Kinh Viên Giác Lược Giải

PHẦN PHỤ

Sau đây là 14 bài tụng của ngài Thích Hành Đình, tóm hết được đại ý của toàn Kinh, dịch giả xin chép ra đây để cống hiến cùng bạn đọc.

ÂM

1- Tự phần thuyết nghi

Viên Giác tiên tu liễu thuyết nghi,

Bất đồng uế độ hổn phàm ky,

Bà-già-phạm chủ thân toàn hiện,

Đại quang minh tạng xứ hy kỳ.

Bách thiên Đại sĩ đồng tư hội,

Thập nhị Chơn nhơn dục vấn thì,

Bất nhị cảnh trung viên cánh tượng,

Hà thù quang oánh tịnh lưu ly.

TẠM DỊCH

Phần tự nói về nghi thức

Viên Giác trước cần rõ thức nghi,

Chẳng đồng uế độ lộn phàm ky (phàm cơ),

Bạc-già chủ, hội thân toàn hiện,

Minh tạng xứ, kinh thể khác kỳ,

Đại sĩ trăm ngàn cùng họp đó,

Chơn nhơn hai sáu (12) hỏi vừa thì,

Bất nhị cảnh kia gương khắp chiếu,

Khác nào ánh sáng ngọc lưu ly.

ÂM

2- Tụng Văn Thù chương

Diệu Đức sơ trưng bổn khởi nhân,

Tằng tri ly bệnh khả tu chơn,

Đà-la-ni môn châu pháp giới,

Đại viên giác hải tuyệt nhai tân,

Vô minh mộng lý mê duyên ảnh,

Ế nhãn hoa trung vọng chấp thân,

Hốt nhiên mộng tĩnh ế hoa diệt,

Hà tằng động trước bổ lai nhân.

TẠM DỊCH

Bài tụng chương Văn Thù

Diệu Đức trước nêu bổn khởi nhân

Biết rằng ly bệnh mới tu chơn,

Tổng trì môn nọ cùng sa giới,

Viên giác biển kia tuyệt thủy tần.

Trong mộng vô minh mê với ảnh,

Trong hoa mờ mắt chấp là thân,

Thốt nhiên mộng tỉnh mờ, hoa dứt,

Nào đã can gì đến cố nhân.

ÂM

3- Tụng Phổ Hiền chương

Phổ Hiền thứ vấn tiệm tu chơn,

Thông vị tam căn thẩm hạnh môn,

Huyễn phỉ giác tâm, tâm ngoại vật,

Hoa phi không tánh, tánh trung tồn,

Giác tâm bất động vọng hoa tịch,

Vọng cảnh vô sanh trí thục luân,

Huyễn tận Giác viên chơn thể hiện,

Khôi phi yên diệt hỏa vô nhân.

TẠM DỊCH

Bài tụng chương Phổ Hiền

Phổ Hiền tiếp hỏi tiệm tu chơn,

Giúp cả ba căn chọn hạnh môn,

Huyễn khác Giác tâm, tâm giác ngoại,

Hoa rời Không tánh, Tánh không tồn,

Giác tâm chẳng động, hoa cùng lặng,

Vọng cảnh không sanh trí dễ còn,

Huyễn hết, giác đầy, chơn thể hiện,

Tro bay, khói dứt, lửa không nhân.

ÂM

4- Tụng Phổ Nhãn chương

Phổ Nhãn viên dung nhân, quả tướng,

Thân tâm ảnh tượng thể tùy vọng,

Tiên liễu nhị không thanh tịnh môn,

Thứ tu tam quán viên đốn hạnh.

Năng, sở kiêm vong phàm Thánh tình,

Ái, tắng minh phục luận sai đương,

Tằng tri bổn hữu ma-ni châu,

Ngũ sắc thanh huỳnh diên khả trạng.

