Chứng Đạo Ca Thiển Thích

Chúng ta là người tu học Phật pháp, nghe tới đây, nên tự mình nhìn lại mình. Ngài Vĩnh-Gia chuyên tâm nghiên cứu giáo lý như vậy, đặc biệt dụng công, không ra ngoài giao tiếp với ai, cắt đứt liên hệ với xã hội, Ngài nhất tâm nghiên cứu kinh giáo, không phan duyên, vậy mà cuối cùng còn cảm thấy bỏ phí thời gian. Đây là những lời phát xuất từ trong gan ruột của Ngài, chính là những lời vàng ngọc.

Đối với Phật pháp, chúng ta có nghiên cứu một cách chuyên nhất như Ngài Vĩnh-Gia nghiên cứu về kinh giáo chăng? Không chuyên nhất!

Ở đây là một đạo tràng ngày ngày giảng kinh chuyển pháp luân, vậy chúng ta có tham gia hàng ngày chăng? Chúng ta có hộ trì cái đạo tràng chuyển pháp luân này chăng? Hay là chúng ta mỗi ngày đi về với công việc, cam tâm làm nô lệ cho kim tiền? Rồi vì chút ít sanh kế mà lăng xăng bận bịu? Lòng chúng ta có phải vì pháp hay vì miếng ăn? Hay vì lợi? Đó là những điều chúng ta hãy tự vấn tâm. Quí vị là đệ tử đã quy y với tôi, tôi hy vọng quí vị sớm thành Phật, hy vọng quí vị hãy buông bỏ chút ít các chuyện thế gian, lấy ít thời giờ tu học Phật pháp, chớ đừng có chờ tôi đến thì quí vị mới đến, tôi không đến quí vị cũng chẳng đến.

Có người cho hay, nhà ở xa, lái xe cả hai hay ba tiếng đồng hồ mới tới. Vậy nếu phải lái hai tiếng, thì ta hãy ngồi trên xe niệm Phật, tụng kinh điển, coi như có dịp ôn tập những điều đã học hỏi trong Phật pháp. Tới được đây để nghe kinh nghe pháp chính là một cơ hội hy hữu. Hiện nay, quí vị đi cùng khắp nơi trên thế giới thử xem có một đạo tràng thứ hai nào ngày ngày đều có giảng kinh thuyết pháp, có người nghe cũng giảng, không có người nghe cũng giảng, đó là nghĩa làm sao? Bởi vì chúng tôi muốn làm công tác chuyển pháp luân cho thật hữu hiệu, đem hết lòng ra để hoằng dương Phật pháp.

Quí vị muốn học tập Phật pháp hay là không, điều này thuộc quyền lợi của các vị. Tuy nhiên như vậy, quí vị như đã quy y Tam Bảo thì cũng phải bỏ công sức cũng như thời gian ra để nghiên cứu Phật pháp, chớ đừng ngủ nghỉ cho uổng lúc nhàn rỗi. Quí vị học hỏi Phật pháp nhiều, tức thâu nhập món ăn cho Pháp thân quí vị, quí vị sẽ phát triển trí huệ, quí vị sẽ không điên đảo, đó là điều tối khẩn yếu.

Đây là những lời chân thật tôi nói với các vị. Nếu quí vị ngày ngày đến nghe kinh thì tôi rất lấy làm hoan hỷ. Quí vị nghe qua băng ghi âm những lời tôi giảng trước đây hơn mười năm, cũng là hồi tôi đặc biệt mang hết công phu để giảng pháp. Quí vị chưa nghe qua thì hãy nghe những cuốn băng đó từ đầu cho đến cuối, chớ đừng coi thường vì đó cũng là một cơ hội hy hữu cho quí vị. Chính là: "Vô thượng thậm thâm vi diệu pháp, bách niên vạn kiếp nan tao ngộ. Ngã kim kiến văn đắc thọ trì, nguyện giải Như Lai chân thiệt nghĩa." Quí vị chớ để quang âm trôi qua một cách lãng phí, giảm bớt thú chơi mạt-trược đi, bớt xem điện ảnh đi,... hãy dùng thời gian đó mà nghe kinh nghe pháp, không còn gì tốt hơn.

