Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Thích Tuyên Hoá
Khai Thị — Tuyển bổ sung
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Giáo Dục Khởi Sự Từ Trong Bào Thai
Các vị Thiện Tri Thức! Hôm nay chúng ta họp mặt tại giảng đường này để cùng nhau thảo luận về vấn đề giáo dục. Giáo dục là căn bản của con người. Nếu chẳng quan tâm đến căn bản này thì tức là bỏ gốc theo ngọn, bỏ cái gần mà tìm cái xa.
Khi sự sống bắt đầu nơi bụng mẹ thì giáo dục bắt đầu; rồi những ảnh hưởng do tai nghe mắt thấy sẽ hun đúc thành hành vi của cả đời mình mai sau. Có câu rằng: "Gần đỏ thì đỏ, gần mực thì đen, nhuộm xanh ra xanh, nhuộm vàng ra vàng". Chúng ta có thể nói chẳng cần chờ sau khi lọt lòng mẹ, thành người rồi thì việc giáo dục mới bắt đầu, thật ra ngay còn trong bụng mẹ, chưa chào đời thì thai nhi đã hấp thụ sự dạy dỗ rồi. Nếu người mẹ có học thức thì thai nhi hẳn sẽ chịu ảnh hưởng khiến trở thành rất thông minh, rất có học vấn. Nếu lúc đang mang thai người mẹ thường hay nóng giận, thì sau này đứa trẻ cũng có tính giận dữ như thế. Nếu người mẹ tánh tình bướng bỉnh, không nghe lời ai phê bình khuyên răn, thì con em sau này cũng thế: nghĩa là rất cứng đầu bướng bỉnh, không chịu nghe ai khuyên bảo, tự mình độc đoán, không biết lắng nghe kẻ khác. Do đó giáo dục lúc mang thai quan trọng lắm.
Người đàn bà là mẹ của dân, là gốc rễ của đất nước. Mọi người nữ nên biết cách dạy con trẻ; lúc đang mang thai nên hiểu phương cách dạy dỗ bào thai. Bà mẹ không nên tranh, không tham, không truy cầu, không ích kỷ, không tự lợi, không vọng ngữ. Nếu người mẹ cứ làm những chuyện tranh dành, tham lam, truy cầu, ích kỷ, nói dối, hay tự lợi thì bà sẽ ảnh hưởng đến bào thai khiến thai nhi cũng sẽ có cái tâm lý tương tợ. Và rồi sau này khi em nhỏ lớn lên, em không thể trở thành công dân tốt của xã hội. Vì vậy trong thời kỳ mang thai bậc cha mẹ phải hết sức chú trọng đến vấn đề giáo dục này.
Sau khi em trẻ ra đời, cha mẹ phải làm gương cho con noi theo; không nên tranh dành, cãi vả, ích kỷ, tự lợi, tham lam, cầu cạnh, dối trá. Nếu cha mẹ làm những việc ấy thì con cái thấy sao sẽ bắt chước làm vậy. Thí dụ như việc nói năng: người lớn ai cũng biết, trẻ em nghe rồi thì nhái theo, cuối cùng cũng nói được. Trẻ em chịu ảnh hưởng (của cha mẹ) rất lớn. Do đó bậc làm cha mẹ không thể nói rằng mình chỉ biết nuôi con, chớ không biết dạy con. Các bạn biết nuôi con tức là giúp quốc gia sanh ra một công dân tốt. Ngược lại nếu không dưỡng dục, không dạy dỗ con cái thì bạn chưa làm tròn trách nhiệm đối với xã hội và quốc gia. Con cái đẻ ra mà mình dạy không tốt, khiến nó trở thành thiếu niên phạm pháp, thậm chí thành kẻ nguy hại của xã hội, đất nước thì cha mẹ phải gánh lấy trách nhiệm.
Do đó phàm làm cha mẹ, bạn nên xem việc dạy dỗ con cái là một việc vô cùng cấp bách ngay bây giờ. Không nên xem chuyện kiếm tiền, đeo đuổi danh, lợi là số một. Hãy xem sự dạy dỗ con cái là việc khẩn trương nhất. Các bạn kiếm ra bao nhiêu tiền cũng không bằng dạy dỗ con em mình cho thật tốt. Bởi vì nhờ đó mà các em sẽ biết thế nào là đạo làm người, thế nào là giữ gìn thân thể này. Do vậy, giai đoạn mà các em còn ở trong nhà, chưa nhập học, thì việc giáo dục cũng là trách nhiệm của cha mẹ.