TẠM DỊCH

Tụng chương Phổ Nhãn

Phổ Nhãn viên dung nhân quả huyền, ([1])

Thân tâm bóng dáng vọng theo liền,

Nhị không trước rõ môn thanh tịnh,

Tam quán sau tu hạnh đốn viên,

Năng, sở quên luôn phàm, Thánh chấp,

Ghét, thương nào luận đúng, sai miền,

Ma-ni sẵn có ta từng biết,

Năm sắc xanh, vàng… ánh bóng thiên. ([1])

(Bài dịch hai)

Chương Phổ Nhãn viên dung nhân quả,

Bóng thân tâm vọng đã theo liền,

Nhị không biết rõ trước tiên,

Kế tu tam quán hạnh viên đốn tròn,

Tình Phàm, Thánh không còn Năng, Sở,

Luận đúng, sai phải sợ ghét, thương,

Ma-ni sẵn có tỏ tường,

Ánh ra năm sắc xanh, vàng… hình dung.

ÂM

5- Tụng Kim Cang Tạng chương

Kim Cang chấp nạn Thánh phàm thân,

Bổn ngộ duyên hà hữu vọng nhân,

Tam vấn liên hoàn phân biệt kiến,

Chư môn khai dụ tánh nguyên chơn,

Không hoa khởi diệt nguyên do vọng,

Kim khoáng tiêu dung vĩnh tuyệt trần,

Nhược yếu trắc lường Viên Giác hải,

Nhập tư duy địa bội trầm luân.

TẠM DỊCH

Tụng chương Kim Cang Tạng

Kim Cang cật vấn Thánh, phàm thân,

Vốn ngộ sao mà có vọng nhân?

Ba lớp hỏi dồn phân biệt kiến,

Các môn mở dụ tánh nguyên chơn,

Không hoa khởi diệt, đầu do vọng,

Vàng khoáng tiêu dung, hẳn tuyệt trần,

Nếu phải đo lường Viên giác thử,

Nhập tư duy địa chắc không phần.

ÂM

6- Tụng Di Lặc chương

Di Lặc suy cứu luân hồi bản,

Nhược đoạn tham ái sanh tử tận,

Ái dục vi nhân quá ký thâm,

Ái mạng vi quả duyên nan dẫn,

Nhị chướng tựu ư ngũ tánh phân,

Tứ sanh toại thành lục đạo uẩn,

Nhược thân thiện hữu ái kiến vong,

Tự nhiên ngộ nhập Vô sanh nhẫn.

TẠM DỊCH

Tụng chương Di Lặc

Di Lặc luân hồi gốc xét sâu,

Dứt đi tham ái, tử sanh đâu !

Nhân thì ái dục lầm xây đống,

Quả lại tham sanh ([1]) lỗi ngập đầu,

Hai chướng phân ra năm tánh rõ,

Bốn loài hợp lại sáu đường sầu !

Muốn không “Ái kiến” gần bè bạn,

Sanh nhẫn tự nhiên ngộ pháp mầu.

ÂM

7- Tụng Thanh Tịnh Huệ chương

Tịnh Huệ luận bày chứng ngộ nhân,

Cưỡng phân tứ vị thuận thiên chơn,

Phàm hiền Thánh quả tuy nhiên dị,

Ngộ mê nhiễm tịnh dữ tùy thân,

Tiên minh y vị tuần chư tánh,

Thứ biện vọng tâm đốn chứng nhân,

Nhứt trí liễu nhiên siêu thoát xứ,

Hữu vô tình tận giác nha xuân.

TẠM DỊCH

Tụng chương Thanh Tịnh Huệ

Tịnh Huệ luận bày chứng ngộ nhân,

Cưỡng phân bốn vị thuận thiên chơn,

Phàm, Hiền, Thánh quả tuy rằng khác,

Tịnh, nhiễm, ngộ, mê há chẳng gần?

Trước giải y ngôi theo các tánh,

Sau bàn đốn chứng bởi quên tâm,

Làu làu một trí ngôi cao vút,

Tình hết “Hữu, Vô” giác mãn phần.