Chủng tính tà, thố tri giải,

Bất đạt Như Lai viên đốn chế.

Nhị thừa tinh tấn một đạo tâm,

Ngoại đạo thông minh vô trí huệ.

Dịch:

Tánh tà vạy, giải lạc lầm,

Chẳng được pháp Như Lai đốn chế.

Hai thừa tinh tấn thiếu đạo tâm,

Ngoại đạo thông minh không trí huệ.

Chủng tính tà: Chỗ này nói người gieo hạt giống tà vạy, chính là do căn tánh bất chánh.

Thố tri giải: Ấy cũng bởi tri kiến không chân chánh.

Bất đạt Như Lai viên đốn chế: "Viên" nghĩa là viên dung vô ngại; "đốn" là đốn siêu ba giới. Nguyên nhân của tà tri tà kiến là không hiểu thấu lời Phật dạy. Những hạng có tà tri tà kiến không hiểu được đạo lý này, nên mới rơi vào nhị biên, rơi vào không, hay rơi vào có, chẳng chấp vào không thì lại chấp vào có, không biết rằng pháp của Phật là viên dung vô ngại, cho nên nói kiến giải của họ bị lầm lạc (thố tri giải).

Nhị thừa tinh tấn một đạo tâm: Nhị thừa là chỉ hàng Thanh-văn và Duyên-giác. Họ có tinh tấn nhưng không phải là tinh tấn theo nghĩa trung đạo, bởi họ không biết phát tâm Đại thừa, chỉ lo tu cho mình chớ chưa có tư tưởng cầu Phật đạo một cách chân chánh. Họ đi được nửa đường mà đã tự vạch ra lằn ranh, được chút ít đã coi là đủ, tóm lại họ không biết phát tâm bồ-đề của Đại thừa.

Ngoại đạo thông minh vô trí huệ: Hàng ngoại đạo cũng có kẻ thông minh, nhưng đó là kiểu thông minh biện bác theo lối thế gian, bởi họ đã dụng công trong tinh thần hữu lậu. Họ không biết rõ cảnh giới vô lậu.

Diệc ngu si, diệc tiểu ngãi,

Không quyền chỉ thượng sinh thực giải.

Chấp chỉ vi nguyệt uổng thi công,

Căn cảnh pháp trung hư niết quái.

Dịch:

Như trẻ dại, như ngu si,

Thấy nắm tay không quyền tưởng thiệt.

Chấp lấy ngón tay làm mặt nguyệt,

Bóng ma căn cảnh uổng công ghi.

Diệc ngu si: Những hạng người như vậy, có thể gọi họ là ngu si, cũng có thể nói họ có chút ít trí huệ. Bởi họ không có trí huệ chân chánh, trí thông minh chân chánh, chỉ là thế trí biện thông - trí thông minh biện bác của thế gian (một trong bát nạn) - cho nên gọi họ là ngu si.

Diệc tiểu ngãi: Trí huệ thế gian thì họ có, trí huệ xuất thế gian thì họ không có, bởi vậy họ không hiểu rõ lẽ trung đạo.

Không quyền chỉ thượng sinh thực giải: Như khi đức Phật thấy một đứa nhỏ sắp rớt xuống giếng, Ngài liền bảo: "Quay lại đi! Ta cho em một cục kẹo," trong khi đó Ngài nắm tay lại giống như cầm một vật gì. Sự thực trong tay không có gì hết, nhưng muốn cứu đứa nhỏ nên phải tạm tìm ra một phương cách, một pháp môn khôn khéo có tính cách tạm thời (quyền xảo phương tiện), nhưng kẻ ngu si cho là thiệt, cho là trong tay Phật có thể có kẹo thực sự. Đó là nghĩa của mấy chữ "sinh thực giải." Hoặc giả, kẻ ngu si biết chắc trong tay Phật chẳng có kẹo, bèn cho là Phật nói dối, đó là trường hợp không hiểu rõ pháp môn phương tiện.

