Tịnh Độ Vấn Đáp

Đặc biệt là hiện nay, con người phiền não tập khí rất nặng, chúng ta cần phải có tâm tốt giúp đỡ họ. Khi làm việc, thông thường dễ xảy ra những chuyện hiểu lầm. Nếu như chúng ta không có trí tuệ, phương tiện thiện xảo khi làm việc thì rất dễ xảy ra phiền não. Đây là một điều khó tránh khỏi. Cho nên cổ nhân nói: “Nhiều việc không bằng ít việc, ít việc không bằng vô sự”. Phật tử nên gặp những người lớn tuổi, tâm sự trò chuyện để họ chỉ vẽ thêm những kinh nghiệm của người đi trước. Mình không chỉ biết quản lý nhân sự mà còn phải biết quản lý quan hệ xử sự trong công việc cho có kết quả.

Quản lý con người là một điều rất khó, dễ nảy sinh phiền não. Do đó cần phải có trí cao, nhà Phật gọi là “phương tiện thiện xả”. Điều tối quan trọng trong quản lý nhân sự là “bình đẳng”, tâm không thiên lệch, nếu không thì khó tránh khỏi việc tạo nghiệp. Người nào đối xử với ta tốt một chút, ta quan tâm nâng đỡ họ; người nào đối với ta không tốt, thấy sai phạm, mình tìm cơ hội gây những khó khăn cho họ. Điều này chính là tạo nghiệp, nhất định bị quả báo.

Trong đời sống hằng ngày, chúng ta thường gặp những tai nạn, vì sao vậy? Vì đời trước chúng ta đã tạo nhiều chướng nghiệp với người khác, hôm nay đủ duyên, họ trở lại cản trở ta.

Nhân quả báo ứng không một mảy may lẫn lộn.

Sau khi học Phật pháp, chúng ta thay đổi cách nhìn nhận, đối với mọi việc tâm vẫn yên bình, những chuyện thuận, nghịch đến, chúng ta vẫn chấp nhận, để rồi từ từ hoá giải các vấn đề thì nghiệp chướng sẽ được tiêu trừ.

Cho nên, người đệ tử Phật khi làm việc phải có trí tuệ, có lòng hoan hỷ thì mới cảm nhận được Phật pháp vô cùng ích lợi đối với chúng sanh. Nhiều người không có duyên với Phật pháp, khi gặp những chuyện rắc rối, họ không hóa giải được, thậm chí phải tìm cách tự tử. Tự tử không giải quyết được vấn đề mà hiện tại phải nhận chịu hậu quả. Người có trí tuệ, khi giải quyết vấn đề là phá mê khai ngộ. Cuộc sống giữa con người với con người có sự tương quan nhau rất mật thiết, điều quan trọng là phải chân thành với nhau. Phật tử hãy cố gắng học hỏi Phật pháp nhiều và khéo léo vận dụng vào trong cuộc sống để đem lại sự lợi lạc cho mình và tất cả mọi người.

HỎI:

Kính bạch Hoà thượng! Đại sư Chương Gia nói: “Ngài sinh ra đời là do được chư Phật và Bồ tát sắp xếp”. Vậy xin hỏi Hoà thượng: hàng phàm phu chúng con sinh ra đời có được chư Phật và Bồ tát sắp xếp không? Mong Hoà thượng giảng nói cho chúng con hiểu.

ĐÁP: Thời chúng tôi học Phật, cuộc sống vô cùng khó khăn. Phật pháp nói: “Pháp luân chưa chuyển, thì trước phải lo cuộc sống”. Điều này có nghĩa là: dù học đạo hay học thế học thì cuộc sống sinh hoạt ổn định là điều kiện trước tiên, cuộc sống không an định thì không cách gì an tâm học được. Do đó, Đại Sư Chương Gia khuyên chúng ta phải thiết tha cầu học Phật để làm lợi ích cho tất cả chúng sanh, thì được chư Phật Bồ tát, Long thiên quỷ thần hộ trì dù gặp cảnh nghịch hay thuận. Muốn được điều này, chúng ta phải xả thân phục vụ vì lợi ích mọi người, không nghĩ đến lợi danh toan tính vì mình thì Phật và Bồ tát sẽ gia hộ cho. Còn ngược lại, nếu chúng ta có kế hoạch gì riêng cho mình thì các Ngài không lưu tâm đến. Khi làm việc phải buông xả, không nhọc lòng dính mắc, chấp trước thì được các Ngài chiếu cố đến. Ngày trước, tôi cũng thường suy nghĩ nhiều nhưng sau này không nhọc lòng suy nghĩ nữa, để cho Phật và Bồ tát lo thì trong lòng mình càng thanh thản.

Muốn được như vậy thì phải có lòng tin tuyệt đối vào chư Phật và Bồ tát, nếu không thì không bao giờ có sự cảm ứng. Kinh “Lăng Nghiêm”

nói: “Dùng thân tâm này, kính lễ khắp cõi Phật thì mới gọi là báo ân Phật”. Nói tóm lại, sống và làm việc ở thế gian hoàn toàn vì Phật pháp, vì an vui cho tất cả chúng sanh. Người như thế mới được chư Phật, Bồ tát hộ trì và được các Ngài an bài sắp xếp. Khi làm việc phải tùy thuận nhân duyên, duyên chưa đến thì không có gượng ép một cách miễn cưỡng.

Nếu một người bình thường muốn được Phật và Bồ Tát an bài sắp xếp cuộc sống của mình, nhất định phải phát tâm. Nếu không phát tâm, hoặc là có nhưng không dũng mãnh, không chân thành thì cuộc đời của mình nghiệp chướng sẽ an bài sắp xếp, hoặc như người đời nói là “vận số an bài sắp xếp”. Người chân chính tu Phật, dùng nghiệp lực để chuyển thành nguyện lực. Đó mới thực sự được chư Phật, Bồ Tát chiếu cố, Thiên long, Thiện thần có trách nhiệm, luôn theo hộ trì cho mình.

HỎI:

Bạch Hoà thượng! Buổi chiều, khi đi tản bộ dọc bờ biển, đệ tử thấy những người làm ăn phi pháp.

Đệ tử muốn báo cho cảnh sát biết, nhưng chợt nghĩ lại thương cho hoàn cảnh cuộc sống của họ nên mới tìm cách mưu sinh như vậy, nghĩ thật thương xót. Vậy xin hỏi Hoà thượng: Phật pháp cùng với pháp luật nhà nước có giống nhau không?

ĐÁP:

Kinh “Phạm võng” dạy chúng ta: “Không làm quốc tặc, không dối quốc chủ”. Kinh “Trân bảo” dạy chúng ta: “Không buôn lậu, không trốn thuế quốc gia” Trên thế giới, quốc gia nào cũng có pháp luật riêng của nước mình. Riêng trong đạo Phật, đức Phật dạy chúng ta làm việc gì cũng phải hợp pháp lợi mình, lợi người. Bạn khởi tâm từ bi thương họ nên không đi trình báo cảnh sát về những việc làm phi pháp của họ. Nhưng các báo chí ở Tân Gia Ba cũng thường đăng tải những chuyện làm không hợp pháp và không ít người đã bị phát hiện và bị bắt. Phật pháp cũng không ngoài tình và lý. Mình là đệ tử Phật phải hiểu thật rõ ràng bổn phận của việc tu hành là vì xã hội, vì hạnh phúc an lạc cho quốc gia. Hạnh phúc không chỉ giới hạn tìm cầu cho riêng mình mà còn cho tất cả mọi người. Khi làm việc gì, ngoại trừ các điều ác, luôn làm các việc lành, phá mê khai ngộ, quên mình vì người. Muốn được như thế, Phật tử phải thường nghe học Kinh điển. Khi thấu triệt hiểu thông suốt thì pháp Phật và pháp thế gian chỉ là một, không có gì trái ngược nhau. Chúc bạn từ từ hiểu rõ điều này.

HỎI: Kính bạch Hòa thượng! Làm việc trong một tập thể, không thể không nghe những lời tà tri, tà kiến. Do đó khó tránh khỏi những ấn tượng không tốt mà sinh ra các phiền não. Vậy kính hỏi Hòa thượng: Những việc như thế thì nên xử lý như thế nào? Mong Hòa thượng chỉ dạy cho con rõ.

ĐÁP:

Việc này bạn nên học theo cư sĩ Hứa Triết ở Tân Gia Ba là tốt nhất. Bà ta nói rằng: “Tôi gặp những việc bất như ý, nghe những lời nói không được hay, giống như đi trên đường gặp người lạ nói chuyện. Tôi không để ý, không đem vào tâm mình” Vì thế, mình nên học theo bà: Gặp những chuyện gì, mình coi như khách qua đường, đừng đem vào tâm mình để rồi phiền não. Làm thế nào không để lại ấn tượng? Bạn gặp người qua đường, toàn là những người khách lạ, bạn có thấy không? Có thấy nhưng hoàn toàn không nhớ. Có nghe nhưng họ nói những gì chúng ta hoàn toàn không biết. Đó chính là không có ấn tượng, cũng là phương cách tốt nhất để mình tập tính buông bỏ.

HỎI: Kính bạch Hoà thượng! Có một số người giả dạng tu hành xuất hiện ở nhiều nơi để khất thực. Vậy kính hỏi Hoà thượng: chúng con nên học theo gương của bậc cao tăng Đạo An, bị người ta lừa gạt vẫn như như bất động, chỉ tặng cho họ một câu “A Di Đà Phật” để kết duyên với họ. Như thế có đúng không? Xin Hoà thượng chỉ dạy cho con rõ.

ĐÁP:

Cả hai đều tốt. Phật tử bố thí cúng dường cho họ để kết duyên. Phật tử biết họ là giả, như vậy có nghĩa là mình không bị lừa, mà còn niệm mấy câu A Di Đà Phật để tặng cho họ và kết duyên với họ là điều rất tốt.

HỎI: Kính bạch Hòa thượng! Con quyết tâm một đời này niệm Phật vãng sanh về Tây phương Cực lạc nhưng chồng con không muốn cho con phát nguyện như vậy. Con trai con cùng mọi người muốn con ở thế gian để hộ trì chánh pháp cho được lâu dài, không đi đến hủy diệt. Vậy kính hỏi Hòa thượng, như vậy có đúng không? ĐÁP: Đây là do tâm nguyện của Phật tử, không nên nghe theo gia đình, người thân một cách miễn cưỡng. Mọi người tin hay không mình không cần biết. Điều quan trọng là việc phát nguyện của chính mình phải mãnh liệt. Chúng tôi chỉ khích lệ tinh thần, không nên nương nhờ hy vọng vào ai cả. Cho nên chư Phật và Bồ Tát dạy chúng sanh cũng vậy: Chúng ta tự tin vào mình và nỗ lực tu hành. Nếu hy vọng nhiều thì thất vọng cũng nhiều, nếu không có hy vọng cũng không bị phải thất vọng. Điều này chúng ta cần phải học tập.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Buôn bán cổ phiếu là thiện nghiệp hay ác nghiệp? Xin Hòa thượng chỉ dạy cho con hiểu.

