Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Văn học và văn hoá
Tế Điên Hòa Thượng
- Tác giả
- Dân Gian Trung Quốc
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
Chương 23
Tìm diệu dược chọc cười bọn gia đinh
Nói liễn đối tài kinh Tần thừa tướng
Có thơ rằng:
Đỗ Lăng hàn thực cỏ còn xanh
Trường tụng Kim Cang Bát Nhã kinh
Mưa lạnh còn vang hồn sĩ tư?
Chiêm bao mơ đến Phụng Hoàng đình.
Lý Hoài Xuân đến trước Tế Điên nói:
- Thưa sư phụ, đã lâu không gặp, đệ tử có lời chào. Hôm nay Tần công tử mắc chứng bệnh kỳ lạ, đệ tử tiến cử sư phụ trị bệnh cho công tử. Bất luận có việc gì không vừa ý, xin sư phụ nể tình đệ tử mà bỏ qua cho.
Tế Điên nói:
- Được, này ông Lý Hoài Xuân, ông muốn ta trị bệnh cho người mà lại để xiềng xích như vầy sao?
Lý Hoài Xuân nghe thế, nói:
- Được, thưa Tần đại nhân, xin ngài cho người triệt bỏ xiềng xích cho Thánh tăng đi.
Thừa tướng lập tức cho cởi bỏ xiềng xích cho Tế Điên.
Lý Hoài Xuân nói:
- Thưa sư phụ, người có điều gì bận tâm không? Chúng ta đi nhé!
Tế Điên nói:
- Lý Hoài Xuân ơi, sư phụ, sư huynh, sư đệ ta bị xiềng trói ở đây, ta còn lòng dạ nào đi trị bệnh cho được?
Thừa tướng nghe nói lập tức cho thả chúng Tăng trở về chùa. Chúng Tăng đi về rồi, Lý Hoài Xuân nói:
- Sư phụ Ơi, người chắc không còn phải bận tậm điều gì nữa, thôi ta đi nhé!
Tế Điên nói:
- Lý Hoài Xuân ơi, binh vây chùa Linh Ẩn, dỡ phá lầu Đại Bi, ta trị bệnh mà lòng lo nặng trĩu làm sao ta đi được?
Thừa tướng biết ý Hòa thượng muốn triệt binh vây chùa, liền sai thủ hạ đi truyền tướng dụ thâu hồi lệnh dỡ lầu và triệu hồi binh lính vây chùa.
Lý Hoài Xuân nói:
- Bạch Thánh tăng, chắc Ngài không có điều chi bận bịu nữa, thôi chúng ta đi nhé!
Tế Điên nói:
- Ừ, thì đi. Rồi đứng dậy nói:
Làm lành thêm đức phước
Gây dữ gặp tai ương
Bần tăng trừ ma nghiệt
Thế gian mắt khó lường.
Thấy Tế Điên nói cười tự nhiên, Thừa tướng nghĩ: "Ông Hòa thượng này phóng khoáng không câu nệ, chắc là trị lành con tạ Ta nếu không dỡ phá lầu Đại Bi sẽ bị người ta cười chê biết bao! Ông ấy đánh quản gia mình, mình xiềng trói ông ấy lại. Chừng ông ấy trị lành bệnh cho con mình rồi, mình cũng dỡ lầu Đại Bi mới được".
Tế Điên ở phía sau cười ha hả nói:
- Được, được, thiện tai! Thiện tai! Để Hòa thượng ta xướng một bài sơn ca cho đại nhân nghe nhé!
Mũ đen phơ phất
Ngôi nhất phẩm ai tày
Áo tía bào xanh
Vị tột cao chưa thỏa ý
Dò sông biển ngàn trùng
Khó đo lòng nham hiểm
Chim thúy trau lông cánh, để giắt đẹp đầu ai
Lợn trong chuồng béo mập, chỉ ngon sướng miệng người.
Vòi vọi non cao chim kết tô?
Nào quản góc gai có kẻ tìm
Đất bằng rộng rãi thênh thang
Tiêu dao tự tại mấy người rõ thông.
Nghe hát sơn ca xong, Thừa tướng gật đầu thầm nhận là Hòa thượng đã biết rõ cả. Mọi người đồng đi đến thơ phòng của Tần Hằng ở hoa viên phía Tây. Đến nơi, nghe Tần Hằng ở bên trong rên rỉ không thôi.
Tế Điên bước vào phòng nói:
- Ôi chao, cái đầu lớn quá tay vậy, không xong rồi!
Lý Hoài Xuân nghe nói, thất kinh nghĩ thầm: "Thế này thì hỏng mất! Mình thỉnh ổng lại, ổng lại trị không được. Thiệt bậy quá!"
Thừa tướng cũng thất kinh, lật đật hỏi:
- Bệnh này có thể trị được không, Hòa thượng?
Tế Điên nói:
- Có thể trị được chứ. Không hề chi! Đây là loại bệnh sơ sài. Cả đến các loại đầu óc ta đều trị được ráo. Bệnh này có tên gọi là "Đại đầu ung".
Nói rồi, đưa tay vào túi sờ soạng nột lát, rồi nói:
- Cha chả! Không xong! Thuốc của ta rớt đâu mất rồi.
Thừa tướng hỏi: Thuốc gì thế?
Tế Điên đáp: Thuốc trị bệnh đại đầu ung.
Thừa tướng nghe nói, ngạc nhiên hỏi:
- Hòa thượng đến tướng phủ này, làm sao biết con tôi mắc bệnh đại đầu ung mà mang thuốc?
Tế Điên đáp:
- Không phải vậy đâu. Nhân vì có một vị Vương viên ngoại, ông ta cũng có một đứa con mắc bệnh giống như vầy. Hễ mắc nhằm bệnh này thì chắc chắn không phải là người tốt, thế nào cũng có hành hung tác ác chi đây, như là cưỡng chiếm vợ trẻ gái tơ nhà người mới bị như vậy. Con ông Vương viên ngoại bất hảo nên mang chứng đại đầu ung, mời ta đến trị bệnh. Ta mang theo thuốc vừa định đi, kế bị tướng gia phái người bắt Hòa thượng ta trói lại. Lúc ta đến tướng phủ, mò kiếm hãy còn mà, bây giờ rờ lại sao đâu mất.
Thừa tướng dặn:
- Bây đâu! Mau ra mò kiếm thuốc cho Hòa thượng!
Bọn gia nhân hỏi:
- Thưa Hòa thượng, thuốc của Ngài là thuốc hoàn hay thuốc miếng? Xin bảo cho bọn tôi biết mới kiếm được.
Tế Điên đáp:
- Nó là thuốc hoàn, có lẫn hột nho nhỏ như gạo, màu da như da đất, cũng không có bao gói chi.
Bọn gia nhân nói:
- Để bọn tôi tìm cho.
Tế Điên nói:
- Thứ bệnh của công tử đây có thể có biến chuyển. Nếu biến chuyển tới mức sọ đầu lớn quá thì không cách gì trị được.
Thừa tướng hỏi:
- Vậy thì làm sao?
Tế Điên nói:
- Tôi phải ăn no rồi mới trị được, nếu không ăn no thì càng gắng trị, bệnh càng chuyển biến, uổng công thôi!
Thừa tướng nghe nói, sợ con cưng bị bệnh biến đầu to thêm, lật đật thét bảo gia nhân dọn rượu cho mau. Dọn ba bàn tiệc trên sảnh để mời Hòa thượng lên uống rượu rồi trị bệnh cho công tử.
Lý Hòa Xuân cùng Tế Điên lên đại sảnh. Tới nơi thấy tiệc rượi sẵn sàng, Tế Điên chẳng khiêm nhường chi, đến thẳng ghế giữa đầu bàn ngồi xuống. Thừa tướng thấy vậy trong lòng có ý không vui, thầm nghĩ: "Ông Hòa thượng này cũng là người có chút lai lịch đây, như ta nay là Tể tướng đương triều mà ông vẫn chiếm ghế thượng tọa của ta không nể nang gì hết". Thừa tướng không cách nào hơn, đành ngồi và bồi tiếp, mời Lý Hoài Xuân ngồi ở ghế phía Đông vào tiệc.
Rượu quá ba tuần, Tế Điên nói:
- Thưa đại nhân, tiệc rượu này buồn quá, uống không vô.
Thừa tướng hỏi:
- Theo ý Hòa thượng thì phải thế nào, uống rượu mới không buồn tẻ?
Tế Điên nói:
- Chẳng hạn như: Đưa vật đoán, ra tửu lệnh, đối chữ, phê ý chữ, đều có thể giải buồn được.