Chấp chỉ vi nguyệt uổng thi công: Như có người lấy ngón tay chỉ mặt trăng, kẻ ngu si lại tưởng rằng đầu ngón tay chính là mặt trăng. Như vậy không những kẻ đó chẳng nhận ra mặt trăng thực mà ngay đến đầu ngón tay của mình cũng không nhận ra nữa, thật là uổng công chỉ. Xem như vậy thì dụng công theo lối đó chẳng bao giờ thành tựu được, không thể tương ưng với đạo. Tại sao vậy? Tại vì...

Căn cảnh pháp trung hư niết quái: Căn là sáu căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý; cảnh là nói về sáu trần cảnh: sắc, thanh, hương, vị, xúc chạm và pháp. Lấy sáu căn và cảnh giới sáu trần để dụng công thì há chẳng quái rở sao?

Bất kiến nhất pháp tức Như Lai,

Phương đắc danh vi Quán Tự Tại.

Liễu đắc nghiệp chướng bổn lai không.

Vị liễu ưng tu hoàn túc trái.

Dịch:

Chẳng thấy một pháp tức Như Lai,

Nên cũng kêu là Quán Tự Tại.

Tỏ rồi, nghiệp chướng hóa thành không,

Chưa tỏ, nợ xưa đành trang trải.

Bất kiến nhất pháp tức Như Lai: Như quí vị đã thông hiểu rõ tường, quét sạch mọi pháp, lìa hết mọi tướng, chẳng thấy một chút pháp sanh, chẳng thấy một chút pháp diệt, một niềm nhẫn trong tâm, tức là quí vị đã chứng được vô sanh pháp nhẫn, nghĩa là một pháp cũng chẳng lập, lúc đó có cái gì còn lại nữa chăng? Đó chính là: Bổn lai vô nhất vật, hà xứ nhạ trần ai? Bổn lai không một vật tức là một pháp cũng chẳng lập, hà xứ nhạ trần ai tức làm gì còn chỗ nào để phiền não? Đâu còn vấn đề nào nữa? Cho nên nói "chẳng thấy một pháp tức Như Lai," vì nếu quí vị thấu rõ một pháp cũng chẳng lập thì vạn niệm đều không.

Phương đắc danh vi Quán Tự Tại: Như vậy mới có thể gọi là Bồ-tát Quán Tự Tại một cách chân chánh. Bởi quí vị chẳng chạy đi đâu, chính quí vị làm chủ lấy mình, chẳng hướng ra ngoài tìm kiếm, chẳng xoay sở điên đảo với sáu căn sáu trần của quí vị, đó mới gọi là Quán Tự Tại.

Liễu đắc nghiệp chướng bổn lai không: Nếu quả quí vị thông hiểu, quả quí vị đã khai ngộ thì "sát na diệt khước a-tỳ-nghiệp," trong sát-na các tội của địa ngục vô gián đều tiêu diệt.

Nếu quí vị chưa thông hiểu ư?

Vị liễu ưng tu hoàn túc trái: Nếu quí vị chưa chứng ngộ, quí vị sẽ phải trả nghiệp do quí vị tạo tác từ trước, quí vị phải hoàn trả nợ. Quí vị ăn cơm, quí vị phải trả tiền cơm, quí vị mặc áo phải trả tiền may áo, ăn thịt trả tiền thịt, uống máu trả tiền máu, nợ máu trả máu. Nếu chưa chứng đạo, quí vị vẫn chìm nổi trong luân hồi, lên xuống trong vòng lục đạo, cùng nhau vay trả; quí vị vay của tôi, ngày khác quí vị sẽ trả; tôi vay của quí vị, cũng tới lúc tôi hoàn trả lại quí vị, cứ như vậy vay nợ lẫn nhau. Lại nói về vấn đề ăn thịt. Đương lúc ăn thịt quí vị thấy ngon lắm, tới khi quí vị phải trả nợ này thì quí vị sẽ cảm thấy rất là đau đớn, ý nghĩa nó là như vậy.

