Dược Sư Kinh Sám

Cuốn Giữa: Phương pháp sám hối "Dược sư tiêu tai diên thọ"

Hết thảy chư Phật thương tưởng chúng sanh, dạy cho phương pháp sám hối "đạo tràng Dược sư", nên ngày nay chúng con đem tánh mạng mà qui y đảnh lễ hết thảy chư Phật:

Nam mô Tỳ lô giá na phật.

Nam mô bổn sư Thích ca mâu ni phật.

Nam mô Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Vô lượng thọ phật,

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì quá khứ.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì hiện tại.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì vị lai.

Kính lạy kinh Bản nguyện công đức của đức Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Nhật quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Nguyệt quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Văn thù sư lợi bồ tát.

Nam mô Quan thế âm bồ tát.

Nam mô Đắc đại thế bồ tát.

Nam mô Vô tận ý bồ tát.

Nam mô Bảo đàn hoa bồ tát.

Nam mô Dược vương bồ tát.

Nam mô Dược thượng bồ tát.

Nam mô Di lạc bồ tát,

Nam mô tiêu tai chướng bồ tát.

Nam mô tăng phước thọ bồ tát.

Kính lạy ba vạn sáu ngàn vị đại bồ tát dưới cây Tiếng nhạc.

Kính lạy các vị đại thánh tăng là tôn giả A nan và tám ngàn vị tỷ kheo.

Nam mô Cứu thoát bồ tát.

Đảnh lễ chư Phật rồi lại sám hối tiếp. Đệ tử chúng con khắp vì bốn ơn¹¹ba cõi¹²và pháp giới chúng sanh, nguyện đoạn trừ cả ba thứ chướng ngại¹³, nên qui tánh mạng về nơi Phật, đảnh lễ mà sám hối. Con với chúng sanh, vô thỉ đến giờ, do ái và kiến¹⁴mà trong chấp nhân ngã, ngoài vì bạn xấu, nên không tùy hỷ ai cả, dầu là một điều thiện bằng tơ tóc, chỉ biết khắp cả thân miệng ý cùng làm đủ các ác nghiệp. Việc tuy không rộng mà ác ý bủa khắp. Ngày đêm liên tục, không có gián đoạn. Che giấu lỗi lầm, không muốn ai hay. Không sợ ác đạo, không hổ không thẹn. Bài bác, cho rằng không có nhân quả. Tội chướng như vậy mà chưa hề trải qua sự sám hối nào cả. Chúng con ngày nay đối trước chư Phật khắp cả mười phương, trước đức Dược sư như lai, tin tưởng sâu xa nguyên lý nhân quả, phát sanh hổ thẹn hệ trọng và phát sanh sợ hãi to lớn mà bộc bạch sám hối. Đoạn tâm liên tục mà phát tâm bồ đề. Đoạn ác tu thiện, siêng năng thúc dục cả thân miệng ý. Đổi bỏ tánh xấu nặng nề ngày xưa mà tùy hỷ đối với người phàm cũng như bậc thánh, dầu chỉ một điều thiện bằng tơ tóc mà thôi. Nghĩ nhớ đức phật Dược sư có cái sức của thệ nguyện to lớn, có thể cứu vớt con, đem con ra khỏi biển hai chết¹⁵mà đặt lên trên bờ ba đức¹⁶, nên nguyện xin Ngài từ bi, thương xót nhiếp thọ. Tất cả đều chí tâm qui mạng đảnh lễ:

Nam mô Tỳ lô giá na phật.

Nam mô bổn sư Thích ca mâu ni phật.

Nam mô Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Vô lượng thọ phật.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì quá khứ.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì hiện tại.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì vị lai.

Kính lạy kinh Bản nguyện công đức của đức Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Nhật quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Nguyệt quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Văn thù sư lợi bồ tát.

Nam mô Quan thế âm bồ tát.

Nam mô Đắc đại thế bồ tát.

Nam mô Vô tận ý bồ tát,

Nam mô Bảo đàn hoa bồ tát.

Nam mô Dược vương bồ tát.

Nam mô Dược thượng bồ tát.

Nam mô Di lạc bồ tát.

Nam mô tiêu tai chướng bồ tát.

Nam mô tăng phước thọ bồ tát.

Kính lạy ba vạn sáu ngàn vị đại bồ tát dưới cây Tiếng nhạc.

Kính lạy các vị đại thánh tăng là tôn giả A nan và tám ngàn vị tỷ kheo.

Nam mô Cứu thoát bồ tát.

Đảnh lễ chư Phật rồi lại sám hối tiếp. Đệ tử chúng con từ vô thỉ đến ngày nay, có cái bịnh tham lam sân hận và tật đố, cái bịnh kiêu mạn ngạo ngược, cái bịnh không biết thiện ác, cái bịnh không tin tội phước, cái bịnh bất hiếu ngũ nghịch¹⁷, cái bịnh phá nhục Tam bảo, cái bịnh không tu trai giới, cái bịnh phá phạm thi la¹⁸, cái bịnh khen mình chê người, cái bịnh ham được không chán, cái bịnh say mê tiếng hay và chạy theo sắc đẹp, cái bịnh ham hố hơi thơm và ưa thích đụng chạm, cái bịnh tin theo sự thấy cong và ngược¹⁹, cái bịnh đam mê tửu sắc mà phóng túng vô độ, cái bịnh dầu gặp thầy mà lại cho thuốc không đúng, cái bịnh vô lượng tai nạn, khổ nhục, và bi thảm sầu muộn khác nữa, ngâm nấu bức bách, làm cho cả cơ thể lẫn tâm trí đều chịu thống khổ. Muốn làm cho những bịnh khổ ấy tiêu trừ, sở cầu mãn nguyện, nên bấy giờ đức thế tôn Dược sư lưu ly quang như lai nhập định danh hiệu Diệt trừ mọi khổ não của chúng sanh. Nhập định ấy rồi, từ trong nhục kế phóng ra ánh sáng lớn. Trong ánh sáng này diễn ra đà la ni vĩ đại sau đây: Nam mô, Bạc già phạt đế, bệ sát xã lũ rô - bệ lưu ly bát lạt bà - hát ra xà dã, đát tha yết đa dã, a ra hát đế, tam miệu tam bột đà da, đát điệt tha: Án, bệ sát thệ, bệ sát thệ - bệ sát xã - tam một yết đế, sa ha. Khi trong ánh sáng diễn ra đà la ni vĩ đại ấy rồi, đại địa chấn động, phóng ánh sáng lớn, hết thảy chúng sanh bịnh khổ tiêu trừ, hưởng được cái vui yên ổn.

Do đó mà biết công năng sám hối là tễ thuốc linh nghiệm làm lành bịnh thân tâm, là toa thuốc thần kỳ làm thoát khổ sinh tử. Có vị đại y vương theo bịnh đặt thuốc: từ bi hỷ xả là thuốc, nhẫn nhục nhu hòa là thuốc, chánh tín Tam bảo là thuốc, siêng tu phước tuệ là thuốc, sáu ba la mật là thuốc, ăn no cam lộ là thuốc, ham cầu pháp vị là thuốc, tu chân dưỡng khí là thuốc, phản bản hoàn nguyên là thuốc, có lỗi đổi được là thuốc, phương tiện khôn khéo là thuốc, không động vì tiếng hay sắc đẹp là thuốc, lắng lòng tuyệt dục là thuốc. Thường dùng những thứ thuốc như vậy giã ra, giần đi, rồi hợp lại mà thường thường đem uống.

