Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 2/2

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Hành Trang Cho Ngày Cuối

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Nhân Quả Tối Thắng Của Người Trợ Niệm

Có nhân thì nhất định sẽ có quả. Chúng ta nếu hay phát tâm giúp đỡ người khác niệm Phật để cầu vãng sanh Tây phương, đến khi ta lâm chung, tự nhiên sẽ được người phát tâm đến trợ niệm cho chúng ta được vãng sanh Tây phương. Những người được ta trợ niệm vãng sanh Tây phương, sau này nhất định họ sẽ từ Tây phương hầu Phật A Di Đà đến tiếp dẫn, dùng thần lực gia hộ chúng ta, khiến cho chúng ta không mất chánh niệm vãng sanh về thế giới Cực Lạc Tây Phương.

Lại nữa, chúng ta thường giúp đỡ người khác niệm Phật vãng sanh Tây Phương nên chúng ta biết rất rõ những việc lợi hại khi lâm chung. Sau này, đến lúc mình lâm chung, nhất định sẽ vận dụng được những kinh nghiệm ấy, khiến cho tất cả những việc không như pháp chẳng phát sanh, quyết định vãng sanh về thế giới Cực Lạc Tây Phương.

Chúng ta phải hiểu rằng Đức Như Lai sở dĩ ra đời chính là vì độ thoát tất cả chúng sanh, khiến thành tựu Phật quả. Trong 49 năm, Đức Thích Ca thuyết pháp chính là sự kiện này. Phật A Di Đà phát ra 48 lời nguyện, trang nghiêm thế giới Cực Lạc Tây Phương cũng là sự kiện này. Toàn bộ giáo lý của đạo Phật đều nương vào tự lực mà tu tập. Hành giả phải hoàn toàn đoạn sạch phiền não thì mới lìa khỏi sanh tử. Những pháp môn ấy rất khó thực hành, còn pháp môn Tịnh Độ thì chỉ nương nhờ nguyện lực tiếp dẫn của Phật A Di Đà mà được vãng sanh về thế giới Cực Lạc Tây Phương, không cần đoạn hết phiền não, liền vượt ra khỏi sanh tử, chỉ trong một đời thì thành tựu được Phật đạo. Pháp môn ấy rất dễ thực hành. Hiện tại, chúng ta giúp đỡ người niệm Phật vãng sanh Tây phương là thay thế Đức Như Lai gánh vác lấy trách nhiệm độ thoát chúng sanh, khiến cho người được chúng ta trợ niệm sớm vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới. Vì tu tập theo pháp môn dễ thực hành, lại nương nhờ nguyện lực của Phật A Di Đà nên rất mau thoát khỏi sanh tử và trọn thành Phật đạo. Thế nên, người trợ niệm có công đức rất trọng đại. Loại công đức này chính là nhân lành để giúp chúng ta thành tựu được Phật quả. Về sau, chúng ta nương nhờ vào công đức này thì cũng được sanh sang thế giới Cực Lạc Tây Phương, thoát khỏi biển khổ sanh tử và thành tựu Phật đạo. Do gieo nhân thành Phật mà thành tựu được Phật quả, đây là lẽ tất yếu vậy!

Vấn Đề Trong Sạch Ở Phòng Bệnh

Trong phòng bệnh, phải quét dọn cho sạch sẽ. Phàm tất cả những vật có thể di chuyển được thì tốt nhất phải dời đi để cho gian phòng trống trải thoáng mát. Thứ nhất là tránh sự dao động ngăn ngại đối với người bệnh. Thứ hai là tránh sự bất tiện cho những người trợ niệm khi ra vào. Tâm thức người bệnh nếu còn tỉnh táo thì nhất định phải quay mặt về hướng Tây, thường chỉ cho người bệnh quán tưởng, hướng về thế giới Cực Lạc Tây Phương và dạy cho họ nằm theo tư thế “kiết tường” (nghiêng về bên hữu). Giả như người bệnh quá bức ngặt vì đau đớn, tâm không an định được thì phải xoay trở liền. Nếu người bệnh biết được là phải làm thế nào tâm mới được an định, làm thế nào mới đề khởi chánh niệm được dễ dàng thì phải thuận theo ý họ. Trước giường người bệnh, phải thiết lập tượng Tây Phương Tam Thánh hoặc tượng Phật A Di Đà cũng được. Phải sắm hoa hương, trà quả cúng dường và để tượng Phật trước mặt người bệnh khiến họ thấy mà sanh lòng kính ngưỡng. Giả như người bệnh có đại tiểu tiện nhơ uế thì phải lau rửa sạch sẽ. Người bệnh nếu hơi thở sắp tắt, thân thể có đại tiểu tiện nhơ uế đi nữa thì cũng không nên vội vàng lau rửa hay thay quần áo, chỉ nên nhất tâm niệm Phật. Cho dù có nghe mùi hôi đi nữa thì người trợ niệm phải hiểu rằng trợ niệm là gánh vác trọng trách của Như Lai để cứu độ chúng sanh ra khỏi biển khổ sanh tử. Há vì một chút uế khí kia mà ruồng bỏ trách nhiệm của mình sao? Thân thể phần đoạn sanh tử này của mỗi chúng ta lúc lâm chung, ai bảo đảm rằng không dơ uế? Nếu nghĩ như vậy thì tâm này tự nhiên không còn đoái hoài đến sự hôi hám nữa. Đối với những chỗ dơ uế trên thân người bệnh vừa mất, nhất định phải đợi đến khi toàn thân lạnh hết thì mới được tắm rửa và thay y phục. Trước giường người bệnh, thờ cúng Phật tượng lẽ ra không nên để uế khí bừa bãi, nhưng vì quan tâm đến chánh niệm của người sắp mạng chung, cho dù có đồ dơ uế đi nữa cũng không nên tắm rửa và thay y phục, e rằng làm ảnh hưởng đến việc vãng sanh của người bệnh. Lúc này, không thay quần áo tắm rửa là việc bất đắc dĩ, tuy có uế khí bừa bãi nhưng không có tội.

Phá Trừ Nghi Chướng

Nếu người mắc bệnh quá nặng thì phải cảnh sách họ rằng: “Lại còn việc gì vướng mắc nữa không?”. Giả như còn việc gì vướng mắc ở trong lòng thì phải giúp họ tháo gỡ, giảng cho họ hiểu, sớm phá trừ hoài nghi của họ để tránh làm trở ngại việc vãng sanh Tây phương. Nếu người bệnh không có việc gì vướng mắc thì chỉ hỏi qua một lần, về sau không nên hỏi nữa để người bệnh không bị phân tâm mà quên mất chánh niệm. Phải nên chú ý!

Nếu người bệnh có tâm ngờ rằng tuy tâm họ niệm Phật, nhưng thời gian không còn nhiều; lại sợ tội nghiệp của họ rất nặng, chẳng biết có được vãng sanh không… thì người trợ niệm phải nói với họ rằng: “Phát tâm niệm Phật, sớm muộn gì thì vấn đề ấy cũng không có trở ngại, nhưng điều tối quan trọng là từ lúc phát tâm cho đến khi lâm chung đều lấy tâm bất thối làm chuẩn. Ngay cả người sắp cận kề bên cái chết, sau khi được thiện hữu khai thị, họ mới hiểu được mà phát tâm niệm Phật thì đó cũng là điều rất tốt.

Trong kinh, Đức Phật dạy: “Người thường ngày tạo tội rất nhiều, lại rất nặng, đến khi lâm chung, nhờ thiện hữu khai thị mới phát tâm niệm Phật thì cũng được vãng sanh Tây phương”.