ÂM

8- Tụng Oai Đức chương

Oai Đức thỉnh khai tam chủng quán,

Trung căn thỉ thử phân chướng đoạn,

Tứ môn khai xứ nhâm phương lai,

Tam loại tu thời phi tạp loạn,

Tĩnh kính viên minh toàn hiển chương,

Huyễn miêu tăng trưởng vô nhai bạn,

Khí trung hoàn khả dụ Thiền-na,

Tam pháp năng siêu sanh tử ngạn.

TẠM DỊCH

Tụng chương Oai Đức

Oai Đức xin khai ba pháp quán,

Trung căn từ đấy theo giai đoạn,

Bốn bề bỏ ngõ mặc cho vào,

Ba loại tu trì không rối loạn.

Tịnh kính sáng tròn hiện rõ ra,

Huyễn miêu lớn tốt không còn hạn,

Tiếng trong đồ vật dụ Thiền-na,

Ba pháp vượt lên sanh tử ngạn.

ÂM

9- Tụng Biện Âm chương

Biện Âm hựu vấn kỷ ban luân?

Kỷ chủng tu trì khả chứng chơn,

Đơn phúc viên môn tuy hữu dị,

Tĩnh, huyễn, tịch quán yếu khu phân,

Các an tiêu ký dục thâm kiết,

Tiên mộ cầu ai hối tội căn,

Nhị thập ngũ luân y huyễn giác,

Vô tu tập xứ thị tu nhân.

TẠM DỊCH

Tụng chương Biện Âm

Biện Âm lại hỏi có bao luân?

Mấy hạng tu trì để chứng chơn?

Đơn, kép viên môn tuy có khác,

Giả, không, trung quán cốt rành phân,

Mỗi môn tiêu ký tìm dò chọn,

Trước phải cầu ai sám tội căn,

Luân số hăm lăm (25) y huyễn giác,

Chỗ không tu tập tạm công luân.

ÂM

10- Tụng Tịnh Chư Nghiệp chương

Tịnh nghiệp đoạn trừ nhơn ngã chấp,

Cu duyên tứ tướng vọng mê tập,

Vô minh chủ tể vi ngã căn,

Tâm tồn chứng giả ái nhơn lập,

Thọ mạng, nghiệp trí tiềm tục tồn,

Chúng sanh, ngã nhơn sở bất cập,

Do tư tắng, ái phiền não sanh,

Giác thành muội thử hà năng nhập.

TẠM DỊCH

Tụng chương Tịnh Chư Nghiệp

Nhơn ngã chấp trừ, Tịnh nghiệp chướng,

Vọng mê bốn tướng đã quen thường,

Ngã căn làm chúa vô minh dậy,

Chứng đắc dính lòng nhân chấp nương,

Nghiệp trí, mạng căn thầm nối mãi,

Chúng sanh, nhân ngã sánh khôn bường,([1])

Ghét, yêu bởi đó sanh phiền não,

Thành giác mù đây phải tuyệt đường.

ÂM

11- Tụng Phổ Giác chương

Phổ Giác ly bệnh thác sự thân,

Đương y đoan chánh tri kiến nhân,

Hành, Trụ, Tọa, Ngọa tích mạc kế,

Tác, Chỉ, Nhậm, Diệt bệnh phi nhân,

Tự tha trừ bệnh bất trừ pháp,

Cúng sự xả tài cập xả thân,

Tắng ái trực tu vô chủng tử,

Thỉ ư Viên giác khả tu chơn.

TẠM DỊCH

Tụng chương Phổ Giác

Phổ Giác: Tìm thầy dứt bệnh căn,

Phải y Chánh kiến để cầu thân,

Nằm, ngồi, đi, đứng không lưu dấu,

Mặc, dứt, làm, ngăn chẳng bận tâm,

Tha tự bệnh trừ, nào bỏ pháp,

Cúng dường tài thí lại cho thân,

Ghét, thương chủng tử tiêu tan hết,

Viên Giác khởi tu mới được phần.