Thừa tướng hỏi:
- Này Hòa thượng, ông cũng biết chữ sao?
Tế Điên đáp:
- Nói là biết chữ thì không dám, nhưng cũng hơi biên biết một vài.
Thừa tướng hỏi:
- Ông muốn ra tửu lệnh là phạt uống rượu hay ăn thua vật chi?
Tế Điên nói:
- Chẳng cần phạt rượu làm chị Đại nhân cứ ra một câu đối, nếu Hòa thượng ta đối được, ta ăn đại nhân một vạn lượng bạc. Bộ đại nhân tưởng ta là một Hòa thượng nghèo nếu bị thua rồi không có bạc trả sao? Được rồi, nếu ta thua, ta đem lầu Đại Bi ra chung cho đại nhân đó.
Thừa tướng nghe vậy trong bụng khoái tỉ, nói:
- Này Hòa thượng, để ta thử văn lý của ông trước, nếu ông quả có tài học, chúng ta sẽ cùng nhau đánh cuộc nhé. Ta ra hai chữ trước cho ông đối nhé!
Tế Điên nói: Đại nhân cứ ra đi.
Thừa tướng nói: U trai (phòng tối).
Tế Điên đối: Mao lư (nhà tranh).
Thừa tướng gật đầu tiếp: Khai song (mở cửa sổ).
Tế Điên đối ngay: Bế hộ (đóng cửa lớn).
Thừa tướng: Độc thư (đọc sách).
Tế Điên: Tả tự (viết chữ).
Thừa tướng nói: Hòa thượng ơi, ông thua rồi, sáu chữ của ta ráp lại thành một câu như vầy:
U trai khai song độc thư.
(phòng kín (tối) mở cửa đọc sách).
Tế Điên nói: Sáu chữ của ta ráp lại cũng thành một câu vậy. Đây:
Mao lư bế hộ tả tự.
(Nhà tranh đóng cửa lớn viết chữ)
Thực ra, câu nói của Tế Điên lại hàm ý rất thô tục.
Thừa tướng nói: Hòa thượng đừng đùa cợt chứ. Ta sẽ ra cho ông một câu đối theo pháp chiết tự, nếu ông đối được, ta sẽ thua ông một vạn lượng bạc.
Tế Điên đáp: Cũng được.
Thừa tướng ra:
- Tây tốt thị cá túy, mục thùy thị cá thụy, Lý Thái Bạch hoài bảo tửu đàm tại sơn pha thụy. Bất biểu tha thị túy? Bất biểu tha thị thụy?
(Nghĩa: chữ tây + chữ tốt là chữ túy, chữ mục + chữ thùy là chữ thụy. Lý Bạch ôm trong lòng bầu rượu gục bên sườn núi. Không biết đó là ông đang say (túy) hay ông đang ngủ (thụy)?)
Tế điên hớp một hớp rượu, cười khà khà rồi nói:
- Chà, câu đối này hay dữ đa, để Hòa thượng ta đối thử coi:
Nguyệt trường thị cá trướng, nguyệt bán thị cá bạn, Tần phu nhân hoài bảo đại thổ tại mãn viện cuồng. Bất hiểu tha thị trướng, bất hiểu tha thị bạn?
(Nghĩa: Chữ nguyệt + chữ trường là chữ trướng, chữ nguyệt + chữ bán là chữ bạn, Tần phu nhân mang bụng to đi đủng đỉnh khắp nhà. Không biết bà ta sưng bụng (trướng) hay bà ta mập (bạn)?).
Thừa tướng xua tay lia lịa, nói:
- Hòa thượng đừng khôi hài chớ!
Và nghĩ thầm: "Ông Hòa thượng này thật dễ ghét, ta lại ra một câu đối khác để cho ông ta biết Thừa tướng ta là bậc văn chương đầy bụng, thốt lời châu ngọc, hàng hàng gấm thêu". Bèn ra:
Phật tổ giải nhung điều, khổn Hòa thượng, khấu điên tăng.
(Nghĩa: Phật tổ mở dải nhung, trói Hòa thượng, đánh điên tăng).
Tế Điên nói:
- Chao ôi, câu đối của Thừa tướng thiệt hay quá. Hòa thượng ta tài sơ học kém…
Thừa tướng nói:
- Ông đối đi, nếu mà đối được ta thua thêm một vạn lượng bạc nữa, còn đối không được ta sẽ dỡ lầu Đại Bi nhé.
Tế Điên đáp: Được.
Hớp một ly rượu rồi nói:
- Câu đối của ta:
Thiên tử đẩu ngọc tỏa, nã đại thần, cầm Thừa tướng
(Nghĩa: Thiên tử giũ dải ấn, bắt đại thần, giam Thừa tướng).
- Ta lại ăn thêm một vạn lượng bạc nữa nhé!
Thừa tướng nghĩ: "Hòa thượng này là bậc kỳ tài, mình đối chữ không thắng ông ta rồi". Bèn nói:
- Này Hòa thượng, thôi không đối chữ nữa, bây giờ ra tửu lệnh đi.
Tế Điên nói:
- Ra tửu lệnh thì ra tửu lệnh chớ, mà đại nhân đề nghị thì đại nhân ra đi.
Thừa tướng nói:
- Ta muốn nói đến hai người xưa, hai vật kiện, hai người xưa đó thích thứ rượu như nhau, nhằm trên hai sự kiện khác nhau, một người sống một người chết. Ông nói được kể là ăn, còn nói không được kể là thua.
Tế Điên nói: Thì đại nhân nói trước đi.
Thừa tướng nói: Này Hòa thượng, bây giờ ta nói đây, ông nghe cho kỹ đi nhé:
Viễn khán nhứt tòa lâu, cận khán nhứt chích ngâu (ngưu), Lữ Đồng Tân túy ngọa Nhạc Dương lâu, Tôn Tẩn giá quải kỵ ngâu.
(Nghĩa: Nhìn xa một tòa lầu, thấy gần là một con trâu. Lữ Đồng Tân say nằm ở Nhạc Dương lâu, Tôn Tẩn gác tó cưỡi mình trâu).
Tế Điên nói: Ta cũng đọc đây:
Viễn khán nhứt tòa lư, cận khán nhứt vĩ ngư.
(Nghĩa: Nhìn xa một nhà lá, thấy gần một chú cá. Trương Phi đến nhà lá, Kính Đức ngồi câu cá).
Thừa tướng nói:
- Này Hòa thượng, ông thua một vạn lượng bạc rồi đấy nhé! Trương Phi cố lư nghĩa là ba lần chầu nhà tranh, chuyện đó coi như được đi. Chớ còn Kính Đức điếu ngư thì cá làm sao lại có chân được?
Tế Điên nói: Vậy chớ giáp ngư (cá ngựa) không phải có bốn chân là gì?
Thừa tướng tịt luôn, lại thua thêm một vạn lượng bạc. Thừa tướng thầm nghĩ: "Thiệt mình không có cách gì thắng được ông ta được". Bèn bước ra ngoài kêu Tần An bảo:
- Ngươi lấy một hộp bánh tổ đứng bên ngoài chờ ta kêu Hòa thượng đoán. Nếu ông đoán trong hộp không có vật chi thì ngươi để cái bánh tổ vào. Còn như ông ấy đoán trong hộp có vật thì ngươi đem cái hộp không vào.
Tần An gật đầu. Thừa tướng trở vào bên trong, nói:
- Này Hòa thượng, ta lâu nay nghe nói ông là người đoán được mọi việc, khéo biết các việc quá khứ vị lai. Ta đã bảo gia nhân đem cái hộp ra cho ông đoán xem trong hộp có đồ vật gì không. Nếu ông đoán đúng thì theo lệ cũ ta thua ông một vạn lượng bạc nữa, còn như ông đoán sai thì ta cho dỡ lầu Đại Bi của ông đa.
Tế Điên nói:
- Vậy thì chuyến này đại nhân thua gấp rồi.
Thừa tướng nói:
- Ta trái lại không chắc thua gấp đâu mà muốn thử tài ông đó.
Tế Điên nốc một ly rượu, định thần rồi lại nói:
- Chủ ý của đại nhân cao quá, món đồ đem đối cũng thật rắc rối, bây giờ trong hộp không có chi.
Câu thứ ba, Tế Điên cố ý nói dài tiếng ra.
Tần An nghe nói trong hộp không có món chi liền lấy cái bánh để vào. Đi vào được vài bước lại nghe Tế Điên nói:
- Bên trong chỉ để cái bánh.
Tần An nghe nói rất đỗi ngạc nhiên, rốt cuộc lại bị Hòa thượng đoán trúng.