Tới khi các em cắp sách đền trường thì các trường học là khuôn mẫu. Các thầy các cô phải tự mình làm gương cho các em, để gây ảnh hưởng khiến các em biết thế nào làm người có phẩm hạnh đức độ, biết làm sao hiếu thảo với cha mẹ, biết làm sao kính trọng bậc trưởng thượng. Ngay từ đầu mình phải dạy các em đạo hiếu. Vạn Phật Thánh Thành, trường tiểu học các thầy cô hết lòng dạy các em hiếu thảo với cha mẹ: rằng các em phải thay cha mẹ làm việc nhà, chìu theo ý tứ, vâng lời cha mẹ. Do đó khi các em bãi học về nhà, cha mẹ các em vô cùng sung sướng.
Các thầy cô nên lấy tinh thần "Được bậc anh tài trong thiên hạ để mình dạy dỗ" làm nghĩa vụ thiêng liêng của mình. Hãy nhận lấy trách nhiệm giáo dục em trẻ, dạy dỗ sao cho các em không hút thuốc, không uống rượu, không nghiện ma túy, không làm việc nam nữ loạn luân. Mình phải từ nơi đây mà tiến hành.
Căn Bản Làm Người Trước Tiên Phải Làm Tròn Chữ Hiếu
Phàm làm người, nếu chúng ta không làm một con người tốt thì không thể nào thành Phật, cho nên phải xây nền tảng làm người. Nền tảng làm người là gì ? Nền tảng làm người là hiếu, đễ, trung, tín, lễ, nghĩa, liêm, sỉ. Căn bản làm người dựa trên tám điều này, cho nên đức Khổng Tử có nói rằng: "Quân tử vụ bổn, bổn lập nhi đạo sanh; hiếu, đễ dã giả, kỳ vi nhơn chi bổn dã." (Bậc quân tử chú trọng đến cái gốc, vì một khi gốc đã vững thì Đạo theo đó sinh ra. Lòng hiếu thảo, và tình huynh đệ chính là gốc của con người vậy.) Như vậy căn bản làm người trước nhứt phải làm tròn đạo hiếu, kính lão trọng hiền; trông thấy người già cả xem như cha mẹ của ta,với bậc trung niên xem như anh chị, với hàng thiếu niên xem như con cái. Nếu có cái nhìn như vậy thì mới gọi là biết làm người. Cho nên người xưa dạy rằng: "Phụng sự tận tình bậc trưởng bối của kẻ khác cũng như phụng sự tận tình người lớn tuổi trưởng thượng trong nhà mình. Săn sóc hết lòng con em của kẻ khác cũng như săn sóc hết lòng con em nhà mình." Căn bản đạo làm người là kính mến bậc trưởng bối, tôn trọng bậc hiền đức, cung kính người tu đạo.
Trong chương Lễ Vận Đại Đồng của Đức Khổng Tử có nói: "...Cho nên người ta không phải chỉ lấy họ hàng mình làm người thân thích mà thôi, cũng không xem chỉ có con cái là con của mình mà thôi. Họ làm cho người già có chỗ an dưỡng cuối cùng, khiến người trẻ được hữu dụng, khiến cho trẻ thơ được phát triển. Những kẻ goá chồng, goá vợ, con côi, kẻ già không con nuôi, người tàn phế, hay tật nguyền đều được lo lắng săn sóc." Các vì vua, thánh hiền, các đấng minh quân biết đạo từ ngàn xưa đều trị lý thiên hạ như thế. Khi vua Văn Vương chấp chánh thi ân cho thiên hạ, trước nhứt Ngài lo chẩn tế khắp nơi bốn hạng người : goá chồng, goá vợ, con côi, kẻ già không con nuôi; do đó nhân dân trong đời nhà Châu ai nấy đều hưởng cuộc sống thanh bình an lạc. Bởi vì vua Văn Vương xem thiên hạ như một nhà, thế giới như một thể, nên không hề có sự phân biệt kẻ thân người sơ, kẻ xa người gần. Đó chính là sự khởi đầu của thế giới đại đồng. Mình phải bắt chước tinh thần như vậy khi học Phật. Nếu bạn đem tâm lượng và chí nguyện như vậy ra học Phật thì đức Phật nhất định sẽ hộ trì bạn. Ngược lại nếu bạn không noi theo gương đó, tuy niệm Phật, lễ Phật song tối ngày cứ sân giận tức tối, thì chẳng xong đâu, và bạn hẳn chẳng được ích gì trong đạo Phật.