ĐÁP:

Tôi không hiểu gì về cổ phiếu. Nếu nó mang tính chất bài bạc thì người học Phật như chúng ta không nên làm. Nếu đó là một hình thức tiết kiệm như ngân hàng thì có thể được. Tiết kiệm ngân hàng thì không có tội, còn mang tính bài bạc thì nhất định lỗi rất lớn vì nó làm tăng trưởng lòng tham muốn. Người chân chánh tu học không cần giữ gìn tiền bạc, giữ gìn tiền bạc là một điều sai lầm. Các khổ nạn ở thế gian phần nhiều là do thiếu tiền. Chúng ta có dư thì nên đem bố thí cứu giúp cho những người bị khổ nạn, không nên cất giữ. Phật dạy chúng ta có tiền của đem cứu giúp mọi người thì người đó mới thực sự là phú quý.

Bạn có biết tiền tài từ đâu mà đến không? Đó là do chúng ta đời trước bố thí cứu giúp mọi người thì bây giờ phước báu đến với chúng ta. Ta càng bố thí thì tiền tài sẽ đến càng nhiều.

Còn buôn bán cổ phiếu, nếu được, thì chỉ trong khoảng thời gian, có khi còn mất trắng. Nhưng khi có nhiều tiền thì không nên có tâm hưởng thụ vì hưởng thụ rất dễ bị đọa lạc. Do đó, Phật dạy chúng ta cần phải buông “cái được”, khi có phước báu phải biết cúng dường bố thí cứu giúp mọi người. Người trí huệ là người biết sống một cuộc sống tri túc(biết đủ), không có tâm tham cầu hưởng thụ vật chất. Nếu có dư, họ đem ra cứu giúp cho tất cả chúng sanh hoạn nạn. Đó mới chính là công hạnh của bậc Bồ tát. Do đó, điều tốt nhất cũng không cần phải gởi tiết kiệm, có khi còn bị mất của.

HỎI: Kính bạch Hoà thượng! Đứa con trai của con muốn chuyển thân nam thành thân nữ. Nhiều người bảo con nên tụng Kinh “Địa tạng” cầu nguyện cho nó, có người lại bảo niệm danh hiệu Bồ tát Quán Thế Âm, tụng chú tiêu tai kiết tường. Lại có người bảo tụng kinh “Thuỷ sám”. Sáng tối con đều theo thời khoá tụng Kinh Địa Tạng, Chú Kiết Tường, Đại Bi Chú mấy tháng nhưng không có kết quả. Xin Hòa thượng chỉ dạy cho con nên làm cách nào?

ĐÁP:

Đây là chuyện gia đình của bạn, người bên ngoài không thể hiểu hết. Người hiểu rõ việc không ai hơn chính là bạn. Con bạn muốn phẫu thuật thì bạn hãy cứ mời bác sĩ đến chẩn đoán và kết luận như thế nào, sau đó mới quyết định được. Còn tụng Kinh niệm Phật thực sự có cảm ứng nhưng vì bạn tụng quá nhiều loại nên khó có kết quả. Người xưa nói: “Thành thì linh”. Khi phát khởi lòng chân thành để tụng kinh, niệm phật, trì chú thì tâm sẽ thanh tịnh. Được vậy mới có sự linh cảm. Sở dĩ bạn niệm không có kết quả là do mỗi ngày tụng kinh, niệm Phật, trì chú xen tạp như thế thì làm sao cảm ứng được. Kinh nào, chú nào hiệu quả cũng như nhau, không nên cho kinh này hay, kinh kia không hay. Tu tập không nên xen tạp quá nhiều, sẽ làm cho tâm bạn khó an định được. Phải có lòng tin tuyệt đối vào pháp tu của mình, liên tục như thế mới có hiệu quả được.

HỎI:

Kính bạch Hoà thượng! Bây giờ giấy viết, chữ viết phổ biến rất nhiều. Mỗi năm, nơi công xưởng con đang làm việc sản xuất ra lượng giấy viết chữ rất nhiều. Nhưng phần đông người ta dùng giấy viết chữ để gói đồ dùng. Xin hỏi Hòa thượng như vậy có bị tổn phước và bị quả báo không? Kính xin Hòa thượng giảng nói cho chúng con hiểu.

ĐÁP:

Giấy viết chữ thời nay so với thời xưa quá rẻ, hơn nữa bây giờ các sách báo phần nhiều dạy người ta sát sanh, trộm cắp, tà dâm, nói dối, rất ít sách báo dạy cho con người những điều hay lẻ phải. Thời nay, phần nhiều người ta ít quý tiếc phước báu. Giấy viết chữ ngày xưa phần lớn dùng để viết lại những lời dạy của Thánh hiền để truyền dạy đạo đức cho con người. Do đó, người ta rất tôn kính giấy viết chữ, không vứt bỏ tùy tiện hoặc dùng lau chùi đồ đạc bàn ghế, gói các đồ vật. Người quý tiếc giấy viết chữ chính là tích chứa phước đức, tôn kính lời thánh hiền. Chúng ta không được lấy giấy có in tượng Phật, Kinh pháp bỏ đi, rồi giẫm đạp lên. Đó là hành động tích phước. Tượng Phật, Kinh sách bị hư hoại, ta làm lễ rồi mới đem hỏa thiêu. Điều tốt nhất là nên đưa đến chùa viện để hoả thiêu, không nên làm một mình hoặc đem đến nơi khác. Nên đem đến những vùng hoang vắng, sạch sẽ để hoả thiêu và rải ra đất. Đó là thể hiện lòng tôn kính. Nhưng bây giờ là thành phố nếu làm như thế thì dễ gây ra hỏa hoạn phạm pháp. Điêàu tốt nhất đem vào chùa viện có lò thiêu để hỏa thiêu. Nếu Kinh sách thêu bằng vải lụa thì không nên hỏa thiêu vì đã trải qua lịch sử mấy trăm năm, một số ít thì gần đây. Nếu cũ quá thì đem tu sửa hoặc dán lại. Đây chính là phẩm vật lịch sử Phật giáo, là nghệ thuật của Phật giáo, chúng ta cần phải quý trọng, không nên đem hỏa thiêu. Bây giờ việc in ấn rất phổ thông dễ dàng, những tác phẩm không mang tính nghệ thuật thì đem hỏa thiêu cũng không sao. Ngoài ra chúng ta cần phải hiểu: Giấy viết chữ không nên gói thức ăn bởi vì chất mực in trên giấy dính vào thức ăn rất độc, nếu gói như thế thì không nên dùng.

HỎI:

Kính bạch Hoà thượng! Có người nói: Nếu dùng xâu chuỗi làm bằng ngà voi niệm Phật một thời gian thì chúng voi sẽ đến đòi mạng. Do đó, con không dám đưa tặng cho người khác. Vậy Xin hỏi Hoà thượng: Bây giờ con phải làm thế nào đối với chuỗi bằng ngà này? Xin Hoà thượng chỉ dạy cho con hiểu.

ĐÁP:

Phật tử nên đem xâu chuỗi đó cúng dường cho một vị chân chính tu hành, đủ đức độ để cảm hoá bởi mình chưa đủ đức độ để cảm hoá nó. Đây là việc đúng nhất, là tâm từ bi.

Người tu học Phật pháp chẳng những không được ăn thịt chúng sanh, mà cũng không được mặc y phục may bằng da của các loại động vật bởi vì như thế là làm thương hại đến tánh mạng chúng sanh. Cho nên, lấy da làm giày, may áo cũng giống như ăn thịt chúng sanh vậy. Trong “Bách trượng thanh quy” nói rằng: “Người từ bảy mươi tuổi trở lên, cơ thể suy nhược, không có đồ ấm thì dễ ảnh hưởng đến sức khoẻ, cho nên cho phép dùng nhưng phải ra bạch cho chúng biết: “Con cần mặc áo ấm bằng da để giữ gìn sức khoẻ”. Đó là những trường hợp đặc biệt, có thể duyên khai mở.

HỎI:

Bạch Hòa thượng! Con luôn muốn khuyên nhắc, giúp đỡ mọi người làm việc thiện. Thế nhưng, sau một thời gian trong tâm ý con lại muốn lãnh đạo và truyền mệnh lệnh để sai bảo. Kính hỏi Hòa thượng: Làm sao mà mình không rơi vào việc chỉ đạo sai khiến người khác? Mong Hòa thượng chỉ dạy cho con hiểu.

ĐÁP: Ban đầu là phụ giúp, hướng dẫn người khác làm việc tốt, sau đó lại muốn lãnh đạo người khác. Nguyên nhân là do tính chủ quan, ngoài ra còn do tập khí phiền não. Đó chính là ý niệm muốn khống chế người khác nghe theo lời mình. Người học Phật nhất định phải khống chế tập khí của mình là chính yếu, buông bỏ ý niệm khống chế người khác mới đúng thật là hành Bồ tát đạo. Nếu ở đâu bạn cũng muốn làm những chuyện như vậy thì một cách vô tình tự mình tạo thành những chướng ngại trên con đường tiến tu của chính mình, không thể sống hòa hợp với mọi người. Những ý tưởng, hành vi này hoàn toàn không tốt, cần phải điều chỉnh lại. Nhà Nho dạy con người phải luôn biết “khiêm hạ”, chỉ có khiêm hạ mới vì chúng sanh phục vụ, mới thực hành hạnh bố thí cúng dường. Không có lòng khiêm hạ thì sanh tâm cống cao ngã mạn, ở đâu cũng muốn chỉ huy người khác, dùng mệnh lệnh để thay đổi, chỉ bày. Bản thân mình chưa hiểu hết mà hay đi chỉ trích người này, người kia, đó là làm chướng ngại con đường tu tập của mình.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Người dân quê con sống bằng nghề đánh bắt cá, nghiệp sát rất nặng. Vậy xin hỏi Hoà thượng làm sao để cho họ kết duyên với Phật pháp? Mong Hòa thượng chỉ dạy cho con rõ.

ĐÁP:

Điều đầu tiên giúp họ hiểu về Phật pháp là phải có người giảng giải cho họ nhận hiểu về đạo lý nhà Phật. Nếu không có người giảng giải thì đến đạo tràng thỉnh băng đĩa hoặc quyển sách “Liễu phàm tứ huấn” đưa đến tận nơi cho người ta xem. Những băng đĩa này dành cho những người sơ cơ rất hợp, có thể dùng những phương tiện này để dẫn dắt họ.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Người đã hôn nhân và người chuẩn bị kết hôn. Đối với một Phật tử về phương diện này chủ ý như thế nào? Xin Hòa thượng chỉ dạy cho đệ tử rõ.

ĐÁP:

Những người đã kết hôn và chuẩn bị kết hôn nên đến gặp các bậc lớn tuổi để thưa hỏi, các bậc này có những kinh nghiệm nhiều hơn và sẽ chỉ dạy cho các bạn. Kết hôn - điều quan trọng đầu tiên không chỉ chàng trai và cô gái hiểu nhau, mà cả hai còn phải hiểu về cuộc sống sinh hoạt của hai bên gia đình. Nếu gia đình ba đời tổ tông, ông bà, cha mẹ tu tập tích chứa phúc đức thì nhất định con cháu của họ có phước, làm ăn phát đạt. Khi hai người đến với nhau để xây dựng một gia đình phải có lý tưởng và mục đích rõ ràng, không thể chỉ dùng tình cảm, tình cảm chỉ là giai đoạn ban đầu, không tồn tại lâu dài được. Khi sống chung, cả hai phải đương đầu với thực tế, nếu hai người không trải qua giai đoạn khảo nghiệm thực tế thì rất nguy hiểm. Hiện tại, tình trạng ly hôn rất cao vì ít ai suy nghĩ đến nhân tố này. Là người Phật tử, khi lấy vợ lấy chồng đối tượng của mình nhất định phải là Phật tử. Giống như đạo tràng của chúng ta tu Tịnh độ, mục tiêu chính là tu tâm cho thanh tịnh, hai người phải tu thanh tịnh, pháp môn giống nhau, mục tiêu cũng giống nhau, lý tưởng đồng bạn đạo mới tốt. Người học Phật cần phải hiểu được: Thường giữ cho tâm thanh tịnh, thân thể nhẹ nhàng, thân tâm nhẹ nhàng thì phát sanh trí tuệ mới giải quyết được mọi vấn đề.