Thừa tướng nghĩ thầm: "Bây giờ cũng khuya rồi, ta cũng không nên tranh đối làm chi, mà lo trị bệnh cho con ta mới phải". Nghĩ rồi bèn nói:
- Hòa thượng ơi, ông uống rượu xong chưa, mời dùng cơm để rồi còn đi trị bệnh nữa chớ.
Tế Điên nói:
- Phần ta ăn uống đã khá no rồi. À, à, còn viên thuốc của ta các ngươi đã tìm thấy chưa?
Bọn gia nhân nói:
- Bọn ta bò trên mặt đất, lấy mũi hít cùng hết mà chẳng thấy nó đâu cả.
Tế Điên thò tay vào túi móc ra một gói, nói:
- Ta hãy còn một ít dược liệu mà chưa đủ, phải thêm vào hai vị nữa mới đủ lượng.
Thừa tướng xem thử, bên ngoài viết chữ tháu quá, coi không ra. Mở ra xem thấy bên trong có chất bột trắng trắng. Lý Hoài Xuân ghé mắt nhìn biết đó là bột mì để ăn, mới hỏi:
- Thưa Hòa thượng, vị thuốc này tên là gì vậy?
Tế Điên đáp: Thuốc này tên là Đa - ma - đa - la - đa - ba - la.
Thừa tướng hỏi: Cần phải thêm vị nào nữa?
Tế Điên đáp: Cần phải có chu sa 1 lượng, bột mì 4 lượng, chậu 1 cái, nước sôi 1 thùng, lại dùng bàn chải 1 cái.
Thừa tướng dặn bọn gia nhân chiếu theo đó lo liệu cho mau. Giây lát, gia nhân thưa rằng tất cả các thức cần dùng đều đầy đủ. Tế Điên mới buông chén đũa xuống, theo Thừa tướng cùng thẳng đến thư trai…
Chương 24
Nhận thế tăng vinh quy về Linh Ẩn
Túy thiền sư vào thẳng viện Câu Lan
Khi Tế Điên theo Thừa tướng xuống thư phòng ở hoa viên, thấy gia nhân là Tần Ngọc bưng một chậu nước chu sa như cháo đỏ, bên trong lềnh bềnh một cái bàn chải, đứng chực sẵn. Tế Điên thò tay cầm lấy bàn chải, nói:
- Đại nhân muốn cái gì cũng đều được hết.
Rồi nhắm ngay đầu Tần Hằng chà một bàn chải, tức thời cháo đỏ dính tùm lum, dính tới đâu chỗ sưng tiêu đến đó. Tế Điên chà liên tiếp mấy cái nữa, đầu của Tần Hằng lập tức hết đau, nhỏ lại như thường.
Tế Điên nói:
- Bệnh này còn có thể trở đi trở lại nữa, cần phải nghỉ ngơi lâu lâu mới được. Để ta viết cho một toa thuốc, nếu phạm phải bệnh lại thì cứ chiếu theo toa mà dùng mới lui được.
Thừa tướng lúc đó mới biết được Hòa thượng quả là thần thông quảng đại, mời Tế Điên lên đại sảnh dùng trà. Lý Hoài Xuân nói:
- Tôi xin cáo lỗi không thể bồi tiếp được, vì còn có mấy nhà rước tôi đi thăm bệnh. Bây giờ tôi phải về.
Thừa tướng cho người ta ra khỏi tướng phủ.
Tế Điên cùng Thừa tướng đàm luận tại thư phòng rất là tương đắc. Hai người cao đàm quảng luận. Tế Điên đối đáp như lưu. Thừa tướng rất lấy làm đẹp ý, nói:
- Hòa thượng ơi, tôi đâu có thể được như Ngài là người vượt thoát hồng trần, thâm tu nơi cổ tự, chẳng kể đến quốc gia hưng vong, chẳng màng đến thạnh suy thành bại, chỉ tụng kinh niệm Phật, đả hương tọa thiền. Cuộc đời vui đẹp làm sao! Còn tôi tuy làm quan lớn trong triều, suốt ngày bầu bạn với vua không khác nào làm bạn với cọp, nếu có điều chi sơ hở thì tán gia mất mạng như chơi.
Tế Điên nói:
- Sao đại nhân lại nói như vậy? Đại nhân làm quan Tể tướng, vị Ở Tam thai, có công giúp đỡ Thánh hoàng trợ hóa chúng dân, dưới một người mà trên muôn kẻ, xét xử an dân.
Thừa tướng nói:
- Chao ôi, Hòa thượng còn nhắc tới tước vị, nhất phẩm đương triều, vị quan Tam thai làm chi! Không nhắc tới thì thôi mà hễ nhắc tới càng cảm thấy rùng mình ớn lạnh. Lời tục có nói: "Quan to thì họa lớn, cây cả sợ cuồng phong, quyền cao lắm kẻ cười". Ta từ khi thọ chức đến nay lòng nơm nớp lo âu, chăm lo việc nước, cẩn thận mọi việc mà còn chịu không biết bao nhiêu tiếng oán hờn! Thật không chút nào bằng Hòa thượng sống thanh nhàn tự tại. Không nghĩ không lo điều gì.
Người ta thường truyền mịệng câu này thật lý thú:
Tướng quân đêm vắng vượt thành quan
Triều thần ngai ngái suốt canh tàn
Trời trưa chùa núi Tăng còn ngu?
Danh lợi phồn hoa chẳng đổi nhàn.
- Ta muốn Hòa thượng làm thế thân cho ta, không biết ý Hòa thượng như thế nào?
Tế Điên nói:
- Ý đại nhân đã muốn như thế, thật là việc Hòa thượng ta cầu mà không được thay!
Đương nói tới đó, bỗng gia nhân bên ngoài chạy vào báo:
- Thưa lão gia, công tử trở bệnh lại rồi, đầu to trở lại như cũ.
Tế Điên nói:
- Ta cũng chẳng cần đi làm chi, người về nói với công tử giở toa thuốc của ta cho ra xem, rồi chiếu theo đó thi hành, công tử tự khắc thấy nhẹ, còn nếu không chịu làm theo lời ta dặn, bệnh càng lúc càng nặng thêm đa!
Gia nhân lật đật trở lại Tây viện bảo cho Tần Hằng biết.
Tần Hằng mắc bệnh lại nguyên nhân như thế này:
Sau khi hết bệnh, Tần Hằng lại nhớ đến vợ chồng Vương Hưng, mới hỏi bọn gia nhân:
- Người đẹp của ta đâu rồi bây?
Tần Ngọc đáp: Mất tiêu rồi!
Tần Hằng nói: Cha chả, tụi bay dám thả người đẹp của ta hả? Đâu có được!
Đương nói tới đó, đầu óc kêu hu hu hu mấy tiếng. Bọn gia nhân sợ quá chạy qua bên Đông viện báo cho Thừa tướng biết. Nghe lời Tế Điên dặn, gia nhân trở lại thưa:
- Thưa công tử, Hòa thượng bảo công tử cứ chiếu theo phương thuốc trong toa mà làm, bệnh tự khắc khỏi.
Tần Hằng nghe nói, vội kêu:
- Mau đem toa thuốc lại ta coi
Gia nhân lật đật lấy toa thuốc trình lên.
Tần Hằng lấy ra xem chỉ thấy một bài thơ:
Chính thân có bệnh tại tâm sinh
Thân bệnh cần tìm tâm dược bình
Tâm nếu chánh chơn, thân tức khỏi
Tâm sinh tà ngụy, bệnh tiến hành.
Tần Hằng xem xong liền nghĩ: "Chao ôi, bệnh của ta chính do ta tìm lấy đấy mà. Ta cướp đoạt vợ con nhà người, gây nên tội ác quá nhiều, từ nay ta phải cải ác tu thiện, bệnh mới mong khỏi hẳn được".
Vừa nghĩ tới đó, trong đầu bỗng kêu hu hu hu mấy tiếng, đầu tóp nhỏ lại như cũ. Bọn gia nhân vội chạy sang Đông viện báo với Thừa tướng:
- Bệnh của công tử nhờ làm đúng theo toa thuốc của Hòa thượng, đã khá nhiều rồi.
Thừa tướng dặn:
- Tốt lắm, bọn bay nhớ hầu hạ công tử cho chu đáo nhé!
Bọn gia nhân vâng dạ rồi trở về. Kế thấy gia nhân ở Đông phủ vào thưa:
- Phu nhân mắc bệnh nhức đầu phong, nằm lăn lộn trên giường.