Nhưng, chúng sanh nếu bịnh lẽ ra cùng một bịnh, chúng sanh cần thuốc lẽ ra cùng một thuốc. Nếu nói có nhiều pháp thì thế là điên đảo. Nếu căn cứ thật tướng của nhất thừa²⁰mà nói, thì đâu có thêm có bớt, có dơ có sạch, có lành có dữ, có tội có phước, có bịnh có thuốc. Nhìn lại phương tiện trước đã áp dụng, thật như người trong chiêm bao: chiêm bao thấy thân bị bịnh nên tìm thầy uống thuốc mà được hết được lành; đến lúc tỉnh giấc chiêm bao thì rõ ra vốn là không bịnh, sự không bịnh cũng không, huống chi thầy với thuốc. Nên bịnh của chúng sanh toàn là bịnh huyễn, thuốc của chư Phật toàn là thuốc huyễn. Do đó mà biết, pháp mà Như lai thuyết ra toàn là một tướng một vị, tướng vị giải thoát, tách rời, diệt sạch, cứu cánh niết bàn, chung qui về Không²¹. Ví như từ một đám mây mà mưa xuống, thì cây thuốc lớn nhỏ gì cũng được tốt tươi, chúng con ngày nay nhờ ơn Phật mà được nghe danh hiệu của đức thế tôn Dược sư lưu ly quang như lai, không còn có nữa cái nạn bịnh khổ, mới có khả năng đạt đến một cách trọn vẹn tuệ giác vô thượng bồ đề. Vì vậy, ngày nay chúng con đốc suất nhau, cùng nhau nhất tâm, suốt đời qui y Phật Pháp Tăng. Và bây giờ qui y đảnh lễ hết thảy chư Phật:

Nam mô Tỳ lô giá na phật.

Nam mô bổn sư Thích ca mâu ni phật.

Nam mô Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Vô lượng thọ phật,

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì quá khứ.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì hiện tại.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì vị lai.

Kính lạy kinh Bản nguyện công đức của đức Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Nhật quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Nguyệt quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Văn thù sư lợi bồ tát.

Nam mô Quan thế âm bồ tát.

Nam mô Đắc đại thế bồ tát.

Nam mô Vô tận ý bồ tát.

Nam mô Bảo đàn hoa bồ tát.

Nam mô Dược vương bồ tát.

Nam mô Dược thượng bồ tát.

Nam mô Di lạc bồ tát.

Nam mô tiêu tai chướng bồ tát.

Nam mô tăng phước thọ bồ tát.

Kính lạy ba vạn sáu ngàn vị đại bồ tát dưới cây Tiếng nhạc.

Kính lạy các vị đại thánh tăng là tôn giả A nan và tám ngàn vị tỷ kheo.

Nam mô Cứu thoát bồ tát.

Đảnh lễ chư Phật rồi lại sám hối tiếp. Nếu người nào muốn thoát bịnh khổ, nên vì họ mà bảy ngày đêm thọ trì Bát quan trai giới. Nên đem đồ ăn, đồ uống và đồ dùng, tùy sức liệu biện mà cúng dường Tỷ kheo tăng. Ngày đêm sáu buổi lễ bái hành đạo, cúng dường đức thế tôn Dược sư lưu ly quang như lai. Đọc tụng bản kinh tôn quí ²²bốn mươi chín biến. Đốt bốn mươi chín ngọn đèn. Đến bốn mươi chín ngày đêm, ánh sáng không đứt. Như vậy thì có thể qua được tai nạn nguy khốn, không bị mọi thứ ngang trái và quỉ dữ tác hại. Vì vậy, ngày nay đệ tử cùng với những người hiện diện, tất cả đều cùng cực tinh tiến²³, đốt hương rãi hoa, thắp đèn treo phan²⁴, phóng sanh tu phước, để được qua khỏi khốn khổ, không gặp mọi sự hoạn nạn. Nguyện xin đức Như lai chứng minh cho sự sám hối của con.-

Đệ tử chúng con từ vô thỉ đến ngày nay, làm gì cũng không vừa ý. Nên biết tất cả đều vì quả báo sót lại, của ác nghiệp từ quá khứ đến nay, mà gây ra. Vì vậy, ngày nay cần phải nỗ lực mà cầu xin sám hối. Sám hối quả báo ác mộng, những cảnh tượng khủng khiếp, những sự không cát tường của trong loài người. Sám hối quả báo bịnh dữ liền năm, lắm tháng không lành, gối giường nằm chiếu, không thể đứng đi của trong loài người. Sám hối quả báo đông ôn hạ dịch²⁵, sốt ác tính và thương hàn của trong loài người. Sám hối quả báo thủy tai hỏa hoạn, trộm cướp giặc giả, chiến tranh nguy khốn của trong loài người. Sám hối quả báo bị sư tử, cọp, sói, rắn độc, bò cạp, rít và sâu làm hại của trong loài người. Sám hối quả báo sanh lão bịnh tử, lo buồn khổ não của trong loài người. Sám hối quả báo thân miệng và ý toàn là công cụ tạo tác và tăng trưởng đủ thứ ác nghiệp của cả chúng sanh. Sám hối quả báo sẽ sa vào ba ác đạo, nhiều lần ngàn năm chịu mọi sự khổ sở khốc liệt của cả chúng sanh. Sám hối quả báo hay bị trôi lăn vô cùng trong địa ngục, súc sanh và loài quỉ²⁶của cả chúng sanh. Sám hối quả báo lại sanh nữa trong các ác đạo của cả chúng sanh. Sám hối quả báo làm tôi tớ người, bị người sai sử của cả chúng sanh. Sám hối quả báo hoặc làm trâu bò, lừa ngựa, lạc đà, thường bị đánh đập, lại còn quả báo luôn luôn mang nặng chở nhiều, đi theo đường phải đi mà bị đói khát hành hạ, của cả chúng sanh. Sám hối quả báo bị bùa ếm, thuốc độc và quỉ khởi thi²⁷ngụy tạo yêu dị của trong loài người. Cùng loại như vậy, trong hiện tại cũng như vị lai, loài người cũng như chư thiên, quả báo có vô lượng tai họa, ngang trái, biến cố, thời khí, chết chóc, hoạn nạn, suy tổn và quấy phá. Chúng con ngày nay chí thành hướng về đức phật Dược sư, về thánh chúng qui tụ như biển cả, mà cầu xin sám hối, nguyện tiêu diệt cả.

Trước đã cứu xét cái lẽ cứu cánh là bịnh này thuốc này đồng là huyễn ảo, lại cứu xét mà sám hối trọn vẹn thết thảy báo chướng do ác nghiệp gây ra. Nay nên tuần tự phát nguyện hồi hướng. Đệ tử chúng con nguyện đem công đức được phát sanh bởi sự sám hối ba thứ chướng ngại mà hồi hướng cả, hiến cho hết thảy chúng sanh để cùng sám hối. Nguyện cùng chúng sanh, từ nay sắp đi, cho đến ngày thực hiện tuệ giác vô thượng, nhớ khổ sanh tử mà phát bồ đề tâm. Đổi ác làm lành, bỏ tà về chánh. Thân tâm an lạc, sống lâu vô cùng. Áo cơm sung túc, nhà cửa, thân thuộc, đồ dùng và kho nẫm tràn đầy. Hình tướng đoan chánh, trí tuệ thông minh, uy nghiêm dũng liệt. Các tướng Dạ xoa hộ vệ, chư Phật thánh chúng nhiếp thọ. Làm gì cũng được ân trạch của đức Từ bi.