Vợ chồng phải định hướng con đường hướng về phía trước cho thật tốt đẹp. Tình cảm chỉ là nhịp cầu ban đầu, đến khi thành vợ chồng sống với nhau bằng đạo nghĩa mới trọn vẹn được. Quên mất đạo nghĩa thì chỉ còn là những ảo tưởng trong hiện tại mà thôi, hôn nhân như thế thì làm sao lâu dài được.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Bị người khác hiểu lầm có nên bày tỏ cho họ hiểu không? Làm thế nào để biết những việc gì cần phải giải thíc và việc gì không cần giải thích? Mong Hòa thượng chỉ bày cho đệ tử hiểu.

ĐÁP:

Tùy chuyện mà quyết định, có những chuyện hiểu lầm chúng ta im lặng, không cần giải thích, còn những chuyện cũng cần phải trình bày giải thích. Khi giải thích phải tạo ra lợi thế cho đối phương, được như thế mới mang lại kết quả. Còn im lặng, không giải thích cho đối phương mà vẫn có lợi cho họ, chỉ cần “không vì mình mà luôn vì người”. Theo lời dạy này mà làm, thì rất có hiệu quả.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Thời gian học tập theo chương trình thế học, con thấy phí thời gian nhiều, cho nên muốn dùng thời gian này để học Phật pháp. Nhưng nếu học Phật pháp mà không có trình độ thế học cũng không được, bởi bằng cấp thế học là phương tiện để xin việc làm và kiếm tiền sinh sống. Do đó, học thế học không giỏi thì học Phật pháp cũng không giỏi. Xin hỏi Hòa thượng như thế nào là tốt? Mong Hòa thượng chỉ dạy cho đệ tử rõ. ĐÁP:

Phật tử trước tiên nên học hết chương trình thế học và chọn cho mình một nghề nào đó hợp với mình để giúp cho mình trong đời sống sinh hoạt. Cuộc sống không cần phải bận tâm quá nhiều chuyện làm giàu, thời gian trôi qua rất nhanh phải toàn tâm toàn ý, tập trung vào chuyện học Phật. Nhưng trong Kinh Phật nói: “Pháp luân chưa chuyển thì lo cuộc sống trước”. Thực tế là vậy: Nếu cuộc sống chúng ta có vấn đề gì thì chúng ta khó có tâm tư để vào chuyện học Phật. Cho nên những Phật tử tại gia, nhất định phải có cuộc sống gia đình ổn định, khi mình học Phật mà mọi người trong gia đình sống an vui hoan hỷ thì việc học Phật như thế mới thật sự có kết quả.

Thời xưa, người xuất gia phần nhiều tu hành thành tựu đạo nghiệp, so với người xuất gia thời bây giờ. Nguyên nhân là: Ngày xưa cư sĩ, Phật tử cúng dường cho chư tăng bằng ruộng đất. Chùa viện dùng đất đai đó để canh tác cày cấy, kinh tế nhà chùa có sự thu nhập ổn định. Vì vậy họ không có tâm trông vào tín thí, không có lập đàn cúng kính, nhận đám này, đám kia… cho nên tâm an ổn, việc tu đạo rất dễ thành tựu. Bây giờ khó khăn, các chùa không có tài sản cố định, không có sự thu nhập, cho nên chùa viện bây giờ, thu nhập hoàn toàn dựa vào việc cúng kính, đàn tràng pháp hội. Vì vậy con đường xuất gia tu đạo của người bây giờ khó thành tựu được đạo nghiệp. Chúng ta để tâm quán sát, các Phật tử tại gia tại sao tu tập thành tựu được? Vì gia đình họ có kinh tế và sự thu nhập ổn định, do đó tâm của họ an định thanh tịnh hơn người xuất gia là vậy. Người xuất gia sống trong hoàn cảnh hiện tại cần phải như lý, như pháp mà tu hành thì đạo nghiệp cũng rực sáng. Nếu người xuất gia thiếu niềm tin thì dựa vào đâu để sống? Dựa vào tượng Phật, Bồ tát bằng gỗ bằng đá có sống được không? Bản thân mình không đủ niềm tin thì đã khó rồi. Phải có niềm tin vào chư Phật và Bồ tát một cách tuyệt đối không chút nghi ngờ dù đói chết cũng cam lòng. Phật và Bồ tát không bao giờ bỏ chúng ta, vừa có khổ nạn là có người đến cứu giúp chúng ta. Nếu như thiếu niềm tin thì không có sức gia trì Tam bảo.

Chúng ta không nắm kinh tế, chẳng biết có người nào đem đến cúng dường, chỉ có niềm tin và chuyên tâm niệm Phật cầu vãng sanh về Tây phương Cực lạc. Dù không có tài sản kinh tế nhưng tâm kiên định niệm Phật, càng niệm càng nhất tâm. Một ngày không ăn, thì một ngày niệm Phật, hai ngày không ăn thì hai ngày niệm Phật, tới ba bốn ngày thì chúng ta sẽ được vãng sinh. Chúng ta cần phải có tâm niệm như vậy, nhất định không có tham sống sợ chết. Trong quyển sách “Tịnh độ thánh hiền lục” có nói về Pháp sư Doanh Kha vào đời nhà Tống, Ngài niệm Phật ba ngày không ăn uống, không ngủ nghỉ, nhất tâm niệm Phật A Di Đà như thế, đến ngày thứ ba đức Phật A Di Đà đến đưa Ngài về Tây phương. Đó là một minh chứng cho chúng ta thấy. Vậy chúng ta cần gì phải lo sợ! Kinh “A Di Đà” nói: “Niệm từ một ngày cho đến bảy ngày… thì nhất định vãng sinh”, như thế chúng ta có lòng tin vững chắc, vĩnh viễn giữ tâm cho chân thành, thanh tịnh, không hướng ngoại phan duyên.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Phong thủy nhà cửa, mồ mả ông bà tổ tiên có ảnh hưởng gì đến con cháu hiện đời không? Xin Hòa thượng giải bày cho chúng con hiểu.

ĐÁP: Nếu “Chuyển được cảnh thì đồng với Như lai.” Tâm không bị dao động bởi cảnh duyên bên ngoài thì có thể chuyển được mọi vật chung quanh. Ngay đây bạn đâu còn ảnh hưởng gì đến mồ mả phong thủy. Thí dụ như tôi khen bạn thì bạn vui mừng, tôi trách bạn thì bạn tức giận, đó là tâm của bạn bị cảnh chuyển, chịu ảnh hưởng xung quanh. Cho nên phong thủy, vận mạng chính là nơi mình. Tôi trách bạn, bạn không tức giận, tôi khen bạn, bạn cũng chẳng vui. Tâm an nhiên thanh tịnh, không bị các cảnh duyên khuấy động thì phong thủy không bao giờ ảnh hưởng liên quan gì đến bạn cả.

HỎI: Kính bạch Hòa thượng! Chú Lăng Nghiêm học rất khó thuộc bởi vì nguyên âm toàn tiếng Phạn. Thưa Hòa thượng, con có thể đeo bài thần chú lăng nghiêm trên mình được không?

Khi rửa tay có cởi ra không? Xin Hòa thượng chỉ dạy cho con hiểu.

ĐÁP:

Đeo thần Chú Lăng Nghiêm là điều rất tốt, vì đây là lời của Phật dạy. Tuy không tụng Chú Lăng Nghiêm được, nhưng đeo trên người rất tốt, . Quỷ thần đều cung kính. Khi rửa tay hoặc đi tắm, nhất định phải cởi ra. Đây là biểu hiện tâm cung kính đối với thần chú.

HỎI:

Bạch Hoà thượng ! Lịch sử Phật giáo có khuynh hướng trọng nam khinh nữ, vậy kính hỏi Hòa Thượng, Ngài có cách nhìn như thế nào về vấn đề này, nhất là đối với xã hội bây giờ.

ĐÁP:

Đó là cách nhìn của bạn. Bản thân tôi không có cách nhìn này. Người học Phật muốn có sự nhìn nhận vấn đề gì, trước phải có tâm bình đẳng, chẳng những xem người nam người nữ đều bình đẳng mà người cùng với súc sanh cũng bình đẳng, người với con trùng con kiến cũng bình đẳng. Chúng ta muốn học được cách nhìn này, nhất định tâm phải thanh tịnh, chẳng phân biệt đối xử kỳ thị. Nếu tâm không bình đẳng thì cách nhìn nhận dễ bị thiên lệch, sai lầm làm chướng ngại vấn đề, gọi là “nghiệp chướng.” Trong Kinh nói rằng: Trước lúc Thế tôn thành đạo xã hội Ấn Độ thời bây giờ có bốn giai cấp phân biệt đối xử không bình đẳng.

Sau đức Thế tôn thành đạo, Ngài xem tất cả mọi người trong bốn giai cấp đều bình đẳng như nhau, qua câu nói: “không có giai cấp khi máu tất cả chúng sanh cùng đỏ, nước mắt tất cả chúng sanh cùng mặn”, và Thế tôn tiếp nhận cho hết thảy mọi người trong bốn giai cấp xuất gia, coi bốn giai cấp đều bình đẳng như nhau, đây là điều chúng ta cần phải học tập. Thế gian có nhiều chủng loại chẳng giống nhau, bởi vì do chúng sanh tạo nghiệp không giống nhau, nghiệp báo hình thành rồi thì hiện tượng không có giống nhau, nên chẳng có đồng đẳng.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Con đến tuổi chuẩn bị cưới vợ nhưng chẳng biết có nên có vợ hay không, cha mẹ con thường đến chỗ thờ thần cầu xin, xem xăm, đoán quẻ việc hôn nhân. Vậy thưa Hòa thượng, làm như thế có đúng không?

Mong Hòa thượng chỉ dạy cho con phải làm thế nào cho đúng.

ĐÁP:

Phổ Hiền Bồ tát dạy chúng ta: “Hằng thuận chúng sanh tùy hỷ công đức.” Vấn đề này chẳng phải là vấn đề của người khác mà là vấn đề của chính bạn. Mình có sự lập trường và quyết định con đường tương lai của mình một cách rõ ràng. Người sống ở đời ai cũng có công việc để làm, nhưng công việc thì nhiều. Bạn nên chọn cho mình một nghề nào đó phù hợp với mình để làm. Vậy biết chọn loại nào? Xuất gia cũng là một loại hành nghiệp. Tùy theo sự lựa chọn của mỗi người, điều quan trọng là bạn phải suy nghĩ cho rõ ràng, nghề nào thích hợp với mình. Nếu không chọn con đường xuất gia thì chọn con đường kết hôn cũng được. Kết hôn mình sống theo cư sĩ Phật tử mà tu hành cũng không có chướng ngại gì cả. Bởi vì người tại gia tu hành chứng quả rất nhiều, điều quan trọng là mình tu hành có đúng pháp hay không, công phu có đắc lực hay không, những vấn đề này, Phật tử nên xem trong sách nói về những chuyện vãng sanh thời bây giờ, để thấy rõ và phát khởi niềm tin.