Tôi không biết nói chuyện cao siêu, chỉ hy vọng các bạn hãy đem bố thí lòng sân giân nóng nảy của mình đi. Được vậy bạn đúng là chân chính bố thí. Nếu bạn chẳng thể bố thí đặng tính nóng giận thì bạn sẽ không tương ưng với Phật đạo.
Tôi không nhiều lời nữa, lời quá nhiều thì các bạn nhớ không hết và cũng chẳng ích chi. Ít lời,nhưng các bạn nhớ đặng, dù môt câu, rồi thật sự áp dụng nó: nếu các bạn thật sự thật hành các đức hiếu thảo, tình huynh đệ, trung thành, tín nhiệm, lễ mạo, nghĩa khí, liêm khiết, biết hổ thẹn, kèm theo đức không tranh, không tham, không cầu, không ích kỷ, không tự lợi, không vọng ngữ, thì là các bạn đã bước cái bước đầu tiên trên con đường của Phật dạy. Bước thứ hai cần bạn phải nỗ lực dũng mãnh tinh tấn hơn. Chúc các bạn mau thành Phật đạo!
(Giảng ngày 4 tháng giêng năm 1993 tại Pháp Giới Phật Giáo Ấn Kinh Hội, Đài Loan).
Không Tương Ứng Với Đạo
"Chúng sanh sở dĩ không đắc được Đạo chơn thật là vì có vọng tâm giả dối. Khi đã có tâm giả dối thì sẽ kinh động tới thần. Khi thần bị kinh động thì mình sẽ chấp trước vào vạn vật. Khi chấp trước vào vạn vật thì mình sanh ra tham cầu. Khi đã tham cầu thì sẽ sanh phiền não. Phiền não vọng tưởng thì thân tâm khổ đau. Do đó mình mới rớt vào chỗ ô trược, lưu lạc trong sanh tử, trầm luân nơi khổ hải và vĩnh viễn mất đi đạo chân thường. Đạo chân thường, kẻ ngộ tự mình chứng đắc. Đắc ngộ Đạo rồi thì luôn thường thanh tịnh."
(Thái Thượng Thuyết Thường Thanh Tịnh Kinh Lão Tử)
Vì sao bất luận mình dụng công thế nào cũng không tương ưng với Đạo được, cũng không thể tiến tới được. Đó là vì nguyên nhân nào vậy? Chỉ vì mình còn có tâm hư vọng, hư ngụy không chân thật. Mình còn thích điều xa xôi vời vợi, cầu danh tham lợi. Đó tức là những tâm hư vọng, có tâm hư vọng thì đối với tự tánh còn có sự giao động. Ví như một thùng nước, khi không khuấy động thì bao nhiêu cát bùn sẽ tự nó lắng xuống dưới đáy, mặt nước sẽ trở nên thanh tịnh. Nếu dùng một cây que mà quậy thì nước sẽ thành ô trược, cây que ấy ví như cái vọng tâm. Từ đó mình không phân biệt được cái nào giả và cái nào là thiệt, không phân biệt được thiện ác. Lúc ấy con mắt nhìn sự thật (Trạch pháp nhãn) sẽ không đủ, trí huệ cũng sẽ không hiện tiền. Khi nước ô trược không thanh tịnh thì mình sẽ chấp trước vào vạn vật, tâm thần rối loạn, tìm không ra con đường giải thoát. Vì sao vậy? Bởi vì mình chấp trước vào vạn vật thì sẽ sanh ra tâm tham cầu, cho vạn vật là chân thật. Khi sanh ra tâm tham lam cầu cạnh thì tự mình sanh phiền não. Mình tham cầu không được thì sanh phiền não, tham cầu mà được cũng sanh phiền não, bởi vì phiền não và vọng tưởng liên kết chặt chẽ với nhau. Do đó mình bị chìm ngập trong dòng nước ngũ dục của cõi ngũ trược ác thế này và không thể khôi phục lại được tánh thanh tịnh. Bởi thế cho nên sanh rồi lại chết, chết rồi lại sanh; sanh tử không ngừng và chẳng bao giờ chấm dứt. Lúc sanh ra mà chẳng biết vì sao được sanh, do đó hồ đồ mê muội. Khi chết đi, cũng không biết vì sao mà chết, lại cũng hồ đồ mê muội. Không những lúc sanh bị mê muội mà cho đến lúc chết cũng mơ hồ mê muội. Ngay như lúc sanh cũng là mê muội cả đời, không biết được chuyện gì cho rõ ràng. Vì thế luân hồi sanh tử đánh mất chân tâm, chân tâm đã đánh mất rồi thì mình lặn ngụp trong biển khổ, không ngoi lên, không bơi ra được. Nếu hiểu được đạo lý này thì mình sẽ giác ngộ, không bị những cảnh giới hư vọng làm cho xoay chuyển, mà trí huệ lúc nào cũng hiện tiền. Khi có trí huệ thì không còn điên đảo.
