆU HỮU?

Đáp: Chơn không Diệu hữu thuộc về Giáo môn. Giáo môn nói đến Tự tánh về CÓ và KHÔNG. Không là Chơn không. CÓ là Diệu hữu; ý là cái “có” chẳng phải thật có, cái “không” chẳng phải thật không, là muốn mọi người không có chấp thật, vì chấp thật là bệnh của chúng sinh, sở dĩ có cái khổ sinh tử luân hồi đều do bệnh chấp thật sinh ra. Tự tánh chẳng thể dùng lời nói tỏ bày, Chơn không Diệu hữu cũng là phương tiện tạm thời mà thôi.

Vậy thế nào là Diệu hữu, thế nào là Chơn không? Chữ DIỆU trong kinh Phật là vi diệu, bất khả tư nghì, chẳng thể dùng tâm suy lường được; những gì có thể dùng tâm suy nghĩ tức chẳng phải là diệu – cái KHÔNG tức thật không, hư không này chẳng phải thật không, chẳng phải chơn không, vì hễ người kiến tánh thì hư không tan nát, nếu là chơn không thì chẳng tan nát được.

Tôi giảng về CHƠN KHÔNG là hiển bày cái dụng: KHÔNG tức trống rỗng, trống rỗng tức không, ấy là cái dụng; có rỗg không chúng ta mới có thể ngồi tại đây, như cái bàn này nếu chẳng có không (trống rông) thì chẳng thể sử dụng, cái tách chẳng có Không thì chẳng thể đựng nước, đựng trà v.v... Nên phàm nói đến cái Không là để hiển bày cái dụng; muốn dụng ắt phải có cái Không, chẳng có cái Không thì chẳng thể sử dụng được. Cái Không lớn chừng nào thì sự dụng phát huy lên chừng nấy.

Dụng của Tự tánh cũng vây, sở dĩ mình sử dụng chẳng được là do các thứ tham sân si, phiền não che lấp cái Không, nay tham Thiền dùng “cây chổi automatic” quét trống được bao nhiêu thì cái Không hiển bày được bấy nhiêu, tự động xài ra. KHÔNG tới cực thì dụng tới cực, tức là Phật. Trước mắt dùng chưa được, chỉ có thể tạm gọi là “tiềm năng”, tức tiềm trong trong Tự tánh, đợi khi nào quét trống không rồi thì tự hiện ra cái dụng, như thế mới có thể gọi là Chơn không, cũng gọi là Diệu hữu ( Bởi vì nếu không phát huy được sự dụng thì chẳng thể gọi là Diệu hữu).

Tức không tức dụng, tức dụng tức không, Chơn không Diệu Hữu đồng thời. Diệu hữu là dụng, Chơn không là thể, thể với dụng đồng thời, không có phân chia, ấy mới đúng với nghĩa “Tự tánh bất nhị”. Nếu chia ra thể và dụng tức đã thành hai, vì để giải thích nên mới nói thành hai vậy. Nay chúng ta chỉ thấy được cái dụng, muốn tìm ra cái thể thì chẳng thể được. Phật tử tham Thiền, đề khởi câu thoại đầu thì tự động hiện ra cái dụng, chẳng cần tác ý. Như tôi thường kể về cầu thủ Trung Quốc, anh … (thủ môn), không qua tác ý mà chụp được quả banh. Trước khi chưa tham Thiền, khởi tâm muốn chụp được quả banh lại bị tuột mất, nay anh ấy đang ở Paris, thường tham gia các trận đáu tại Đức, Thụy Điển v.v... đều giành được thắng lợi, ấy sự dụng automatic, không cần qua bộ não. Điều này theo sự phân tích của khoa học thì thật vô lý, nhưng thực tế là vậy. Bởi vì dụng của Tự tánh chẳng cần qua bộ não nhưng làm việc của bộ não, nên mới gọi là Diệu hữu, chẳng thể hiểu theo tâm suy nghĩ.

Hỏi: Thế nào là nghĩa ba câu trong Kinh Kim Cang?