HỎI: Kính bạch Hoà thượng! Khi tuổi thanh niên con hay làm những chuyện không được lòng người, sau đó biết lỗi của mình ăn năn sám hối, Quy y Tam bảo. Nhưng lúc nào cũng cảm thấy các loại quỷ thần hay đi theo sau lưng chỉ những lỗi ngày xưa thật là hổ thẹn. Con chẳng biết làm gì, chỉ có cách niệm Phật để giải toả nỗi khiếp sợ này. Vậy xin hỏi Hòa thượng con phải nên làm như thế nào đối với trường hợp này? Kính xin Hòa thượng chỉ dạy cho con hiểu.

ĐÁP:

Theo lời trình bày của bạn thì đây đích thật là một ma chướng, cần phải nương nhờ bậc thiện tri thức dẫn dắt cho mình thì các oán kết sẽ được hóa giải. Ở nước ngoài, khi gặp những chuyện thế này, các Bác sĩ cho là bị tâm lý, người ta áp dụng thuật thôi miên để hóa giải tình trạng này. Trong nhiều đời trước và hiện tại, bạn đã tạo các duyên thiện và ác không giống nhau. Nếu bây giờ, hiện lại các việc làm xưa của mình như thế nào thì mình biết cách hóa giải dễ dàng hơn, đằng này, những hiện tượng đó đã thành kết quả, nhân duyên, nhân quả trùng trùng qua nhiều đời, nhiều kiếp. Do đó chỉ có Phật pháp mới hóa giải được, bằng cách bạn phải có niềm tin tuyệt đối, vào oai lực của chư Phật, thì tự nhiên các hiện tượng tâm lý của bạn sẽ được giải trừ. Cho nên khoa tâm lý học của Tây y, có những điểm tâm lý sâu xa của con người họ không không thấu đạt hết. Khi nói về tâm lý của con người, chỉ có bậc giác ngộ mới nhìn thấu triệt tất cả, vì nó liên quan đến con người qua nhiều đời nhiều kiếp, nhưng nếu không gặp được bậc thiện tri thức, gặp Phật pháp thì khó có hóa giải được.

Phật nói người phạm vào “tội ngũ nghịch”, nếu biết thức tỉnh, ăn năn chí thành sám hối, những ác nghiệp của mình đã gây tạo, có thể tiêu trừ. Trong Kinh “Quán vô lượng thọ” nói về vua A Xà Thế cấu kết Đề Bà Đạt Đa giết cha, hại mẹ cùng với âm mưu phá hòa hợp tăng, làm thân Phật chảy máu, ông ta hoàn toàn phạm vào tội ngũ nghịch thập ác. Nhưng sau này, ông ta biết ăn năn chí thành sám hối. Khi lâm chung ông cũng được sanh về cõi lành. Chúng ta là phàm phu ai cũng có tội nghiệp, đã gây tạo nhiều đời nhiều kiếp. Điều quan trọng chúng ta phải biết thức tỉnh và ăn năn sám hối, công đức sám hối thật bất khả tư nghì không thể nghĩ bàn được. Chúc bạn yên tâm thật lòng sám hối thì mọi tội nghiệp đều tiêu trừ. HỎI:

Có một vị tuổi đã lớn, nhưng làm những chuyện không được tốt, bởi vì ông ta là một ông chủ. Chúng con chẳng dám nói, bây giờ con chưa nói, đợi có cơ hội sẽ nói hết những việc làm tệ hại của ông cho ông biết. Nhưng có người nói: “Nếu nói ra ông ta sẽ thù hận, có thể ám hại chúng con.” Sự việc này con chẳng biết làm thế nào cho tốt. Kính xin Hòa thượng chỉ dạy cho con hiểu.

ĐÁP:

Phật tử chẳng nên nói là điều tốt. Phật tử tìm thỉnh cuốn sách “Liểu Phàm Tứ Huấn” hoặc đĩa VCD cho ông ta xem, để tự ông ta phản tỉnh giác ngộ, như thế là tốt hơn. Dùng cách nói gián tiếp này hay hơn, chẳng nên nói trực tiếp với ông ta, e rằng ông ta chẳng nghe, kết quả có thể trái nghịch lại.

HỎI:

Bạch Hòa thượng! Con làm việc ở một công ty và đảm trách một chức vụ rất quan trọng. Nhiều khi tranh thủ kiếm thêm nguồn thu nhập và biết làm như thế là trái lời Phật dạy, trong lòng thấy rất mâu thuẩn. Vậy thưa Hòa thượng, làm như thế có ảnh hưởng đến việc tu tập của mình hay không? Mong Hòa thượng chỉ dạy cho con hiểu. ĐÁP:

Phật tử đã kinh doanh rồi mà còn tranh thủ kiếm lợi, nếu lợi đó mà lợi mình hại người thì nên coi lại. Chúng ta mưu cầu những lợi ích đó để làm gì? Ở trong Phật pháp có không ít các thượng chủ là hóa thân của Phật và Bồ tát. Đây chính là các Ngài thị hiện vào thế gian này để làm việc. Lợi ích Kinh doanh kiếm tiền, không phải chỉ một mình, mình hưởng thụ, mà phải biết đem ra giúp đỡ những chúng sanh gặp khổ nạn trên thế giới này, đây mới chính là việc làm của bậc Bồ tát, Phật tử làm theo như thế thì đúng.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Học Phật muốn đạt đến trình độ vô tâm, vậy xin hỏi Hòa thượng, trình độ vô tâm là đối với sự nghiệp chẳng cần phải nổ lực làm, như vậy có đúng không? Mong Hòa thượng giảng bày cho đệ tử hiểu.

ĐÁP: Nhà Phật nói vô tâm, chẳng phải nói không làm bất cứ việc gì, nếu ai hiểu như vậy thật sai lầm. Giống như chúng tôi nói “buông xuống” có vài người hiểu sai, rồi về bỏ hết công ăn việc làm của mình. Dẫn đến đời sống khó khăn, đây hoàn toàn do hiểu lệch lạc sai lầm. Phật và Bồ tát dạy chúng ta buông xuống, là buông bỏ tâm ý tự tư, tự lợi, danh văn lợi dưỡng, không phải buông bỏ hết các công việc liên quan trong cuộc sống của mình.

Nghĩa của hai chữ “vô tâm” là chỉ cho chân tâm chẳng có vọng tâm. Nếu nói chân tâm chẳng có thiện tâm, vậy mình trở thành người gô” đá sao?. Nếu ai hiểu như thế thật sai lầm. Kinh điển đại thừa nói “vô tâm”, ý là chỉ không có vọng tâm, cũng chính là chẳng có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Mà là tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi đó mới thật là chân tâm. Chân tâm khế hợp với năm loại tâm này.

Chúng ta dùng chân tâm để làm việc, không luận là nghề nghiệp gì, địa vị gì, đều là công hạnh và việc làm của Bồ tát. Phật, bồ tát là: “Học làm thầy người, hành vì thế gian” làm bậc mô phạm cho tất cả chúng sanh. Chúng ta làm việc gì nên học theo gương các ngài để xứng đáng là bậc mô phạm như các Ngài. Thí như sự nghiệp kinh doanh buôn bán đòi hỏi tâm phải chân thành, thật thà, lợi ích vì tất cả chúng sanh, không phải vì lợi nhỏ mà làm thượng hại đến tất cả chúng sanh. Bồ tát làm người kinh doanh, nhất định phải chân thật, đồng tiền làm ra phải chân chánh có giá trị, như vậy, càng ngày càng phát đạt. Nếu như tạo tội nghiệp, dùng những thủ đoạn lừa gạt chúng sanh để kiếm tiền, thì trong mệnh số có câu “miếng ăn miếng uống, đều do tiền định”, do đó không dùng những thủ đoạn lừa dối mọi người để kiếm lợi về cho cá nhân mình.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Vào trường học Phật tốt hay không tốt? Mong Ngài chỉ dạy cho con rõ.

ĐÁP:

Muốn vào trường học Phật giáo, cần phải xem xét tình hình học hành của trường và sự giáo dục nơi đó như thế nào? Hiện tại bây giờ các trường Phật học, đều học chương trình Phật học thường thức, nghĩa là kiến thức về Phật học. Nếu như kiến thức Phật học chưa biết nhiều, thì nên vào học. Còn không muốn học cũng không có trở ngại gì. Người học Phật pháp quan trọng là chỗ tinh chuyên, chẳng phải học để ôm kiến thức cho nhiều. Các bậc cổ đức nói: “Một môn thâm nhập, trường thời huân tu”, mới thật sự đem lại lợi ích được. Học rộng để biết nhiều lĩnh vực thì phần nhiều là nhà học giả chuyên về nghiên cứu, chẳng có liên quan gì đến việc liễu sanh thoát tử, giải thoát luân hồi. Do đó Phật tử cần phải xét lại cho kỹ. Việc này, do mình chọn lựa và quyết định.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Nghe Ngài giảng Kinh, thường nói đến nghệ thuật Phật giáo và âm nhạc Phật giáo, nghệ thuật và vũ khúc liên quan như cá với nước. Vừa qua đài truyền hình có chiếu bộ phim “Võ tăng thiếu lâm” đây là bộ phim ngắn, chiếu rộng rãi khắp nơi, khán giả xem phim khắp nơi rất hâm mộ qua những chiêu thức múa võ mềm dẻo uyển chuyển như những vũ điệu của những vị Tăng chùa Thiếu Lâm biểu diễn. Xin ngài chỉ dạy, trải qua hơn hai mươi thế kỷ rồi, các vũ khúc của Phật giáo như thế có phát triển nữa hay không? Phát triển như thế nào? Đệ tử là nhà biên soạn ca múa hơn bốn mươi năm, cũng là một Phật tử, rất quan tâm và muốn tương lai đưa những ca khúc, kịch nhạc Phật giáo vào quần chúng. Xin Hòa thượng chỉ dạy cho đệ tử rõ về dự định này.

ĐÁP:

Cách suy nghĩ của Phật tử rất hay. Phật giáo mình so với Thiên chúa giáo, Thiên chúa giáo hơn chúng ta về mặt này. Về nhân tài có thể nói chúng ta còn thiếu quá nhiều. Phật pháp đối với âm nhạc, ca khúc rất quan trọng, khoảng thời gian từ hai ba trăm năm đến nay, Phật giáo không có nhân tài nghệ thuật ra đời. Vào cuối thời nhà Minh đầu nhà Thanh, có một vị pháp sư viết ra vở kịch “Quy nguyên cảnh” Đây là một vở kịch có nội dung rất hay, kể về cuộc đời của ba vị đại Sư đó là: Đại sư Huệ Viễn, Ngài Vĩnh Minh Diên Thọ, Đại sư Liên Trì. Kịch bản rất có giá trị về nghệ thuật lẫn nội dung. Cho nên vấn đề đưa Phật pháp lên sân khấu nghệ thuật, ngày xưa các vị đều nghĩ đến rồi. Bây giờ khoa học phát triển, chúng ta rất mong muốn những Phật tử có đạo tâm, biết đưa Phật pháp vào phim, kịch để phổ biến lên phim ảnh, truyền hình. Đây là góp phần vào công tác hoằng dương Phật pháp hiệu quả rất lớn, cũng là phương tiện độ sanh. Do đó, người làm công tác này, muốn có mục tiêu phương hướng chính xác, phải hợp nhau cùng làm, trên tinh thần là đem Phật pháp phổ biến rộng ra khắp thế giới.