Kinh Lăng Nghiêm nói rằng: "Cuồng tâm đốn hiết, hiết tức bồ đề," tâm điên cuồng hư ngụy chấm dứt thì sự chấm dứt ấy tức là giác ngộ. Vì sao không tương ưng với Đạo? Là bởi vì tâm điên cuồng hư ngụy chưa ngừng nghỉ. Tâm điên cuồng này cũng chính là tâm không bằng lòng với hiện thực, cũng chính là tâm tham lam không đáy, cũng chính là lòng thương yêu ghen ghét. Nếu dứt được cái tâm này thì đó là trí huệ, cũng chính là giác ngộ, cũng chính là bản thể của Phật tánh. Song le con người ai cũng quên mất đạo lý này, do đó trở nên mê muội. Trong cảnh giới mê muội lại cho rằng sung sướng, khoái lạc, vui vẻ lắm, rồi chẳng tìm cách thoát khỏi biển khổ sanh tử của Tam Giới.
Mụt Nhọt Mặt Người Đời Hiện Tại
Hôm nay giảng hai công án về sát sanh. Vào khoảng trước sau năm 1945, tại chùa Thừa Thiên, tỉnh Tô Châu, Trung Quốc có vị hòa thượng trụ trì. Tuy vị nầy là người theo đạo Phật, nhưng tin ngoại đạo, trong chùa miếu thờ Tiên Hồ Ly. Do đó hồ ly ở vùng miếu nầy ra vào tự do, không bị xua đuổi, nó cũng không sợ người. Người và hồ ly ở chung, bình an vô sự.
Lúc đó, Hòa Thượng Đại Minh làm thủ tọa ở đây, đang bế quan duyệt đọc đại tạng kinh. Hồ ly cũng đến phòng hoà thượng đồng tu. Thủ tọa duyệt kinh, nó nằm ngủ trên tấm đệm thủ tọa lạy Phật. Khi thủ tọa đến lạy Phật bảo nó: "Ta muốn lạy Phật, mầy ra ngoài đi!" Lúc đó hồ ly lửng thửng bước ra khỏi phòng. Chờ khi thủ tọa lễ xong, nó lại vào, dĩ nhiên là ngủ trên tấm đệm bái Phật. Ngày nào cũng như thế trải qua thời gian dài, hai bên thành như bạn đạo.
Một ngày kia, hòa thượng thủ tọa có chút nóng tính, muốn bái Phật bèn bảo nó: "Mầy phải ra ngay, không ta đánh chết mầy!" Hồ ly trưng mắt nhìn như không lý đến hòa thượng, nó tiếp tục nhắm mắt, ngủ tiếp. Nó nghĩ đại khái: Người tu hành chân chánh, từ bi là hoài bảo, phương tiện làm cửa ngỏ, cho nên không đi.
Bấy giờ, thủ tọa tức giận: "Há như thế sao! Khách đoạt ngôi vị chủ đơn giản vậy sao, ta đánh chết mầy!" Nói xong lấy cây thước vuông uy hiếp nó, buộc nó phải đi. Hồ ly không lý gì đến cử động nầy, thủ tọa còn cơn nóng vung thước vuông đánh hồ ly, không ngờ trật tay đánh vỡ đầu hồ ly, não máu chảy ra đỏ cả tấm đệm bái Phật, thế là nó bị đánh chết. Thủ tọa phạm tội sát sanh, lòng vô cùng hối hận, không biết giải quyết thế nào cho ổn. Nghiệp tội nầy làm sao tiêu đây? Nghĩ quanh nghĩ quẩn, nghĩ không ra cách nào. Bỗng nhiên linh cơ mấp máy, như có tiếng ai vừa nói, đánh chết hồ ly, đem thịt nó cho người chung quanh ăn, nghiệp tội sẽ hết. Cuối cùng lóc da hồ ly, đem thịt cho người làm công ăn. Thủ tọa cho rằng như vậy đã giải quyết xong.
