Đi Lần Đến Cõi Bồ Đề

Cantideva là Thái tử sắp lên ngôi Hoàng đế thống lãnh toàn quốc Ấn Độ vào thế kỷ thứ 7. Ngài bỏ ngai vàng đi xuất gia, tu học giáo lý đại thừa rất thâm sâu và tham thiền có chứng đắc. Trở về xứ, ngài khiêm tốn an hòa, thường bị chúng Tăng coi là kẻ bất tài hoặc biếng nhác. Một hôm Tăng chúng luân phiên thuyết pháp. Đến lượt ngài thượng đàn, ngài giảng về kinh Bồ Đề Hành, nghĩa lý bao la, từ bi thấm thía, những sanh hoạt thanh tịnh và cao vị của đại thừa huyền diệu.

Cung thỉnh đại chúng nhàn lãm vài đoạn:

– Đêm trường mây ám, tối đen mù mịt, chợt một cái chớp sáng lóe khung cảnh. Cũng như thế, nương từ bi lực của đức Phật, có khi tư tưởng con người dầy đặc lầm mê được bật ra một lóe sáng.

– Cho kẻ nhức đầu một viên thuốc đỡ khổ cũng đã có công đức nhiều. Huống chi phát tâm cứu cả nhân sanh thoát biển thảm mênh mông, nhận được tự tánh thường lạc ngã tịnh.

– Tình dục không ở trong thân, không ở trong ngũ quan. Tìm xem nó đứng đâu mà đã khuấy rối cả hoàn cầu? Nếu biết được rằng nó chỉ là vọng tưởng thì tâm hết lo sợ.

– Nếu thật bố thí có thể làm cho trần thế thêm giàu, thì các đấng cứu đời sao cứ an bần? Mà thế gian cho tới hôm nay vẫn nghèo khổ?

– Không nên ngó qua ngó lại vô ích. Người tham thiền một bề ngó xuống. Hãy chính cái tâm, đừng để con voi dâm dục sút dây chạy ra ngoài luật pháp.

– Làm việc này, đừng tưởng đến việc khác. Chú ý trọn tâm vào đó cho đến xong xuôi. Nếu không thì việc này việc kia đều trật bậy. Thói xấu sẽ thâm nhập vào tâm rồi thịnh vượng.

– Người này chiêm bao thấy sung sướng 100 năm. Người kia chiêm bao thấy sung sướng chốc lát. Cả 2, khi tỉnh giấc, cái vui sướng đã biến mất. Cũng như vậy, đến ngày chết, già trẻ đều như nhau.

– Nhà kia bị cháy. Hàng xóm lo tính cách nào cho lửa chớ bắt qua. Thật thế, lửa ganh ghét đốt cháy hết công đức. Phải lo dọn sạch ngay những tư tưởng có thể bắt sanh lửa ganh ghét.

– Hai người cùng ăn xoài, một người ăn xong liệng hột đi. Một người đem hột ra vườn trồng và vun tưới. Hưởng phước mà không lo làm lành như ăn xoài liệng hột. Hưởng phước mà chăm lo làm lành như ăn trái rồi trồng cây.