Ngoài năng khiếu về nghệ thuật của người nghệ sĩ, đòi hỏi người nghệ sĩ Phật tử phải tu dưỡng tâm linh theo tinh thần Phật giáo, thì tác phẩm văn hoá nghệ thuật đó mới có giá trị nội dung và hình thức, đủ sức cảm hoá chúng sanh. Còn chỉ về mặt hình thức thôi, thì không đủ sức cảm hóa họ.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Mỗi ngày, con dành ra tám đến chín tiếng đồng hồ để thâu sang những băng đĩa giảng kinh VCD, ngoài thời gian đó ra chỉ chuyên tâm niệm Phật. Xin hỏi Hòa thượng, làm công việc đó có phải tự tư tự lợi không? Con tính làm việc vài năm nữa là buông hết chuyện thế gian, nhất tâm niệm Phật, như thế có đúng không? kính xin Hòa thượng chỉ dạy cho con rõ.

ĐÁP:

Mỗi ngày Phật tử giành thời gian để in sang băng đĩa truyền bá Phật pháp. Đây là việc làm rất tốt, đem lại lợi lạc cho người khác. Khi chúng ta làm việc, mình dùng máy niệm Phật để thay, thì việc trì danh niệm Phật cũng không mất, chẳng trở ngại công phu tu tập của mình.

Phàm khi làm việc, chúng ta tập trung tâm ý vào công việc, buông câu danh hiệu xuống, chuyên tâm làm việc, khi công việc xong rồi, lại chuyên tâm niệm Phật. Như thế trong công việc làm rất tốt, khi niệm Phật cũng rất tốt.

Phật tử muốn bỏ hết trần duyên, nhất tâm niệm Phật, việc này cần phải xem lại cuộc sống của chính mình. Nếu điều kiện đầy đủ, cuộc sống không có vấn đề gì trở ngại thì có thể làm được. Nếu hoàn cảnh cuộc sống, chưa ổn định mà mình cố làm một cách bất chấp hoàn cảnh, buông bỏ hết, đưa đến cuộc sống gia đình khó khăn, thì điều này không được. Mình tu tại gia không chỉ tu cho mình còn phải cho toàn thể gia đình, và cho xã hội tốt thêm lên, không được để cho mọi người hiểu lầm: “Người đó học Phật sai rồi, học mê tín, và toàn thể gia đình mình không chấp nhận” vô tình để mọi người huỷ báng và tạo khẩu nghiệp, điều này không thể được.

HỎI:

Bạch Hòa thượng! Có người phát nguyện làm các việc từ thiện, muốn một lòng theo Hòa thượng và đại chúng để làm Phật sự cho viên mãn. Nhưng trên đường làm việc, có khi gặp những nghịch cảnh khó khăn. Vậy xin Hòa thượng nên làm như thế nào cho tốt? Mong Hòa thượng chỉ dạy cho con hiểu.

ĐÁP:

Gặp khó khăn cần phải tìm hiểu cho ra nguyên nhân của nó, biết được nguyên nhân thì mọi việc sẽ được giải quyết ổn thỏa. Làm việc Phật sự, làm với tâm chân thành của mình thì cảm ứng với đạo. Muốn được việc này, chúng ta phải xả bỏ cái tôi, quên mình phục vụ vì mọi người, thì tâm mình mới cảm ứng với đạo chẳng thể nghĩ bàn. Ở Tân Gia Ba có cư sĩ Lý Lâm Nguyên, lập ra “Hội Phật giáo cư sĩ Lâm” do ông làm hội trưởng. Ông là người làm việc rất nhiệt tâm không vì mình, toàn tâm toàn ý hoằng dương chánh pháp vì lợi ích cho tất cả chúng sanh, do đó có sự cảm ứng rất rõ ràng.

Chúng tôi rất quý mến ông ta, đây là tấm gương để chúng ta học tập. HỎI: Kính bạch Hòa thượng ! Con là một Phật tử nữ, tuổi đời còn trẻ, con đường tương lai nên làm những gì, để đem lại lợi lạc cho xã hội và toàn thể chúng sinh? Một là sống một đời sống giống như cư sĩ Hứa Triết, suốt đời lo cho những người nghèo khổ, và hướng dẫn mọi người niệm Phật. cách thứ hai là suốt đời học tập Kinh giáo, hoằng pháp lợi sinh. Xin hỏi Hòa thượng, trong hai cách, thì chọn cách nào tiện nhất. Kính mong Ngài chỉ dạy cho con rõ.

ĐÁP:

Tâm nguyện cô rất tốt, nhưng khó thực hiện được. Cư sĩ Hứa Triết cả cuộc đời chú trọng đến từ bi, lấy từ bi làm sự nghiệp. Một đời bà đã giúp đỡ biết bao nhiêu người: người già, người bịnh, người nghèo khó. Chẳng những giúp đỡ họ những nhu cầu vật chất, mà còn dẫn dắt họ biết đạo, quy y Tam bảo, tu học Phật pháp. Lúc trước, bà là nữ tu bên Thiên chúa giáo, bà cũng độ rất nhiều người. Về sau bà hiểu Phật pháp, phát tâm quy y, bây giờ bà là một người tinh tấn niệm Phật.

Phát tâm học giảng kinh là điều rất tốt, thời bây giờ dễ hơn thời xưa nhiều, ngày xưa việc học tập thiếu thốn các phương tiện, bây giờ việc học tiện lợi nên cư sĩ học giảng kinh rất nhiều.

Nếu chân thật phát tâm làm việc này, phải toàn tâm toàn ý vào sự nghiệp hoằng dương Phật pháp, mục đích giúp cho mọi người cùng hiểu Phật pháp cùng nhau tu học.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Người không khai ngộ, có làm công tác phiên dịch được hay không? Như dịch các kinh sách từ Hoa văn sang Anh văn. Kính xin Hòa thượng giảng giải cho chúng con rõ.

ĐÁP: Làm công tác phiên dịch chẳng khai ngộ cũng làm được. Phật pháp truyền vào Trung Quốc hơn hai ngàn năm nay, các Kinh điển bằng chữ Phạn, sau đó được chuyển dịch sang Hán văn. Làm công tác này rất nhiều người cùng làm, chẳng phải một người. Ngày xưa gọi là “dịch tràng” tức là trung tâm dịch thuật.

Trung tâm phiên dịch của Ngài Cưu Ma La Thập thời đó, có hơn bốn trăm người làm việc, còn trung tâm phiên dịch của Ngài Huyền Trang hơn sáu trăm người làm việc, đều là những người có biên chế và sự trợ giúp của triều đình. Số lượng người nhiều như thế ai cũng khai ngộ hết sao? Điều này không thể có, nhưng trong đó, có một hai vị khai ngộ, vị khai ngộ là người ấn chứng cho tất cả mọi tác phẩm được dịch ra. Thí như, bài “Tâm Kinh” vào đời nhà Đường, do Pháp sư Huyền Trang dịch, đây chỉ dùng tên của Ngài, nhưng thật tế công tác phiên dịch bản Kinh này chẳng phải tự Ngài làm. Lấy tên của Ngài, là Ngài đứng để chịu trách nhiệm, sau khi tác phẩm dịch ra được hoàn chỉnh nhất định phải có sự thẩm định của người khác, thì lấy tên của Ngài để lưu hành công bố khắp tất cả. Mỗi bộ Kinh được phiên dịch ra, thì người phiên dịch bộ Kinh đó phải có trách nhiệm với tác phẩm của mình. Do vậy, chưa khai ngộ cũng có thể tham gia làm công tác này được. Nếu chờ khai ngộ để làm việc thì Phật pháp sớm bị tiêu diệt mất rồi.

Nếu nói ai làm công tác phiên dịch, giảng Kinh đòi hỏi là người ngộ đạo thì rất hiếm. Thời xưa, người giảng Kinh chưa khai ngộ có tài vẫn lên pháp toà giảng Kinh thuyết giảng. Nếu như đưa ra tiêu chuẩn này, thì thời bây giờ chẳng ai giảng Kinh nữa. Tôi hồi còn trẻ, lúc ấy chưa xuất gia, tham gia lớp học kinh của lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam, lúc đó lớp học khoảng hai mươi mấy người. Trong hai mươi mấy người này, chỉ có một người học qua đại học, hai người học qua trung học, ba người học qua cấp hai, bảy đến tám người mới vào cấp hai, số người còn lại là tiểu học. Trải qua một thời gian học tập, do Lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam giảng dạy, những người này sau đều là những người giảng kinh thuyết pháp, ở khắp nơi các vùng Đài Loan.

Lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam dạy chúng tôi một nguyên tắc rằng: Khi chưa khai ngộ, thì chẳng tùy tiện giảng, nếu như dùng suy nghĩ của riêng mình để giảng, như thế giảng đã sai còn trái với nhân quả. Cổ nhân nói: “Nói sai một chữ, đọa làm thân chồn đến năm trăm kiếp”, như thế, nên cẩn thận. Thầy Bỉnh Nam dạy chúng tôi tập chú giải, theo những bản chú giải sẵn có của người xưa, những bản văn này là văn nửa cổ nửa tân, chúng tôi chuyển qua văn bạch thoại.

Viết thành bản nháp, hoàn toàn dựa vào lời chú giải của người xưa để viết lại văn bạch thoại, nếu như có sai thì người xưa chịu trách nhiệm, chúng tôi chẳng chịu trách nhiệm. Đầu tiên chưa học giảng Kinh chúng tôi chỉ tập chú giải Kinh. Nếu như gặp chỗ chú giải quá sâu không hiểu, thầy Lý Bỉnh Nam dạy chúng tôi một diệu pháp rất hay: “Nếu chẳng hiểu thì chẳng giảng.

Không giảng những chỗ mình chưa hiểu tới để tránh những điều sai lầm.” Chúng tôi vâng theo lời dạy này, ngày nào chúng tôi cũng lên bục giảng để tập luyện.