Cơ phùng vương thiện bất năng san,

Bệnh ngộ y vương tranh đắc sái.

Tại dục hành thiền tri kiến lực,

Hỏa trung sanh liên chung bất hoại.

Dũng Thí phạm trọng ngộ vô sanh,

Tảo thời thành Phật ư kim tại.

Dịch:

Đói gặp tiệc vua không thể ăn,

Bệnh tránh y vương sao mạnh được?

Thiền trong biển dục rõ kiến lực,

Sen trong lửa đỏ muôn đời rực.

Dũng Thí phạm giới chứng vô sanh,

Sớm vẫn viên thành trong cõi dục.

Cơ phùng vương thiện bất năng san: Chỗ này nói người nghèo khổ, tuy trong bụng rất đói, nhưng khi gặp bữa cơm thịnh soạn của vua cho lại không dám ăn.

Bệnh ngộ y vương tranh đắc sái: Kẻ mang bệnh thật là khổ sở lại không dám tin vào thuốc chữa do vị y vương ban cho, như vậy thì bệnh của y làm sao có thể khỏi được?

Kẻ cùng khổ thấy đồ ăn ngon mà không dám ăn, bởi vì y quá sợ, quên luôn cả đói, mà có ăn cũng không nuốt trôi. Còn người bệnh lẽ ra phải tin thầy thuốc, nay gặp được y vương lại không tin, cho nên bệnh không chữa khỏi.

Đại ý chỗ này nói rằng tự tánh của chúng ta cùng với Phật là đồng một thể. Khi gặp pháp Đại thừa lại không dám tin Đại thừa, không dám học pháp Đại thừa, thì làm sao giải trừ được căn bệnh đói pháp? Bởi căn tánh ngu si - độn căn - nên gặp được y vương mà không biết tin (y vương đây chỉ đức Phật) thì làm sao chữa khỏi được tám vạn bốn ngàn căn bệnh?

Tại dục hành thiền tri kiến lực: Dục là do vô minh sanh ra, chẳng biết tại sao như vậy, tuy nhiên nếu ở trong chỗ ô nhiễm mà vẫn giữ được thanh tịnh thì gọi là "tại dục hành thiền." Cũng như "đản tri vô tâm ư vạn vật, hà phương vạn vật thường vi nhiễu," nghĩa là, chỉ cần đối trước vạn sự mà giữ được vô tâm, thì lo gì bị hoàn cảnh quấy nhiễu. Đây là nói trạng thái vô tâm thực sự - chẳng phải cái lối tự lừa dối mình, tỷ dụ quí vị chưa tới được trình độ vô tâm mà quí vị nói quí vị vô tâm, quí vị cho là quí vị không bị ưu phiền, quí vị đã vượt lên trên cảnh giới đó, thực ra đây chỉ là cách "bịt tai, cắp chuông" đi mà thôi. Nay quí vị đương ở chỗ ô nhiễm mà vẫn giữ được thanh tịnh, cái đó gọi là "tại dục hành thiền," như trường hợp của Phó Đại sĩ, của Bàng cư sĩ, của Pháp sư Cưu-ma-la-thập, chẳng hạn. Họ có tri kiến lực, tức một loại định lực, một tri kiến thật sâu sắc (chân tri chước kiến).

Hỏa trung sanh liên chung bất hoại: Cũng như trường hợp hoa sen sanh trong lò lửa. Nguyên lửa không thể sanh ra hoa sen, vậy thì trong cảnh dục mà hành thiền cũng tương tự như thế. Một điều không thể làm được mà quí vị lại làm được; đó là nghĩa lửa sanh hoa sen mà hoa không hủy hoại.