Đệ tử chúng con lại nguyện từ nay sắp đi, mau chứng tuệ giác bồ đề, tướng tốt tướng phụ và ánh sáng đều tráng lệ, lạ và hơn cả. Nguyện chúng sanh được ánh sáng soi sáng, tùy ý hướng mà làm mọi sự nghiệp. Nguyện chúng sanh cùng được vô tận những vật hưởng dụng, không có sự thiếu thốn. Nguyện chúng sanh xây dựng đại thừa, cùng được ở yên trong đạo giác ngộ²⁸. Nguyện chúng sanh được giới thể không thiếu sót, giả sử phá phạm thì phục hồi thanh tịnh. Nguyện chúng sanh đẹp đẽ, thông minh, giác quan hoàn bị, hết mọi bịnh khổ. Nguyện chúng sanh bịnh khổ tan biến, nhà cửa, thân thuộc và đồ dùng, đầy đủ tất cả. Nguyện chúng sanh chuyển thân nữ nhân thành thân nam tử, đủ tướng trượng phu, cho đến thực hiện tuệ giác vô thượng. Nguyện chúng sanh thoát khỏi mạng lưới của ma vương, cổi mở thắt buộc của ngoại đạo. Nguyện chúng sanh, phép vua làm tội, bi thảm sầu muộn ngâm nấu bức bách, đều thoát được cả. Nguyện chúng sanh ăn uống no đủ, sau đó lại được xây dựng bằng cái vui cứu cánh của pháp vị. Nguyện chúng sanh, như sở thích của họ, mọi thứ y phục tùy ý mong muốn đầy đủ tất cả²⁹.

Lại nguyện tất cả chúng sanh, sống lâu, giàu có, quan chức, con trai con gái, cầu gì cũng toại nguyện cả. Nguyện tất cả quốc độ, trăm sự quái dị, chín cái chết ngang trái, tám thứ chướng nạn, ba thứ tai họa³⁰, nước khác xâm lăng quấy nhiễu, đạo tặc làm phản làm loạn, hết thảy nạn dữ như vậy tiêu mất tất cả; quốc độ yên ổn, gió mưa điều hòa, lúa má thành thục, mọi người vô bịnh, vui vẻ, hạnh nguyện bồ đề sáng chói hơn lên trong từng ý nghĩ, cứu giúp người khác đau khổ thì luôn luôn tưởng như cứu vớt bản thân.

Lại nguyện đời đời kiếp kiếp, sanh ra ở đâu cũng không rơi nhằm những chỗ biên thùy, mọi rợ, mà lại sinh vào gia đình chánh tín; tướng mạo đoan nghiêm, trí tuệ biện tài; viễn ly ác pháp, thân cận thiện hữu; kiên trì giới hạnh, kiến lập đại thừa. Lại nguyện đời đời kiếp kiếp, sanh ra ở đâu cũng chấn hưng pháp Phật, phá hủy lưới ma; phấn chí mà tu hành đầy đủ sáu ba la mật; quảng tu cúng dường để trang nghiêm hai thứ phước tuệ, nhẫn nhục tinh tiến để thực hiện tuệ giác bồ đề.

Chúng con ngày nay nên nghĩ báo ân đức của đức Dược sư lưu ly quang như lai, bằng cách thường nên như vậy mà lợi ích an lạc hết thảy chúng sanh. Vì thế mà chúng con chí tâm qui y đảnh lễ:

Nam mô, Bạc già phạt đế, bệ sát xã lũ rô - bệ lưu ly bát lạt bà - hát ra xà dã, đát tha yết đa dã, a ra hát đế, tam miệu tam bột đà da, đát điệt tha: Án, bệ sát thệ, bệ sát thệ - bệ sát xã - tam một yết đế, sa ha. (3 lần)

Nam mô Dược sư hội thượng Phật Bồ tát. (3 lần)

Cuốn Sau: Phương pháp sám hối "Dược sư tiêu tai diên thọ"

Chư Phật trong ba thì gian thương tưởng chúng sanh, dạy cho phương pháp sám hối "đạo tràng Dược sư", nên ngày nay chúng con đem tánh mạng mà qui y đảnh lễ hết thảy chư Phật:

Nam mô Tỳ lô giá na phật.

Nam mô bổn sư Thích ca mâu ni phật.

Nam mô Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Vô lượng thọ phật.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì quá khứ.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì hiện tại.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì vị lai.

Kính lạy kinh Bản nguyện công đức của đức Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Nhật quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Nguyệt quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Văn thù sư lợi bồ tát.

Nam mô Quan thế âm bồ tát.

Nam mô Đắc đại thế bồ tát.

Nam mô Vô tận ý bồ tát.

Nam mô Bảo đàn hoa bồ tát.

Nam mô Dược vương bồ tát.

Nam mô Dược thượng bồ tát.

Nam mô Di lạc bồ tát,

Nam mô tiêu tai chướng bồ tát.

Nam mô tăng phước thọ bồ tát.

Kính lạy ba vạn sáu ngàn vị đại bồ tát dưới cây Tiếng nhạc.

Kính lạy các vị đại thánh tăng là tôn giả A nan và tám ngàn vị tỷ kheo.

Nam mô Cứu thoát bồ tát.

Đảnh lễ chư Phật rồi lại sám hối tiếp. Đệ tử chúng con, từ trên đến đây, đã sám hối rồi, bây giờ nên phát sanh tâm không dơ bẩn, tâm không giận dữ tác hại, nghĩa là đối với hết thảy chúng sanh khởi lên cái tâm lợi ích an lạc, từ bi hỷ xả và bình đẳng. Chính trong tâm nguyện như vậy mà nhiếp niệm chánh quán. Bằng cách không tuyệt kiết sử mà cũng không giữ kiết sử³¹, quán các pháp không, như thật tướng. Quán các pháp không là thế nào? Hành giả xét kyլ hiện tại một tâm niệm đây, chỉ là vọng tâm tùy duyên hiện khởi. Tâm như vậy, là do tâm mà thành tâm? là không do tâm mà thành tâm? là cũng do tâm, cũng không do tâm mà thành tâm? là không phải do tâm, không phải không do tâm mà thành tâm? là ở quá khứ, ở hiện tại hay ở vị lai? là ở trong, ở ngoài hay ở trung gian? có dấu vết gì? ở phương chỗ nào? Trong mọi sự tương quan như vậy mà tìm tâm, vẫn thấy cứu cánh không thể tìm được, như huyễn như mộng, không danh không tướng. Bấy giờ hành giả còn không thấy tâm là sinh tử, đâu có thấy tâm là niết bàn. Và không tìm được cái bị xét thì cũng không tìm được cái hay xét, không lấy không bỏ, không dựa không bám, cũng không trú ở nơi sự yên lặng, con đường ngôn ngữ đã tuyệt³², hết thể trình bày nói phô. Xét tâm không thật là tâm thì tội phước không có chủ thể. Tội phước tánh không thì hết thảy các pháp toàn là không. Tâm không phải tâm, pháp chẳng ở pháp. Sám hối như vậy gọi là sự sám hối to lớn, là sự sám hối phá hủy tâm thức. Vì lý do này, tâm này cũng như tâm khác thực sự lặng mất, niệm trước cùng với niệm sau toàn không trú ở. Như hư không mà hư không cũng không thể tìm được, sự không thể tìm được cũng không thể tìm được, tự nhiên siêu việt trên các tam muội, ánh sáng chiếu sáng, vạn pháp hiển hiện, thấu suốt tất cả, không còn chướng ngại, quảng đại như pháp tánh, cứu cánh như hư không. Nguyện xin được như sở nguyện, mãn bồ đề nguyện. Đệ tử chúng con, ai nấy vận dụng tất cả tâm trí mà qui y đảnh lễ:

Nam mô Tỳ lô giá na phật.