Thừa tướng nói:
- Ta biết rồi. Bạch Thánh tăng, người có thể trị bệnh nhức đầu phong được không?
Tế Điên nói:
- Chắc là phu nhân có nói điều chi nhầm lẫn đây. Nếu không như thế thì không khi nào mắc phải ác chứng đó. Để ta đến đó xem thử.
Thừa tướng nói:
- Phu nhân có nói điều gì sai quấy đâu? À phải rồi! Hồi hôm ở đây trước khi quỷ lộng, ta nằm chiêm bao thấy lão Thái sư trở về khuyên bảo ta mấy lời hành thiện. Ta tỉnh lại toan truyền dụ ngưng công dỡ lầu Đại Bi và thả chúng tăng về chùa. Phu nhân bàn: "Mộng mị là do lòng mình nghĩ đến nhiều quá mà nên", khiến ta dẹp bỏ thiện niệm. Giây lát kế bị quỷ lộng đấy.
Tế Điên nói: Để ta đến chộp phu nhân một cái là khỏi ngay.
Thừa tướng cùng Tế Điên đồng đi đến Đông viện, vào thượng phòng nghe vang lên tiếng ho không ngớt.
Tế Điên nói:
- Này phu nhân, đừng gấp gáp chi, có ta đến đây, một chút xíu là xong ngay.
Nói rồi, trong miệng lâm râm mấy miếng, nhắm ngay phòng chộp một cái, lập tức bên trong phu nhân cảm thấy nhẹ ngay.
Tế Điên nói:
- Đại nhân xem thử như thế có được không?
Thừa tướng nói lia lịa:
- Hay quá, hay quá!
Tế Điên nói: - Ta có thể chộp như thần tiên, chộp đâu trúng đó, chộp ném ra cũng có thể chộp bắt vào. Đây, Thừa tướng xem!
Nói rồi nhắm ngay con chó điên đang nằm, chộp một cái, chỉ nghe oẳng oẳng hai tiếng, con chó lăn ra chết tốt. Thừa tướng nói:
- Thiệt ghê quá! Nói lầm lỡ một câu mà bị chứng nhức đầu phong. Từ nay về sau, ta làm quan trong triều phải hết sức tiểu tâm mới được!
Thừa tướng và Tế Điên vào thư phòng ngồi xuống xong, Thừa tướng bảo gia nhân dọn bày tiệc rượu, định nhâm nhi bàn luận thâu đêm. Trống đổ canh ba, bên ngoài gió thổi mạnh lên. Thừa tướng nói:
- Chà chà, không xong! Đã tới giờ quỷ lộng rồi đó!
Tế Điên nói:
- Đại nhân đừng lo! Để ta đi bắt quỷ cho đại nhân. Ta có phép nhốt quỷ lại một chỗ, đông bao nhiêu cũng không sợ mà!
Tế Điên nói rồi bước ra ngoài. Một lát, nghe tiếng Tế Điên hét:
- Quỷ dữ ha! Quỷ dữ ha! Bọn bay tính ăn thịt ta hả? Ta phải liều mạng với tụi bay mới xong.
Thừa tướng bên trong lo lắng không yên, chờ đến trời sáng trắng mới ra tìm. Thấy Tế điên nằm ngủ gáy pho pho, bảo gia nhân đánh thức dậy và mời vào trong nhà. Thừa tướng nói:
Thưa Hòa thượng, tôi xin Hòa thượng thay đổi y phục này, để đưa người về chùa.
Nói rồi bảo gia nhân đi ra ngoài mua cho Tế Điên tăng bào và hạ y, giày dép. Bọn gia nhân đi một lát, trở về mang theo ba bộ tăng y đều là thứ hàng thượng hạng. Một bộ màu vàng dệt mây, một bộ bằng lụa trắng thêu hoa, một bộ bằng lụa lam. Ba bộ giày vớ một trăm hai mươi lượng. Thừa tướng sai thơ đồng phục dịch Hòa thượng tắm rửa, thay y phục.
Tế Điên tắm rửa thay đổi y phục rồi trở lại thư phòng. Thừa tướng đem số bạc thua cuộc để trên bàn, phái gia nhân thắng ngựa mình cưỡi và toàn ban chấp sự đưa Hòa thượng trở về chùa. Tế Điên nói:
- Đại nhân ơi, đáng tiếc là ta cùng đại nhân duyên mỏng, gặp nhau đã muộn, ly biệt lại nhanh. Hôm nay chia tay rồi, không biết bao giờ gặp lại!
Thừa tướng nói:
- Thưa Hòa thượng, bao giờ người muốn đến cứ đến, đây với đó có cách trở thiên sơn vạn hải gì. Ta cũng muốn vô sự cùng Hòa thượng luận bàn thế sự.
Tế Điên nói:
- Hòa thượng ta cũng muốn đến thường với đại nhân lắm. Nè đại nhân, ngài có bao nhiêu người gác cửa?
Thừa tướng bảo sai kêu bọn gác cửa đến. Chẳng bao lâu, hơn mười mấy tên gia nhân cùng đến đứng ngoài thư phòng. Thừa tướng nói:
- Tế Công nay là thế tăng của bản các, từ nay về sau không luận là ta có công sự gì, khi Ngài đến, bây phải báo cho ta hay chớ không được cản trở Ngài nhé!
Bọn gia nhân dạ ran:
- Vâng, vâng, bọn nô tài xin vâng mạng!
Tế Điên nói:
- Hòa thượng ta muốn thưởng cho mấy người này một ít tiền, ý đại nhân thế nào?
Thừa tướng biết Tế Điên vừa ăn mấy vạn lượng bạc, chắc là muốn làm mặt bảnh đây, nói:
- Tùy ý Hòa thượng châm chước.
Tế Điên nói:
- Này các quản gia, ta thưởng cho mỗi người 100 văn nhé!
Thừa tướng nói:
- Hòa thượng, thưởng kha khá cho bọn nó vài lượng, tôi trả thế cho Ngài cho.
Tế Điên nói:
- Không phải như vậy đâu. Ta thưởng bọn họ mỗi người 100 văn, hôm nay chớ ngày mai không chọ Khi ta đến thì 100 văn đó kể như mướn họ thông báo đấy. Còn khi Hòa thượng ta không đến, thì ngày nào tính theo ngày đó, mỗi người được thêm 3 điếu tiền công. Đại nhân, ngài trả thế cho ta nhé!
Thừa tướng đáp:
- Được mà.
Tế Điên lúc đó mới cáo biệt. Thừa tướng phái 20 gia nhân theo hộ tống và truyền đường dụ: Các Tăng Ni mọi tự viện, am, các ở hai bên đường phải ra quỳ đón. Tế Thiền sư là thế tăng của bản các, hôm nay vinh diệu trở về chùa!
Chúng gia nhân dạ rân. Bên ngoài ngựa xe sắm sửa. Tế Điên từ biệt Thừa tướng, ra cửa lên ngựa. Bọn gia nhân lăng xăng dẫn ngựa, phía trước cờ phất quạt che, côn roi vẹt lối. Hai bên người xem chật ních, xô nhau xem thế tăng của Thừa tướng.
Tế Điên cưỡi ngựa về đến chùa Linh Ẩn, đánh trống dộng chuông, vân tập chúng lại. Tế Điên trước kêu Giám tự lại, nói:
- Tôi có đem bạc về đây. Sư huynh đến xem thử xem có phải 20 cây 50 lượng và 100 cây 10 lượng không?
Giám tự đáp:
- Vâng.
Tế Điên nói: Này các quản gia, hãy lại đây thay mặt ta truyền đường dụ đi.
Quản gia đáp:
- Phải, nhưng không biết Thánh tăng muốn truyền đường dụ chi?
Tế Điên nói:
- Các người truyền như vầy: Các Hòa thượng trong chùa hãy nghe cho kỹ đây. Tế Công Hòa thượng là thế tăng của Thừa tướng, hôm nay vinh diệu trở về chùa. Thánh tăng muốn mượn tiền một vài Hòa thượng đây để uống rượu. Nếu vị nào có tiền mà không cho mượn, lập tức bị đưa ra nha môn trị tội.
Bọn gia nhân chiếu đúng lời truyền dụ.
Chúng tăng nghe nói, chắc là không lầm rồi.
Tế Điên lại nói:
- Các quản gia lại đây, truyền thêm đường dụ này nữa cho tạ Từ đây về sau, Hòa thượng ta không có tiền, muốn mượn tiền, các ông ấy phải chọ Nếu trong chùa không có ai, ta trộm lấy một vài món cũng không được nói. Như có ai thấy, không được bảo là trộm. Ai làm trái điều này, lập tức bị lôi ra khỏi chùa, chém bỏ.