Dũng Thí phạm trọng ngộ vô sanh: Xưa có vị Tỳ-kheo tên là Dũng Thí. Ông phạm trọng tội, nhưng về sau ông sám hối sửa đổi, cho nên...

Tảo thời thành Phật ư kim tại: Dù đã phạm trọng tội, sau biết chân thành sám hối, thì cũng thành Phật. Thực vậy, vị Tỳ-kheo đó nay đã thành Phật. Cho nên, chúng ta đừng sợ mình có tội, chỉ sợ mình không biết hối cải. Nếu quả có thể sửa lại lỗi lầm thì không xa đường tu là bao nhiêu.

Sư tử hống, vô úy thuyết,

Thâm ta mông đổng ngoan bì đát.

Chỉ tri phạm trọng chướng bồ-đề,

Bất kiến Như Lai khai bí quyết.,

Dịch:

Sư tử hống thuyết vô úy,

Thương thay ai vẫn mê mờ rối.

Mảng e tội chướng lấp bồ-đề,

Chẳng được Như Lai mở kho bí.

Sư tử hống: Sư tử là vua trong loài thú, cho nên một khi nó gầm lên, các thú đều sợ hãi.

Vô úy thí: Phật thuyết pháp có thể ví như sư tử rống. Các loại bàng môn ngoại đạo một khi nghe qua lời thuyết pháp vô úy của Ngài đều sợ hãi đến độ lông tóc dựng lên.

Thâm ta mông đổng ngoan bì đát: "Thâm ta" nghĩa là than, thở than một cách sâu xa. "Mông đổng" nghĩa là không hiểu rõ. "Ngoan bì đát" là tỷ dụ như da trâu, vừa dầy vừa thô, khó mà thấm vào bên trong, tóm lại là khó nói cho hiểu.

Chỉ tri phạm trọng chướng bồ-đề: Người ta chỉ biết rằng các trọng tội sẽ làm chướng ngại đạo bồ đề, chướng ngại cho sự giác ngộ, đại khái như phạm các tội giết người, trộm cắp, tà dâm, nói dối, uống rượu. Chỉ biết như vậy tức là họ chưa thông suốt pháp sám hối, cái đó làm chướng ngại cho con đường tu đạo.

Bất kiến Như Lai khai bí quyết: Họ không hiểu rằng trong giới luật có các pháp phạm, giá, khai? chỉ trì, tác trì. Nếu như hành động mà vô tâm thì vô tội, chỉ khi nào hữu tâm mới là phạm tội, đó chính là bí quyết Phật đã khai mở. Điều Phật nói đó có ý nghĩa rất bình đẳng, rất công bằng, không mảy may thiên lệch. Phật là rất công bằng chính trực, cho nên nói "sư tử hống vô úy thuyết." Phần trên đã có câu: Sư tử nhi, chúng tùy hậu, tam tuế tiện năng đại hao hống, đó là nói tới oai phong của loài sư tử, và Phật thuyết pháp cũng giống như sư tử gầm rống lên vậy.

Hữu nhị tỳ-kheo phạm dâm sát,

Ba-la huỳnh-quang tăng tội kết.

Duy-ma đại sĩ đốn trừ nghi,

Do như hách nhật tiêu sương tuyết.

Dịch:

Có hai tỳ-kheo phạm dâm sát,

Đóm huỳnh Ba-li thêm buộc xiết.

Bồ-tát Duy-ma chốc giải ngờ,

Như vừng dương hực tiêu sương tuyết.

Hữu nhị tỳ-kheo phạm dâm sát: Xưa có hai vị tỳ-kheo ở chung một nơi, một vị phạm vào giới dâm, một vị phạm vào giới sát. Bởi đâu mà phạm giới dâm? Số là hai vị tỳ-kheo này ở trong núi, rồi tới một hôm, một vị có việc phải xuống núi, còn vị kia, ở lại trên núi, nằm ngủ. Lúc đó có một người con gái hái củi đi qua, cô này sanh lòng ô nhiễm, mới cưỡng gian vị tỳ-kheo này. Nhằm ngay lúc vị tỳ-kheo kia, sau khi xuống núi trở về, thấy cô gái đã làm tổn hại giới thể của bạn đồng tham với mình, bèn chạy đuổi bắt cô gái. Chẳng may, khi chạy trốn, cô gái lỡ chân rớt xuống khe suối chết. Một vị thì nhận đã phạm giới dâm, vì hạnh bất tịnh của cô gái, còn vị kia nhạân đuổi theo cô gái khiến cho cô này sẩy chân rớt xuống khe suối mà chết, nên nhận tội đã phạm giới sát.