Đáp: Như câu “Chúng sinh, tức phi chúng sinh, thị danh chúng sinh”; “Thế giới, tức phi thế giới, thị danh thế giới”; “Đệ nhất Ba la mật, tức phi đệ nhất Ba la mật, thị danh Ba la mật” … Kinh Kim Cang từ đầu đến cuối chẳng ngoài nghĩa ba câu này. Câu thứ nhất chấp “Thị chúng sinh” là đúng, câu thứ nhì quét câu thứ nhất nhưng lọt vào cái “Phi”, câu thứ ba “Thị danh” tức giả danh: Câu thứ nhất “thị chúng sinh” là giả danh, cây thứ nhì “Phi chúng sinh” là giả danh., câu thứ ba “Thị danh chúng sinh” cũng là giả danh. Nên câu thứ ba quét câu thứ nhất, câu thứ nhất và quét luôn cả câu thứ ba, quét triệt để mới đúng là nghĩa ba câu.

Nghĩa ba câu với nghĩa tứ cú giống nhau, cũng là quét triệt để, chẳng trụ ở cú nào. Nếu chúng ta thấu suốt được, chẳng những nghĩa ba câu của Kinh Kim Cang, bất cứ kinh nào cũng vây, không ngoài ý nghĩa ba câu và tứ cú kệ. Đối với vũ trụ vạn vật cũng thế: Cái tách, tức phi tách, thị danh tách; cái bình, tức phi bình, thị danh bình; cái ta, tức phi ta, thị danh ta; Phật, tức phi Phật, thị danh Phật v.v... chẳng ngoài nghĩa ba câu của Kinh Kim Cang vậy.

Hỏi: Làm sao hàng phục tự tâm?

Đáp: Làm sao hàng phục được ư? Hễ khởi niệm thì lọt vào vào cú thứ nhất, “Không khởi niệm” lọt vào cú thứ hai, “chẳng khởi niệm chẳng không khởi niệm” lọt vào cú thứ ba, “Cũng khởi niệm cũng không khởi niệm” lọt vào cú thứ tư. Muốn hàng phục chỉ có tham thoại đầu khởi lên nghi tình, ngoài ra chẳng còn cách nào khác! Chính cái nghi tình “không hiểu không biết” là cây chổi automatic hàng phục hết! Có hàng phục được mới an trụ được, nếu không thì làm sao an trụ? Khi đề khởi câu thoại đầu, không cần biết đến có chạy theo lục trần hay không, hễ có chạy theo hay không chạy theo đều nằm trong tứ cú, nên chẳng biết tới.

Hỏi: Thế nào là “Thị pháp trụ pháp vị, thế gian tướng thường trụ?”

Đáp: Ấy là trong Kinh Pháp Hoa, nếu nói đến “Thế gian tướng thường trụ” thì thế gian tướng là tướng sanh diệt, làm sao thường trụ được? Nhưng vì có câu ‘Thị pháp trụ pháp vị”, tức là pháp nào trụ theo ngôi pháp đó; ví như cái tách thì trụ nơi ngôi pháp tách, khi nào các tách đập bể rồi thì pháp vị “tách” mất, trụ ngôi pháp vị miểng, hiện tiền trụ ngôi pháp vị miểng, nếu đem miểng đốt thành tro thì trụ ngôi pháp vị tro, một làn gió thổi tro bay mất, từ pháp vị tro đổi thành pháp vị không, trụ nơi pháp vị “không”. Thế gian tướng thường trụ nơi pháp vị hiện tiền ấy: Pháp vị “sanh” hiện tiền trụ ngôi pháp vị sanh, Pháp vị “diệt” hiện tiền ngôi pháp vị diệt, nên nói Thế gian tướng thường trụ, là cái dụng của Tự tánh vậy. “Thị pháp trụ pháp vị, thế gian tướng thường trụ” có thể nói là hai câu cao nhất trong Kinh Pháp Hoa.

Hỏi: Thiền tông lấy câu “Niệm Phật là ai” để tham; Tịnh độ niệm Phật lấy “A Di Đà Phật”, vậy sự thù thắng như thế nào để đạt đạo?

Đáp: Đức Phật dạy chúng sinh tu hành gồm tám mươi bốn ngàn pháp môn, tùy theo căn cơ của mọi chúng sinh. Mục đích của Phật chỉ muốn mọi chúng sinh đều thành Phật, đạt đến tự do tự tại, vĩnh viễn thoát khỏi tất cả khổ. Sở dĩ có tám mươi bốn ngàn pháp môn là tùy theo căn cơ trình độ, sở thích của từng chúng sinh, do vọng tâm của chúng sinh muôn ngàn sai biệt nên mới dạy nhiều pháp môn, nhưng qui tụ lại thành bốn loại: Tham Thiền, niệm Phật, trì chú, quán tưởng. Tham Thiền là tham câu thoại đầu, niệm Phật là Tịnh độ, hai cách tu khác nhau.