Quản gia nghe nói, cũng vui vẻ hàm hồ làm theo. Chúng tăng nghe truyền, ai nấy trong bụng nghĩ chùa này bị Ông ấy mà hư hết. Dù trong lòng không vui, chỉ dám giận mà không dám nói. Tế Điên lấy bạc thưởng cho quản gia mỗi người 50 lượng, những người đi theo đưa mỗi người mười lượng. Ai nấy đều vui vẻ bội phần, kéo nhau về hết.
Tế Điên cởi trúc y và quần áo mới ra gói lại một gói, trên mình vẫn mặc chiếc áo rách như cũ, rồi cầm gói y phục mới rảo bước đi về phía cửa Tiền Đường. Thấy trước mặt có một tiệm cầm đồ, Tế Điên liền bước vào, để gói y phục mới lên quầy một cái quạch. Chưởng quỹ dòm ra thấy một Hòa thượng kiếc, áo rách vá tùm lum, tay cầm một gói áo quần mới tinh. Ông Hòa thượng bước vào, lại vén rèm dòm láo liên hình như sợ đằng sau có người rượt đuổi. Chưởng quỹ nói:
- Này Hòa thượng, bộ y phục này ông lấy ở đâu vậy? Nói thiệt ta nghe coi!
Tế Điên nói:
- Chưởng quỹ ơi, ông xem thử gói này cầm được bao nhiêu tiền. Còn không coi thì đưa đây đặng ta đem cầm tiệm khác.
Phó chưởng quỹ ở kế bên bước lại, nói:
- Anh thiệt không thấy gì hết. Vị đại sư phụ đây là vị thế tăng của Thừa tướng vừa mới cưỡi ngựa qua cửa đây mà. Anh không nhận ra sao? Thưa sư phụ, người muốn cầm áo bao nhiêu tiền?
Tế Điên nói:
- Cầm cho ta 150 điếu nhé!
Phó chưởng quỹ hỏi:
- Sư phụ muốn lấy phiếu hay muốn lấy tiền mặt?
Tế Điên nói:
- Ta muốn lấy tiền mặt hè. Còn giấy cầm gởi luôn cho tiệm cất giùm.
Chưởng quỹ sai người đem tiền xếp ra cửa tiệm. Tế điên gọi lớn:
- Có ai tới cầm tiền giùm một chút nào!
Bên ngoài có một đại hán bước vào nói:
- Hòa thượng để tôi cầm giùm cho.
Tế Điên nói:
- Bụng ngươi xấu lắm, ta không mượn.
Tế Điên kêu mấy người nghèo quanh đó, chia người 3 điếu, kẻ 2 điếu, mỗi người lấy một phần. Rồi sau còn lại 5 điếu, Tế Điên mới kêu đại hán kia cầm giùm. Đại hán cầm được tiền chạy đi như ma đuổi. Tế Điên cũng không đuổi theo.
Mấy người nghèo hỏi:
- Hòa thượng ơi, tiền này đem về đâu?
Tế Điên đáp:
- Đem đi đâu tùy ý.
Mọi người đều tự giải tán.
Tế Điên đi về phía Hồ Đồng. Đại hán cầm tiền khi nãy chạy qua mười bảy con đường Hồ Đồng, vừa đi ngang qua mặt bị Tế Điên níu lại.
Chương 25
Doãn Xuân Hương chốn yên hoa gặp Thánh tăng
Triệu Văn Hội thấy thị động làng trắc ẩn
Có thơ rằng:
Bướm đỗ đầy cành hoa
Hoa tàn bướm cũng xa
Chỉ còn sào yến cũ
Vui đón chủ về nhà.
Tế Điên níu đại hán lại, nói:
- Cha chả, hết cở cho mi rồi, đứng lại một chút coi. Ta đưa mi cầm năm điếu, mi tính giựt chạy hả? Đâu có được! Mạng mi chỉ có năm trăm văn thôi mà lại tính vác năm điếu chạy hả, ta kéo mi vào quan huyện Tiền Đường mới được.
Đại hán kia sợ quá, ráng sức giằng mạnh, co giò chạy tuốt!
Tế Điên hét:
- Ta rượt theo đa!
Đại hán kia chạy bất kể đường sá, chạy đến cửa Hồ Đồng, vừa gặp một người gánh đồ gốm, đại hán không tránh kịp, va phải làm bể 17 cái chén, 2 cái đĩa, tính ra hết 4 điếu 500 tiền. Đại hán không cách nào hơn là phải bồi thường đủ số, tính ra chỉ còn lại 500 tiền.
Phân phát tiền xong, Tế Điên thong thả đi về phía trước, thấy đằng kia có hai vị viên ngoại đi lại, chính là Triệu Văn Hội và Tô Bắc Sơn. Thấy Tế Điên, hai vị viên ngoại bước đến thi lễ, nói:
- Thưa sư phụ, người bị dây dưa đến việc quan ra sao? Nghe nói người bị Thừa tướng bắt trói, bọn tôi thật không an tâm chút nào! Hôm nay định đến chùa Linh Ẩn hỏi thăm tin tức.
Tế Điên nói:
- Việc quan của ta đã xong rồi. Tần Thừa tướng có làm gì ta đâu!
Đoạn đem việc ở tướng phủ thuật lại một hồi. Tô Bắc Sơn hỏi:
- Hôm nay sư phụ uống rượu chưa?
Tế Điên nói:
- Ta định đi uống rượu đây! Hai ông định đi đâu đó?
Tô Bắc Sơn nói:
- Bọn tôi nghe bọn gia nhân truyền miệng là có một cô gái nhà quan không may sa vào chốn yên hoa, không biết việc đó thực hay giả. Hai tôi định đi đến đó thử xem.
Triệu Văn Hội nói:
- Thưa sư phụ, người đi đến Câu Lan viện có gì bất tiện không? Người là bậc xuất gia, đáng lý phải lo việc tu đạo tham thiền, trái lại đến mấy chỗ đó, há chẳng bị người ta cười chê sao?
- Gặp hát vỗ tay, có gì chẳng được? Thôi, ba ta đi đến đó cho rồi.
Tô Bắc Sơn ha hả cười khoái trá! Ba người cùng đi về phía trước, thấy phía Đông có một ngõ hẻm đề: Xóm Yên Hoa. Tiến vào đường hẻm, thấy ở cổng nhà thứ hai ở phía Bắc có treo lồng đèn lớn. Trên cổng có treo đôi liễn, đề:
Canh một mới sang, xô chén, dẹp mâm, bao khoái lạc
Canh ba gà gáy, người xa, rồi việc, hết luôn xôi.
Ba người lại bước thẳng vào trong, người giữ cửa hô:
- Có Triệu lão gia và Tô lão gia, hai vị viên ngoại đến đó a!
Tế Điên ngước mắt nhìn: Cửa vào gắn gương soi, gần đầu tường có một chậu cá trồng hoa sen. Ngay nơi vách đó có bốn câu thơ, đề:
Hạ giới thần tiên thượng đế không
Kẻ nghèo nhờ có quý nhơn đông
Lan phòng tối tối thay người mới
Chớp mắt sao đi đổi khánh phòng.
Đi vào nữa, bên trong lát toàn gạch tàu. Năm gian nhà phía Bắc, trước hiên sau phòng, hai dãy nhà ngang đều có ba gian, mỗi gian đều có phòng ở, trước mỗi phòng đều để một bức bình phong lớn. Ở phòng phía Bắc, trên cột gắn một đôi liễn đề:
Trước sân ca múa, trồng đầy mấy cột tình si.
Trong ao sen trắng, ngát mùi liên lý hương hoa.
Ba người mới bước vào nhà giữa thì từ trên thượng phòng, một vị vú già đi xuống nói:
- Kính chào Tô lão gia và Triệu lão gia! Hôm nay chắc hai ngài rảnh rang mới đến chơi chỗ này đây a?
Nói xong vén cao rèm trúc, rước ba người lên thượng phòng. Nơi đây, sát tường kê chiếc bàn bát tiên kế bên một chiếc ghế dựa. Trên bàn một chậu thủy tinh, bên trong chú cá vàng đuôi phụng tung tăng lội. Kế bên là một mâm trái cây đầy ắp những quả tươi ngon lành. Đối diện treo một tấm gương lớn trên bức họa sơn thủy hữu tình. Trong gương, họa bán thân một mỹ nhân với bốn câu thơ đề:
Trăm nét đan thanh vẻ mỹ miều
Toàn thân chẳng họa, họa ngang eo
Tiếc rằng màu sắc còn non vụng
Không giục khách xuân đến lạc kiều.