Nam mô bổn sư Thích ca mâu ni phật.

Nam mô Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Vô lượng thọ phật.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì quá khứ.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì hiện tại.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì vị lai.

Kính lạy kinh Bản nguyện công đức của đức Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Nhật quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Nguyệt quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Văn thù sư lợi bồ tát.

Nam mô Quan thế âm bồ tát.

Nam mô Đắc đại thế bồ tát.

Nam mô Vô tận ý bồ tát.

Nam mô Bảo đàn hoa bồ tát.

Nam mô Dược vương bồ tát.

Nam mô Dược thượng bồ tát.

Nam mô Di lạc bồ tát.

Nam mô tiêu tai chướng bồ tát.

Nam mô tăng phước thọ bồ tát.

Kính lạy ba vạn sáu ngàn vị đại bồ tát dưới cây Tiếng nhạc.

Kính lạy các vị đại thánh tăng là tôn giả A nan và tám ngàn vị tỷ kheo.

Nam mô Cứu thoát bồ tát.

Đảnh lễ chư Phật rồi, lại kế tiếp xét thật tướng của tâm. Bất cứ lúc nào, bất cứ làm gì, dầu đi dầu đứng, dầu ra dầu vào, đại tiện tiểu tiện, rưới quét rửa giặt, thi vi cử động, cúi ngước xem nghe, đều nên một lòng tưởng niệm Tam bảo, xét tâm tánh không. Không được, dầu trong khoảnh khắc mà thôi, nhớ đến ngũ dục, đến việc đời, sinh tâm tà niệm. Không cùng người nói năng bàn tán, buông thả giỡn cợt, nhìn sắc đẹp, nghe tiếng hay, bám dính cảnh trần, nổi nghiệp bất thiện, nổi ý niệm tạp mà thực chất là phiền não vô ký, không thể tu hành đúng như Phật pháp. Nếu quả tâm tâm liên tục, không rời thật tướng, không tiếc thân mạng, vì toàn thể chúng sanh mà tu hành phương pháp sám hối, thì thế gọi là chân thật, là nhất tâm tinh tiến, lấy Phật pháp mà trang hoàng. Do đó, chúng con lại chí thành, năm bộ phận gieo xuống sát đất mà qui y đảnh lễ Tam bảo thường trú:

Nam mô Tỳ lô giá na phật.

Nam mô bổn sư Thích ca mâu ni phật.

Nam mô Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Vô lượng thọ phật.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì quá khứ.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì hiện tại.

Kính lạy tất cả chư Phật cùng mười phương, khắp pháp giới, thuộc thì vị lai.

Kính lạy kinh Bản nguyện công đức của đức Dược sư lưu ly quang như lai.

Nam mô Nhật quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Nguyệt quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Văn thù sư lợi bồ tát.

Nam mô Quan thế âm bồ tát.

Nam mô Đắc đại thế bồ tát.

Nam mô Vô tận ý bồ tát.

Nam mô Bảo đàn hoa bồ tát.

Nam mô Dược vương bồ tát.

Nam mô Dược thượng bồ tát.

Nam mô Di lạc bồ tát.

Nam mô tiêu tai chướng bồ tát.

Nam mô tăng phước thọ bồ tát.

Kính lạy ba vạn sáu ngàn vị đại bồ tát dưới cây Tiếng nhạc.

Kính lạy các vị đại thánh tăng là tôn giả A nan và tám ngàn vị tỷ kheo.

Nam mô Cứu thoát bồ tát.

Đảnh lễ chư Phật rồi lại chí tâm sám hối. Đệ tử chúng con cùng với pháp giới hết thảy chúng sanh, từ vô thỉ đến bây giờ, vì ba thứ chướng ngại vấn thắt và úp che tâm trí, nên đối với mọi cảnh tượng vọng sinh tham trước; ngu si vô trí, thiếu mất tín tâm, đem thân miệng ý tạo đủ ác nghiệp, đến nỗi phỉ báng Phật pháp, phá phạm thi la, triển chuyển thường làm những việc bất lợi. Hoặc ở tịnh địa³³nhưng thánh quả chưa tròn đầy, lưu chú³⁴nhỏ nhiệm nên tam muội khó kết quả. Nay gặp đức Dược sư lưu ly quang như lai là có thể trừ diệt tội chướng mau chóng, thành tựu quả vị diệu giác ³⁵. Nên con chí tâm qui hướng, cúi đầu trán, gieo chân thành, bộc bạch tội lỗi, cầu xin sám hối. Nguyện xin đấng Biển cả đại nguyện đại từ bi ³⁶bình đẳng nhiếp thọ, làm cho con, và pháp giới chúng sanh, nghiệp chướng cũ tự tiêu mất, mọi tai nạn đều thoát qua. Đập võ vô minh, khô sông phiền não. Chánh kiến mở tỏ, diệu tâm sáng suốt. Ở yên nơi tuệ giác bồ đề, nên ánh sáng của bản thể luôn luôn vắng lặng ³⁷được hiện tiền. Không bịnh, yên vui, đúng như sở thích mong cầu, mọi đồ trang sức ³⁸tùy ý muốn gì có nấy. Giác quan tinh nhuệ, đa văn và lý giải thấu suốt. Giữ phạn hạnh một cách tinh thuần, nhập vào tam ma địa. Vận dụng vô lượng phương tiện của trí tuệ mà làm cho chúng sanh được mọi đồ dùng, không thiếu chi cả. Khéo tu đủ thứ bồ tát pháp hạnh, mau chứng vô thượng chánh đẳng bồ đề. Đến lúc gần chết thì minh mẫn, yên lành, vui đẹp, quyết định sanh thế giới hệ Cực lạc của đức phật A di đà, thuộc về phía tây. Bằng sự chỉ đường của tám vị đại bồ tát. Tự nhiên hóa sinh trong hoa quí báu. Rồi tiếp nhận sự thọ ký của Phật, thực hiện vô lượng đà la ni môn. Nên hết thảy công đức đều thành tựu được cả. Sau đó phân hóa thân hình ra vô số, khắp cả thế giới hệ trong mười phương. Trong một niệm mà cúng dường hết thảy chư Phật khắp cả pháp giới, trong một niệm mà hiện đủ sức thần, độ thoát hết thảy chúng sanh khắp cả pháp giới, thành bậc Vô thượng chánh đẳng chánh giác.

Hư không mà cùng tận đi nữa, thệ nguyện của con trên đây cũng vẫn vô cùng. Sám hối phát nguyện rồi, chúng con qui y đảnh lễ hết thảy Tam bảo thường trú.

Nam mô, Bạc già phạt đế, bệ sát xã lũ rô - bệ lưu ly bát lạt bà - hát ra xà dã, đát tha yết đa dã, a ra hát đế, tam miệu tam bột đà da, đát điệt tha: Án, bệ sát thệ, bệ sát thệ - bệ sát xã - tam một yết đế, sa ha. (3 lần)

Nam mô Dược sư hội thượng Phật Bồ tát. (3 lần)

Hoàn Kinh

(Tán Phật)

Kính lạy đức Dược sư,

chánh giác rất vi diệu,

ở cõi Tịnh lưu ly,

thuộc phía đông cõi này;

Ngài thật khó nghĩ bàn,

đủ ba vô số kiếp,

và không ai sánh bằng,

với mười hiệu tôn xưng.