Làm công tác này chỉ cần thành tâm thành ý, không mong cầu danh văn lợi dưỡng, không ngạo mạn, tham sân, như thế đích thật sẽ có tiến bộ, mỗi năm đều tiến bộ, có tiến bộ nhất định có tiểu ngộ, có tiểu ngộ thì biến thành đại ngộ. Hôm nay chúng tôi mở quyển Kinh ra, có lẽ chúng tôi xem lời chú giải của người xưa, đủ sức để chúng tôi hiểu được và thường xuyên tư duy rất nhiều ý trong Kinh, đây chính chúng tôi không ngừng sự cầu học và cầu tiến bộ, cũng không ngừng công phu tu tập, cầu chư Phật và Bồ tát thường gia trì. Đương thời Thầy Lý Bỉnh Nam, tặng chúng tôi bốn chữ “Chí thành cảm thông”, bốn chữ then chốt. Muốn học giảng Kinh, cần phải thông pháp thế gian và xuất thế gian. Thông pháp thế gian và xuất thế gian thật chẳng phải là việc dễ dàng, Thầy Lý Bỉnh Nam dạy chúng tôi một phương pháp duy nhất là dùng tâm chân thành cầu cảm ứng. Chúng ta chẳng có tâm chân thành thì không cảm ứng. Đương nhiên có người làm được việc giảng kinh thuyết pháp, thì chúng tôi chẳng giảng nữa lo nhập thất tu tập. Vì chẳng có người làm công việc này, nên chúng tôi phát tâm làm việc thấy trách nhiệm mình rất nặng. Tôi ngồi trên pháp toà giảng kinh được 41 năm, bình quân mỗi ngày giảng đến hai tiếng đồng hồ, mãi cho đến ngày hôm nay, với chút thành tựu như thế, tôi đưa ra vấn đề như thế cho tất cả mọi người tham khảo, và xin hồi hướng khắp pháp giới chúng sanh cùng lợi lạc.

HỎI: Kính bạch Hòa thượng! Người niệm Phật có thể đốt hương trên cánh tay được không? Xin Hòa thượng giải thích cho chúng con rõ.

ĐÁP:

Được! Nhưng cần phải biết ý nghĩa đốt hương là để cúng dường chư Phật. Kinh dạy chúng ta, ý nghĩa đốt ngón tay hoặc đốt thân là “Thắp lên ngọn đèn nơi chính mình, để chiếu sáng đến người khác”, nếu không hiểu rõ ràng đem thân ra đốt thì mang tật nguyền, lúc ấy có lợi ích gì? Do đó, đúng ý nghĩa đốt hương, là phải đối trước Phật phát nguyện, suốt đời sống làm việc quên mình vì lợi ích mọi người, đó mới đúng ý nghĩa đốt hương cúng dường. Không hiểu ý nghĩa rõ ràng, đem thân thể của mình thiêu đốt thì khi ấy một chút công đức cũng chẳng được. Cho nên, trên thân anh thiêu một chấm chính là một hạnh, thường nhắc nhở chính mình, tuyệt đối sống không vì mình mà chạy theo các thứ danh văn lợi dưỡng, vì chúng sanh, vì chánh pháp, đây mới đúng nghĩa của việc làm đó.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Chữ “Vạn” có nơi viết nằm xoay bên phải, có nơi viết nằm phía bên trái. Vậy kính hỏi Hòa thượng, nằm bên nào là chính xác? Và nó có ý nghĩa như thế nào? Xin Hòa thượng giải thích cho con hiểu.

ĐÁP:

Chữ “Vạn” của Như Lai là một trong ba mươi hai tướng tốt, tướng này biểu thị tướng “Cát tường”, nằm trước ngực đức Phật, còn nằm ở bên phải hay bên trái, đều có y cứ, chẳng tuỳ tiện nói. Căn cứ theo Phật giáo đại thừa thì hướng bên trái. Giống như, nhiễu Phật nhất định phải nhiễu bên trái, chẳng nhiễu bên phải. Vậy thì nằm bên trái là hợp lý. Nhưng chúng ta xem thấy người xưa tạc tượng Phật, cũng có nằm bên phải, do đó chúng ta chẳng nên chấp vào vấn đề này.

HỎI:

Bạch Hòa thượng! Trong Kinh nói: “Lãng phí điện nước của chùa tội này ngay Phật cũng không thể cứu giúp được”. Câu nói này giúp con luôn cẩn thận trong việc dùng đồ của Đàn na tín thí. Khi trước không biết, con làm hư hao nay tỉnh ngộ, dùng tiền cúng dường cho chùa để bù lại lỗi lầm đó. Vậy thưa Hòa thượng làm như thế có tránh được tội không? Kính xin Hòa thượng chỉ dạy cho con hiểu.

ĐÁP:

Được. Lãng phí tội ấy rất nặng, tự mình biết lỗi phụ trả lại thì không có vấn đề. Bởi vì đây là lỗi của mình mà biết thức tỉnh sám hối là điều rất tốt.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Con muốn trên toàn thế giới, ở đâu cũng có người tham gia tu học, mong mọi người thấm nhuần được đạo lý của đức Phật. Nhưng khi đến các đạo tràng tu học Phật pháp ở Singapore, phần nhiều mọi người chẳng có ý thức, xử dụng điện nước rất lãng phí, con khuyên họ nên cúng dường lại cho chùa, để bù lại sự hao hụt đó. Thấy đạo tràng như thế, con muốn đạo tràng giải tán để khỏi mang tội. Con xin hỏi Hòa thượng theo cách nhìn của con như thế có đúng không? Xin Hòa thượng chỉ dạy cho con hiểu.

ĐÁP:

Quan niệm này chẳng đúng, nhưng có tâm tiết kiệm như thế rất là tốt. Khi cầm nắm tiền bạc của tập thể, nhất định không được tuỳ ý sử dụng cho riêng mình. Nói tóm lại tu chính là sửa đổi những hành vi, quan niệm sai trái của chính mình. Phật dạy chúng ta tu hành, đạo tràng là nơi cung cấp tạo điều kiện cho chúng ta đến để cải đổi tập khí, thành tựu công đức, hiểu được ý nghĩa này, tự mình biết tiết kiệm tiết phước, còn mình là người Phật tử phải có tâm lượng rộng lớn, một người biết đi chùa lễ Phật là một duyên lành rất lớn, vì mới mẻ họ chưa quen những thanh quy, quy củ trong chùa thì mình từ từ hướng dẫn họ.

Không nên đặt điều kiện quá khắt khe với những người sơ tâm, phải uyển chuyển, tùy duyên hướng dẫn họ thâm nhập đạo.

Đời nhà Đường “Mã Tổ kiến tạo tòng lâm, Bách Trượng lập thanh quy” khởi xướng cho mọi người cùng tu. Trước thời các Ngài, phần đông người tu hành ý thức tu tập rất cao, giữ gìn giới luật, oai nghi tinh tấn tu hành. Về sau, có một số ngươi tu hành, tinh thần giải đãi, lười biếng. Trước tình trạng như thế, các ngài xót thượng, đề xướng mọi người tập trung một chỗ để sách tấn nhau tu hành, mới dễ dàng chuyển hoá, khắc phục những tập khí của mình. Do đó, khi ở tập thể phải có nội quy trong sinh hoạt để mỗi người ý thức chấp hành chung mà thúc liễm thân tâm của mình. Cho nên người tu hành, nên dựa vào tập thể để tu tập thì rất nhanh tiến bộ. Một mình thì chẳng đủ năng lực để khắc phục, cần phải nương dựa vào năng lực của đại chúng, đây là một việc rất tốt. Thời đó kiến lập tòng lâm, chế thanh quy, dụng ý là như thế.

Do đó chúng ta đến đạo tràng tham học, cùng với mọi người tập tu, để tạo thành một tập thể cùng nhau tu học, thì mọi vật dụng đều dùng chung cho sinh hoạt tập thể. Nếu như chúng ta đến đạo tràng, tự mình sống riêng biệt, chẳng có hòa chung với đại chúng, chẳng cùng với đại chúng học tập, đó là sai rồi. Phật tử chẳng tuỳ thuận đại chúng, lỗi này trong “Giới Kinh” kết thành tội rất là nặng. Đây là biểu hiện sự phá hoại Tăng đoàn, thuộc về phá hòa hợp tăng, quả báo là đọa vào A tỳ địa ngục. Tôi thường khuyên nhắc các Phật tử, đạo tràng là chánh pháp, mỗi ngày niệm Phật giảng Kinh, tất cả đều theo quy củ, chúng ta sống trong đạo tràng có đại chúng tu tập, không theo nếp sanh hoạt, không hòa với mọi người, thì người đó khó tiến đạo. Tốt nhất nên rời khỏi đạo tràng này, đến hộ trì đạo tràng khác, tuyệt đối chẳng phá hoại sự tu tập đạo tràng đó, thì công đức Phật tử vô lượng, Phật tử đã làm một việc rất tốt. Còn mình không rời nơi đây, chẳng chịu tùy chúng, phá hoại sự tu tập, thì tội đó rất lớn, cuối cùng thì quả báo sẽ vào a tỳ địa ngục.

Trong tam quy y, có câu; “Quy y tăng chúng trung tôn.” Chúng tức là đoàn thể thanh tịnh và hòa hợp. Trong một xã hội có rất nhiều đoàn thể, tập thể. Nhà Phật cũng là một đoàn thể. Bốn người trở lên là một đoàn thể, còn gọi là “chúng”, chúng rất được tôn quý, mọi người đều tôn kính. Sao được mọi người tôn kính? Đó là Tăng chúng có sự hòa hợp, thanh tịnh thì được mọi người tôn kính. Trong Tăng chúng không tranh cãi, mọi người tuân thủ theo sáu pháp lục hòa, là đem lại sự hòa hợp của Tăng chúng, đây là nguyên tắc sống chung của tất cả đoàn thể trong xã hội. Nếu mình phá hoại quy củ của đoàn thể, thì tội này như thế nào? Nhất định vào đọa vào tam đồ ác đạo, điều này chúng ta cần phải chú ý.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng ! Có một số tín đồ ở đạo khác, họ thường đến chùa, nhưng có vài cư sĩ Phật tử chẳng cho họ vào niệm Phật đường, vậy xin hỏi Hòa thượng, như thế có đúng không?

Mong ngài chỉ dạy cho chúng con hiểu.

ĐÁP: Người ta có duyên đến chùa trước tiên nên hướng dẫn họ biết về Phật pháp nếu có duyên người ta vào tu tập mình từ từ hướng dẫn cho họ làm quen với quy củ nơi đạo tràng để họ hòa nhập cùng đại chúng tu tập. Họ có tâm tu như thế chúng ta rất hoan nghinh. Phật và Bồ tát cứu độ chúng sanh, ngay các hàng ngoại đạo các Ngài cũng không bỏ. Thời Thế Tôn còn tại thế, có 96 phái ngoại đạo đã giác ngộ theo Thế Tôn tu học sau nầy trở thành những đệ tử nổi tiếng có lợi cho Phật pháp. Do đó chúng ta thấy đức Phật không bao giờ bỏ ngoại đạo. Còn những hàng ngoại đạo đến trà trộn phá hoại đạo tràng, làm rối loạn đại chúng, không tuân theo quy củ thì chúng ta mời họ đi, nhất định không cho họ phá hoại đại chúng đang tu tập. Chẳng những ngoại đạo không tuân thủ nội quy đạo tràng chúng ta mời họ đi, mà bất cứ người nào tới tu tập không tuân thủ chúng ta cũng mời họ đi. Thời xưa, Đại sư Huệ Viễn có một người bạn rất thân là cư sĩ Tạ Linh Liên, vị này là nhà văn học lớn thời đó. Ông ta tham gia tu học ở “Niệm Phật đường Đông lâm” nhưng do tập khí quá nặng, không tuân theo thanh quy niệm Phật đường. Cuối cùng ngài Huệ Viễn không chấp nhận và mời ông đi. Ngài còn có một người bạn rất thân là Đào Hám Minh, ông ta tuân thủ theo quy củ của đạo tràng, tu tập rất tinh tấn, nên Ngài hoan hỷ mời bạn đến tham gia niệm Phật rất nhiều lần. Do đấy, có thể biết ai tu tới tu tập chúng ta đều hoan nghênh nhưng phải tôn trọng thanh quy tu học của đại chúng, không luận họ có thần thông hay ngoại đạo gì cả. Ngoại đạo chúng ta cũng tiếp nhận họ, giúp họ giác ngộ chánh pháp, đây mới là tâm từ bi. HỎI:

Bạch Hoà thượng! Suy nghĩ có phải là khởi tâm động niệm không? Xin Hòa thượng giải bày cho con rõ.