Trong kinh lại chép: “Niệm một câu A Di Đà Phật thì tiêu trừ được 80 ức kiếp tội nặng sanh tử”. Cho nên, việc phát tâm niệm Phật và thời gian không còn dài hoặc tội nghiệp rất nặng. Tất cả không nên nghi ngờ, chỉ cần bạn nhất tâm niệm Phật và quyết chí, nguyện cầu sanh về Tây phương, đến lúc mạng chung, nhất định tự mình thấy Phật A Di Đà đến tiếp dẫn vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc.

Nếu người bệnh có tâm luyến ái quyến thuộc, tài sản thì người trợ niệm liền phải nói với họ rằng: “Con người trong thế giới chúng ta rất khổ sở. Già cũng khổ, bệnh cũng khổ, sắp chết cũng khổ… Các thứ khổ sở nói không thể hết! Còn người ở thế giới Cực Lạc Tây Phương rất an lạc, không già, không bệnh và không chết. Những sự an lạc ấy thật vô lượng vô biên! Nếu bạn muốn cầu sanh về Tây phương để cứu độ quyến thuộc sanh về Tây phương cùng hưởng thọ sự an lạc, nhưng trong tâm bạn có sự luyến ái đến quyến thuộc và tài sản thì sẽ trở ngại cho việc vãng sanh. Vậy bạn phải mau mau buông bỏ tất cả, nhất tâm niệm Phật để tự mình sanh về Tây phương trước. Nếu sanh về Tây phương rồi thì có đạo lực thần thông, nương theo nguyện lực mà trở lại để độ những người thân thuộc của mình được sanh về Tây phương, làm pháp thuộc của Phật A Di Đà, mãi mãi hưởng thọ an vui. Từ nay trở đi, nếu có tâm nghĩ tới quyến thuộc và tài sản thì bạn phải tự trách mình: Thế giới Ta Bà là khổ sở, thế giới Tây phương có sự an lạc như thế! Tại sao mình phải điên đảo, luyến ái quyến thuộc và tài sản, làm chướng ngại đến con đường vãng sanh của mình; lại bị mê lầm, quyến thuộc đời đời kiếp kiếp không được cứu độ. Sau đó, phải nhất tâm niệm Phật cầu sanh về Tây Phương Cực Lạc”.

Người bệnh nếu có tâm ngờ rằng tự mình niệm Phật rất nhiều, nhưng tại sao không thấy Phật; lại ngờ rằng tự mình đến lúc mạng chung, chẳng hay Phật A Di Đà có đến rước hay không… thì người trợ niệm phải nói với họ rằng: “Phàm hiện tại có được thấy Phật hay không là đều không liên quan”. Giả như hiện tại không thấy Phật, nhưng đến lúc lâm chung, nhất định sẽ thấy Phật. Điều rất quan trọng là câu A Di Đà Phật, mỗi niệm phải hiện tiền. Đến lúc mạng chung, Phật A Di Đà tự nhiên ở trong tâm niệm niệm Phật của bạn hiển hiện ra mà tiếp dẫn. Bạn cũng ở ngay trong tâm niệm niệm Phật ấy theo Phật về Tây Phương Cực Lạc. Bạn phải để tâm niệm Phật, nhất thiết không nên nghi ngờ. Giả như tâm ngờ phát sanh thì tâm bạn có sự ngăn cách với tâm Phật A Di Đà, tự mình không được vãng sanh Tây phương. Nếu bạn không sanh lòng nghi ngờ, nhất tâm niệm Phật thì tâm bạn cùng với tâm Phật A Di Đà cảm ứng đạo giao, nhất định vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc, mảy may không nên nghi ngờ. Nên biết người lúc lâm chung thấy Phật đến tiếp dẫn khi sớm, khi muộn. Thấy trước một – hai ngày, hoặc một vài tiếng đồng hồ, vài phút, vài giây… đều bất đồng. Nếu chậm nhất là sát na sau cùng khi người mạng chung – lúc thần thức sắp lìa khỏi xác, Phật mới ứng theo niệm mà hiện đến tiếp dẫn. Lúc Phật hiện ra là lúc hành giả thấy Phật và vãng sanh về Tây phương.

Người bệnh ban đêm, ban ngày, lúc tĩnh tâm niệm Phật, hoặc ở trong mộng niệm Phật, nếu thấy cảnh ác, nghe tiếng ác rồi sanh lòng sợ hãi, làm trở ngại đến chánh niệm thì người trợ niệm phải nói với họ rằng: “Những cảnh ác, tiếng ác này đều do oan gia từ nhiều kiếp trước cho đến nay bị bạn giết hại. Chúng biết bạn phát tâm niệm Phật, quyết định vãng sanh Tây Phương Cực Lạc, cho nên các cảnh hung ác hiện ra để tâm bạn sợ sệt và ngăn ngại không cho bạn niệm Phật vãng sanh về Tây phương. Tâm bạn không nên sợ hãi, không nên nhìn, không nên nghe chúng. Phải chuyên tâm dốc ý vào câu A Di Đà Phật, niệm niệm chí thành khẩn thiết, không nên có một mảy may nào gián đoạn thì các thứ ma quỷ oan trái kia không có chỗ để nương tựa nữa, thế là chúng tự nhiên lui mất thôi”!

Có người thấy quyến thuộc của mình đã qua đời như ông bà, cha mẹ… đến tiếp dẫn thì phải hiểu rằng ông bà, cha mẹ… ấy đều là quỷ thần trong ba đường địa ngục, ngạ quỷ và súc sanh biến hóa ra lôi dắt bạn vào trong đó chịu khổ. Bạn không nên quan tâm đến họ, chuyên nhất vào câu A Di Đà Phật, niệm niệm không dừng thì những ông bà, cha mẹ… do quỷ thần biến hóa ra đó tự nhiên sẽ không còn; hoặc trông thấy nào là trời, thần đến tiếp dẫn bạn sanh về cõi trời hay làm thần thánh thì bạn càng phải nên thận trọng. Tâm niệm của bạn không nên để mảy may nào khuấy động, chỉ có Phật A Di Đà cõi Tây phương ở ngay trong tâm niệm thanh tịnh của bạn niệm Phật mà hiện đến tiếp dẫn, nhưng bạn phải theo Phật để vãng sanh. Rất nên chú ý!

Lâm Chung Khai Thị

Bạn phải hiểu rằng thế giới này không ai tránh khỏi hai điều: Bệnh khổ và tử vong. Nếu bạn là người có bệnh khổ thì tâm của bạn không nên đoái hoài đến bệnh khổ mà phải chuyên tâm dốc ý niệm Phật. Mỗi niệm tự mình phải để tâm vào danh hiệu Phật. Được vậy, bệnh khổ đó sẽ nhẹ đi nửa phần.

Người niệm Phật chúng ta đến lúc lâm chung, không luận là việc gì, đều phải buông bỏ tất cả. Nên để tâm rỗng rang thanh tịnh, mỗi niệm sáng suốt rõ ràng, dốc lòng chấp trì một câu A Di Đà Phật; không luận là ba ngày, năm ngày, bảy ngày… đều được vãng sanh. Ta chỉ nên để tâm vào một câu niệm Phật này mà cầu sanh về Tây phương, trước sau không nên thay đổi. Nếu bạn thực hành đúng như vậy thì chắc chắn bạn sẽ được vãng sanh. Hy vọng rằng bạn không giống hạng người không hiểu biết, đến lúc lâm chung, có bệnh khổ liền kêu réo cha mẹ, cầu nguyện trời đất quỷ thần gia hộ. Đây là sự sai lầm rất lớn, phải hiểu rằng người niệm Phật khi lâm chung, không luận là có bệnh khổ hay không, cuối cùng phải cầu sức từ bi của Phật A Di Đà đến tiếp dẫn.