Trong nhân đã phát ra

mười hai môn đại nguyện

trong quả đã viên mãn

trăm ngàn loại tướng hảo;

biển từ bi rộng lớn

khó ai lường cho nổi,

núi công đức cao cả

không thể khen cho cùng.

Nam mô đông phương Tịnh lưu ly giới, Dược sư lưu ly quang như lai, ứng cúng, chánh biến tri, minh hạnh túc, thiện thệ, thế gian giải, vô thượng sĩ, điều ngự trượng phu, thiên nhân sư, phật: thế tôn³⁹.

(Niệm Phật)

Nam mô Dược sư lưu ly quang phật. (30 đến 108 tiếng)

Nam mô Nhật quang biến chiếu bồ tát. (từ đây sắp xuống, mỗi danh hiệu 3 tiếng)

Nam mô Nguyệt quang biến chiếu bồ tát.

Nam mô Văn thù sư lợi bồ tát.

Nam mô Quan thế âm bồ tát.

Nam mô Đắc đại thế bồ tát.

Nam mô Vô tận ý bồ tát.

Nam mô Bảo đàn hoa bồ tát.

Nam mô Dược vương bồ tát.

Nam mô Dược thượng bồ tát.

Nam mô Di lạc bồ tát.

(Cầu nguyện I. Cầu nguyện cho bản thân)

Đệ tử tên xx pháp danh xx, đem công đức bái sám theo phương pháp sám hối "đạo tràng Dược sư", cầu nguyện bịnh chướng tiêu trừ, phước thọ tăng trưởng, đời này thiện căn không bị trở ngại, kiếp sau đích thân tiếp nhận sự thọ ký tối thượng của Phật.

(2. Cầu nguyện cho người khác)

Đệ tử tên xx pháp danh xx, chí thành vì xx, pháp danh xx, bái sám theo phương pháp sám hối "đạo tràng Dược sư", cầu nguyện xx nhờ công đức này mà bịnh chướng tiêu tan, phước thọ tăng thượng, chánh tín không bị phá hoại, thiện căn không bị trở ngại, đời này thân cận phụng sự Tam bảo, kiếp sau đích thân nhận được sự thọ ký của Phật.

(Hồi hướng)

Nguyện đem công đức này

hướng về khắp tất cả,

nguyện con và chúng sanh

đều trọn thành Phật đạo.

(Qui y Tam bảo)

Tự qui y Phật,

xin nguyện chúng sanh,

Thể theo đạo cả,

phát lòng vô thượng.

Tự qui y Pháp,

xin nguyện chúng sanh,

thấu rõ kinh tạng,

trí tuệ như biển.

Tự qui y Tăng,

xin nguyện chúng sanh,

thống lý đại chúng,

hết thảy không ngại.

Lược Giải Kinh Dược Sư

Mục Lục

I. Tài Liệu

II. Dịch Giả

III. Mệnh Đề

IV. Cương Yếu

V. Lược Giải Kinh Dược Sư

A1. Mở Đầu

A2. Nội Dung

B1. Danh Hiệu

B2. Bản Nguyện

B3. Công Đức

C1. Nói Về Y Chánh Trang Nghiêm

C2. Nói Về Đại Dụng Của Danh Hiệu

D1. Diệt Sự Tham Lẫn Mà Được Sự Bố Thí

D2. Diệt Sự Phạm Tội Mà Được Sự Giữ Giớ i

D3. Diệt Sự Ganh Ghét Mà Được Sự Giải Thoát

D4. Diệt Sự Hại Nhau Mà Được Sự Thương Nhau

D5. Được Sinh Cực Lạc Hay Các Sự Chuyển Sinh Khác

C3. Nói Về Đại Dụng Của Chú

C4. Nói Về Đại Dụng Của Sự Phụng Trì

D1. Phật Dạy Tổng Quát Và Ngài Văn Thù Phát Nguyện

D2. Phật Chỉ Cách Thức Và Nói Ích Lợi

D3. Phật Nói Ích Lợi Trong Sự Khỏi Nạn

C5. Nói Là Chỗ Hiểu Biết Xâu Xa Của Phật

C6. Nói Cách Tiêu Tai Diên Thọ

D1. Chỉ Cách Tiêu Tai Diên Thọ

D2. Chỉ Thêm Cách Tiêu Tai Diên Thọ, Đặc Biệt Tiêu Bịnh Khổ

D3. Lại Còn Tiêu Quốc Nạn

D4. Tiêu Bất Định Nghiệp

D5. Tiêu Cả Định Nghiệp

C7. Nói Sự Hộ Vệ Của Dạ Xoa

A3. Kết Thúc

B1. Nói Tên Kinh

B2. Chúng Hội Phụng Hành

Tài Liệu

Tài liệu dùng để dịch giải kinh này gồm có:

1. Phật thuyết quán đảnh bạt trừ quá tội sanh tử đắc độ kinh quyển đệ thập nhị (Chính 21/532-536);

2. Phật thuyết Dược sư như lai bản nguyện kinh (Chính 14/401-404);

3. Dược sư lưu ly quang như lai bản nguyện công đức kinh (Chính 14/404-408);

4. Dược sư lưu ly quang thất Phật bản nguyện công đức kinh (Chính 14/409-418);

5. Dược sư kinh cổ tích (Vạn 35/172-178);

6. Dược sư kinh trực giải (Vạn 35/179-196);

7. Dược sư lưu ly quang như lai bản nguyện công đức kinh giảng ký (TH 28/2229-2408);

8. Dược sư lưu ly quang như lai bản nguyện công đức kinh (bản in riêng, của cơ quan Lưu thông sách Phật ở Hương cảng);

9. Dược sư lưu ly quang như lai bản nguyện công đức kinh (Trung Anh hợp san, của cơ quan Lưu thông sách Phật ở Hương cảng).

Ngoài 9 tài liệu trên đây, còn có Dược sư đăng diệm (Vạn 59/145-146) và 10 bản Nghi quỹ (Chính 19/20 - 67). Điều đáng nói và đáng tiếc là, theo Pđ 2838d, còn có tài liệu gọi là Dược sư kinh sớ của ngài Khuy cơ (đệ tử ngài Huyền tráng). Tài liệu này, nếu có, tất nhiên quan trọng bậc nhất. Nhưng hiện trong Đại tạng kinh bản Đại chính tân tu và Tục tạng kinh bản chữ Vạn đều không có.

Sau đây là những điều cần biết:

A. Kinh này trước sau có 5 bản dịch: bản dịch 1 là tài liệu 1, dịch giả Cát hữu, dịch quãng 317; bản dịch 2 là Dược sư lưu ly quang kinh, dịch giả Tuệ giản, dịch quãng 457, bản này thất lạc; bản dịch 3 là tài liệu 2, dịch giả Pháp hạnh, dịch năm 615; bản dịch 4 là tài liệu 3, dịch giả Huyền tráng, dịch năm 650; bản dịch 5 là tài liệu 4, dịch giả Nghĩa tịnh, dịch năm 707.

B. Đối chiếu đại khái về 4 bản dịch hiện còn trên đây thì cần ghi ngay ở đây là 2 chỗ: (1) tên 8 vị bồ tát là trích tài liệu 1 (Chính 21/533d); (2) chú là trích tài liệu 4 (Chính 14/414). Đối chiếu này còn phải nói rõ hơn nơi mục dịch giả dưới đây.

C. Bản văn tôi dịch là tài liệu 8, đối chiếu với bản chính là tài liệu 3 (bản dịch 4) và các tài liệu đã kê. Sự đối chiếu này sẽ nói rõ trong lược giải. Sở dĩ tôi chọn tài liệu 8 là vì bản này mới thường trì tụng.