Tông chỉ của Tịnh Độ là TÍN, NGUYỆN, HÀNH. TÍN là tin, gồm có ba:

1) Tin lời của Phật không vọng ngữ.

2) Tin kiếp này sẽ được vãng sanh.

Tin Cõi Tịnh Độ không bệnh không già không chết, muốn gì được nấy.

NGUYỆN có hai: Đại nguyện và tiểu nguyện, Thế nào là tiểu nguyện? Là cầu cho mình được vãng sanh, nhưng tiểu nguyện thì không hợp nhân quả, không được vãng sanh. Tại sao? Như đã kể trên, tin Tịnh Độ không có già, không bệnh, không chết thì làm sao đi đầu thai để trả nợ? Phật pháp là nói về nhân quả; hễ tạo thiện nhân thì được thiện quả, tạo ác nhân ắt chịu ác quả, thiện quả tạm gác qua, về ác quả thì từ nhỏ tới lớn có ăn thịt cá không? Có sát sanh không? Cho dù bắt đầu từ bụng mẹ ra chưa hề đập chết con muỗi, không đạp chết con kiến, thế còn có ăn thịt không? Có ăn cá không? Nếu có, ăn một miếng thịt phải trả nợ một miếng thịt, ăn một con cá phải trả nỡ một con cá, ấy mới hợp với nhân quả. Nếu vãng sanh Cực Lạc không trở lại nữa thì ai đầu thai trả nợ? Thế là không hợp với nhân quả rồi! Không hợp nhân quả thì không phải Phật pháp, nên nói tiểu nguyện không hợp với nhân quả, phải phát đại nguyện.

Đại nguyện như thế nào? Ví như người thiếu nợ không có tiền trả, hẹn kỳ sau: Những nợ mạng nợ thịt mà mình thiếu, nay dù làm việc thiện bố thí cúng dường … đều hồi hướng cho tất cả chúng sinh, nguyện cùng ta sanh Cõi Cực lạc, còn những chúng sinh chưa sanh Cõi Cực Lạc thì sau khi ta thành Phật rồi sẽ trở về độ hết tất cả chủ nợ, tất cả chúng sinh, ấy mới là đại nguyện, mới hợp nhân quả.

Lại, có hai thứ hạnh khi niệm Phật: Tán tâm niệm Phật và Nhất tâm niệm Phật. “Nhất tâm niệm Phật một câu hơn tán tâm niệm Phật ngàn lần”. Thế nào là tán tâm niệm Phật? Vừa niệm Phật vừa lo đủ thứ việc nhà, việc làm, lo Phật sự, lo ứng phó thí chủ v.v... còn Nhất tâm niệm Phật là chỉ biết niệm Phật, ngoài ra không biết đến việc khác. Làm thế nào có thể nhất tâm niệm Phật?

Ngài Ấn Quang Pháp Sư, Tổ thứ mười ba Tông Tịnh Độ Trung Quốc dạy về nhất tâm niệm Phật bằng cách ghi số (nhớ số) niệm Phật, từng câu một, từ 1 nhớ đến 10. Ví như niệm một câu “A Di Đà Phật” nhớ là 1, (chứ chẳng phải niệm thành “A Di Đà Phật 1, A Di Đà Phật 2 …) Vậy từ 1 nhớ đến 10, nếu dài quá nhớ không hết thì chia thành hai đoạn như từ 1-5, từ 6-10, hoặc chia thành ba: 1-3; 4-6; 7-10. Đến khi nào thuộc lòng rồi bỏ sự ghi số mà chỉ niệm Phật, đến lúc quen thuộc rồi bốn chữ A Di Đà Phật luôn ở trong tâm,niệm cũng ở trong tâm, không niệm cũng ở trong tâm, ấy gọi là “Niệm mà không niệm, không niệm mà niệm”, đạt đến nhất tâm bất loạn vậy.

- Nhưng pháp môn niệm Phật là chấp thật, cần có chữ Tín; Tham Thiền là phá chấp thật, cần có sự nghi. Tức là niệm “A Di Đà Phật” cần có lòng tin, còn tham câu “Niệm Phật là ai” cần phải nghi. Do đó, nói “Thiền Tịnh song tu” là không được, hễ tu Tịnh Độ phải đúng theo tông chỉ của Tịnh Độ, tham thiền phải theo đúng tông chỉ của Thiền tông, nếu thiền Tịnh song tu thì dứt khoát hai cái đều không thành.