Trời đất thần tiên quỷ vật, ngay cả bản thân họ còn đang đắm chìm trôi lăn trong sáu nẻo thì có năng lực gì mà tiếp dẫn chúng ta ra khỏi sanh tử? Chỉ cầu sức từ bi của Phật A Di Đà có 48 lời thệ nguyện, có đầy đủ đạo lực thần thông mới cứu độ bạn thoát khỏi biển khổ sanh tử luân hồi. Nếu bạn có ý cầu trời, tiên, thần và quỷ gia hộ thì phải mau buông bỏ tất cả, nhất tâm niệm Phật cầu sanh về Tây phương.

Nếu mạng sống của bạn chưa hết thì nhờ niệm Phật mà tiêu trừ được nghiệp chướng và mau hết bệnh. Nếu thọ mạng đã hết thì bạn nhất định sẽ được vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc. Giả như bạn chỉ cầu mong cho mau hết bệnh mà không mong cầu sanh về Tây phương, cho dù thọ mạng của bạn đã hết thì cũng không được vãng sanh. Nếu thọ mạng chưa hết thì bệnh khổ nhất thời cũng khó lành. Chẳng những khó hết mà lại càng trầm trọng hơn. Bạn thử nghĩ xem, thế giới của chúng ta đang ở có bao nhiêu khổ não? Nếu sanh về Tây phương thì có bao nhiêu điều vui sướng? Giả như bạn có tâm cầu trời đất thần tiên quỷ vật gia hộ, như thế là trong lòng bạn sợ chết! Nếu có lòng sợ chết thì tâm của bạn cùng với bổn nguyện của Phật A Di Đà đã có sự ngăn cách, cũng không thể vãng sanh Tây phương, như thế sẽ mãi mãi ở trong biển khổ không có ngày thoát ly. Nếu bạn có tâm sợ chết thì phải tự trách: “Ta vì phát tâm niệm Phật, quyết chí cầu sanh về Tây phương, thế sao phải sanh tâm sợ chết làm chướng ngại con đường vãng sanh về Tây phương?” Sau đó một lòng khẩn thiết niệm Phật và cầu Phật từ bi sớm đến tiếp dẫn. Phải hiểu rằng bệnh khổ hiện ra lúc lâm chung là do ác nghiệp của bạn từ nhiều đời nhiều kiếp mà chiêu cảm đến, hoặc do oan gia bị bạn giết hại từ nhiều đời trước đến đòi nợ, cho nên các thứ bệnh khổ hiện ra khiến cho tâm bạn dấy lên phiền não và ngăn không cho bạn niệm Phật vãng sanh.

Nếu hiểu rõ ý chỉ này thì trong tâm bạn không còn bị các thứ phiền não quấy nhiễu nữa. Phải chí thành niệm Phật, mỗi niệm không nên lơ là, toàn thân nương vào danh hiệu của Phật A Di Đà mà cầu vãng sanh về thế giới Cực Lạc Tây Phương.

Tìm Hiểu Về Những Bệnh Khổ Lúc Lâm Chung

Người niệm Phật khi lâm chung, nếu căn bệnh quá nặng thì không nên khởi tâm nghi ngờ và sợ sệt. Thuở xưa, pháp sư Đường Huyền Trang khi lâm chung cũng có rất nhiều bệnh khổ, huống gì hàng phàm phu chúng ta há không có bệnh khổ hay sao? Ta phải hiểu rằng những bệnh khổ này là do ác nghiệp đời trước của mình đã gây tạo mà cảm vời ra. Nếu bạn không dốc lòng niệm Phật thì những ác nghiệp này sẽ chiêu cảm đến tội báo nặng nề nơi địa ngục trong đời sau. Nếu bạn là người có căn lành lớn và hiểu được những ác nghiệp này, chính là vì bạn nương nhờ vào sức từ bi gia hộ của Phật A Di Đà mà tội báo nặng nề nơi địa ngục ở đời sau, chuyển làm những bệnh khổ nhẹ nhàng ở hiện tại. Bệnh khổ là tạm thời, khi mạng chung lập tức vãng sanh về Tây phương. Thế nên, bạn phải dốc hết lòng thành niệm danh hiệu Phật A Di Đà, niệm niệm phải nương vào câu A Di Đà Phật, không nên có một niệm nào bị bệnh khổ chiếm đoạt. Bạn phải biết rằng đây là giao lộ giữa địa ngục và Tây phương. Nếu tâm bạn rong ruổi theo phiền não vì bệnh khổ, cuối cùng sẽ sanh vào địa ngục. Nếu tâm bạn được chánh niệm trì danh hiệu Phật A Di Đà thì liền vãng sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc. Rất nên cẩn thận!

Hơi thở của bạn nếu ngắn, không thể niệm hết bốn chữ A Di Đà Phật thì niệm một chữ Phật cũng được! Nhưng điều quan trọng là từng tâm niệm phải duyên theo chữ Phật này và khởi ý tưởng mình sẽ được vãng sanh Tây phương. Nếu vì duyên cớ bị bệnh khổ bức bách, ngay cả chữ Phật cũng không niệm được, thì bạn nên quán tưởng trước mắt mình thật sự đang có Phật A Di Đà từ bi duỗi tay tiếp dẫn. Mỗi niệm trong tâm bạn phải nghĩ mình được vãng sanh Tây phương, khi mạng chung tâm niệm nhất định theo hạnh nguyện mà được vãng sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc.

Trong kinh từng dạy: “Khi lâm chung, không thể quán và niệm, chỉ khởi tâm biết có Phật là người mạng chung được vãng sanh”.

Lược giải thích: Người lúc thường ngày tu quán tưởng, quán tượng niệm Phật, công phu không được chánh định. Người tu pháp trì danh niệm Phật, công phu không được nhất tâm. Một mai đến lúc mạng chung vì bệnh khổ bức ngặt, thân tâm không được an tịnh và bị các chướng ngại. Quán tưởng, quán tượng không được, trì danh lại cũng không được. Nếu hay tưởng trước mặt mình thật sự có Phật A Di Đà từ bi duỗi tay tiếp dẫn, mỗi niệm quán tưởng mình sẽ được vãng sanh Tây phương. Nếu có lòng nhất niệm cầu sanh thì ngay một tâm niệm cầu sanh ấy liền được vãng sanh Tây phương.

Phương Pháp Trợ Niệm

Đối với việc trợ niệm, trước tiên phải xem người bệnh như thế nào! Nếu nhẹ thì thư thả phải đọc một bài tán Liên Trì, tụng một biến kinh A Di Đà và tụng ba biến chú Vãng Sanh (tốt nhất là 21 biến), đọc bài kệ Tán Phật 8 câu (A Di Đà Phật thân kim sắc v.v…), kế tiếp niệm câu Nam Mô Tây Phương Cực Lạc thế giới đại từ đại bi A Di Đà Phật, kế đến niệm 6 chữ Nam Mô A Di Đà Phật, niệm vài mươi câu thì lại chuyển niệm 4 chữ A Di Đà Phật. Nếu bệnh trạng quá nặng, đến thời kỳ nguy ngập thì niệm 4 chữ A Di Đà Phật. Pháp khí sử dụng chỉ được dùng dẫn khánh, mõ nếu tiếng quá trầm thì không nên dùng. Người trợ niệm ban ngày thì chia làm hai nhóm, ban đêm chia làm ba nhóm, mỗi nhóm ít nhất là hai người trở lên, có thể hạn định một tiếng đồng hồ thay phiên.

Phương Pháp Niệm Phật

Ban ngày: Nhóm thứ nhất niệm ra tiếng, nhóm thứ hai niệm thầm, niệm một tiếng đồng hồ. Nhóm thứ hai niệm ra tiếng, nhóm thứ nhất niệm thầm, cũng niệm một tiếng đồng hồ, luân lưu thay đổi như thế!