Bên dưới ghi: Tích Hoa chủ nhân đề.
Hai bên hình treo hai câu liễn:
Đắc ý khách vào tình chẳng thỏa,
Tri tâm người đến nói quên thôi.
Triệu Văn Hội xem xong gật đầu, nói:
- Quả là nơi dành cho hạng phong nguyệt cùng mình đây mà!
Ba người ngồi vừa xong, mụ tào kê đến nói:
- Kính chào nhị vị lão gia! Hôm nay ngọn gió lành nào đưa hai ngài đến đây? Hèn lâu các ngài biệt tăm biệt tích, chẳng thấy đến?
Tô Bắc Sơn nói:
- Bọn ta nghe gia nhân nói ở đây có một giai nhân mới về, hãy kêu nàng ấy ra đây xem thử.
Mụ tào kê đáp:
- Trong viện chúng tôi toàn là người mới cả, để tôi kêu bọn họ ra mắt các ngài nhé!
Nói rồi ra hiệu một tiếng thì thấy bên ngoài rèm trúc lay động, gót sen đủng đỉnh tiến vào bốn người thiếu nữ, nàng nào cũng lược giắt trâm cài, môi son má phấn, áo hoa đủ màu. Các nàng đến trước Triệu, Tô hai vị viên ngoại, thi lễ xưng tên. Ngó thấy một Hòa thượng kiếc cũng có mặt trong bọn, các cô ả che miệng khúc khích cười.
Tế Điên nói: Tốt, tốt! Này Tô Bắc Sơn, hai ông thấy các cô ả này như thế nào?
Tô Bắc Sơn nói: Cũng được.
Tế Điên nói: Ông xem mấy ả này đều đẹp, chớ dưới mắt ta thì:
Phù dung mặt trắng, khác chi túi thịt đựng xương khô
Đẹp đẽ hồng nhan, chỉ là dao bén giết người khờ.
Nói xong, sẵn giấy viết để trên bàn, thuận tay thảo một bài thơ thất ngôn:
Yên hoa kỹ nữ điểm trang xinh
Đào động đêm đêm thay đổi tình
Một đôi tay ngọc bao người níu
Nửa đóa môi hồng vạn khách in
Son phấn lộng màu bao vẻ đẹp
Ấp e dối giả nét hương tình
Cũ đưa mới rước bao nhiêu ke?
Đêm vắng sầu tuôn chỉ một mình.
Hai vị viên ngoại xem xong đều cười ha hả.
Mụ tào kê lại hỏi: Các lão gia muốn chọn đứa nào trong bọn hầu các ngài?
Đoạn lấy tay chỉ: Đây là Lan Hương, Thu Quế, còn kia là Liên Phương, Tiểu Mai.
Tô Bắc Sơn nói:
- Không phải mấy cô ả này đâu, mà là người mới về nhà mụ kia. Ta nghe nói nhà mụ vừa rước về một người mới vốn là con gái nhà quan sẩy bước vào chốn yên hoa. Bọn ta đến đây cốt để tìm người đó mà thôi.
Mụ tào kê vốn biết hai vị viên ngoại là người nổi tiếng lắm bạc ở Lâm An, vội nói:
- Hai vị không nhắc đến nàng ấy thì thôi, còn nhắc tới thì câu chuyện quá dài, nói hoài khó hết. Nguyên tôi có một đứa con gái được Hoa hoa thái tuế Vương Thắng Tiên đại nhân mua về làm thiếp. Tôi dù được trong vụ này mấy trăm bạc, nhưng chỉ nhờ vào ăn mãi núi cũng phải hết. Tôi mới tìm mua một nàng nguyên quán ở Kim Lăng. Cha nàng mấy năm trước có làm chức Thứ sử, mẹ nàng mất sớm. Nhân bị nghị án ở kinh đô nên đến ngụ tại tiệm Hồ Vạn Thành. Phụ thân nàng tên là Doãn Minh Truyền định đến kinh đô tìm người giúp đỡ, nào ngờ dọc đường bị chúng gạt lấy mất hết mấy ngàn lượng bạc. Công danh chưa có mà tiền bạc sạch trơn, ông ấy buồn rầu sanh bịnh nằm tại điếm hết ba tháng, bao nhiêu tiền còn lại đem tiêu lần hết. Ông ấy lại chết đi, con gái ông ấy là Xuân Hương phải bán mình để lấy tiền chôn chạ Tôi mới đem 350 lượng bạc mua về. Đến chừng về đây, nàng rõ là xóm yên hoa, bèn giận lắm, toan tìm cái chết. Tôi phải dỗ dành hết mức, lại đưa cho tiệm Vạn Thành 100 lượng để đưa riêng nàng. Trước kia Hồ Vạn Thành làm mai mối nói là có nhà quan muốn mua nàng về làm thiếp, nên bây giờ rõ ra là viện Câu Lan, nàng muốn chết mà thôi. Hơn nữa, tôi cũng nhỏ to trình bày cảnh khổ của mình, rằng 350 lượng bạc không dễ gì kiếm được, nàng chết đi càng làm khổ cho tôi thôi. Nàng ta cũng tốt, nói: "Thôi thì tạm ở đây lánh nạn, chừng gặp người tri âm cứu ra, bao nhiêu tiền thối lại cho tôi đủ số". Nàng ta thân viết một bài thơ và dặn tôi rằng nếu gặp được người thân hào, thương gia có vẻ văn nhã hãy đưa cho họ xem.
Tô Bắc Sơn nói.
- Mụ đưa bọn ta xem thử nào!
Mụ tào kê đưa lại, hai vị viên ngoại mở ra xem, rất ngạc nhiên. Thơ đề bốn câu:
Vạn mối sầu tư biết tỏ đâu
Ngoài mặt vui tươi, trong dạ sầu
Tâm Tư uẩn khúc bày trên giấy
Chữ chữ nối thành giọt lệ mau.
Tế Điên và hai vị viên ngoại xem xong, hỏi:
- Nàng Doãn Xuân Hương hiện ở phòng nào? Bọn ta muốn gặp nàng ấy.
Mụ tào kê nói:
- Nàng hiện ở Đông viện, nguyên là chỗ của con gái tôi. Xin kính mời ba vị!
Ba người cùng theo mụ tào kê qua khỏi cửa có bốn bình phong, tiến vào một trang viện khác. Viện này gồm ba phòng, phòng phía Bắc trước hiên, sau phòng rất ngăn nắp. Ba người vén rèm bước vào, thấy nơi vách Băc có treo bốn bức bình phong, hai bên đều có liễn đối. Bên một bức bình phong vẽ hình một cô gái đứng dựa cửa, gần đó năm sáu cậu thanh niên đứng nhìn cô gái lưu luyến chẳng muốn đi. Bên trên có người đề bốn câu thơ:
Tóc mây dáng phụng hoa cài
Đôi hang răng ngọc hòa hài nét xinh
Thư nhàn bên cửa liếc tình
Ngoài sân ong bướm rập rình xôn xao.
Ở bức bình phong thứ hai vẽ một người con gái đang chải tóc, một chàng trai hình như muốn đi, nàng con gái dáng hình như không muốn cho chàng trai đi. Bức họa rất truyền thần. Bên trên cũng có người đề bốn câu thơ:
Nhân duyên kết chặt dải đồng
Yêu nhau khắn khít khó lòng rời xa
Truyền thần mượn bút vẽ ra
Ấy ai tâm sự nhận là của nhau.
Ở bức bình phong thứ ba vẽ hai người con gái, một vị văn công kéo tay hình như có ý giục đi an nghĩ. Bên trên cũng có bốn câu thơ:
Nhởn nhơ đôi cánh lan huê.
Tiếc rằng nhụy hãy quá non
Mưa gió chưa lần gặp gỡ
Thương nhau bảo hộ chút tình.
Ở bức bình phong thứ tư vẽ một chiếc giường với gối màn giăng rủ, lộ ra đôi nam nữ đang nằm ngủ. Bên trên cũng có bốn câu thơ:
Loan phượng giao kề thoắt đảo điên
Non Vu tột đỉnh giấc mơ tiên
Nhẹ kề má hạnh trâm cài rớt
Thít chặt đôi tay lỏng tóc huyền.
Hai bên treo hai câu liễn:
Xuyên vàng nhà chứa mười hai
Ngọc trai ngõ chất ba ngàn.
Hai vị viên ngoại xem xong, chắc lưỡi:
- Chỗ này quả là một chốn riêng dành.