Dịch Giả

Thời đại nhà Đường, Tam tạng pháp sư Huyền tráng dịch.

Niên đại của ngài Huyền tráng là 569-664. Kinh này dịch vào lúc ngài 55 tuổi, năm 650. Trên đây là tham khảo PHNC bài 18 trang 59-81. Bài này là bản niên phổ quí nhất của ngài Huyền tráng.

Nhưng, bản tài liệu 8 mà tôi căn cứ để dịch giải, đúng ra còn phải kê thêm các dịch giả Cát hữu và Nghĩa tịnh. Vì lẽ, như khoản B cần biết ở mục tài liệu trên đã nói, bản này có bổ túc 2 chỗ là tên 8 vị bồ tát và chú. Việc bổ túc ấy do ai thì tìm chưa thấy, nhưng chú thích số 11 và số 13 của Chính 14/406 (tài liệu 3, bản chính) cho biết có bản bổ túc như vậy. Sự bổ túc này đã lưu hành xưa nay.

Điều phải nói hơn nữa, là cả 2 chỗ bổ túc, trong tài liệu 1 đã có. Riêng về chú, tài liệu 1 không những có (Chính 21/536t) mà nói có lý hơn cả tài liệu 4 (là nơi trích chú). Tài liệu 1 lại có trước nhất và sớm nhất, vào đầu thế kỷ 4 (317), còn tài liệu 4 có gần 4 thế kỷ sau (707). Vậy, trích 2 chỗ nói trên mà bổ túc cho tài liệu chính (tài liệu 3, có năm 650) là rất phải.

Mệnh Đề Kinh Bản nguyện công đức của đức Dược sư lưu ly quang như lai.

Mệnh đề này có nghĩa là bản kinh nói về bản nguyện và công đức của đức Dược sư.

Bản nguyện, bản, nghĩa đen là gốc, trước, của mình. Nguyện là thề nguyền, chí nguyện. Cái nguyện gốc, trước và của mình (đức Dược sư), gọi là bản nguyện.

Công đức, ở đây, nghĩa giản dị nhất, công là công tu, đức là được: hiệu quả đạt được bởi công năng tu tập, gọi là công đức. Công đức ấy của đức Dược sư gồm có:

- Chánh báo y báo trang nghiêm, tức thân thể và vũ trụ trang nghiêm của ngài;

- Danh hiệu của ngài.

- Những ích lợi (diệu dụng hay thần lực) mà ngài ban cho chúng sanh, trong đó có sự tiêu tai diên thọ.

Trong 3 loại công đức trên đây, danh hiệu có khi được tách ra mà nói danh hiệu, bản nguyện và công đức.

Dược sư lưu ly quang như lai là danh hiệu đầy đủ của đức Dược sư. Dược sư, Phạn tự là Bệ sát xã lũ rô (Bhaishajyaguru), nghĩa đen: thầy thuốc chữa bịnh. Lưu ly quang là dịch âm (lưu ly) và dịch nghĩa (quang) Phạn tự Bệ lưu ly bát lạt bà - hát ra xà dã (Vaiduryaprabha-rajaya), nghĩa đen: ánh sáng lưu ly. Lưu ly là dịch âm và gọi tắt tên một thứ ngọc đá. Ngọc này trong ngoài trong suốt, màu xanh, vật gì gần nó cũng thành một màu ấy. Dược sư lưu ly quang như lai: một đức Như lai có danh hiệu là Thầy thuốc chữa bịnh, ánh sáng như ngọc lưu ly.

Cương Yếu

Kinh này nội dung có 2 phần, là nói về bản nguyện và công đức của đức Dược sư. Phần danh hiệu chỉ là phần công đức tách ra.

Nhưng, nói về một đức Phật thì không phải chỉ có bản nguyện và công đức. Chỉ nói bản nguyện và công đức, vì đó là 2 phần nhân và quả của một đức Phật. Nhưng, nhân và quả của một đức Phật cũng không phải chỉ có bản nguyện và công đức. Chỉ nói bản nguyện và công đức là vì nhiều lý do, mà lý do quan trọng nhất là đề cao tha lực. Kinh này nói tự lực (sự hành trì của ta) thì ít, nói tha lực (sự gia hộ của Phật) mới nhiều. Mà nhân và quả của một đức Phật thì bản nguyện và công đức là 2 phần vì chúng sanh và cho chúng sanh, nên đặc biệt nêu lên.

Điều phải chú ý hơn hết là, như vừa nói, kinh này đề cao tha lực. Thật vậy, kinh này đề cao tha lực đến nỗi C5 trong B3 cho biết, sự gia hộ của Phật là điều thuộc "thậm thâm hành xứ" của Phật, điều của Phật làm và của Phật biết, chỉ "nhất sanh bồ tát" là bồ tát chỉ một đời nữa làm Phật mới tin và hiểu đúng như sự thực. Còn ngài A nan đi nữa mà tiếp nhận được là do uy lực của Phật, huống chi phàm phu chúng ta.

Lược Giải Kinh Dược Sư

Như thường lệ, kinh này vẫn có 3 A: mở đầu, nội dung và kết thúc.

Mở Đầu

Tôi nghe như vầy.

Một thời, đức Thế tôn du hóa các nước, đến thành Quảng nghiêm, dừng ở dưới cây Tiếng nhạc. Tám ngàn vị đại tỷ kheo, ba vạn sáu ngàn vị đại bồ tát, và các quốc vương, đại thần, đạo sĩ, cư sĩ, tám bộ thiên long, loài người và loài không phải người, đại chúng vô lượng như vậy, cung kính vây quanh đức Thế tôn để được ngài thuyết pháp cho.

Tôi nghe như vầy (như thị ngã văn) nghĩa là "toàn bộ pháp thoại như thế này là do tôi nghe". Câu này cũng có thể dịch tôi nghe như thế này, như vầy tôi nghe. Nhưng, như vầy là tiếng thổ ngữ, bất đắc dĩ mới dùng.

Đạo sĩ (Bà la môn), Bà la môn đúng là giai cấp đạo sĩ, cũng như Sát đế lợi đúng là giai cấp võ sĩ. Tám bộ thiên long (thiên long bát bộ). Tám bộ là 8 loài : thiên, long, dạ xoa, càn thát bà, a tu la, ca lầu la, khẩn na la, ma hầu la dà (Phạn tự : deva, naga, yaksha, gandharva, asura, garuda, kimnara, mahoraga). Tám bộ này, thiên và long là 2 loại mà đứng đầu, nên hay nói "thiên long bát bộ". Nếu chép "thiên long dược xoa" thì cũng nói 8 bộ mà chỉ kê ra 3 loại đầu. Riêng kinh này, nếu chép "thiên long dược xoa" cũng có lý, vì C7 của B3, loại dạ xoa liên hệ nhiều đến kinh này.

Lúc ấy, Mạn thù pháp vương tử vâng theo uy thần của Phật, từ chỗ ngồi đứng dậy, trần vai áo bên trái, gối bên phải quì xuống sát đất, hướng về đức Phật, cong mình, chắp tay mà thưa, bạch đức Thế tôn, con xin ngài nói về tướng loại như thế này, đó là danh hiệu, bản nguyện vĩ đại và công đức thù thắng của chư Phật, làm cho người nghe tiêu trừ những sự chướng ngại do nghiệp lực tạo ra. Là vì con muốn lợi lạc cho mọi người trong thời kỳ Phật pháp tương tự xuất hiện. Đức Thế tôn tán dương Mạn thù đồng tử, lành thay Mạn thù, lành thay, ông đem lòng thương rộng lớn thỉnh cầu Như lai nói về danh hiệu, bản nguyện và công đức của chư Phật để cứu vớt những kẻ bị nghiệp chướng buộc thắt, lợi lạc mọi người trong thời kỳ Phật pháp tương tự. Ông hãy nghe kyլ suy nghĩ rất khéo, Như lai sẽ nói cho. Mạn thù bạch Phật, dạ, xin Phật chỉ dạy, chúng con thích thú mà nghe.