Không ngờ bảy ngày sau, linh hồn hồ ly nói với thủ tọa: "Tôi đã đến Diêm Vương cáo tố ông, ông phải đền mạng cho tôi." Thủ tọa sau khi ngồi thiền nghe như vậy, kinh khủng muôn phần, cuối cùng phải niệm chú Đại Bi. Bởi sức gia trì của chú, hồ ly không thể tiếp cận thân thể của hòa thượng, cho nên không làm hại được ông, nhưng nó không bỏ đi, lúc nào cũng đến quấy nhiễu ông. Sau bảy ngày hồ ly biết không thể báo cừu, bèn tìm viện binh. Quí vị nghĩ thử xem, nó mượn binh nào đây? Đó là âm hồn của binh sĩ Nhật Bổn chết trong trận Nhật Bổn xâm lăng Trung Quốc. Hồ ly chiêu tập rất nhiều binh đội đến, hướng vào thân thể thủ tọa dùng đạn pháo bắn vào, oanh kích rất nhiều ngày cũng bắn không trúng thân thể của thủ tọa. Vì sao? Vì thủ tọa đem hết tinh thần tụng chú Đại Bi, không rời thiền sàng, đạn pháo chỉ rơi bốn bên của thủ tọa, cho nên bắn hoài không trúng.
Thủ tọa không ăn không uống nhiều ngày, thực tại sức cùng lực kiệt, trong một lúc tinh thần hốt hoảng, đầu gối bên phải bị pháo trúng, âm binh Nhật Bổn bèn thối lui. Thủ tọa giải trừ được trận pháo kích uy hiếp, lòng rất sung sướng, cho rằng vô sự. Vừa mới nghĩ như thế, cảm giác bị pháo trúng phát đau, cúi đầu nhìn xuống, đầu gối có mụt nhọt giống mặt người, có miệng, có răng, vừa sưng vừa đau, không thuốc nào chửa khỏi.
Một ngày kia, người chung quanh nói với ông: "Lấy thịt mỡ đắp lên miệng mụt nhọt, có thể bớt đau.", ông làm theo quả nhiên có hiệu quả. Nhưng khi thịt bị mụt nhọt mặt người ăn hết, lại bắt đầu đau. Cứ như thế hành hạ hoài, khổ không chỗ nói. Trải qua nhiều ngày đau khổ, thủ tòa giác ngộ chỉ có tiêu trừ nghiệp chướng mới khỏi khổ. Cuối cùng nhận chân tu hành, không để ý đến đau đớn. Ông cố nhịn trăm phương khổ sở, nhất tâm bái Phật, sám hối nghiệp sát, trải qua ba năm mới thuyên giảm.
Vị hòa thượng thủ tọa nầy là vị Hoà Thượng đi tham học bái phỏng các bậc tu hành Thiện tri thức khắp nơi. Ông từng triều bái tứ đại danh sơn (Ngũ Đài Sơn, Nga My Sơn, Cửu Hoa Sơn, Phổ Đà Sơn) cho đến bát đại tiểu sơn trong thiên hạ. Tuy có lỡ tay đánh chết hồ ly, cũng đã sám hối bái Phật mới tiêu trừ nghiệp chướng. Do đó phải biết, nghiệp báo sát sanh thật là tệ hại. Các vị chú ý, cần phải làm nhiều công đức phóng sanh. Nếu vô ý sát sanh, sẽ mắc bệnh lạ lùng, không cách nào chửa trị, hoặc thành người tàn phế, trọn đời khó chịu!
Mụt Nhọt Mặt Người Đời Quá Khứ
Thời vua Ý Tông đời Đường, có vị Quốc Sư, tên gọi là Ngộ Đạt Thiền Sư. Khi ông ở chùa Cư An, Trường An giảng kinh, vua Ý Tông thân hành đến dự thuyết pháp, đặc biệt cúng dường một tòa trầm thủy đàn hương. Lúc bấy giờ, quốc sư sanh tâm kiêu ngạo, tự nhận mình là cao tăng nhất đời nầy. Không ngờ vừa có vọng tưởng, hộ pháp long thần liền rời khỏi ông. Bấy giờ trái chủ mười đời của ông ta nhân cơ hội nầy tìm cách báo thù, đánh vào ống quyễn ông một cái. Từ đó, đầu gối ông phát mụt nhọt có hình mặt người, có lông mi, có mắt, có miệng, có răng, mỗi ngày đòi ăn thịt, uống rượu. Nếu không cho thịt rượu, mụt phát đau đớn, khổ không thể tả. Cả đám y sư bó tay chịu thua.
