Viết Về Thiền Viện Trúc Lâm

V. CHỦ TRƯƠNG ĐƯỜNG LỐI:

Chủ trương đường lối của Thiền viện Trúc Lâm là khôi phục (làm sống dậy) Thiền tông Việt Nam, cụ thể là Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử đời Trần do ngài Điều Ngự Giác Hoàng (Trúc Lâm Đại Đầu Đà) sáng lập và làm Sơ Tổ. Thiền sinh trong Thiền viện theo tông chỉ “Phản quan tự kỷ” làm bổn phận chính, sống trong tinh thần lục hòa. Hòa thượng Viện trưởng đã từng nói: Ở đây chủ trương khôi phục lại Thiền Trúc Lâm Yên Tử, đáng lý để tên là Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử. Nhưng vì Trúc Lâm Yên Tử ở Quảng Ninh cách Đà Lạt quá xa nên chỉ để là Thiền viện Trúc Lâm. Trúc Lâm là hiệu của vua Trần Nhân Tông lúc xuất gia (Trúc Lâm Đại Đầu Đà). Trúc Lâm cũng là tên của phái Thiền Việt Nam đầu tiên tại núi Yên Tử do Ngài Trúc Lâm Đại Đầu Đà làm Sơ Tổ. Vì vậy, tên Thiền viện Trúc Lâm mà Hòa thượng viện trưởng đặt, ngầm có một ý nghĩa gắn liền với việc làm sống lại Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Hòa thượng viện trưởng đã chủ trương khôi phục Thiền tông Việt Nam bằng hai phần: Lý thuyết và thực hành.

1. Lý thuyết: Hòa thượng Viện trưởng sưu tầm, dịch và giảng giải các tư liệu về Phật giáo Thiền tông đời Trần hiện còn sót lại.

2. Thực hành: Hướng dẫn Tăng Ni tại Thiền viện mỗi đêm tụng Sám hối sáu căn do Vua Trần Thái Tông soạn. Ngày đêm tọa thiền ba thời, mỗi thời hai tiếng đồng hồ. Đồng thời, thực hành bằng cách tu ở nội tâm, áp dụng công phu tu hành trong giờ ngồi Thiền và trong các giờ công tác, sinh hoạt khác.

VI. TỔ CHỨC, SINH HOẠT:

Thiền sinh vào Thiền viện phải hội đủ những điều kiện quy định trong Thanh quy của Thiền viện: trình độ lớp 12 trở lên, đã học xong các trường Phật học bên ngoài, có giấy giới thiệu của Bổn Sư, nếu là Tăng Ni trong các Thiền viện thì phải là người đã tu tập ở các Thiền viện ấy ba năm trở lên, không có bệnh truyền nhiễm …, và với sự phát tâm mạnh mẽ, tu hành quyết tử đến sáng đạo mới được. Nếu là người xin vào xuất gia phải có trình độ lớp 12 trở lên, có sự đồng ý của cha mẹ, là người đã từng tập Thiền quen, kham chịu nổi Thanh quy của Thiền viện …

Thiền sinh nếu không muốn ở trong Thiền viện thì xin phép ra đi tự do, không cần điều kiện gì cả, không được ở trong Thiền viện mà có tâm hướng ngoại.

Thiền sinh sống trong Thiền viện phải đủ ba đức tính dứt khoát, kiên quyết và đạm bạc. Tính dứt khoát là đời ra đời, đạo ra đạo, tu phải đến nơi đến chốn chứ không thể có thái độ lưng chừng, phải quyết chí tu đến sáng đạo mới được. Tính kiên quyết là dù khó khăn chướng ngại do ngoại cảnh hay bản thân tạo ra đều khẳng định vượt qua, kiên quyết thực hiện kỳ được giải thoát viên mãn mới thôi. Tính đạm bạc là cuộc sống đạm bạc, giản dị, không chấp nhận mọi thụ hưởng xa hoa; bản chất thanh đạm là đời sống của Thiền sinh ở đây.