Mạn thù = Mạn thù thất lợi, Văn thù sư lợi, Văn thù: Manjushri. Pháp vương tử: thái tử của đấng Pháp vương. Chỉ ngài Mạn thù mới hay được gọi như vậy. Kinh này được hỏi bởi ngài Mạn thù, còn kinh Di đà do Phật tự nói chứ không ai hỏi được : hãy so sánh giữa 2 kinh, rồi so sánh giữa 2 kinh với các kinh, về sự mở đầu này mà thôi, cũng thấy được giá trị kinh này.

Tướng loại : sắc thái và bộ môn, tức danh hiệu, bản nguyện và công đức của chư Phật. Cũng có thể đọc "tương loại", nghĩa là tương tự: tương tự giữa chư Phật, về danh hiệu, bản nguyện và công đức. Bản nguyện vĩ đại (bản đại nguyện) đúng ra phải dịch là đại nguyện gốc, trước. Thời kỳ Phật pháp tương tự (tượng pháp) Phật pháp có 3 thời kỳ. Trước thời kỳ này là thời kỳ Phật pháp nguyên chất (chánh pháp) và sau thời kỳ này là thời kỳ Phật pháp cuối cùng (mạt pháp). Nhưng tôi không tin kinh này chỉ nói cho người thuộc thời kỳ Phật pháp tương tự. Nói người thuộc thời kỳ này mới đa số tin và làm theo kinh này thì có lý hơn. Đoạn văn trên có 2 chỗ dùng chữ tượng pháp (thời kỳ Phật pháp tương tự) là chỗ ngài Văn thù thỉnh và chỗ Phật khen. Chỗ trước, bản dịch 1 cũng dùng chữ tượng pháp (Chính 21/532g), bản dịch 3 dùng chữ lai thế chánh pháp hoại thời (Chính 14/401g), bản dịch 5 cũng dùng chữ tượng pháp (Chính 14/409t). Nhưng chỗ sau, bản dịch 1 chỉ dùng chữ nhất thế vô lượng chúng sanh (Chính 21/532g), bản dịch 3 chỉ dùng chữ chư thiên nhân (Chính 14/401g), bản dịch 5 chỉ dùng chữ vô lượng nghiệp chướng hữu tình (Chính 14/409g). Rất nên đối chiếu như vậy để thấy người mạt pháp không phải vô phần đối với kinh này.

Đồng tử = kumara, nghĩa đen: trẻ thơ. Ở đây ý nghĩa là không có ý niệm dâm dục như tâm hồn trẻ thơ.

Nội Dung

Lời thỉnh của ngài Văn thù và lời hứa của đức Thế tôn, trong văn mở đầu, đều nói danh hiệu, bản nguyện và công đức. Vậy nội dung kinh này nên chia ra 3 B: danh hiệu, bản nguyện và công đức của đức Dược sư.

Danh Hiệu

Phật dạy Mạn thù, phía đông, cách thế giới hệ này bởi những thế giới hệ bằng số cát hơn mười sông Hằng, có một thế giới hệ tên Tịnh lưu ly. Đức Phật ở đó danh hiệu là Dược sư lưu ly quang như lai, ứng cúng, chánh biến tri, minh hạnh túc, thiện thệ, thế gian giải, vô thượng sĩ, điều ngự trượng phu, thiên nhân sư, phật: thế tôn.

Đoạn này vắn tắt nhưng nói được 3 điều: chánh báo trang nghiêm của đức Dược sư, danh hiệu viên mãn của ngài, sau hết, mở đầu tổng quát cho nội dung kinh này (là nội dung nói về đức Dược sư). Tuy nói được đến 3 điều như vậy, phần danh hiệu viên mãn vẫn là phần chính.

Trước hết, thế giới hệ (thế giới) là chỉ cho đại thiên thế giới, nên ngài Thái hư nói bằng với tinh vân hệ hay tinh hải hệ của thiên văn (TH 28/2326) ⁴⁰ , do đó, phải dịch là thế giới hệ mới đúng. Còn từ ngữ thế giới hay lầm lẫn với địa cầu. Mà địa cầu chỉ là 1 trong rất nhiều thành phần của tiểu thế giới ⁴¹ . Ngàn tiểu thế giới là tiểu thiên thế giới. Ngàn tiểu thiên thế giới là trung thiên thế giới. Ngàn trung thiên thế giới mới là đại thiên thế giới, có 1 tỷ tiểu thế giới (TH 28/2326).

Bây giờ nói danh hiệu của đức Dược sư. Danh hiệu "Dược sư lưu ly quang" đã cắt nghĩa. Nhưng, được gọi là một đức Phật, phải là đấng có 10 công đức lớn, tiêu biểu bởi 10 đức hiệu (dầu 10 công đức và 10 đức hiệu cũng chỉ nói tóm lược mà thôi). Mười đức hiệu, tài liệu chính (Chính 14/405) chép: như lai, ứng, chánh đẳng giác, minh hạnh viên mãn, thiện thệ, thế gian giải, vô thượng trượng phu, điều ngự sĩ, thiên nhân sư, phật: bạc già phạn. Chép như vậy thì có 3 điều cần chú ý.

Một, 10 đức hiệu, thông thường thì nguyên Phạn tự như sau:

1. Tathagata,

2. Arhat,

3. Samyaksambuddha,

4. Vidyacarana-sampanna,

5. Sugata,

6. Lokavid,

7. Anuttara,

8. Purusa-damya-sarathi,

9. Sasta-deavamanusyanam,

10. Buddha-lokanatha.

Dịch nghĩa và chấm câu như sau:

1. Như lai,

2. cúng,

3. Chánh biến tri,

4. Minh hạnh túc,

5. Thiện thệ,

6. Thế gian giải,

7. Vô thượng sĩ,

8. Điều ngự trượng phu,

9. Thiên nhân sư,

10. Phật - thế tôn.

Nhưng đức hiệu Thế tôn, nếu dịch âm là Phật đà - lộ ca na tha, và nguyên Phạn tự là Buddha-lokanatha, thì Phật - thế tôn là 1 đức hiệu; nếu dịch âm là Bạc già phạn, và nguyên Phạn tự là Bhagavan, thì Thế tôn là đức hiệu riêng: đấng có 10 đức hiệu nên tôn xưng là Thế tôn (Pđ 252t). Ở đây, nguyên Hoa văn dịch âm là Bạc già phạn, thì Phạn tự là Bhagavan, nên Thế tôn là đức hiệu riêng, và phải chấm câu như đã chấm.

Hai, có mấy chỗ dịch nghĩa cần lưu ý:

- ứng =ứng cúng;

- Chánh đẳng giác (chánh đẳng chánh giác) = Chánh biến tri.

- Minh hạnh viên mãn = Minh hạnh túc;

- Vô thượng trượng phu = Vô thượng sĩ;

- Điều ngự sĩ = Điều ngự trượng phu.

Ba, 10 đức hiệu này, quan trọng nhất là như lai, ứng cúng, chánh biến tri, nên trong kinh này, và nhiều chỗ khác, có khi chỉ nói 3 đức hiệu ấy.