Ba-la huỳnh-quang tăng tội kết: Cả hai tìm đến Tôn-giả Ba-la Huỳnh-quang để cầu xin sám hối. Việc này giải quyết ra sao? Tôn-giả bèn bảo rằng cả hai đều phạm vào tội vô gián địa ngục, có sám hối cũng không được và cũng chẳng còn biện pháp nào để giải tội cho họ cả. Hai vị tỳ-kheo đều cảm thấy trong lòng có sự hoài nghi, họ tự nghĩ rằng: Việc phạm giới dâm chẳng phải do sự nguyện ý và phạm giới sát cũng như vậy, cả hai việc xảy ra không do cố ý, họ vô tâm, như vậy vẫn bị tội thì chẳng công bình chút nào.

Duy-ma đại sĩ đốn trừ nghi: Do đó hai vị này đến thỉnh giáo cư sĩ Duy-ma-cật. Cư sĩ nói với hai người rằng: "Vô tâm vô tội," nghĩa là nếu quí vị không có ý phạm tội thì chẳng có tội, và từ đó giải trừ được mối hoài nghi cho họ.

Do như hách nhật tiêu sương tuyết: Tỷ như ánh sáng gay gắt của mặt trời làm tan sương tuyết, đây là một loại sức mạnh giải thoát không thể nghĩ bàn.

Bất tư nghị giải thoát lực,

Diệu dụng Hằng sa dã vô cực.

Tứ sự cúng dường cảm từ lao.

Vạn lượng hoàng kim diệc tiêu đắc.

Phấn cốt toái thân vị túc thù,

Nhất cú liễu nhiên siêu bách ức.

Dịch:

Bàn nghĩ chi sức giải thoát,

Diệu dụng Hằng hà như số cát.

Bốn sự cúng dường dẫu nhọc hao,

Muôn lượng vàng ròng dầu tiêu hết,

Thịt tan xương nát chửa đền xong,

Một câu thấu suốt tiêu ngàn ức.

Bất tư nghị: Không thể lấy tâm ý để nghĩ suy, không thể lấy ngôn từ để bàn luận.

Giải thoát lực: Một loại sức mạnh giải thoát.

Diệu dụng Hằng sa dã vô cực: Diệu dụng của nó đếm không xuể như số cát của sông Hằng.

Tứ sự cúng dường cảm từ lao: Cho nên phải lấy bốn thứ để cúng dường. Bốn thứ là ẩm thực, y phục, các vật dụng cần để nằm, thuốc thang. Sắm sửa bốn thứ này để cúng dường Tam Bảo, dầu có lao khổ cũng không suy từ.

Vạn lượng hoàng kim diệc tiêu đắc: Để đổi lấy sức mạnh giải thoát không thể nghĩ bàn đó thì cúng dường cả vạn lạng vàng ròng cũng đáng.

Phấn cốt toái thân vị túc thù: Nếu quí vị có thể thấu được chỗ ảo diệu của Phật pháp thì dẫu quí vị có tan xương nát thịt cũng chưa đủ báo đáp ơn của Phật, ơn của Pháp cũng như của ân sư.

Nhất cú liễu nhiên siêu bách ức: Nếu quả quí vị thấu hiểu minh bạch một câu cũng đủ đưa quí vị vượt qua trăm vạn a-tăng-kỳ kiếp, vô lượng vô số a-tăng-kỳ kiếp, cả một thời gian dài như vậy quí vị cũng vượt qua.