Nghĩa chữ Tăng là Hoà hợp chúng (một số đông từ bốn người trở lên sống hòa hợp), Tăng mà không sống hòa hợp thì không được gọi là Tăng. Vì vậy tất cả Thiền sinh đều sống trong tinh thần Lục hoà (sáu phép hòa kính trong nhà Phật). Lục hòa sẽ giúp cho Thiền sinh chung sống tu hành lâu bền tại Thiền viện, lục hoà cũng là nền tảng vững chắc của đoàn thể tăng. Thiền sinh vào Thiền viện không có tài sản riêng, chỉ có những vật dụng cần thiết do Thiền viện sắm cho. Mỗi Thiền sinh chỉ được từ ba đến bốn bộ đồ mặc, áo lạnh như nhau, không ai có quyền thụ hưởng nhiều hơn. Không được đeo đồng hồ, không được giữ tiền riêng mà phải giao cho Thủ Bổn giữ. Tất cả tài sản đều giao cho vị có trách nhiệm giữ. Khi có duyên sự bệnh nặng phải đi trị bệnh, hay những duyên sự khác thì Thiền viện sẽ cho đủ tiền. Những điều kiện này không ngoài mục đích giúp Thiền sinh dành trọn thì giờ cho việc tu hành, tránh khỏi những lỗi nhỏ hoặc vô tình hay cố ý. Giả sử Thiền sinh A là nhà giàu, Thiền sinh B nhà không được khá giả; nếu Thiền viện không tạo điều kiện tổ chức sống đúng theo tinh thần lục hòa, mỗi người tự ý sắm sửa đồ đạc, giữ tiền tiêu xài riêng. Người giàu tiêu xài phung phí, người nghèo không đủ đồ dùng, hai Thiền sinh ấy nằm gần nhau sẽ phát sanh ý thức hệ mâu thuẩn nhau không tránh khỏi. Tâm còn nặng vật chất, ý thức hệ nảy sinh thì không còn tâm hồn nào để tâm học đạo gì cao thượng hơn được. Người xưa nói: “Chẳng chìm nơi cạn hẹp, liền thành cao xa.” Để tạo điều kiện cho Thiền sinh thuận duyên tu hành, Thiền viện lo hết mọi nhu cầu ăn, mặc, ở và bệnh. Thiền sinh vào Thiền viện không phải lo bất cứ duyên gì khác, chỉ còn một việc quyết tâm hạ thủ công phu tu hành.

Trong Thiền viện có Ban Lãnh Đạo và Ban Chức Sự trông coi, sắp xếp, điều hành toàn bộ sinh hoạt của Thiền viện. Lãnh đạo tối cao là Hòa thượng viện trưởng. Mỗi bên Nội Viện đều có Quản Chúng trông coi việc tu hành của Thiền sinh, Phó Quản chúng trông coi phân phát tài sản cho chúng, Thủ Bổn giữ tiền cho chúng, Tri Sự chịu trách nhiệm sắp xếp, phân công, điều hành công tác của Thiền viện, Tri khách thì tiếp khách, Thư Ký lo công tác hành chánh, Ban Hương Đăng … Các Ban chuyên môn như Ban May, Ban Mộc, Ban Thợ Hồ, Ban điện nước, Ban vườn, Ban rẫy rau xanh, Ban Hoa kiểng… đều có các trưởng ban đầu ngành trực tiếp chịu trách nhiệm kỹ thuật. Tri Khố thì trông coi về việc nhà bếp, lo thức ăn cho chúng. Các thiền sinh thay phiên nhau mỗi ngày bốn vị Trị nhật, Hành đường (làm công tác nhà bếp). Ngoài ra còn có các ban khán bệnh (trông coi sức khỏe), tài xế …

Mỗi ngày đêm Thiền sinh ngồi Thiền ba thời vào buổi chiều, tối và khuya, mỗi thời hai tiếng đồng hồ. Tối có một thời tụng Kinh sám hối sáu căn do Vua Trần Thái Tông soạn, nay được Hòa thượng viện trưởng dịch sang tiếng Việt và soạn gọn lại để vừa đúng nghi tụng một thời. Tất cả nghi thức tụng niệm trong Thiền viện đều được Việt hóa dễ hiểu. Buổi sáng, mỗi Thiền sinh theo bảng phân công công tác của Thầy Tri Sự đi làm công tác, vừa để giúp thêm thực phẩm cho đời sống của Thiền sinh, vừa vận động cho có sức khỏe; đồng thời vừa làm vừa tu, tập làm chủ trong mọi hoàn cảnh. Tọa thiền là tu trong cảnh yên tịnh; làm công tác, sinh hoạt, vệ sinh, đi lại … là tu trong cảnh động. Sống trong Thiền viện, trong tất cả giờ đều là giờ tu, không có lúc nào lơi lỏng.

