Xuất ly độ

Và này Ānanda, thế nào là tưởng đoạn tận?

Idhānanda, bhikkhu uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāseti, pajahati vinodheti, byantīkaroti, anabhāvaṃ gameti.

“Ở đây, này Ānanda, Tỳkhưu không chấp nhận dục tầm đã sinh, từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đi đến không sinh khởi.

Uppannaṃ byāpādavitakkaṃ nādhivāseti, pajahati vinodheti, byantīkaroti, anabhāvaṃ gameti.

Không chấp nhận sân tầm đã sinh, từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đi đến không sinh khởi.

Upapnnaṃ vihiṃsavitakkaṃ nādhivāseti, pajahati vinodheti, byantīkaroti, anabhāvaṃ gameti

Không chấp nhận hại tầm đã sinh, từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đi đến không sinh khởi.

Uppannupppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti, pajahati, vinodeti, byantīkaroti, anabhāvaṃ gameti.

Không có chấp nhận các ác bất thiện pháp tiếp tục khởi lên, từ bỏ, tẩy sạch, chấp dứt đi đến không sinh khởi.

Ayaṃ vuccatānanda, pahānasaññā.

Này Ānanda, đây được gọi là tưởng đoạn tận ⁴⁹

Sau cùng “thoát ra” mọi phiền não, chứng đạt Thánh vị Alahán.

Dứt phần xuất ly độ.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Kinh Tạng PĀLI.

Hòa Thượng Thích Minh Châu dịch:

- Dīgha Nikāya (Trường Bộ Kinh), I, II, III. (1972). Sài Gòn, Tu thư Viện Đại Học Vạn Hạnh.

- Majjhima Nikāya (Trung Bộ Kinh), I, II. (1973). Sài Gòn, Tu thư Viện Đại Học Vạn Hạnh.

- Aṅguttara Nikāya (Tăng Chi bộ), I, II, III, IV, V. (1987 – 1988), Trường Cao Cấp Phật Học Việt Nam.

- Saṃyutta Nikāya (Tương Ưng bộ), I, II. (1982), Tu Thư Đại Học Vạn Hạnh.

- Khuddaka Nikāya (Tiểu Bộ Kinh), (1982), Tu thư Đại Học Vạn Hạnh.

*- Suttanipāta (Kinh tập).

*- Itivuttaka (Như thị thuyết).

*- Dhammapāda (Kinh Pháp cú).

*- Jātaka atthakātha (Câu chuyện tiền thân).

- Đại trưởng lão Pháp Minh, Chú giải kinh Pháp cú I (1997), II (1998), III (2000) (Dhammapāda – Atthakathā), Thành hội Phật Giáo Tp Hồ Chí Minh.

- Đại Trưởng lão Bửu Chơn, (1962), Kho Tàng Pháp Bảo, Sài Gòn, nhà in Nguyên Ba.

- Đại trưởng lão Bửu Chơn (dịch), Từ Điển Pāli.

- Đại Trưởng lão Giới Nghiêm, (1962 – 1981), Mi Tiên vấn đáp I (Milindapañhā),

- Sớ giải Theragāthā. Đại Đức Thiện Phúc dịch (kn) (Trưởng lão Tăng kệ).

- Đại Đức Giác Giới, (kn), Tầm nguyên ngữ căn.

- Đại Đức Minh Huệ (dịch), Pháp duyên khởi.

- Đại Đức Minh Huệ (dịch), Đại Vương Thống sử (Mahāvaṃsa).

- Đại Đức Giác Nguyên (dịch), Phật Giáo sử (Buddhavaṃsa).

- Đại Đức Giác Nguyên (dịch), Độc Giác truyện.

- Sớ Giải Hạnh Tạng (cariyapitaka-Atthakātha).

- Sư cô Thích nữ Trí Hải (dịch), (2001), Thanh Tịnh Đạo (Visuddhimagga), Nxb Tôn Giáo.

Luật Tạng.

- Luật xuất gia tóm tắt - Đại trưởng lão Hộ Tông soạn (1993).

- Đại Đức Nguyệt Thiên (dịch) (2005), Luật Đại Phẩm (Vinaya- Mahā Vagga).

- Đại Đức Nguyệt Thiên (dịch) (2005), Tiểu Phẩm (CullaVagga).

- Đại Đức Nguyệt Thiên (dịch) (2005), Tập Yếu (ParivāraVagga).

- Đại Đức Giác Giới (dịch):

* (Kn) Luật Đại Phân Tích Tỳ Kheo (Mahā Vibhaṅga bhikkhu).

* Vibhaṅga

[1] - Sañatuttamo, nghĩa đen là “điều phục điểm cao nhất, là đầu”, nên dịch là “điều phục ý”

[2] - Ajjhattu, nghĩa đen là “bên trong”, ở đây chỉ cho đề mục thiền.