Pháp trung vương, tối cao thắng,

Hằng sa Như Lai đồng cộng chứng.

Ngã kim giải thử như ý châu,

Tín thọ chi giả giai tương ứng.

Dịch:

Pháp này vua, là tối thắng,

Hằng sa Như Lai cùng chung chứng.

Ta nay giải vậy như ý châu,

Người người tin nhận đều tương ứng.

Pháp trung vương: Pháp này là vua trong các pháp.

Tối cao thắng: Nghĩa là pháp này rất cao siêu, thù thắng, không có pháp nào sánh được.

Hằng sa Như Lai đồng cộng chứng: Các vị Phật nhiều như số cát sông Hằng, đều theo pháp môn này và đều chứng được Pháp thân.

Ngã kim giải thử như ý châu: Hôm nay tôi giải bày pháp giác ngộ này, nó như là hạt ngọc như ý, bao hàm hết thảy mọi pháp.

Tín thọ chi giả giai tương ứng: Nếu có người nào tin theo và phụng hành thì cũng sẽ đạt được ngang như vậy, chứng được lý thể của Pháp thân giống như của ba đời mười phương chư Phật thọ hưởng bốn đức của Niết-bàn, đó là thường, lạc, ngã, tịnh.

Liễu liễu kiến, vô nhất vật,

Diệc vô nhân, diệc vô Phật.

Đại thiên sa giới hải trung âu,

Nhất thiết thánh hiền như điện phất.

Giả sử thiết luân đỉnh thượng triền,

Định huệ viên minh chung bất thất.

Dịch:

Suốt suốt thấy không một vật,

Cũng không người, cũng không Phật.

Thế giới ba ngàn bọt nước xao,

Mỗi mỗi thánh hiền như điện phất.

Ví phỏng thiết luân trên đầu chuyển,

Định huệ sáng tròn luôn chẳng biến.

Liễu liễu kiến, vô nhất vật: Nếu quí vị chứng được pháp này, quí vị sẽ thấy không còn vật gì nữa, đó chính là: "Bổn lai vô nhất vật, hà xứ nhạ trần ai," cái gì cũng chẳng còn.

Diệc vô nhân, diệc vô Phật: Người không còn, Phật cũng không, cho nên nói: "Nhất pháp bất lập, vạn tượng giai không," một pháp cũng chẳng lập, sum la vạn tượng đều không.

Đại thiên sa giới hải trung âu: Cả tam thiên đại thiên thế giới trong không gian cũng chỉ là cái bọt nổi trên mặt biển lớn, một chấm nhỏ li ti, chẳng to tát gì, cho nên trong kinh Lăng Nghiêm có câu: "Không sinh đại giác trung, như hải nhất âu phất," nghĩa là cái không trong đại giác tánh, cũng nhỏ như cái bọt so với biển cả vậy.

Nhất thiết thánh hiền như điện phất: Vào lúc đó, lúc đã quay về gốc, trở về nguồn, thì hết thảy mọi thứ đều như như bất động, luôn luôn tỏ sáng (như như bất động, liễu liễu thường minh). Hết thảy thánh hiền lướt qua nhanh như điện chớp, không mảy may tung tích.

Giả sử thiết luân đỉnh thượng triền: Giả sử vòng lửa đỏ có quay trên đầu, cũng không thiêu đốt được, chẳng hề hấn gì.

Định huệ viên minh chung bất thất: Nếu quí vị có được hạt ngọc như ý thì tự nhiên định huệ của quí vị sẽ phát huy động lực. Mà nếu định huệ được viên minh thì sẽ như thế nào? Xuống nước không bị chết chìm, vào lửa không bị thiêu, tức là lửa có cháy cũng không đốt được quí vị, nước có ngập cũng không nhận chìm quí vị được.

Nhật khả lãnh, nguyệt khả nhiệt,

Chúng ma bất năng hoại chân thuyết.,

Tượng giá tranh vanh mạn tiến đồ,

Thùy kiến đường lang năng cự triệt.