Ban đêm: Nhóm thứ nhất niệm ra tiếng, nhóm thứ hai, ba niệm thầm hoặc nghỉ ngơi, niệm một tiếng đồng hồ. Nhóm thứ hai niệm ra tiếng, nhóm thứ nhất, ba niệm thầm hoặc nghỉ ngơi, niệm một tiếng đồng hồ. Nhóm thứ ba niệm ra tiếng, nhóm thứ nhất, hai niệm thầm hoặc nghỉ ngơi, cũng niệm một tiếng đồng hồ, luân lưu thay đổi như thế.

Như thế mới có thể trì niệm lâu dài, không luận là ba ngày, năm ngày, bảy ngày, nửa tháng, một tháng… mỗi nhóm theo thứ tự thay nhau niệm. Từ nhóm thứ nhất, nhóm thứ hai, nhóm thứ ba, nhóm nào niệm xong lại tiếp tục tới nhóm thứ nhất. Như thế, cuối rồi trở lại đầu, ngày đêm tiếng Phật nối nhau, mỗi ngày ba bữa ăn cơm đều do những người đổi nhóm phụ trách. Nếu ăn cơm xong mà chưa đến giờ thay phiên thì phải thay nhau nghỉ ngơi để lấy lại tinh thần.

Lúc trợ niệm, nhất định phải nói với người bệnh rằng: “Nếu bạn muốn cùng với mọi người niệm Phật thì cứ niệm theo. Giả như nguyên khí của bạn suy kém, không thể niệm theo được thì phải để tâm chú ý lắng nghe mọi người niệm Phật. Tuy nhiên, từng chữ từng câu, tai của bạn phải nghe rõ ràng và tâm của bạn phải ghi nhớ rõ ràng. Bạn phải dốc hết tâm ý hướng về danh hiệu Phật A Di Đà”.

Sau khi nói như thế, liền bắt đầu trợ niệm. Nếu người bệnh có lúc bị hôn trầm giống như ngủ, mê mờ không hiểu không nghe thì người trực Ban hộ niệm phải dùng dẫn khánh để gần bên tai người bệnh, đánh lớn một hoặc nhiều tiếng, đồng thời cũng phải cao giọng niệm Phật vài câu, khiến mỗi niệm trong tâm của người bệnh không còn bị hôn mê.

Lúc người bệnh sắp tắt hơi thở cuối cùng, những người trong gia đình tốt nhất là cùng nhau đến trước Đức Phật, hoặc quỳ niệm, hoặc lạy niệm; trong tâm của mỗi người cùng một lúc quán tưởng có Phật A Di Đà đang phóng ra ánh đại quang minh tiếp dẫn người mất. Người mất ở trong ánh quang của Phật, chắp tay vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc. Đến lúc này, toàn thể người trợ niệm phải phân làm hai nhóm, mỗi nhóm thay phiên nhau niệm một tiếng đồng hồ. Từ lúc này, nhất định cất cao giọng niệm Phật, niệm cho đến ba tiếng đồng hồ, sau đó lại niệm liên tục như trước.

Người bệnh lúc sắp tắt hơi, người trợ niệm phải để tâm chú ý, nếu trên mặt người bệnh có xuất mồ hôi hoặc trên mặt hiện ra tướng buồn lo, toàn thân (đầu, mình, chân, tay) ngọ ngoạy không an thì đây là do hiện tượng bệnh khổ bức ngặt hoặc giống như ngủ mê không hề hay biết. Nếu có những trường hợp như thế phát sinh, đó là do hằng ngày người bệnh niệm Phật chưa chuyên nhất, trong giờ phút này thật khó mà làm chủ được chánh niệm. Thế thì người trợ niệm cần phải đến gần người bệnh, lớn tiếng nhắc nhở: “Tây phương đang ở trước mặt bạn. Phật A Di Đà đang duỗi tay tiếp dẫn, nhất định bạn sẽ vãng sanh về Tây phương”. Liên tiếp nói hai lần như thế, lại xem môi và dung mạo của người bệnh; nếu bất động như trước thì phải nói lại một lần nữa. Nếu người bệnh kiến giải quá sâu thì bảo rằng: “Tây phương ở trong danh hiệu của Phật A Di Đà”, tối đa không quá ba lần, sau đó chỉ lớn tiếng niệm Phật.

Người sau khi tắt hơi trong giai đoạn thân thể chưa lạnh hẳn thì người trực Ban hộ niệm cần phải đặc biệt chú ý, tuyệt đối không cho những người trong gia đình khóc lóc hay sờ mó vào thân thể của người mất. Mọi người chỉ nên phát tâm niệm lớn danh hiệu Phật, phải trải qua một ngày đêm mới được mời người tương đối có hiểu biết và có kinh nghiệm, nhẹ nhàng chậm rãi sờ vào thân thể người mất. Cho đến khi toàn thân lạnh hẳn thì mới được dừng trợ niệm, lại đến trước bàn thờ Phật cầu nguyện cho họ được vãng sanh Tây phương. Nếu toàn thân chưa lạnh hết thì cho dù là một, hai, ba ngày… mọi người nên phát tâm lớn tiếng niệm Phật liên tục và phải hiểu rằng trong lúc này chúng ta là những người thay thế Đức Như Lai cứu độ chúng sanh thoát khỏi biển khổ sanh tử. Nhất thiết không nên vì lao nhọc trong một thời gian ngắn ngủi mà làm cho thần thức của người mất bị mê lầm, không được vãng sanh Tây phương. Mỗi người chúng ta đều phải phát tâm, lớn tiếng niệm Phật và trợ niệm cho đến khi toàn thân của người mất lạnh hẳn mới thôi! Trợ niệm như thế mới thật là người chân chánh phát Bồ Đề tâm và thực hành hạnh Bồ Tát!

Thời Gian Tắm Rửa Và Thay Y Phục

Người mất khi thân hoàn toàn lạnh hẳn chừng 2 giờ đồng hồ thì mới được tắm rửa và thay y phục. Nếu những khớp xương đã cứng thì có thể dùng khăn thấm nước nóng đắp lên khớp xương, qua vài phút thì sẽ mềm mại ngay. Mắt nếu không khép lại được thì cũng dùng khăn thấm nước nóng đắp lên hai mắt, vài phút sau cũng khép lại được. Đối với việc mặc y phục cho người mất, tốt nhất là phải mặc y phục thường. Y phục liệm cho họ không nên quá nhiều và quá tốt. Chúng ta phải hiểu rằng, thương người mất không gì hơn là khiến cho họ được vãng sanh Tây phương, đó mới thật sự hiếu thuận, thân ái và từ bi. Nếu chỉ phô trương hình thức bề ngoài để người khác thấy khen ngợi, bên ngoài chưng dọn lòe loẹt, lại tổ chức tẩn liệm an táng rình rang, việc làm này thật không có lợi ích gì cho người mất. Đây là sự sai lầm rất lớn!

Vấn Đáp Về Mối Tương Quan Của Thân Trung Ấm

HỎI: Người sau khi mất, trong gia đình phải ăn chay niệm Phật trong 49 ngày, tạo các công đức để siêu độ cho người quá cố, việc làm nầy có ý nghĩa gì?

ĐÁP: Người mất nếu thật sự được sanh về Tây phương, những người trong gia đình ăn chay niệm Phật tu tạo công đức lành để siêu độ, có hai ý nghĩa:

Một là tăng thêm phẩm vị hoa sen của họ.

Hai là mỗi người trong gia đình đều được phước vô lượng.