ĐÁP:

Suy nghĩ cũng là khởi tâm động niệm, khởi tâm động niệm có rất nhiều niệm sai khác như: niệm tịnh, niệm nhiểm, thiện, ác. Niệm thiện thì tương ưng với tánh đức, không có trái ngược với tánh đức. Người học Phật luôn nghĩ đến lời dạy của đức Phật, đem những lời dạy của đức Phật áp dụng vào đời sống hằng ngày của chính mình, cho có lợi lạc, đây là điều trọng yếu. Sau khi hiểu và làm được lời Phật dạy chúng ta càng lý giải sâu sắc, thấu triệt hơn, đây gọi là trí tuệ hiện tiền. Lý giải trợ giúp cho công hạnh, công hạnh trợ giúp cho lý giải, cho nên gọi là hạnh giải tương ưng, lý giải cùng với công hạnh bổ sung nhau mà thành, từ sơ phát tâm đến quả vị

Phật là như thế.

HỎI:

Thưa Hoà thượng, con người có linh hồn không? Nếu có nó nằm ở bộ phận nào của thân thể. Xin Hòa thượng giải bày cho con hiểu.

ĐÁP:

Phật giáo không nói “Linh hồn”, gọi là “Thần thức”. Bây giờ hỏi bạn, ban đêm, bạn có nằm mộng không? Khi mộng bạn thấy mình ở trong bộ phận nào của cơ thể? Ở trên đầu, trong con mắt, hay ở trên tay, hoặc ở dưới chân? Thấy mình ở chỗ nào thì biết có “Linh hồn” nằm đó. Có khi nằm mộng thấy mình đi khắp nơi, lúc tỉnh lại mới biết mình nằm mộng mà xác thân hiện tại đang ở trên giường. Bạn hiểu được đạo lý này rồi, thì con người có chết hay không? Không có chết. Chết là “Linh hồn” của bạn lìa thân xác để đi đến một cõi khác, với một hình dạng mới phù hợp với quả thiện hoặc ác. Ở đây, cần giải thích thêm cho quý vị hiểu, “hồn” thì chẳng “linh”, nếu như nói “hồn” là “linh”, khi bạn bỏ thân xác này thì nhất định bạn sẽ tìm nhà nào có ai đang làm vua để đầu thai làm con của vua hoặc tìm nhà giàu sang đầu thai vào để cả đời hưởng sự giàu sang phú quý, tự do, tự tại. Bạn có biết tại sao mình phải đầu thai vào nhà bình thường không? Vì sao phải đầu thai vào đường địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh không? Do đó, có thể biết, “hồn” thì chẳng “linh”. Cuối cùng “hồn” là như thế nào? “Hồn” là mê hoặc điên đảo. Nếu bạn chẳng tin, thì bạn quan sát như thế này sẽ rõ, ban đêm nằm mộng, trong lúc nằm mộng, trong đầu óc mình chẳng có tỉnh táo, sáng suốt, trong giấc mộng hoàn toàn ở trong mê, khi tỉnh dậy mới biết sáng suốt rõ ràng.

Thần thức con người khi rời thân xác, giống như trong giấc mộng, cho nên nói là “Mê hồn”, chẳng phải là “Linh hồn”.

HỎI:

Kính thưa Hoà thượng, trên thế gian này tất các loại sinh vật đều có cảm tính, không chỉ loài người mới có linh tánh. Vậy kính hỏi Hoà thượng, linh tánh từ đâu mà đến? Xin Hoà thượng giải thích cho con hiểu.

ĐÁP: Trong Kinh, đức Phật dạy chúng ta, linh tánh (Phật tánh) vốn đầy đủ trong mỗi người, chẳng phải từ đâu đến, không có đến đi, không có sanh diệt. Đây gọi là con người chân thật của chính mình, Thiền tông nói: “Trước khi cha mẹ chưa sanh ra, mặt mũi xưa nay là gì?” Đây là nói về “linh tánh” của bạn.

Bạn nói, tất cả các sinh vật đều có cảm tính, “cảm tính” này, nhà Phật nói tất cả các loại động vật (hữu tình chúng sanh) đều có “Phật tính” bình đẳng như nhau.

Thật tế linh tánh của mỗi người có cao thấp chẳng giống nhau, linh tánh tối cao đó là Phật và Bồ tát, linh tánh của chúng ta so với các ngài có rất nhiều sự sai khác. Đây do nguyên nhân gì? Trong Kinh “Hoa nghiêm”, Phật nói vấn đề này rất rõ ràng, linh tánh của tất cả chúng sanh vốn là bình đẳng, nhất định không có sai khác, nhưng do vọng tưởng, chấp trước mà chẳng giác ngộ được.

HỎI:

Kính bạch Hoà thượng! Ở trong Kinh Phật sao nói trùng lặp quá nhiều? Xin Hòa thượng giải thích cho con hiểu.

ĐÁP:

Trong các môn học Phật pháp những lời Phật dạy cứ nhắc tới nhắc lui, chủ yếu làm cho hàng đệ tử chưa khai ngộ dễ nhớ lời Phật dạy.

“Trùng lặp” giống như câu nói của người Trung Quốc “khổ khẩu ba tâm” nói đến ba lần, đây thật lòng từ bi! Sau khi chúng ta rõ được mọi vấn đề rồi, mới cảm ân người chỉ dạy cho mình. Nếu như nhắc một lần, chúng ta không dễ gì nhớ liền, vừa nhắc đó, lại quên. Đến ngàn lần nhắc nhở, vạn lần căn dặn mà chúng ta chưa thức tỉnh hồi đầu, thế mới hiểu nghiệp chướng của mình rất nặng. “Nghiệp chướng thâm trọng”, câu nói này chúng ta nghe nói rất nhiều, nhưng không thông hiểu rõ ràng. Người hiểu được ý này, trong lòng rất cảm ân, tức ngay đây họ thức tỉnh được lời Phật dạy, nương vào đó mà tu tập.

Văn ngôn thời xưa của người Trung Quốc không giống như người Ấn Độ, người Ấn Độ luôn dùng lối văn trùng lặp. Còn người Trung Quốc lối văn ngôn đơn giản nhưng rõ ràng, chính nhân là vậy, vì vậy, so với số người ngộ đạo thì Trung Quốc không bằng Ấn Độ là vậy.

HỎI:

Kính bạch Hoà thượng! Có số Phật tử cùng tu trong đạo tràng thường đi đến nghe pháp của những vị pháp sư khác, con chẳng muốn đi và có khuyên số người không nên đi nghe, vậy thưa Hòa thượng như vậy có đúng không? Hay tuỳ thuận chúng sanh đi nghe pháp? Xin Hoà thượng chỉ dạy cho con hiểu.

ĐÁP:

Nếu như chúng ta đủ trí tuệ nhận định rõ ràng pháp nào là tà, pháp nào là chánh thì ở đâu giảng Kinh thuyết pháp chúng ta nên đi nghe. Dù vị nào giảng về đường lối tu tập không giống như pháp mình đang thực tập, chúng ta vẫn đi nghe để làm trang nghiêm đạo tràng. Giúp cho những người sơ tâm học Phật khi đến đạo tràng thấy đông người thì tăng trưởng tín tâm. Thậm chí người mới giảng Kinh lần đầu nói đúng chánh pháp, chúng ta nên tôn trọng đến nghe để làm trang nghiêm đạo tràng.

Còn ngược lại bản thân tu học chưa đủ nội lực, khi nghe người khác giảng mình hoang mang không nhận định được thì chẳng nên đi nghe. Bạn tu học chưa có định lực, chưa có rõ ràng về đường lối tu của mình thì điều tốt nhất là không nên đi nghe.

“Tuỳ thuận chúng sanh” là một trong mười đại nguyện của ngài Phổ Hiền Bồ tát, đây là bậc Bồ tát có pháp thân đại sĩ, đầy đủ dũng lực vào đời tùy duyên cứu độ chúng sanh. Chúng ta cần nên học theo, buông hết những vọng tưởng phân biệt chấp trước, tất cả tùy thuận người khác. Khi tùy thuận nhất định phải quán sát rõ ràng, nếu là thiện pháp thì chúng ta tùy thuận, còn ác pháp thì phải tránh xa. Tùy thuận phải có lý trí, không tùy thuận theo tình cảm yếu đuối được.

HỎI:

Kính bạch Hòa thượng! Sinh mạng là vĩnh viễn thường hằng, chẳng sanh chẳng diệt, chẳng tăng chẳng giảm, vậy thưa Hòa thượng có định số hay không? Nếu có thì ai xác định định số này? Xin Hoà thượng giải thích cho con hiểu.

ĐÁP:

Sanh mạng đích thật là vĩnh hằng, chẳng sanh, chẳng diệt, chẳng tăng chẳng giảm.

Nhưng đã chẳng tăng chẳng giảm thì định số từ đâu đến?, Bạn muốn biết có định số thì mình phải sạch các vọng tưởng. Lìa khỏi vọng tưởng, phân biệt chấp trước ngay đó bạn sẽ nhận thấy và lý giải được toàn bộ sự thật chân tướng của vũ trụ nhân sinh. Trong tâm của chúng ta còn xen tạp vọng tưởng, phân biệt chấp trước, đây chính là chướng ngại khiến chúng ta khó “Kiến Đạo.” Sao gọi là kiến đạo? Tức là thấy và hiểu rõ về chân tướng vũ trụ nhân sinh. Sao gọi là định số? Bất định số? Trong Kinh “Kim cang” có câu “phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng, nhất thiết hữu vi pháp như mộng huyễn bào ảnh 1凡 受 所 有 相皆 是 妄 虛 , 一 切 有 為 法 如 夢 幻 泡 影”, tất cả các hiện tượng đều không có chân thật, đều là huyễn hoá, bạn muốn rõ đạo lý này ngay niệm vọng tưởng cũng không có thì lúc đó bạn hiểu được.

Nhà Phật không gọi sinh mạng mà gọi là: “Thần thức.” Người Á đông phần nhiều gọi là “Linh hồn.” Chúng sanh luân hồi lưu chuyển trong sáu đường lục đạo luân hồi, tuỳ theo nghiệp lực của mỗi người mà đi đầu thai, bỏ thân này thì thọ lại thân khác. Nhà Phật giảng có hai loại sanh tử “phần đoạn sanh tử và biến dị sanh tử”. Phần đoạn sanh tử, biến dị sanh tử; hai loại sanh tử này cũng là hư vọng, chẳng có chân thật. Phật dạy chúng ta phá trừ vọng tưởng phân biệt chấp trước. Điều này trong duy thức học phân tích rất rõ ràng. Bạn tham khảo thêm trong bộ này sẽ hiểu rõ hơn.