Vào hẳn trong nhà ngồi xuống, thấy hai bên phòng xá trướng màn treo rủ, trên tường Đông vẽ một bức phú quý mẫu đơn với mấy câu đề:
Có tiền của sống theo sang trọng,
Không tiền lưng chớ nệ nghèo hèn.
Hai bên lại treo đôi liễn:
Nơi danh giá có nhiều ưa thích
Chốn yên hoa chớ luận nhiều lời.
Mụ tào kê vào bên trong, nói:
- Này cô nương, hôm nay có Triệu lão gia và Tô lão gia, từ lâu nghe đồn về cao tài mỹ mạo của cô nương mà đến thăm viếng đây.
Bên trong, tiếng như mật rót đáp lại:
- Té ra là hai vị lão gia đặc biệt đến thăm đây à, để nô tỳ ra chào hỏi.
Theo tiếng rèm lay động, bên trong đi ra một nàng thiếi nữ. Triệu Văn Hội, Tô Bắc Sơn và Tế Điên nhìn lại, quả là một trang thiên hương quốc sắc, ngọc cốt nhu tình, sắc đẹp mê người.
Tải miễn phí nhiều truyện hơn ở Ebook Full . Net.
Chương 26
Cứu nạn dân đưa về am Thanh Tịnh
Cao Quốc Thái nghèo khổ kiếm bà con
Có thơ:
Tâm tư sầu thảm phổ lên đàn
Gió mai trăng lạnh tiết thu sang
Tiếng ca réo rắt dường dao cắt
Não nuột lòng người dạ xốn xang.
Triệu Văn Hội, Tô Bắc Sơn và Tế Điên vừa ngồi xong thì màn trúc lay động, từ bên trong đi ra một người thiếu nữ khoảng mười tám, mười chín tuối, phong tư rất mỹ lệ, đầu chải kiểu tóc vấn, mình mặc áo trắng thường. Tô Bắc Sơn thấy biết nàng là gái từ nhà lương thiện, mới hỏi kỷ về lai lịch. Nghe hỏi, cô gái lộ nét u sầu, đem việc bán mình chôn cha rồi bị kẻ gian gạt gẫm bán vào chốn yên hoa, mỗi mỗi thuật lại rõ ràng.
Hai vị viên ngoại nghe xong rất lấy làm cảm kích, bèn hỏi:
- Này cô nương, nàng có biết ngâm thi không?
Xuân Hương đáp:
- Về văn lý, tiểu nữ cũng biết rõ vẽ đôi chút.
Triệu viên ngoại nói:
- Thế thì nàng làm hai bài cảm hoài cho ta xem thử.
Hồi nãy, Triệu viên ngoại thấy mấy câu thơ hãy còn nghi là không phải chính tay Xuân Hương làm, nên bây giờ muốn tận mặt thử về văn lý như thế.
Xuân Hương không cần nghĩ ngợi lâu, cầm bút viết ngay:
Son phấn lầu xanh biếng điểm hoa
Tấc lòng tơi tả cánh hoa sa
Khúc cũ càng ngâm thêm áo não
Vườn xưa về lại khổ không nhà
Tóc mây nửa món lười gương lược
Giọt lệ tuôn sa ướt đẫm tà
Tư mã Giang Châu may được gặp
Chén mừng rót nối khúc Tỳ bà.
Viết xong đưa lên cho Tô, Triệu hai vị viên ngoại xem.
Cả đến Tế Điên cũng khen hay: Tiếc thay, con người tài cao như thế, nhân phẩm như thế mà lại sa vào chốn yên hoa! Uổng thiệt! Uổng thiệt!
Ba người còn đương than thở, lại thấy Xuân Hương đưa thêm một bài thơ bảy chữ nữa:
Cốt nhục chia lìa sự nghiệp tan
Chiếc thân xấu số lọt Câu Lan
Vóc ngọc sụt sùi rời quan xá
Gót son đau đớn nhập bình khang
Trước gương luống thẹn khuynh thành sắc
Gặp người hổ bấy nét bên đàng
Gió sớm sương chiều mòn mỏi mắt
Mong sao gặp Nguyễn chớ Lưu lang.
Tế Điên xem bài thơ xong, khen không tiếc lời. Triệu Văn Hội nói:
- À, à, tôi có bài thơ thất tuyệt đây.
Mụ tào kê đem văn phòng tứ bửu đến. Triệu Văn Hội không cần suy nghĩ, cầm viết thảo một mạch:
Lầm lạc Câu Lan chán phận mình
May gặp Xuân Hương tại viện đình
Nhan sắc đâu nhường nàng Tây Tư?
Mình thương tớ với, tớ thương mình.
Tô Bắc Sơn cũng buột miệng làm một bài thơ tuyệt cú:
Áo thắm mộng xanh đẹp lạ thường
Phong lưu thiên hạ chỉ Xuân Hương
Suốt tháng không ăn, nhìn cũng thỏa
Mới nghe chớ trách tớ si cuồng.
Tế Điên nói: Ờ, ta cũng có bài thơ nữa chớ!
Bèn đọc:
Hôm nay ta thấy sướng vui thay
Cười bảo Xuân Hương bước lại ngaỵ
Xuân Hương nghe đọc thất kinh, vội hỏi:
- Thưa sư phụ, sư phụ là người tu hành, bảo tôi đến gần làm gì?
Tế Điên điềm nhiên thong thả đọc tiếp:
Mau cởi thắt lưng bằng lụa đẹp
Đưa tặng lão tăng buộc lại giày.
Mọi người nghe xong, cười rộ.
Tế Điên nói:
- Nhân dịp này, hai vị viên ngoại nên làm một việc công đức đi!
Tô Bắc Sơn hỏi:
- Này Xuân Hương, nàng muốn lập gia thất hay ý nàng muốn thế nào?
Xuân Hương đáp:
- Nếu may được người hảo tâm cứu tôi ra khỏi hầm lửa, thì tôi tình nguyện xuất gia làm tiểu nị Gia đình họ Doãn nhà tôi ba đời cám đội ơn đức đó.
Tô viên ngoại hỏi mụ tào kê:
- Nhà chủ tốn về nàng Xuân Hương hết bao nhiêu?
Mụ tào kê đáp:
- Về phần chuộc về, tôi chi ra hơn 350 lượng. Ấy là không kể việc nàng ở nhà tôi mấy tháng nay, mỗi ngày ăn xài hao tốn.
Tô Bắc Sơn nói: Được rồi.
Triệu Văn Hội nói:
- Này Tô huynh, việc đó để cho tôi, Tôi sẽ bỏ ra 500 lượng chuộc nàng ra đưa đến Thanh Tịnh am ở trên Thành Hoàng Sơn, nhờ Thanh Chơn lão ni cô chiếu cố giùm.
Nói rồi bảo gia nhân lấy bạc ra đến 500 lượng giao cho mụ tào kê, rồi thuê kiệu đưa Xuân Hương đến Ni am.
Xuân Hương nghe nói, cúi đầu lạy tạ và yêu cầu ba vị theo đưa hộ tống.
Tế Điên nói: Ừ, được, để chúng ta đến trước chờ sẵn, gia nhân Triệu Minh sẽ theo kiệu đưa đi sau.
Tế Điên ba người ra khỏi viện Câu Lan, thẳng đến núi Thành Hoàng. Tế Điên buột miệng ngâm:
Người lành ắt gặp thiện duyên
Người dữ ắt gặp oan khiên dẫy đầy
Bần tăng độ kẻ khờ ngây
Chỉ e nhân thế phây phây lơ là.
Bỗng nghe có người kêu:
- Có phải Tế Công lão nhân gia đến đó không? Tôi liên tiếp lên chùa Linh Ẩn ba lần để đón Ngài mà hôm nay mới gặp!
Nói rồi chạy tới quỳ xuống cúi đầu thi lễ.
Tế Điên nhìn lại là một người tuổi ngoài 60, đầu đội khăn bốn góc, mình mặc áo màu vàng đất, lưng thắt dây tơ, chân mang hài trắng, ngũ quan rất đoan chánh.
Nguyên ở núi Thành Hoàng có một vị lão ni tên là Thanh Tịnh, có một cháu gái tên là Lục Tố Trinh lấy chồng tên là Cao Quốc Thái, nhà ở đường Nho Lâm phía cửa Nam huyện Dư Hàng.
Cao Quốc Thái là con nhà rất có gia sản nhưng anh ta chỉ biết đọc sách mà không chịu lo việc kinh doanh.