Giả như không được vãng sanh Tây phương, tuy đã chết nhưng vẫn còn chưa quyết định để thọ sanh thì trong thời kỳ này gọi là thân trung ấm. Lúc bấy giờ, gia đình phải niệm Phật hồi hướng, tu tạo các công đức và khơi mở căn lành tịnh độ, khiến họ trong thời kỳ thân trung ấm sanh tín tâm, phát thệ nguyện niệm Phật cầu sanh về Tây phương. Chỉ cần người trong gia đình và đích thân họ có đầy đủ ba tư lương: Tín, nguyện, hạnh thì nhất định được Phật tiếp dẫn vãng sanh về Tây phương.

HỎI: Trung ấm nghĩa là gì?

ĐÁP: Người chết sau khi thần thức đã lìa khỏi xác, tức là khi chưa đi đầu thai, ví như người từ trong gian phòng này đi ra định đến một gian phòng khác mà chưa vào được, còn ở khoảng giữa, đây nghĩa là trung ấm. Người chết biết niệm Phật thì được vãng sanh Tây phương, người làm lành thì được sanh lên cõi trời, người làm ác thì bị đọa xuống địa ngục vô gián, các hạng người này không trải qua thời kỳ thân trung ấm. Thường người không quá ác cũng chẳng làm lành đều phải trải qua thời kỳ thân trung ấm. Thân trung ấm nếu mau thì chỉ trong khoảng một khảy móng tay liền thác sanh vào sáu đường; chậm thì đến 49 ngày hoặc qua 49 ngày, không nhất định.

HỎI: Người sau khi chết, vì sao không được đi đầu thai liền, lại phải vào thân trung ấm và trải qua 49 ngày?

ĐÁP: Nhân vì người mất từ nhiều kiếp cho đến nay đã tạo ra những nghiệp thiện ác chưa nhất định là nặng hay nhẹ. Đó là do vọng tâm vô minh nghiệp thức, một tâm niệm lành, một tâm niệm ác, sanh rồi diệt, diệt rồi sanh. Nghiệp thiện ác thường không nhất định. Nếu định nghiệp lành thì sanh vào cõi lành, tâm lành cũng có bậc thượng trung hạ, cho nên mới cảm đến ba con đường lành Trời, Người, A tu la. Nếu định nghiệp ác thì đầu thai vào cõi ác, tâm ác cũng có thượng trung hạ, cho nên mới chiêu cảm đến ba đường ác Địa Ngục, Ngạ Quỷ, Súc Sanh.

Chúng ta phải hiểu vì có mối quan hệ như thế, cho nên những người thân trong 49 ngày hẳn phải ăn chay niệm Phật, thay người mất tu tạo các công đức lành khiến cho người mất nương vào các công đức ấy tiêu trừ được tội ác, phước lành thêm lớn, được vãng sanh Tây phương hoặc thác sanh vào cõi trời người. Nếu những người trong gia đình không phát tâm ăn chay niệm Phật và tu tạo các công đức lành, lại gây tạo các ác nghiệp như sát sanh, tà dâm, ăn thịt, uống rượu… như thế túc nghiệp của người mất cho dù là lành đi nữa thì cũng chuyển làm ác nghiệp; nếu túc nghiệp của họ là ác thì ác nghiệp lại chồng thêm ác nghiệp, mà ác nghiệp cộng thêm ác nghiệp thì chính là phẩm ác bậc thượng; người mất nhất định sẽ đọa ngay vào địa ngục chịu khổ mãi mãi.

HỎI: Nếu gặp người có gia cảnh nghèo cùng khốn khổ, trong 49 ngày ăn chay niệm Phật, lại gây tạo các công đức lành thì làm sao có thể duy trì được cuộc sống?

ĐÁP: Muốn tu tạo các công đức, chỉ cần niệm Phật là có công đức rất lớn. Nếu cuộc sống gia đình chật vật khó khăn thì đâu cần phải thỉnh Tăng Ni, tổ chức các pháp hội để siêu tiến… toàn thể gia đình cứ ăn chay niệm Phật thì công đức ấy đã quá lớn rồi. Mỗi ngày phải quy định thời gian niệm Phật.

Sáng sớm, khi niệm Phật xong, liền đến trước linh vị của người mất mà hồi hướng công đức cho họ, sau đó mới ăn cơm sáng.

Buổi trưa, niệm Phật trước hoặc sau khi ăn cơm, nên xem xét có trở ngại gì trong công việc của mình không, rồi mới định thời khóa.

Buổi tối, khi ăn cơm chiều xong thì mới niệm Phật, niệm xong lại ở trước bàn linh mà hồi hướng công đức cho họ. Mỗi ngày niệm Phật ba lần như thế và mỗi lần đều phải hồi hướng.

Ngoài ra, trong lúc làm việc, tâm miệng cũng phải niệm thầm câu Phật hiệu. Phương pháp niệm Phật độ vong như thế đối với kinh tế chẳng những tiết kiệm, lại còn giản tiện, không bị trở ngại trong sinh hoạt, công đức lại càng lớn, gia đình được mát mẻ bình an, mọi người trong gia quyến đều được phước và người mất cũng được lợi ích rất lớn. Đây là phương pháp tốt nhất cho kẻ còn lẫn người mất đều được lợi.

Biện Pháp Tốt Nhất Để Siêu Tiến Vong Linh

Người sau khi mất, đối với chuyện siêu tiến vong linh thì phải lấy việc ăn chay niệm Phật làm chủ. Tốt nhất là thỉnh vài vị Tăng Ni đến để trợ niệm. Số ngày nhiều ít phải lượng xem kinh tế ở gia đình mình rồi mới quyết định. Việc niệm Phật tiến vong, tốt nhất là những người trong gia đình phải tham gia. Vì gia đình có mối quan hệ thân ái, sẽ được nhiều lợi ích hơn so với người khác.

Người niệm Phật không luận là tăng hay tục, nếu đem lòng chí thành khẩn thiết thực hành thì sẽ được công đức rất lớn. Phàm công đức mỗi ngày niệm Phật phải ở trước bàn linh mà hồi hướng cho người mất được vãng sanh Tây phương. Nếu người mất đã vãng sanh thì thêm cao phẩm vị hoa sen, còn chưa vãng sanh thì cũng nương nhờ công đức niệm Phật này mà được siêu thoát sanh tử.

Người đời phần nhiều cho rằng tụng kinh, bái sám và phóng diệm khẩu là những việc làm đặc biệt, còn niệm Phật là chuyện tầm thường. Những người như thế thật không hiểu Phật lý. Quán kinh chép: “Niệm một câu A Di Đà Phật, tiêu trừ 80 ức kiếp tội nặng sinh tử”. Vậy ai dám nói rằng niệm Phật là chuyện tầm thường?

Lại nữa, trong phần Hạ phẩm Thượng sanh của Quán kinh chép: “Nghe được tên của 12 bộ kinh thì tiêu trừ được 1000 kiếp tội nặng ác nghiệp, còn niệm một câu A Di Đà Phật thì tiêu trừ được 500 vạn đại kiếp tội nặng sinh tử”.

Lại nói: “Chỉ nghe được danh hiệu của Phật A Di Đà mà còn dứt trừ được vô lượng đại kiếp tội nặng sinh tử”. Đây là căn cứ vào kinh điển để chứng minh, không phải là lời nói ngoa. Như thế, có thể biết được công đức niệm Phật vô cùng to lớn.

Phàm nếu làm các pháp sự như tụng kinh, bái sám và phóng diệm khẩu, nếu có lòng chí thành thì công đức ấy cũng rất lớn, nhưng thật đáng tiếc cho thời nay rất ít người có tâm chí thành.

Đại sư Ấn Quang nói: “Tăng sĩ bây giờ phần nhiều là phô trương những việc làm không đúng như pháp, chỉ pha trò lòe loẹt luống chạy theo hình thức rỗng tuếch. Nếu hành trì pháp môn niệm Phật thì mọi người đều niệm được, công đức lại càng thiết thực rộng lớn, đồng thời hồi hướng cho chúng sanh trong khắp pháp giới vãng sanh về Tây phương thì công đức người mất càng rộng lớn hơn”.