Quốc Sư Ngộ Đạt, lúc chưa hiển đạt, có một năm ngụ tại chùa có vị tăng phát một mụt độc quái ác, miệng nhọt chảy nước, chảy máu, mười phần dơ bẩn, vả lại mùi xông hôi thúi, khiến người người tránh xa, không ai dám gần. Lúc đó Thiền Sư Ngộ Đạt trú ngụ cách có một cửa sổ, ngày ngày chiếu cố, không ngại mùi hôi thúi phục dịch vị tăng nầy. Không cần biết đến thời gian, hết hè sang thu, khí hậu trở lạnh, mụt độc của vị tăng dần dần thuyên giảm. Lúc sắp chia tay, vị tăng có bệnh nói với Thiền Sư Ngộ Đạt: "Cám ơn ngài chiếu cố, ngày sau nếu ngài có chuyện gì nan giải, có thể đến Mông Sơn, Tứ Xuyên tìm tôi, trên núi có hai cây tùng to để ngài dễ nhận. Tên tôi là Ca Nặc Ca." Thiền Sư Ngộ Đạt hồi tưởng lại chuyện cũ, bèn lên Mông Sơn tìm vị sư bị mụt độc khi trước. Từ xa trông lên lưng chừng núi, đã thấy hai cây tùng cao ngất tận chín tầng mây. Đến trước hai cây tùng, phát hiện có một ngôi tự viện bằng vàng xanh rực rỡ, định tìm vị tăng, thời đã thấy ông nầy đứng trước cửa chùa mỉm cười đưa ông vào. Thiền Sư Ngộ Đạt đảnh lễ xong bèn kể đầu đuôi nỗi khổ của mình. Vị tăng bày thiền sư sáng mai xuống con suối dưới hốc đá rửa đi, thời bệnh khỏi. Sáng ngày thứ hai, tiểu đồng đưa ông đến con suối dưới hốc đá. Đang lúc rửa ráy vết nhọt, mụt nhọt miệng người phát ra tiếng nói: "Không cần nữa! Giữa chúng ta có đoạn cừu oán chưa hết. Ngài là cao tăng, đọc nhiều hiểu rộng, nhất định có đọc qua sử Tây Hán, chắc biết chuyện Viên Án chém Triệu Thố không? Viên Án là ông bây giờ, còn Triệu Thố chính là tôi. Ông tu đã mười đời, tu hành chân chính, tôi không tìm được dịp báo cừu. Hiện nay ông sanh tâm kiêu mạn, khiến tôi có cơ hội, may có Tôn giả Ca Nặc Ca giàu lòng từ bi, hóa giải oán cừu giữa chúng ta, Tôn giả đã dùng phép tam muội rửa tôi, từ nay về sau, không còn oán hận ông." Quốc Sư Ngộ Đạt sau khi nghe hồn phiêu phách tán tận chín tầng mây, cấp tốc vốc nước rửa mụt độc, đau nhói tận xương, hôn mê bất tỉnh. Một thời gian lâu ông mới tỉnh, nhìn đầu gối không còn thấy dấu vết mụt độc nữa. Bấy giờ mới biết vị tăng đó là thánh, những tưởng trở lại chùa lễ bái, vừa quay đầu lại, chẳng thấy chùa đâu cả. Cuối cùng lấy cỏ bện lều, sớm chiều lễ tụng, tu phép sám hối, cho nên nay mới có bản Từ Bi Tam Muội Thủy Sám. Hai công án kể trên, đại đồng tiểu dị, khiến người cảnh tĩnh nhân quả báo ứng mảy may không sai sót. Chuyện trên là báo ứng ngay đời nầy, chuyện dưới báo ứng sau mười đời. Tóm lại, nghiệp duyên thành thục, thời khắc đến, rốt lại phải chịu quả báo. Hôm nay giảng công án nầy, để mọi người hiểu sát sanh có hại, không nên xem chuyện đó là trò chơi. Hiện nay khoa học càng tiến bộ, võ khí giết người càng tệ hại hơn nữa. Chủng chủng nhân quả làm sao tiêu trừ đây? Hiện tại thế giới khói đen chướng khí, một cuộc đại chiến có thể xảy ra bất cứ lúc nào, quỉ oán hờn mượn cơ hội nầy báo thù. Cho nên nói oan oan tương báo, biết bao giờ mới hết? Ngoại trừ không sát giới; nếu không, vĩnh viễn không có lúc nào an tịnh.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