Thời khóa tu hành tại Thiền viện: Buổi khuya 3 giờ 15 phút là ba hồi kẻng ba tiếng vang lên từ cái Bảo chúng được treo ở phía Tăng đường 1 vang lên, báo hiệu giờ thức chúng. 3 giờ 30: Đại chúng tọa Thiền. 5 giờ 30: Xả thiền, toàn chúng tập trung ra khu ngoại viện để quét dọn, làm vệ sinh sạch sẽ trước giờ khách đến. 6 giờ 15: Tiểu thực. 7 giờ 30: Lao tác. 10 giờ 30: Xả công tác. 11 giờ 40: Thọ trai. 13 giờ: Chỉ tịnh. 14 giờ: Thức chúng. 14 giờ 30 - 16 giờ 30: Tọa Thiền. 17 giờ: Uống bột hoặc sữa (vì để thuận tiện cho việc tọa thiền nên buổi chiều không ăn). 18 giờ: Tụng kinh sám hối. 19 giờ 30 - 21 giờ 30: Tọa thiền. 22 giờ: Chỉ tịnh.

Mỗi nửa tháng vào ngày 14 và 29 âm lịch, Hòa thượng Viện trưởng giảng dạy Thiền tại Tham vấn đường, Tăng Ni và Phật tử cùng tề tựu về học.

Ngoài ra, mỗi bên Nội viện Tăng và Ni đều có quý Thầy, quý Sư Cô giáo thọ của Thiền viện giảng dạy nội điển cho các Thiền sinh vào những ngày trong tuần cố định.

Khách đến tập tu tại Thiền viện đều phải được sự cho phép của Hòa thượng Viện trưởng. Tuỳ theo sự phát tâm, tuỳ vào khả năng tu tập của mỗi người mà Hòa thượng cho phép ở lại tập tu với thời gian dài hay ngắn.

Khi có thân nhân đến thăm, Thiền sinh xin phép Ban Lãnh Đạo và chỉ được tiếp khách tối đa 30 phút tại nhà khách. Nếu thân nhân còn ở lại, đều do Tri Khách sắp đặt mọi việc.

VII. HOẠT ĐỘNG PHẬT SỰ:

Hàng tháng, Hòa thượng Viện trưởng về các Thiền viện tại Đồng Nai, Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh… để giảng dạy cho Tăng Ni và Phật tử.

Vào những năm gần đây, Hòa thượng Viện trưởng còn sang các nước Úc, Pháp, Mỹ, Canada … để sắp xếp chỉ đạo các Thiền viện bên ấy, đồng thời giảng dạy cho Tăng Ni và Phật tử ở Hải ngoại có tâm nguyện muốn tu theo Thiền tông Việt Nam do Hòa thượng chủ trương và hướng dẫn.

Theo sự thỉnh cầu của Phật tử các Đạo tràng tu Thiền ở Đà Lạt, Phan Rang, Nha Trang, Phan Thiết, Thành phố Hồ Chí Minh, Cà Mau, Hà Tiên, …; hàng tháng, Hòa thượng chỉ dạy quý Thầy, quý Sư Cô trong Thiền viện đi đến giảng dạy để quý Phật tử nắm vững đường lối tu hành.

Nếu có nhu cầu muốn tìm hiểu về Thiền tông Việt Nam, chúng ta có thể vào các trang Website của Thiền viện để xem Kinh sách, băng giảng … của Hòa thượng Viện trưởng theo các địa chỉ:

Thiền Tông Việt Nam.

Thiền Học Việt Nam.

http://www.thuong-chieu.org. http://www.thienhocvietnam.org

VIII. TÓM KẾT:

Ngày nay, Thiền viện Trúc Lâm là một trong những thắng cảnh nổi tiếng của Thành phố Đà Lạt, đã trở thành nơi cho du khách trong và ngoài nước đến tham quan, lễ Phật, nghiên cứu. Đồng thời, Thiền viện còn là nơi chuyên tu Thiền, khôi phục lại dòng Thiền Việt Nam - dòng Thiền Trúc Lâm Yên Tử ngót mấy trăm năm dài vắng bóng. Dòng Thiền nước Việt chính thức sống dậy mạnh mẽ nơi này, là nơi ngôi nhà văn hoá Thiền tông Việt Nam đang được gầy dựng lại. Đến Thiền viện tập tu, không những là Phật tử đạo Phật mà còn có các tôn giáo bạn, không chỉ là người Việt Nam mà đến cả người nước ngoài cũng đến Thiền viện xin tập Thiền. Nói đến Thiền viện Trúc Lâm là nói đến Thiền tông Việt Nam, ngôn từ và ý nghĩa hãy còn dài để cho thế hệ này nối tiếp thế hệ khác, thay nhau viết mãi cũng chưa hết. Dài thì thật rộng lớn và dài, nhưng ngắn gọn cũng thật ngắn gọn và đơn giản. Nếu chúng ta khéo xoay lại, nhận ra ông Phật thật chính mình, bao nhiêu ý nghĩa đều đầy đủ trong ấy.

Thiền sinh Thích Tâm Hạnh.