Người mất sau khi vãng sanh về Tây phương, những người trong gia đình phải ăn chay niệm Phật và giữ gìn năm giới (không sát sanh, không trộm cướp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu và không ăn thịt trong 49 ngày). Nếu được như vậy thì kẻ còn lẫn người mất đều được lợi ích rất lớn.

Dẫn Chứng Vài Điểm Trọng Yếu Trong Phẩm Thứ 7 — Kẻ Còn Người Mất Đều Được Lợi” Của Kinh Địa Tạng

Trưởng giả Đại Biện chắp tay cung kính hỏi Bồ tát Địa Tạng rằng: “Đại sĩ, chúng sanh trong cõi Nam Diêm Phù Đề, sau khi mạng chung, quyến thuộc kẻ lớn người nhỏ vì tu tạo các công đức, thiết trai cúng dường, gieo trồng các nhân lành (niệm Phật, ăn chay, giữ giới, cúng dường Tam Bảo…). Vậy người mạng chung có được lợi ích và thoát khỏi sinh tử chăng?”.

Bồ tát Địa Tạng đáp: “Trưởng giả! Thuở hiện tại cùng vị lai, nơi có các chúng sanh sau khi mạng chung nếu nghe được một danh hiệu Phật, Bồ tát, Bích Chi Phật… không luận là có tội hay không tội, đều được giải thoát” (vãng sanh về thế giới Cực Lạc Tây Phương).

Lại nói: “Con quỷ vô thường không hẹn mà đến, thần hồn mê mờ, chưa rõ là tội hay phước, trong 49 ngày như ngây như điếc, hoặc ở tại các ty sở để định đoạt về nghiệp quả; sau khi thẩm định xong, lại căn cứ vào tội nghiệp mà thọ sanh. Trong khoảng thời gian chưa phân định ấy, họ phải lãnh chịu muôn ngàn điều sầu khổ, huống gì bị đọa vào các nẻo ác! Nếu người mạng chung chưa được thọ sanh khoảng 49 ngày, mỗi niệm luôn luôn trông mong quyến thuộc tu tạo phước lành để cứu vớt. Khi qua khỏi 49 ngày thì cứ theo nghiệp mà thọ lãnh quả báo. Nếu có tội thì phải trải qua trăm ngàn kiếp (thường ở trong ba đường ác: Địa ngục, Ngạ quỷ và Súc sanh chịu vô lượng khổ), không có ngày giải thoát. Nếu mắc tội năm vô gián thì bị đọa vào đại địa ngục, trải qua muôn ngàn kiếp mãi mãi chịu muôn thứ khổ đau”.

Lại nói: “Sau khi người thân thuộc mất trong khoảng 49 ngày, tạo các công đức lành khiến cho các chúng sanh mãi mãi xa lìa nẻo ác: Địa Ngục, Ngạ Quỷ, Súc Sanh, được thác sanh làm Trời người hưởng thọ vô lượng quả vui và quyến thuộc hiện tại cũng được lợi ích vô lượng”.

Bổ Sung Thêm Hai Câu Vấn Đáp

HỎI: Có người thường ngày tín nguyện niệm Phật, nhưng đến lúc lâm chung thì bị trúng gió không nói được, thần thức hôn mê. Lúc này, mọi người trợ niệm có tác dụng gì không? Nếu có tác dụng thì thần thức người này vốn đã hôn mê, không hay biết. Vậy tác dụng ở chỗ nào? Nếu không có tác dụng thì những công đức tín nguyện niệm Phật lúc thường ngày chẳng luống uổng ư?

ĐÁP: Niệm Phật có công đức không thể nghĩ bàn. Nếu người thường ngày tín nguyện niệm Phật, đến lúc lâm chung bị trúng gió, không thể nói được và thần thức bị hôn mê; nếu gặp bạn lành trợ niệm cho họ thì người lâm chung được lợi ích không thể nghĩ bàn. Nếu thần thức người ấy chưa lìa khỏi xác, khi tỉnh lại nghe được tiếng niệm Phật, phát lòng tín nguyện niệm Phật như thường ngày thì lúc mạng chung nhất định sẽ nương nhờ Phật lực tiếp dẫn vãng sanh về Tây phương không ngăn ngại vậy! Giả như hôn mê đến chết, thần thức khi lìa khỏi xác, vì nghiệp lực của người này ở đời trước hoặc hiện tại chưa định nên cần phải trải qua thân trung ấm. Trong thời kỳ thân trung ấm, nếu được quyến thuộc và thiện hữu vì họ mà niệm Phật, bấy giờ người mất liền nhớ lại tâm tín nguyện niệm Phật lúc thường ngày, nương nhờ Phật lực tiếp dẫn vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc. Nếu không được như vậy, chỉ gặp thắng duyên niệm Phật của các thiện hữu, cho dù không được vãng sanh thì cũng tăng thêm căn lành tịnh độ ở đời sau.

Kinh chép: “Vào thời Phật còn tại thế, có một người gặp con hổ, ông bèn leo thoắt lên cây, vì sợ quá nên niệm một tiếng Nam mô Phật. Do căn lành này mà ông gặp Phật và được độ thoát”. Huống gì khi còn sống chúng ta đã sớm tín nguyện niệm Phật! Do đó, công đức niệm Phật thật không luống uổng vậy!

HỎI: Người điếc lúc lâm chung, tuy có người trợ niệm, nhưng họ không nghe được tiếng niệm Phật thì việc trợ niệm ấy có tác dụng gì?

ĐÁP: Người điếc do vì nhĩ căn của họ ở đời trước đã tạo ác nghiệp, cho nên bị quả báo như thế! Song người điếc tuy không nghe được tiếng niệm Phật, nhưng lúc lâm chung, có người trợ niệm cũng được vãng sanh. Vì sao? Người điếc tuy bị kém thiếu về nhĩ căn, nhưng tánh nghe vẫn chưa từng bị mất đi, chỉ cần người ấy tự tâm tỉnh táo, tín nguyện vững vàng và một lòng cầu sanh về Tây phương. Lại có bạn lành trợ niệm cho họ, khi mạng chung nhất định sẽ được cảm ứng, Đức Phật đến tiếp dẫn. Do tâm lực của chúng sanh không thể nghĩ bàn, danh hiệu của Đức Phật có công đức không thể nghĩ bàn. Vì vậy, người vãng sanh Tây phương giống như thuận gió mà giương buồm, xe nhẹ mà đường quen – trạng thái vô cùng dễ dàng và thuận lợi. Lại có người lúc lâm chung, nghiệp trước sắp hết, nghiệp sau chưa sanh, tuy thức thứ tám có tác dụng, nhưng nghiệp chướng ở đời trước còn nên đời nay không có được nhĩ căn, lại không có nhĩ thức. Đến lúc này, quả trước đã hết thì thức thứ tám tự nghe và tự biết được thôi!

Lời Bạt

Kinh chép: “Lìa ba đường ác, được thân người là khó”. Chúng ta tuy may mắn được sanh làm thân người, nhưng mạng sống khó bảo tồn trăm năm. Sắc thân tứ đại này cuối cùng rồi sẽ bị hoại diệt, chỉ có thần thức lại theo nghiệp duyên mà thọ sanh, như kẻ thiếu nợ, người mạnh lôi đi trước, cho dù lúc còn sống, nghiệp lành mạnh mẽ, siêng tu giới định; sau khi chết đi, thác sanh vào cõi trời, sống lâu muôn kiếp, nhưng đến khi hưởng hết phước trời thì vẫn phải bị trôi giạt luân hồi, trọn kiếp chẳng hết!