Hỏi: Đời mạt pháp nên tu pháp môn nào thích hợp?

Đáp: Theo lời của Tổ Sư cũng như lời của Phật nói: “Nhất thiết duy tâm tạo”, bốn câu kệ trong Kinh Hoa Nghiêm: “Nhược nhơn dục liễu tri, tam thế nhất thiết Phật, ưng quán pháp giới tánh, nhất thiết duy tâm tạo”. Chánh pháp cũng là duy tâm tạo, mạt pháp cũng là duy tâm tạo, “nhất thiết” bao gồm tất cả pháp, đâu có phân biệt chánh pháp hay mạt pháp! Do tâm của mình chấp thật thành có. Tổ Sư Thiền tông nói “Có thể chuyển mạt pháp thành chánh pháp”; thượng căn, hạ căn, cũng do tâm chấp thật thành có phân biệt, nên Tổ Sư nói “chuyển hạ căn thành thượng căn”.

Nói đến mạt pháp chánh pháp, trước kia chưa mở trí huệ, tôi cũng tin rằng trong mạt pháp con người không tham thiền được vì không có nhân tài. Nên trước kia tôi hoằng pháp Tịnh Độ, trải qua mười mấy – hai mươi năm, sau đó phát hiện chưa một người nào tu đúng tông chỉ Tịnh Độ, tu còn không có, nói chi vãng sanh!

* Ngày mùng 2 tháng 4 năm 1977 ÂL, Ngài Trụ trì chùa Từ Ân bảo tôi hoằng pháp Tổ Sư Thiền, ấy chẳng phải ý tôi muốn, tôi đã từng phát nguyện là chưa kiến tánh thì không thuyết pháp. Trước đó một ngày, tôi được mời cúng dường tại Tịnh Xá Giác Huê ở quận 5, Hòa thượng trụ trì lúc cúng ngọ tại chùa Từ Ân tuyên bố với các Phật tử rằng ngày mai sẽ có thầy Duy Lực ra hoằng pháp Tổ Sư Thiền, lúc đó tôi còn chưa hay biết. Tối đến, Hòa thượng mới thông báo cho tôi biết là sáng ngày mùng 2 Phật tử đến nghe pháp.

Tôi bất đắc dĩ phải ra hoằng pháp, nhưng còn mang một thành kiến rằng Tịnh Độ thích hợp hơn pháp Thiền, nên mỗi ngày tôi đều giảng ba lần về pháp Tịnh Độ. Ngày hôm sau, Hòa thượng đến phòng tôi bảo “Đừng nói pháp Tịnh Độ nữa mà phải giảng về pháp Thiền; Tịnh Độ thì đã nhiều người hoằng dương rồi, nhưng pháp thiền thì chưa có người nào. Mặc dầu vậy, tôi vẫn giảng tiếp pháp môn Tịnh Độ trong vài ngày.

Tôi hoằng pháp Tịnh Độ, vạch rõ đường đi và tăng cường lòng tin cho Phật tử, kể các sự tích của Cổ Đức và các vị tu trong thời nay để chứng tỏ, nhưng người nghe vẫn không thực hành, đúng theo tông chỉ của Tịnh Độ.

Tôi bắt đầu hoằng pháp Tổ Sư Thiền, Phật tử tham thiền trên năm trăm người, mặc dầu chúng không hoàn toàn chuyên tu tham thiền, nhưng số tiểu ngộ phát huệ cũng có gần trăm người. So sánh với lúc hoằng Tịnh Độ gần hai mươi năm, chưa có một người tu đúng tông chỉ, ngược lại khi hoằng pháp Tổ Sư Thiền từ mấy năm nay, lại có hơn mấy trăm người thực hành và cả trăm người được phát huệ, thông suốt kinh điển, thì biết pháp nào thù thắng hay không thù thắng, pháp nào thích hợp hay không thích hợp rồi.

Thật ra, thù thắng hay không thù thắng, thích hợp hay không thích hợp, đều lọt vào tứ cú. Nghi tình là quét sạch tứ cú thì có gì là thù thắng hay không thù thắng, thích hợp hay không thích hợp? Hiện nay nhân tài tham thiền rất nhiều, số người tham thiền đã xuất ngoại có mặt ở nhiều nước trên thế giới: Anh, Pháp, Mỹ, Úc, Canada … Vậy nếu hỏi đến pháp nào thù thắng, pháp nào thích hợp thì không biết đâu mà nói, tất cả đều do tâm mình, chứ không thể chấp vào lời của Phật, của Tổ.