Bản Nguyện

Mạn thù, đức thế tôn Dược sư lưu ly quang như lai, xưa kia, khi làm hạnh bồ tát, đã phát ra mười hai đại nguyện, cốt làm cho mọi người thực hiện mọi sự mong ước.

Đại nguyện thứ nhất, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, thì bản thân ánh sáng rực rỡ, chiếu soi vô số thế giới hệ. Thân ấy lại được trang hoàng bằng bâm hai tướng tốt của bậc đại trượng phu, và tám mươi tướng phụ. Lại làm cho mọi người không khác gì với con.

Đại nguyện thứ hai, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, thì thân như ngọc lưu ly, trong ngoài trong suốt, không chút vẩn đục, ánh sáng to lớn và chiếu tỏa xa rộng. Công đức đồ sộ, lại khéo an trú. Những tia sáng rực rỡ, dệt nhau như mạng lưới, và tráng lệ quá hơn nhật nguyệt. Chúng sanh tối tăm được soi sáng cả, nên tùy ý hướng mà làm mọi sự nghiệp.

Đại nguyện thứ ba, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, thì vận dụng vô lượng trí tuệ và phương tiện, làm cho mọi người cùng được vô tận những vật hưởng dụng, không để cho ai có sự thiếu thốn.

Đại nguyện thứ tư, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, thì những kẻ đi theo tà đạo đều được làm cho ở yên trong đạo giác ngộ, những người tu theo thanh văn duyên giác đều được xây dựng bằng pháp đại thừa.

Đại nguyện thứ năm, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, thì vô số người tu hành phạn hạnh trong chánh pháp của con, con làm cho tất cả được giới thể không thiếu sót, trọn vẹn giới pháp ba loại. Giả sử phá phạm đi nữa, nghe danh hiệu con rồi là phục hồi thanh tịnh, không rơi vào đường dữ.

Đại nguyện thứ sáu, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, những kẻ thân hình thấp kém, giác quan không đủ, xấu xí, u mê, mù điếc, câm ngọng, tay quắp, chân quẹo, lưng gù, phung lác, điên cuồng, đủ thứ bịnh khổ, nhưng nghe danh hiệu con rồi, tất cả đều đẹp đẽ, thông minh, giác quan hoàn bị, hết mọi bịnh khổ.

Vạn 35/173a, dẫn kinh A tu la nói, Lưu ly quang bồ tát gặp Trí thắng phật thì bắt đầu phát ra đại nguyện tổng quát, nơi Bảo đảnh phật mới phát ra đại nguyện riêng biệt. Lại dẫn kinh Thập phương chư Phật hiện tiền, nói, nơi Thanh long quang phật phát ra 12 đại nguyện. Như vậy, văn từ 12 đại nguyện chữ "ngã" phải dịch "con", vì là lời Bồ tát nguyện với Phật.

Tuệ giác vô thượng, nguyên Hoa văn ở đại nguyện 1 nói đủ là A nậu đa la tam niệu tam bồ đề (Anuttara - samyaka - sambodhi), ở 11 đại nguyện sau nói tắt là bồ đề. Đó là tuệ giác của Phật. Nói được tuệ giác ấy có nghĩa là nói thành Phật. Lại khéo an trú (thân thiện an trú), chữ thân bỏ, vì nó đã là chủ từ cả đoạn văn này. Khéo an trú : khéo ngồi yên tịnh, khéo yên tịnh. Giới pháp ba loại (tam tụ giới) = giới pháp bồ tát, cùng lúc phải đủ nhiếp luật nghi (đoạn ác) nhiếp thiện pháp (tu thiện) nhiêu ích hữu tình (lợi người). Nghe danh hiệu con rồi là nói tắt. Nói đủ một chút thì "rồi, biết nhất tâm qui y, trì niệm, thì nhờ năng lực phước đức và uy thần của con ..."

Đại nguyện thứ bảy, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, những kẻ bị mọi thứ bịnh khổ hành hạ mà không ai cứu giúp, không nơi nương tựa, không có y sĩ, không có dược liệu, không có thân thuộc, không có nhà cửa, nghèo nàn lắm khổ, thì danh hiệu của con, một khi đi qua thính giác của họ, là bịnh khổ tan biến, thân tâm an lạc, nhà cửa, thân thuộc và đồ dùng, đầy đủ tất cả, cho đến thực hiên được tuệ giác vô thượng.

Đại nguyện thứ tám, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, nếu có nữ nhân nào bị hành hạ bởi cả trăm thứ khổ sở của nữ nhân, nên cùng cực chán ngán, muốn thoát thân ấy, thì nghe danh hiệu con rồi, tất cả đều chuyển thân nữ nhân thành thân nam tử, đủ tướng trượng phu, cho đến thực hiện được tuệ giác vô thượng.

Đại nguyện thứ chín, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, thì làm cho mọi người thoát khỏi mạng lưới của ma vương, cởi mở thắt buộc của ngoại đạo. Sa vào rừng rậm ác kiến thì sẽ được dẫn ra, đem đặt vào chánh kiến, và dần dần làm cho họ thực tập các hạnh bồ tát, để thực hiện một cách mau chóng tuệ giác vô thượng.

Đại nguyện thứ mười, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, thì những kẻ bị phép vua ghi sổ, xích trói đánh khảo, giam nhốt lao ngục, sắp bị hành hình, cọng với vô lượng tai nạn khổ nhục, bi thảm sầu muộn khác nữa, ngâm nấu bức bách, làm cho cả cơ thể lẫn tâm trí đều chịu thống khổ, nhưng nghe danh hiệu của con, thì vì năng lực phước đức và uy thần của con mà họ thoát hết mọi sự lo sợ khổ sở. Đại nguyện mười một, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, những kẻ bị đói khát hành hạ, vì cầu cái ăn mà làm mọi ác nghiệp, nhưng nghe được danh hiệu của con, nhất tâm thọ trì, thì trước hết con làm cho họ no đủ cơ thể bằng thực phẩm tuyệt diệu, sau đó con sẽ đem cái vui cứu cánh của pháp vị mà xây dựng cho họ.

Đại nguyện mười hai, nguyện con sau này, khi được tuệ giác vô thượng, những kẻ nghèo thiếu y phục, ngày đêm khổ sở vì muỗi mòng lạnh nóng, nếu nghe danh hiệu của con mà nhất tâm thọ trì, thì như sở thích của họ, họ được liền những thứ y phục tuyệt diệu, lại được những đồ trang sức bằng vàng ngọc. Hoa vòng, hương xoa, âm nhạc hòa tấu và mọi kyՠthuật biểu diễn, tùy ý họ thích, con làm cho đầy đủ tất cả. Mạn thù, đó là mười hai đại nguyện tối thượng, nhiệm mầu, của đức thế tôn Dược sư lưu ly quang như lai, ứng cúng, chánh biến tri, đã lập ra khi còn làm hạnh bồ tát.

Trong đại nguyện thứ 7, nhà cửa thân thuộc (gia thuộc tư cụ), tài liệu 9 (Anh văn, trang 4 dòng 11) dịch là gia tộc, bạn bè. Cho đến thực hiện được tuệ giác vô thượng, câu này, và những văn ý tương tự, có 2 điểm cần chú ý: (a) chính sự sống và phương tiện để sống, đã được sau khi trì niệm danh hiệu Phật, cũng là công cụ dẫn đến sự thành Phật; (b) chữ cho đến là nói tắt sự tu dần các hạnh bồ tát. Pháp vị: mùi vị chánhpháp. Chánh pháp đem lại hoan lạc thật, bền, và cho cả thân lẫn tâm, nên gọi là pháp vị.