Phật diệt độ đã lâu, thời Phật đã cách xa. Chúng sanh phần nhiều nghiệp chướng nặng nề, căn cơ cạn mỏng, dù có lý mầu của Thiền và Giáo, nhưng ít người tu tập; nếu có tu tập đi nữa thì cũng khó chứng quả. Nhân vì họ còn dục vọng, nên việc liễu sanh thoát tử siêu phàm nhập thánh không thể đạt được!

Kinh Đại Tập, Đức Phật dạy: “Vào thời mạt pháp, ức ức người tu hành, ít có người nào ngộ được đạo, chỉ có người nương vào câu niệm Phật thì mới được độ”.

Xem việc nầy có thể biết rằng ba ngàn năm trước Đức Thích Ca Như Lai đã dự biết như vậy, Ngài có lòng thương xót chúng sanh nói ra ba thừa giáo. Trong đó pháp môn Tịnh Độ ứng hợp ba căn, chỉ dạy chúng sanh phát lòng tu tập, hoặc chuyên quán tưởng, hoặc chấp trì danh hiệu, tu tập các công đức và phát nguyện hồi hướng về Tây phương. Khi lâm chung, nhờ Phật lực tiếp dẫn vãng sanh về Cực Lạc, hóa sanh từ hoa sen, sống lâu vô lượng; từ đấy tiến tu mãi mãi không còn thối chuyển, cho đến khi thành tựu Phật quả mới thôi! Pháp môn thù thắng vắn tắt thích hợp như thế gọi là phương tiện trong phương tiện, lối tắt trong lối tắt. Từ xưa đến nay, người tu theo pháp môn này được vãng sanh trải qua kiếp số khó mà tính đếm suy lường được!

Nếu có người niệm Phật mà chưa được vãng sanh, vì các nhân duyên khác chưa đầy đủ, có sự sai lầm khiến cho họ mê man mất đi chánh niệm, có sự ngăn cách với Phật, cuối cùng không được vãng sanh, chứ chẳng phải Phật không đến tiếp dẫn; có người lúc bình sanh, tuy phát tâm niệm Phật, nhưng chỉ mong cầu phước báu, không biết phát nguyện cầu sanh Tây phương; có người thường ngày tuy tín nguyện nhưng không tha thiết và không thường xuyên niệm Phật; có người vì lúc lâm chung không được trợ niệm hộ trì đúng như pháp; có người nhân tuy được trợ niệm nhưng quyến thuộc ở bên cạnh cứ nói lời nhảm nhí khiến họ phiền não bất an; có người vì thân bằng quyến thuộc thương xót khóc lóc, tình ái trói buộc, khó mà xa lìa dứt bỏ; có người lúc sắp qua đời, mời thầy thuốc đến chích thuốc, hy vọng được sống lại, khiến họ phải chịu sự đau khổ; có người nhân vì khi tắt hơi toàn thân chưa lạnh, thần thức chưa lìa khỏi xác, người còn sống lại dùng tay sờ mó để xem rõ việc nóng lạnh; hoặc có người sau khi chết, thân thể còn ấm, lại cho tắm rửa, thay y phục, gắng gượng xoay trở…

Các thứ nhân duyên chưa hoàn bị nói trên và những sự mê lầm khác đều khiến cho người bệnh mê mờ mất đi chánh niệm và không được vãng sanh. Người niệm Phật phải biết điều đó! Xưa có quyển “Sức chung Tân Lương” chỉ dẫn rất tường tận, vì văn từ ý chỉ quá sâu, người có kiến thức nông cạn khó mà hiểu rõ. Năm trước, pháp sư Tây Chấn ở Ô Châu đem sách đến nhờ pháp sư Thế Liễu dùng văn Bạch thoại để diễn ra cho dễ hiểu, lại soạn ra một quyển, đặt tên là “Sức Chung Tu Tri” (Hành Trang Cho Ngày Cuối) với ý nghĩa vô cùng cặn kẽ. Sau khi soạn xong, được hòa thượng Diệu Công ở Hoằng Hóa Xã đính chính viết lời tựa in ấn lưu hành. Bản in lần đầu gồm 2000 quyển, nhưng chưa bao lâu thì số sách ấy đã hết, lại còn rất nhiều người thích đọc. Nay dự định tái bản, nên pháp sư Tây Chấn gởi sách đến nhờ tôi viết lời bạt, nhưng tôi rất lấy làm hổ thẹn vì không có văn chương, chẳng thể phụ giúp nên đành phải lược nêu những điều mắt thấy tai nghe trong mấy mươi năm nay để chứng minh, khiến người đọc tin sâu hiểu rõ, lưu truyền nhau mãi, hầu tránh sự ngộ nhận về sau.

Tôi nghe, thuở xưa có một cư sĩ làm quan ở Phủ Đài – Giang Tô, sau phát tâm xuất gia trong một ngôi chùa nhỏ, gần Linh Nham. Vợ ông cũng rất tin Phật, thường đi cúng dường và khuyên bảo ông hãy trở về nhà. Bà nói: “Nay ông đã là Bồ tát xuất gia thì phải cứu độ chúng sanh, không nên tu một mình. Nếu ông trở về nhà, cần dùng gì thì tôi đều cung phụng”.

Bà vợ nhiều lần khuyên bảo, vì không từ chối được nghĩa cũ tình xưa, và một phần do nơi ấy không được yên tĩnh lắm, sợ có sự nhiễu hại, nên lòng ông cảm thấy khó chịu, luôn nghĩ tới sự nguy hiểm. Cuối cùng ông quyết định trở về nhà, nhưng may là được bà vợ lo lắng chu toàn mọi thứ, nên ông an tâm niệm Phật.

Một hôm, ông nói với vợ: “Phật A Di Đà đã đến rước, tôi phải về Tây phương thôi!”.

Người vợ bèn lễ bái ông và khóc lóc: “Bồ tát ơi, nay ông đi rồi, bỏ tôi ở lại cõi đời này một mình biết nương nhờ ai để sống?”. Chợt bị tình ái của người vợ quyến luyến, nên ông khó mà thoát ly được! Thế là ngay lúc ấy, ông mê mờ mất đi chánh niệm, đôi mắt rươm rướm tuôn rơi dòng lệ. Sau lại cầu mong Phật A Di Đà đến tiếp dẫn nhưng không thấy nữa! Câu chuyện này chính tôi được nghe cư sĩ Hồ Tùng Niên kể.

Lại nghe sư Thường Thanh nói rằng: “Phụ thân sư ăn chay rất nhiều năm, tuy phát tâm niệm Phật, nhưng chỉ mong cầu phước báu mà không biết phát nguyện cầu sanh Tây phương”. Năm sư Thanh 9 tuổi, phụ thân qua đời, cả nhà tắm rửa và thay y phục cho ông. Hôm sau, khi chưa liệm ông vào quan tài thì bà cô đến khóc bên tai ông. Lúc ấy, Ngài thấy cha rơi nước mắt.

Qua hai điều này, ta có thể biết người đang và sau khi mất, toàn thân chưa lạnh, thần thức vẫn chưa lìa khỏi xác, quyến thuộc không nên ở bên cạnh khóc lóc để họ khỏi bị ái tình ràng buộc, khiến mê mờ mất đi chánh niệm không được vãng sanh. Nếu không nén lòng được thì phải nên lánh xa, cẩn thận chớ có ở gần bởi vì nhân duyên vãng sanh Tây phương trăm ngàn muôn kiếp khó gặp! Những người trong gia đình nên thay họ phát tâm niệm Phật, giúp cho họ được vãng sanh lìa khổ được vui thì đó gọi là sự hiếu hạnh chân thật xuất thế. Sự hiếu thuận ở thế gian không thể sánh bì!