Nếu chấp vào lời nói, ví như chấp vào tứ cú của Phật: Cú thứ nhất “Có”, cú thứ nhì “Không”, cú thứ ba: “Chẳng có chẳng không”, cú thứ tư: “Cũng có cũng không”. Mà ý Phật là muốn mình lìa tứ cú: hễ chấp “Có” thì Phật nói “Không” để phá chấp, hễ chấp “Không” thì Phật nói “Có” để phá chấp của chúng sinh. Lúc Phật nói “Có” ý Phật chẳng phải là có, lúc nói “Không” ý Phật chẳng phải không, nếu chấp vào lời nói là nghịch với ý, nên Tổ Sư Thiền tông thí dụ như “con chó và con sư tử”.

Có người liệng ra một cục xương, con chó liền đuổi theo cục xương, còn sư tử chẳng màng đến cục xương mà cắn ngay người đó. Con người dụ cho Tự tánh, cục xương dụ cho lời nói của Phật, của Tổ; hễ hướng về lời nói của Phật, Tổ mà ngộ ấy là con chó, hướng về Tự tánh mà ngộ mới là sư tử. Phật muốn mình làm con sư tử chứ không muốn mình là con chó, chớ nên đuổi theo lời mà chấp là thật. Lời nói ấy là khai thị cho người ngộ vào tự tánh, trong Kinh Pháp Hoa nói “Khai thị ngộ nhập tri kiến Phật”, khai thị chẳng phải để ngộ nhập cái khai thị, mà là nhờ khai thị ngộ nhp tự tánh của mình. Thế thì không cần biết thù thắng hay chẳng thù thắng , thích hợp hay chẳng thích hợp, tất cả đều do tâm của mình, do lòng của mình vậy.

Hỏi: Tham Thiền kiếp này chưa kiến tánh, khi chết rồi đi về đâu?

Đáp: Đức Phật nói: “Nếu người giữ được ngũ giới thì không mất thân người”, khỏi bị dọa vào tam ác đạo. Kiếp này mình trì ngũ giới, mặc dầu chưa ngộ, kiếp sau đầu thai thành người, tiếp tục tham nữa, bởi cái nhân cách ấm cũng chẳng thể mất được, vì Trí Bát Nhã của mình trong A lại da thức được chứa trong kho không mất, đợi khi nào khởi lên vận hành rồi chủng tử mới mất, nếu chưa vận hành cứ giữ mãi trong kho Tạng thức, dù trải qua muôn ngàn kiếp cũng không mất.

Kiếp này tham Thiền ví như đi đường từ Chợ Lớn ra Sàigòn gồm trăm bước, hễ đi được một bước thì còn lại chín mươi chín bước, đi hai bước còn chín mươi tám bước, đi ba bước còn chín mươi bảy bước … hễ đi được ba bước chết đi, kiếp sau bắt đầu từ bước thứ chín mươi bảy, hể đi được năm mươi bước chết đi thì kiếp sau đi thêm năm mươi bước nữa, chứ không cần bắt đầu lại trăm bước. Nay chúng ta còn sống thì cứ tham mãi, khỏi cần lo cho việc chết, nếu cứ lo cho việc chết, chẳng những kiếp này không được tiến bộ, cũng khó được kiến tánh.

Nhiều người cho rằng “Mình nghiệp chướng nặng quá làm sao kiến tánh? Kỳ thật nghiệp chướng cũng là do tâm tạo, chứ có ai cho mình đâu! Ngài Vĩnh Gia trong bài Chứng Đạo Ca nói: “Liễu tức nghiệp chướng bổn lai không”, Liễu tức liễu ngộ tự tánh. Trong lúc chiêm bao, phạm tội bị chính phủ trong chiêm bao bắt ở tù, chịu đủ thứ khổ, đến lúc thức tỉnh rồi tìm chính phủ trong chiêm bao ở đâu? Đủ thứ khổ trong chiêm bao, kể thân trong chiêm bao ở đâu?

Như tôi thường nói, hai thứ nhắm mắt chiêm bao và mở mắt chiêm bao; nhắm mắt chiêm bao ngủ đến sáng là hết, còn mở mắt chiêm bao phải đợi kiến tánh mới thức tỉnh được, mới hết. Chớ có nói do nghiệp chướng nặng, nói chẳng kiến tánh được, ấy là tâm mình tự bó buộc mình. Ví như trong kinh Phật nói người nữ kia … Cũng chính lời Phật phá năm thứ chướng này trong Kinh Pháp Hoa, có phẩm kể về Long Nữ thành Phật, chẳng những là nữ còn thuộc hàng súc sinh nữa!