ÂM

12- Tụng Viên Giác chương

Viên Giác đạo tràng viên chứng ngộ,

Hạ căn ư thị khai chơn lộ,

Tam kỳ hạn lượng khả tùy nghi,

Tứ chúng an cư tuyệt duyên cố,

Dĩ Đại Viên giác vi già-lam,

Cứ Bồ-tát thừa hạnh nguyện độ,

Tằng tri chứng nhập tổng cai tiền,

Chư Phật cộng y như thị trụ.

TẠM DỊCH

Tụng chương Viên Giác

Viên Giác đạo tràng để gắng công,

Hạ căn từ đấy được khai thông,

Ba kỳ hạn lượng tùy tình chọn,

Bốn chúng an cư chấp sự không,

Hạnh nguyện noi theo Bồ-tát đạo,

Đại Viên ([1]) thay bởi chúng Tăng phòng, ([1])

Biết rằng chứng nhập bao gồm hết,

Chư Phật cùng y trú thể đồng.

ÂM

13- Tụng Hiền Thiện Thủ chương

Thiện Thủ lưu thông Chánh pháp môn,

Ngũ danh ư thị vi khu phân,

Thập nhị bộ Kinh chơn liễu nghĩa,

Bách thiên chư Phật cộng đàm luân, ([1])

Phật cảnh, Phật địa dĩ khai diễn,

Đốn giáo cơ kim đắc văn thảng,

Giải bách xuyên quy nhập đại hải,

Hà phòng nhứt pháp bị đa căn.

TẠM DỊCH

Tụng chương Hiền Thiện Thủ

Thiện Thủ lưu thông Chánh pháp lâu,

Năm tên khu biệt biết đuôi đầu,

Mười hai loại bộ nhờ đây rõ,

Ngàn vạn Như Lai diễn nghĩa mầu.

Cảnh, địa Phật thừa đà mở tỏ,

Giáo, cơ đốn nhập đã nghe sâu.

Trăm sông chảy rót trùng dương hết,

Một pháp “đa căn” có ngại đâu.

ÂM

14- Tụng Phán Nhiếp

Khuê Sơn tài ngộ tức lưu thông,

Khước y Hiền Thủ dĩ hoằng tông,

Bàng tham tứ sớ minh sai đáng,

Biến cứu quần thuyên định hữu không,

Đốn giáo thâu kinh Phật tự phán,

Viên môn kim thuộc nghĩa kham tòng,

Nhược tương Kinh giáo luận tương nhiếp,

Khắc thể toàn thân Chung, Đốn, Trung.

TẠM DỊCH

Tụng Phán Nhiếp

Vừa ngộ Khuê Sơn, rộng mở thông,

Noi theo Hiền Thủ để hoằng tông,

Xem qua “Tứ sớ” ([1]) tìm sai, đúng,

Khảo hết “Quần thuyên” ([1]) định hữu, không,

Đốn giáo nhiếp về, Phật tự phán,

Viên môn thâu góp nghĩa quy tòng,

Nếu đem Kinh giáo phân tìm lại,

“Thể” hẳn gom vào Chung, Đốn, Trung.

Hết

Thí dụ : 1 giờ quốc tế (Greenwich Meridian Time, viết tắt (G.M.T) thì 9 giờ Saigon, 21 giờ quốc tế (9 giờ tối) thì 5 giờ sáng Saigon. Như vậy ta nhận thấy : 21 giờ quốc tế ngày Chủ nhật là Saigon 5 giờ sáng ngày Thứ Hai. Giờ quốc tế tính theo kinh tuyến (tức Tý ngọ tuyến) đi ngang đài Greenwich (cũng là thành phố Greenwich) ở Luân Đôn nước Anh. Giờ quốc tế đi trước giờ Việt Nam 8 tiếng.