Lại xét thân sau khi hỏa hóa, những chuyện này trong sách hoàn toàn chưa đề cập đến. Người bị hỏa hóa là một cư sĩ tại gia, cũng có trường hợp là tỳ kheo xuất gia. Trong đại tòng lâm, thiêu cho người chết phần nhiều có thời gian là bảy ngày hoặc ít hơn đều không nhất định, thậm chí buổi trưa chết buổi chiều đã đem thiêu, cho nên cần phải hiểu rõ để tránh khỏi sự lầm loạn. Nay tôi xin phân biệt và bàn luận việc ấy.

Người chết cũng tùy thời tiết nóng lạnh không giống nhau. Nếu gặp thời tiết lạnh, trong vòng bảy ngày, thi thể vẫn không biến sắc, ở trường hợp nầy chưa đầy bảy ngày đem thiêu thì e rằng họ bị thống khổ, cho nên phải mãn bảy ngày. Khi thời tiết nóng nếu để qua bảy ngày thì thịt thối rữa, ở trường hợp nầy tuy chưa đủ bảy ngày mà đem đi thiêu thì người mất cũng không đến nỗi đau khổ!

Tôi nhớ, lúc mới xuất gia tại núi Long Phụng – Quảng Xương – Tỉnh Giang Tây, có vị sư pháp danh là Viên Minh, viên tịch vào buổi sáng tháng tư, các thầy liền cho tắm rửa và thay y phục, để ngồi vững trên chiếc ghế. Đệ tử của Ngài là sư Thánh Kim, mở sách ra xem và nói rằng: “Hôm nay thiêu thầy tôi rất tốt!”. Thế là sau khi ăn cơm trưa, nhục thể Ngài được đưa đến lò thiêu. Lúc ấy, tôi vì bận chút việc nên phải đi qua chùa Đại Thừa, vài ngày sau mới trở lại và nghe mọi người nói rằng: “Đang lúc thiêu, hai tay của thầy Viên Minh từ từ đưa lên ngang cổ”.

Sau này, tại chùa Thừa Ân – Nam Xương, vào một buổi chiều ngày rằm tháng tám, có một tỳ kheo vừa viên tịch. Ngay lúc ấy, thầy giám viện pháp danh là Hiền Mậu cho lấy ván đóng một chiếc quan tài, bên trong thì đổ tro củi vào, thầy cùng một tỳ kheo khác hè nhau ráp lại, khi ráp xong thì đậy nắp quan tài. Đến chập tối, mọi người thay phiên nhau niệm Phật. Hôm sau, quan tài được chuyển đến khu đất trống ở ngoại thành để thiêu. Tôi theo mọi người đưa quan tài ra khỏi chùa rồi trở về, sau nghe thầy giám viện nói rằng: “Ngay trong lúc thiêu, hai tay của thầy ấy bỗng dưng hướng hai bên quan tài mà đẩy bật ra”. Qua đó ta cũng cảm nhận được sự đau khổ biết dường nào rồi!.

Xem hai việc này, có thể biết rằng nếu trời không nóng, chưa đầy bảy ngày mà đem đi thiêu thì người mất sẽ còn cảm giác và rất đau khổ. Chẳng những không được vãng sanh Tây phương mà e rằng vì một niệm sân hận khiến họ phải bị đọa lạc vào đường ác. Người có lòng từ bi, ai mà không thương xót?

Lại nữa, lúc tôi ở núi Bách Trượng, gặp một vị tỳ kheo tên là Đức Nhã, tự kể rằng: “Năm trước, tôi ở am Tảo Lâm – Lê Xuyên, bị bệnh nặng, đã chết qua một lần. Các thầy tắm rửa và thay y phục cho tôi, để tôi nằm tạm trên giường, ngày đêm thay nhau niệm Phật. Hôm sau, tôi bỗng dưng tỉnh dậy”. Nghe thế tôi liền hỏi: “Vậy thầy có thấy hiện tượng gì lạ không?”. Thầy ấy đáp: “Tôi gặp một người đang đi trên bờ sông, chợt nghe có tiếng kêu: “Trở lại, chớ nên đi nữa!” Tôi liền giật mình tỉnh dậy. Mọi người trong lúc đang trợ niệm, thấy tôi tỉnh dậy, ai nấy đều vui mừng nói rằng: “Thầy đã chết một ngày một đêm, vậy mà còn tự biết rõ ư?”.

Lại nữa, lúc tôi triều bái núi Phổ Đà, nghe nói có pháp sư Duy Sùng (người ta thường gọi Ngài là Ma vương) ở núi Liên Hoa – Ninh Đô – Giang Tây. Tháng 10 năm ấy, Ngài đã chết sáu ngày. Lúc đầu, liệm ở liêu Như Ý và để nơi ấy ba ngày, sau đại chúng đưa đi thiêu, lại quàng ở lò thiêu ba ngày nữa. Nửa đêm ngày thứ sáu, pháp sư Duy Sùng bỗng dưng sống lại, nhưng không người nào biết cả. Đến ngày thứ bảy, pháp sư Thông Huệ đem Ngài hỏa táng. Khi vừa định châm lửa, pháp sư Thông Huệ chợt nghe trong lò có tiếng nói rằng: “Đừng! Xin đừng! Tôi chưa chết, không thể thiêu được!”.

Pháp sư Thông Huệ nghe xong, sợ hãi thốt lên: “Này Ma vương, ngươi chớ dọa người nhe!”.

Pháp sư Duy Sùng đáp: “Pháp sư Thông Huệ, tôi chưa chết, không thể thiêu được!”. Mọi người đều nghe, bèn mở cửa lò ra, rồi đưa về điều dưỡng. Không bao lâu, Ngài mạnh khỏe như thường. Bảy năm sau vào tiết tháng 6, pháp sư Duy Sùng đích thân triều bái núi Phổ Đà. Nhân lúc Ngài lên núi, tôi gặp Ngài và hỏi lại chuyện xưa thì Ngài nói rằng: “Tất cả đều là sự thật”.

Tôi hỏi: “Sư có thấy hiện tượng gì lạ không?”.

Ngài đáp: “Tôi thấy có một cái cõng thật to, nhiều người chen lấn ra vào. Tôi cũng theo họ ra vào. Lúc bấy giờ, người giữ cửa cầm roi ngăn không cho tôi theo vào, tôi mới giật mình tỉnh dậy. Ngay lúc ấy, lưng tôi rất lạnh. Tôi dùng tay sờ bốn bên thì thấy đều là ván cây, ở phía dưới lại lót bằng tro củi, tôi mới ngồi dậy cố thoát thân ra khỏi lò. May nhờ các thầy đưa tôi về!”.

Xét hai việc này, có thể biết rằng nếu trời không nóng, người chết trong bảy ngày được âm ty thả về, có thể sống lại. Sau khi pháp sư Duy Sùng hồi dương, Ngài lại sống thêm mười mấy năm nữa. Nếu thiêu sớm thì thật oan uổng cho một kiếp người! Cẩn thận thay!

Toàn bộ nội dung sách này tóm thuật việc cuối cùng của đời người, dù Tăng hay tục đều cần phải biết, không nên câu chấp, vì thế gọi là “Hành Trang Cho Ngày Cuối”. Nếu như xem hình thức biết nội dung và y theo pháp mà hành trì, khiến cho người sau này cũng niệm Phật thì ai nấy đều được thoát khỏi Ta Bà, đồng sanh về Cực Lạc. Thật không cô phụ tấm lòng của pháp sư Thế Liễu một phen từ bi trước tác vậy!Cảm Đề

Một hành trang một cuộc đời

Lang thang lữ khách quê nhà thời xa

Sen vàng nở giữa Ta bà

Trần gian sanh tử Phật Đà hiện thân.

Viên Giác đêm Thu năm At Dậu (2005).

Thiện Phước.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.