Nên biết, lời nói của Phật chẳng thể chấp thật, mà chỉ để phá chấp thật của mình thôi. Người nào cũng có thể thành Phật, chỉ cần quyết tử dụng công phu, bất kể là nam hay nữ, già hay trẻ, thông minh hay ngu si v.v... đều có thể thành Phật. Chớ nói rằng “ngày nay tham thiền mai chết sẽ ra sao”, chớ có lo sẽ đi về đâu, hạt giống thành Phật đã gieo thì ắt có ngày thành Phật.

Hỏi: Nhiều người nghĩ rằng “Niệm Phật nếu mình vẫn còn nghiệp chướng, vãng sanh tiếp tục nhờ tha ác lực tiếp dẫn, còn Thiền Tông phải tự lực, hễ tự lực yếu thì kiếp sau dẫu được làm người, làm quan, có địa vị nhưng mê muội, phải lăn lóc trong dòng đời thì bao nhiêu công sức của kiếp trước bỏ hết sao?

Đáp: Không đúng. Phật pháp nói là nhân duyên, ví như trong Kinh Pháp Bảo Đàn, Ngài Lục Tổ nói: “Quí vị được nghe tôi thuyết pháp, ấy là nhân duyên đã được gieo trồng từ bao nhiêu kiếp”. Đã có nhân duyên rồi thì nhân duyên ấy làm sao mất được! Nếu có mất là không đúng nhân quả. Lời của Sư bà vừa hỏi là lời nói bên Tịnh Độ, hễ chuyện về pháp môn Tịnh Độ thì lời nói cũng hướng về pháp môn ấy.

Phật thuyết đủ thứ kinh, ở kinh này thì tán thán hạnh của kinh này hạng nhất, ở quyển kinh kia thì tán thán hạnh của kinh kia hạng nhất, kết quả là kinh nào thù thắng? Ý của Phật là muốn chúng ta nhất môn thâm nhập, nên nói những lời phương tiện ấy. Như tôi vừa nói ở trên, về một phương diện khác, Phật nói người nữ có năm thứ chướng, nhưng ở kinh Đại thừa liễu nghĩa như Kinh Pháp Hoa thì Phật lại phá năm thứ chướng của người nữ.

Về vấn đề tự lực và tha lực: Nếu có TỰ và THA chẳng phải pháp bất nhị của Tự tánh; Tự tánh bất nhị làm sao có tự và tha, mà nói là có tha lực để nhờ! Nếu có tha lực để nhờ thì Phật Thích Ca đã thành Phật, A Nan là em trai của ngài, ắt có thể nhờ Phật lực của người anh mà thành Phật sao! (Kinh Lăng Nghiêm). A Nan là em của Phật cũng chẳng thể nhờ, La Hầu La là con của Phật cũng chẳng thể nhờ, kể cả cha mẹ của Phật cũng chẳng thể nhờ thì tha lực làm sao nhờ được!

Bởi do tâm chấp thật của người tu Tịnh Độ rất nặng, Đức Phật chẳng thể nào khiến bỏ chấp được, nên phải tùy thuận chúng sinh: Tất cả mười pháp giới nếu chấp vào đó thì chi bằng tạm thời cho chấp vào Phật, tạo nhân duyên cho sanh cõi Tây phương rồi, do hoàn cảnh khiến buông bỏ tập khí xong, chuển qua tham Thiền mới có thể kiến tánh thành Phật. Bây giờ do tâm chấp quá nặng, nếu không tạm cho chấp thật thì chẳng có phương tiện cứu độ. Phật cứu độ chúng sinh không bỏ sót chúng sinh nào, mặc dầu bệnh chấp quá nặng, nên mới có pháp môn Tịnh Độ.

Nếu có thể bỏ được bệnh chấp ngay kiếp này thì đâu cần đợi đến kiếp sau! Kiếp này thành Phật có phải hơn không? Ví như nói “Hạ phẩm hạ sanh”, sau khi chết phải trải qua mười hai đại kiếp mới có thể ra khỏi, một đại kiếp biết phải trải qua thời gian bao lâu không? Nếu có thể ngay trong kiếp này, trải qua mấy mươi năm được thành Phật thiền hay biết bao!