Dịch:

Nguyệt dầu thành lửa, nhật thành băng,

Ma nào phá được chân thuyết hiện.

Xe voi dốc ngược vững đường lên,

Sức mấy bọ trời ngăn bước tiến.

Nhật khả lãnh: Ta nói pháp này, giả sử mặt trời có nguội lạnh - mặt trời vốn nóng, không thể lạnh được - nhưng cứ giả sử nó có thể lạnh,

Nguyệt khả nhiệt: Mặt trăng vốn nó lạnh, không thể nóng, nhưng cứ giả sử nó có thể nóng - tức là một sự việc không thể làm nổi, không cách gì làm được mà lại hóa ra làm được, dầu có chuyện đó đi chăng nữa, nhưng...

Chúng ma bất năng hoại chân thuyết: Cái pháp tối cao siêu này, vua của các pháp, không đời nào bị bọn thiên ma ngoại đạo phá hủy cho được. Bởi vậy ma không thể phá nổi lời nói thật. Những lời chân thật mà ta nói, chẳng một ai phá được, chẳng một ai hủy được.

Tượng giá tranh vanh mạn tiến đồ: Như cái xe voi, quí vị thấy voi đi thủng thẳng, tưởng là xe đi chậm chạp, mà kỳ thực xe đi nhanh.

Thùy kiến đường lang năng cự triệt: Con bọ ngựa là một loài động vật nhỏ, thử hỏi sức nó có cản được xe voi chăng? Không thể được. Cho nên, thiên ma ngoại đạo chẳng có cách nào phá hoại được chánh pháp.

Đại tượng bất du ư thỏ kính,

Đại ngộ bất câu ư tiểu tiết.

Mạc tương quản kiến báng thương thương,

Vị liễu ngô kim vi quân quyết.

Dịch:

Voi lớn đâu thèm đi dấu thỏ,

Ngộ lớn xá gì chút tiết nhỏ.

Đừng dòm trong ống biếm trời xanh,

Chưa tỏ, vì anh ta mở rõ.

Đại tượng bất du ư thỏ kính: Voi lớn không đi trên lối đi của thỏ, nó đi trên đường lớn.

Đại ngộ bất câu ư tiểu tiết: Những người đã ngộ đạo, đại triệt đại ngộ, thì hoàn toàn không bị câu thúc, không bị ngăn ngại, họ ở trong trạng thái không người không ta, không nệ vào các tiểu tiết. Quí vị thấy có lúc họ mắng người, có lúc họ đánh người nữa. Cớ sao, họ là người tu hành lại còn mắng người, đánh người vậy? Bởi vì họ đã khai ngộ, thấy rõ cơ duyên, thấy lúc nào cần đánh thì họ đánh, cần mắng thì mắng, chẳng câu nệ tiểu tiết, chẳng phải cứ khư khư giữ vẻ tao nhã lễ nghi. Họ chảng quản gì hết.

Mạc tương quản kiến báng thương thương: Chúng ta không nên thấy Hòa thượng Chí-công như vậy mà đem lòng phỉ báng, bảo rằng ông ấy ăn thịt cầy, ông ấy uống rượu, là không tốt. Sư tổ Chí-công mỗi ngày ăn hai con chim bồ câu, nhưng khi chúng được nấu chín và khi Sư tổ ăn xong, người khạc ra thì hai con đó sống trở lại. Cho nên chúng ta không nên lấy con mắt phàm phu mà nhận xét trí huệ của bậc thánh nhân, cho nên câu trên nói, đừng ngắm qua ống trúc để biết trời xanh rộng lớn chừng nào. Đó là phỉ báng trời, cho là trời quá nhỏ. Như vậy là không đúng.

Vị liễu ngô kim vi quân quyết: Nếu như quí vị vẫn chưa hiểu những điều đó, bây giờ ta làm bài ca này để cho quí vị đọc vài lần thì quí vị sẽ hiểu thấu đáo.

Hết