[3] - Dhp, kệ ngôn 362.

[4] - Dhp, kệ ngôn 367.

[5] - JA. Truyện 505.

[6] - Dhp, câu 9.

[7] - M.i, Nivāpasuttaṃ, bài kinh số 25.

[8] - Ác Ma ở đây chỉ cho phiền não ma, chính là tham dục.

[9] - Ám chỉ những sở hữu sinh chung với tham.

[10] - JA, truyện số 488

[11] - JA, truyện số 538.

[12] - Luật tạng, Phân tích giới Tỳkhưu, điều học thứ 1.

[13] - M. ii. Ratthapālasuttaṃ (Kinh Ratthapāla).

[14] - A.v, 87 (pháp 10 chi, kinh các pháp - Dhammāsuttaṃ).

[15] - Pariv (Tập yếu), Chương XV. Phẩm Đầuđà (dhutaṅgavaggo), 443.

[16] - Là thuận tiện cho vị tỳkhưu đi vào làng khất thực, thuận tiện cho những bậc đồng phạm hạnh đến trú ngụ, thuận tiện cho các cư sĩ đến để học hỏi đạo pháp hay cúng dường. Điển hình là các ngôi đại tự như Veḷuvana (Trúc Lâm Tịnh xá), Jetavana (Kỳviên Tịnh xá)…

[17] - A.v, 15.

[18] - M.i,Vanapatthasuttaṃ.

[19] - Là niệm chưa an trú không an trú, tâm không dịnh tỉnh, các pháp ngâm tẩm (āsava) chưa đoản trừ không đoạn trừ được.

[20] - JA. số 488.

[21] - JA. Câu truyện số 510

[22] - JA.510.

[23] - JA. truyện số 525.

[24] - D.i, Kinh Sa Môn Quả,(Sāmaññā-Phala sutta), (d.ii 75).

[25] - A.iv, 338 - chương 9, phẩm niệm (sativaggo), kinh Gốc rễ (mūlakasuttaṃ).

[26] - A.ii, 27, Pháp bốn chi, Phẩm Uruvela, kinh Truyền thống bậc Thánh (ariyavaṃsasuttaṃ).

[27] - A.i, 258; pháp ba chi, phẩm Chánh giác (sambodhavaggo), kinh Trước khi giác ngộ (Pubbevasambodhasuttaṃ)

[28] - A.i, 260, pháp ba chi, phẩm Chánh giác (sambodhavaggo), kinh Lạc thú số 2 (dutiya assādasuttaṃ).

[29] - DhpA, kệ ngôn số 334 - 337.

[30] - Trong hiện tại có những tỳkhưu giống như vậy không nhỉ? (Ns).

[31] - Bản dịch Việt ngữ của HT. Thích Minh Châu (1982), TP Hồ Chí Minh, Tu thư Phật Học Vạn Hạnh, tr.115 (từ số 766 - 771).

[32] - DhpA, kệ ngôn số 282.

[33] - Yogā, từ ngữ yogāvacara: người tu tập, người hành đạo.

[34] - Niveseyya.

[35] - Saṅkhaya.

[36] - Bhūri.

[37] - Pavaḍḍhati.

[38] - S.ii, 208: chương V: Tương ưng Kassapa (Kassapasaṃyuttaṃ); Tatiya-ovādasuttaṃ (Kinh Giáo giớ thứ ba);

[39] - DhpA, kệ ngôn số 302.

[40] - M.i, kinh Thánh cầu (Ariyapariyesana sutta) (kinh số 26 ) ; A.i, 258.

[41] - A.i, 8. Pháp một chi, Paṇihita-acchavaggo (Phẩm đặt hướng và trong sáng).

[42] - A.i,33- Pháp một chi, Chương XVIII: Makkhali

[43] - M.i; HT. Thích Minh Châu (d), kinh Song tầm (Dvedhāvitakkasutta) (1973); Tu thư Đại học Vạn Hạnh, tr.115.

[44] - D.iii ; HT. THC (d), kinh Đại bát Niết Bàn (Parinibbānasuttaṃ) (1972); Viện Đại học vạn Hạnh, tṛ 89.

[45] - JA; truyện số 276.

[46] - Dhp; kệ ngôn số 379.

[47] - M.i; kinh Đình chỉ tư duy ( Vitakkasanthaanasuttaṃ)

[48] - A.v, 29.

[49] - A.v, 108 ; kinh Girimānanda (Girimānandasuttaṃ).

Chân thành cám ơn Tỳ khưu Chánh Minh đã gửi tặng bản vi tính

(Bình Anson, 10-2006)