Qua một thời gian, của cải trong nhà sạch như rửa, chỉ còn lại hai vợ chồng không, trên không miếng ngói che đầu, dưới không tấc đất cắm dùi. Ăn sớm lo chiều, chạy ăn từng bữa. Lục thị nói:
- Vợ chồng ta không lẽ ngồi khoang tay chờ chết ở đây sao? Chi bằng chúng ta dời đến ở thành Lâm An trú tạm. Ở đó, tôi sống nhờ với người cô đang tu ở một am trên núi Thành Hoàng, còn chàng thì tìm ghi tên vào ở nhờ học quán tại đó. Như vậy chúng ta có thể sống qua ngày được, còn chàng cũng có thể trau giồi học nghiệp. Đợi đến kỳ thi sắp mở, chàng lại ra kinh ứng thí để lập công danh, không biết ý chàng như thế nào?
Cao Quốc Thái nói: Đến nước này, hai ta chỉ còn cách đó thôi, chớ không còn cách nào khác.
Hai vợ chồng bèn bán hết những đồ đạc lặt vặt để làm lộ phí rồi lên đường đi Lâm An.
Thấy họ đến, vị lão ni cô vui mừng lắm, bèn cấp riêng cho vợ chồng họ một căn nhà ba gian phòng để ở. Lục thị giúp đỡ việc may vá, còn Cao Quốc Thái chỉ dốc lòng đọc sách mà thôi. Ở trong am, đời sống hai vợ chồng rất bình thản.
Mấy tháng trôi qua bình tịnh, rồi một sự biến xảy ra: Vị lão ni có một vị đại đồ đệ tên là Huệ Tánh, thấy Cao Quốc Thái là con người ngà ngọc, văn chất nguy nguy, kinh luân đầy bụng, phẩm mạo hơn người thì có ý mến tài. Hai người thường cùng nhau cao đàm hùng biện. Huệ Tánh vốn là con nhà quan, văn chương thông suốt. Quốc Thái nói chuyện cũng đối đáp như lưu.
Một ngày nọ, nhân lúc nhà vắng không có ai, Huệ Tánh lấy viết thảo một bài thơ thất ngôn tứ tuyệt đưa cho Quốc Thái xem. Thơ rằng:
Chắp tay khấn nguyện Đại Sĩ danh
Chẳng nguyện sanh Tây, Tiên Phật thành
Chỉ mong được giọt cành dương rảy
Tác hợp cho con sen liền cành.
Quốc Thái xem xong, đổi sắc mặt, nói:
- Thiếu sư phụ không nên nghĩ như thế. Trên đời này, trai gái vì thú vui chốc lát mà hư danh tiết một đời, để nhơ muôn thưở, làm trò cười cho hậu thế. Huống nữa, đây là chốn thanh sạch của Phật môn, đâu nên làm ô uế.
Huệ Tánh nghe nói thế, mặt tai đỏ ửng, quay mình bỏ đi. Từ đó, hễ gặp Cao Quốc Thái, Huệ Tánh mắc cỡ, bét sang ngõ khác. Cao Quốc Thái thấy có điều bất tiện, mới thưa với lão ni:
- Xin sư phụ tìm giúp cho một căn nhà hai phòng ở dưới núi để vợ chồng dọn ở. Ở trong am có nhiều bất tiện.
Lão ni không còn cách gì hơn, đành tìm một căn nhà khác ở dưới núi. Tìm được một nhà ba gian chỉ có độc một cửa của viên ngoại Châu Bán Thành.
Châu Bán Thành hỏi lão ni: Sư phụ tìm nhà cho ai ở vậy?
Lão ni đáp: Tôi tìm giùm cho người bà con từ huyện Dư Hàng ngụ Ở am tôi. Nó là cháu gái tôi, cùng đi với chồng nó. Chồng nó tên là Cao Quốc Thái, là người theo nghiệp thi thơ, thấy ở trong am có nhiều bất tiện nên nhờ tôi tìm cho một nhà khác.
Châu Viên ngoại nói: Ngày mai, sư phụ đưa Cao Quốc Thái đến tôi xem thử.
Hôm sau, lão ni dẫn Cao Quốc Thái đến. Châu viên ngoại thấy Cao Quốc Thái cử chỉ đoan nghiêm, văn từ tao nhã, bèn có bụng thương muốn giúp đỡ, lại e mới gặp lần đầu, Cao quốc Thái từ chối không nhận, mình bị bẽ mặt đi, mới ngầm dặn gia nhân rằng: "Nếu Cao Quốc Thái có thiếu tiền phòng thì đừng có đòi nhé!" Đó là Châu viên ngoại thương tình dặn hờ thế thôi.
Quả nhiên, hai vợ chồng Cao Quốc Thái dọn đến ở. Cao Quốc Thái làm nghề xem bói qua ngày. Được 100 điếu ăn hết 100, được 200 điếu ăn hết 200, hai vợ chồng sống hẩm hút rất là chật vật. Lật bật mà nửa năm trôi qua, sáu tháng tiền phòng chưa đóng đủ.
Một hôm, người phụ trách thu tiền nhà có việc xin nghỉ phép, mới nhờ anh phổ ky đi thu giúp. Anh phổ ky không được dặn bảo lại việc này, lấy sổ thuê nhà ra tra xét lại, mới thấy Cao Quốc Thái thiếu đến sáu tháng tiền nhà không trả, bèn nghĩ: "Tên Cao Quốc Thái này bộ mình có mọc ba đầu, vai nẩy sáu tay, đầu to chân cứng, dựa vào sản nghiệp nhà ai mà dám không chịu đóng tiền nhà chớ! Ta phải đi đòi hắn mới được. "
Phổ ky đến nhà Quốc Thái kêu cửa. Bên trong, Lục thị hỏi:
- Ai kêu cửa đó?
Phổ ky đáp:
- Ta là người nhà Châu viên ngoại đến lấy tiền thuê nhà.
Lục thị nói:
- Chồng tôi hiện không có ở nhà, để rồi tôi nói lại nhé!
Phổ ky nói:
- Người không có ở nhà cũng được, còn tiền cũng không có ở nhà nữa sao? Sáu tháng nay rồi, hễ hỏi đến là đi vắng phải không? Các người ở nhà của người ta, dựa thế dựa thần nhà ai mà không chịu trả tiền? Đợi bị mắng chửi mang xấu mới chịu trả phải không?
Lục thị nói:
- Để chồng tôi về rồi sẽ đem tiền đến trả mà!
Phổ ky nói:
- Chẳng thể chờ lâu được, bọn ta ở ngoài khóa cổng lại là xong việc.
Phổ ky bèn khóa cổng ngoài lại rồi bỏ đi. Đến chiều, Cao Quốc Thái trở về, thấy cổng bị khóa lại, mới hỏi vợ. Lục thị nói:
Hôm nay chủ nhà đến đòn tiền, gia nhân họ khóa cổng đó!
Quốc Thái nghe nói, nổi giận đùng đùng, la:
- Hay cho Châu Bán Thành, dám cả gan khi dễ ta đến thế! Để ta đến huyện Tiền Đường làm cáo trạng thưa hắn mới được.
Lục thị nói:
- Chúng ta không tiền làm sao ra lễ nghĩa được? Sáu tháng tiền nhà không chịu trả mà lại muốn đi thưa người ta, làm sao hợp lý được?
Hai vợ chồng còn đang thương nghị, vừa hay có lão ni Thanh Tịnh đến chơi. Thấy vợ chồng có vẻ đứng ngồi không yên, lão ni mới hỏi duyên cớ. Lục thị bèn đem việc tiền phòng không đóng, bị khóa cổng lại thuật qua một lượt. Lão ni nói:
- Tiên sinh không phải ra ngoài làm chi, nên dọn về ở phòng cũ vẫn hơn. Ra ngoài kiếm tiền khó lắm. Tiên sinh lại làm nghề bói toán, hôm nay kiếm được chút ít gì đó, vài bữa lại không ngợ Tiên sinh lại là người thật thà, không thể làm như họ được, thôi tốt hơn nên về chỗ cũ là tiện nhất.
Nói rồi bảo Lục thị gom góp đồ đạc, lão ni thay mặt trả nhà lại rồi cùng hai vợ chồng Quốc Thái trở về núi Thành Hoàng. Phần Châu Bán Thành không chịu lấy tiền nửa năm thuê nhà, nói là để cúng thí vào việc hương khói trong am. Nào dè, hai vợ chồng Quốc Thái về ở lại mấy hôm, một sáng nọ, Quốc Thái nói chẳng rằng bỏ đi mất, để lại cho Lục thị mấy tờ giấy. Lục thị xem xong hồn phi phách tán. Tại sao thế?…
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