HỎI:

Kính bạch Hoà thượng! Con xem tượng Phật và Bồ tát, thân thể của các Ngài cũng có máu huyết, xương thịt như thân thể của phàm phu, vậy tại sao nói là chẳng sanh chẳng diệt. Xin Hòa thượng nói cho con rõ.

ĐÁP:

Bạn xem tranh tượng là có sanh diệt, ứng hóa thân của Bồ tát cũng có sanh diệt. Đức Phật A Di Đà thọ mạng rất lâu, nhưng trong tương lai cũng có ngày nhập diệt. Phật A Di Đà khi nhập niết bàn buổi sáng, thì buổi chiều Bồ tát Quan Thế Âm thành quả vị Phật, vậy ai nói không có sanh diệt?

Nói chẳng sanh chẳng diệt là chỉ cho “Pháp thân”, theo Phật giáo, Phật gồm có ba thân: pháp thân, ứng thân và báo thân. Sao gọi là pháp thân? Tức là chỉ cho thể không sanh không diệt. Ứng thân là từ nơi thể không sanh diệt, vời lòng từ bi ứng hiện ra rất nhiều thân để cứu độ chúng sanh, nên gọi là “Ứng thân”. Do phân nhiều thân, có khi mang thân phàm phu cùng bị chi phối thân nghiệp như của chúng sanh… tức là ăn uống, bịnh… gọi là “Báo thân” Đức Phật A Di Đà ở thế giới Tây phương Cực lạc là ứng hoá thân nên có sanh diệt.

Chúng ta ai cũng đầy đủ ba thân Pháp thân, ứng thân và báo thân. Báo thân tức là nhục thân của chúng ta, nên có sanh có diệt. Chúng ta có ứng thân, nhưng chưa có chứng đắc, bị chi phối bởi nghiệp lực, sanh, già, bệnh, chết. Còn Pháp thân là thể không sanh, không diệt vốn sẵn có trong mỗi chúng sanh, nhưng chưa hiển lộ, chưa giác ngộ.

Tạm đưa ra một thí dụ để bạn dễ hiểu, như người đời thường hay nói “tinh thần bất diệt.” Tức là khi nói về con người hoặc các loài động vật khác thì có hai phần, phần tinh thần và thể xác hợp lại là một thành một chúng sanh. Nhưng phần thể xác thì sanh diệt. Khi phần thể xác diệt đi, thì còn phần “tinh thần” (theo Tây phương tạm gọi là như vậy), thì phần “tinh thần” này, tuỳ theo hành vi thiện hoặc của chúng sanh đó đã gây tạo trong đời sống của mình, nó sẽ sanh vào cảnh giới thiện, hoặc ác tương ưng. Bây giờ ở các nước Tây phương có viết ra các sách thảo luận về vấn đề luân hồi, họ gọi phần “tinh thần” này là “linh hồn”, “linh hồn” chẳng phải mất. “Linh hồn” giống như người lái xe. Thể xác là chiếc xe, không bao giờ bạn cho chiếc xe là của mình, nếu cho là của mình mãi thì sai lầm rồi. Khi xe chạy được khoảng thời gian nào đó thì hư hỏng không chạy được nữa, thì lúc đó phải thay đổi xe mới. Cũng chính là “chuyển thế đầu thai.” Tức là thân này không còn, bị huỷ hoại, chuyển qua thân mới. Thân thì có sanh có diệt. “Linh hồn” tức phần “tinh thần” nó không mất, sẽ có cảnh giới tương ưng mà nó đầu thai, tiếp tục thân sau. Phật pháp thì gọi là“thần thức”.

HỎI: Kính bạch Hòa thượng! Thời kỳ mạt pháp phải nên hộ trì người xuất gia tu hành như thế nào cho đúng pháp? Những hoàn cảnh nào thì có thể cúng dường, hoàn cảnh nào không thể cúng dường? Kính xin Hòa thượng chỉ dạy cho đệ tử rõ.

ĐÁP:

Việc này rất khó nói, nói thì sẽ đắc tội với người ta. Phải nhờ vào trí tuệ và sự quan sát kỹ luỡng của Phật tử. Người xuất gia có chân chánh tu hành đúng pháp hay không? Nếu tu hành chân chánh thì sự hộ trì cúng dường là đại phước báo. Điều này là sự thật. Nếu như họ chẳng hết lòng tu hành sửa đổi hành vi sai trái của mình thì Phật tử phải xem lại. Mấy ngày nay quí vị đã nghe một qua một vài đoạn Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo, tuy chưa hoàn toàn nghe hết, nhưng chúng tôi giảng xong, đều có ra đĩa VCD. Quí vị có thể xem hết bộ Kinh này, hy vọng quý vị xa lìa được thập ác, nhất tâm hướng thiện. Thân khẩu ý tam nghiệp đều có thể y theo Kinh “Thập thiện nghiệp đạo” mà tu hành. Đây là người tu hành chân chánh. Nếu như không đúng theo như trong Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo thì họ chẳng phải người tu hành chân chánh. Chẳng những chúng ta nhìn kẻ khác, quan trọng nhất là chính mình phải chịu tu. Chính mình không hết lòng thật sự tu tập, cũng đừng đi quan sát người khác có phải chơn tu hay không? Còn về trong hoàn cảnh nào có thể cúng dường được?

Đó là lúc họ đang thiếu thốn, nhất định phải cúng dường. Lúc họ gặp phải khó khăn phải cần giúp đỡ, không cần thiết phải trên gấm thêu hoa. Cuộc sống của họ đã sống rất thoải mái rồi, mình lại đi cúng dường thêm cho họ thì thường thường hay có lỗi lầm. Nên biết rằng con người trong hoàn cảnh thanh bần, tu hành thường còn một tí đạo tâm. Sau khi danh văn, lợi dưỡng đưa đến thì đạo tâm không còn nữa, tâm tham sẽ nổi dậy. Như vậy, chúng ta đã hại nhóm người tu hành này rồi. Cho nên Phật dạy đệ tử tại gia đối với việc cúng dường cho người xuất gia chỉ hạn chế trong bốn việc gọi là tứ sự cúng dường. Cái thứ nhất là ẩm thực. Họ không có thức ăn, mang cho họ một ít thức ăn. Đây là chính xác. Cái thứ nhì là y phục. Họ không có áo quần để mặc. Chúng ta cúng dường một bộ y phục, không cần phải cúng nhiều. Có nhiều thì dễ khơi dậy tâm tham. Cái thứ ba là ngọa cụ: đồ để ngủ. Ban đêm không thể không ngủ. Ngủ thì phải cúng dường họ ngọa cụ. Cái thứ tư là y dược. Khi họ bị bệnh, cúng dường họ thuốc men. Đây là tứ sự cúng dường như Pháp. Tuy nhiên hiện nay, ít người theo tứ sự cúng dường này, mà rất nhiều người đều cúng dường tiền tài. Cúng dường tiền tài là rất đáng sợ, tiền càng nhiều thì tâm tham càng nặng, sẽ đánh mất đạo tâm, vì tiền là thứ nhơ bẩn nhất, dễ đưa con người vào các đường tội lỗi, ác nghiệp. Phật có nói trong Kinh: “Tích tài, tán đạo”. Cách cúng dường này, là đẩy họ vào trong tam đồ mất.

Đây là chúng ta đã làm sai việc. Tuy nhiên người xuất gia đối với tất cả phẩm vật cúng dường lại không thể không nhận. Phật nói phải nên có lòng từ bi vì tất cả chúng sanh gieo tạo phước điền, nhưng chúng ta phải tự nghĩ xem chính chúng ta có phải thật sự đoạn ác, tu thiện chưa? Thật sự có tư cách xứng đáng là ruộng phước điền cho tất cả chúng sanh chưa? Người xuất gia phải suy nghĩ như vậy, trước khi thọ nhận của cúng dường. Nếu như chẳng phải mãnh ruộng phước điền của chúng sanh, họ đến cúng dường cho chúng ta, chúng ta nhận thì phải mang nợ. Người xưa nói rất hay: “Một hạt gạo của thí chủ lớn như núi Tu Di. Đời này không liễu đạo, thì đời sau mang lông đội sừng để đền trả”. Lời nói này sự thật vô cùng chính xác. Chúng ta ngày nay chọn lấy pháp môn niệm Tịnh độ; nói một cách khác, chúng ta đời này không vãng sanh Tây phương Cực lạc Thế giới thì tất cả phẩm vật cúng dường của thí chủ mà mình tiếp nhận đó, đều trở thành là nợ nần ở đời sau kiếp sau, đời đời kiếp kiếp khi gặp phải duyên, nhất định phải hoàn trả.

Những đạo lý này, cùng chân tướng sự thật bên trong chúng ta đều phải rõ biết, có như thế thì mới biết được phải nên tu tập, cúng dường, hộ trì như thế nào? Người xuất gia phải tiếp nhận cách nào? Tôi biết được đạo lý này, tôi cũng rất âu lo, rất lo sợ. Nên khi Phật tử cúng dường tôi, có bao nhiêu tôi chuyển hết qua cho “Tịnh tông học hội” để in ấn Kinh sách, hoặc chuyển qua cúng dường hội “cư sĩ Lâm”, tôi chẳng biết trong phong bì đó có bao nhiêu tiền. Tại sao vậy? Vì tôi sợ mình ngày sau mắc nợ của thí chủ, nhất là việc tu hành của mình không bằng các bậc tiền xưa, nên chỉ nhận rồi cúng lại, chứ không dám giử tiền bạc.

HỎI:

Thưa Hoà thượng! Những quốc gia có Phật giáo phát triển như Thái Lan, Đài Loan là đưa con người vào sự thụ động. Con người đang tiến vào thế giới văn minh, mà người học Phật lại hạn chế việc này. Phải làm sao khiến thế giới càng ngày càng văn minh, khoa học càng phát triển, đem lại lợi ích cho nhân loại, so ra thật tế và lợi lạc hơn.

Nếu mọi người trên thế giới đều là người học Phật, thì sẽ đi đến lạc hậu bần cùng, rồi mong nhận sự cứu tế của người khác. Vì vậy, không tạo cho thế giới hạnh phúc trọn vẹn được, khi mọi người chỉ lo cho việc học Phật mà thôi. Với vấn đề như thế Hoà Thượng nghĩ như thế nào? Xin Hoà thượng giải thích cho con hiểu.

ĐÁP:

Cách nghĩ cách nhìn này của bạn hoàn toàn sai lầm. Bạn cho rằng người học Phật là lạc hậu bần cùng, nhận sự cứu tế của người khác, không phải vậy! Cách nghĩ này của bạn, đích thực bạn chưa hiểu gì về tinh thần Phật pháp một cách rõ ràng. Nếu như mọi người không học Phật pháp, chỉ học và chạy theo văn minh vật chất lo làm giàu. Để mưu cầu hạnh phúc, nhưng điều này có hoàn toàn như thế không? Ngày nay trên toàn thế giới, nước giàu có nhất là nước Mỹ. Bạn đến nước Mỹ có thể làm một cuộc điều tra tường tận, sau đó bạn mới biết được cái xã hội giàu vật chất văn minh khoa học này, có nhiều vấn đề vô cùng phức tạp chẳng có vui vẻ gì, vẫn còn tràn đầy những tệ nạn và các nguy cơ xấu. Bạn không thể chỉ nhìn bề ngoài. Thật tế mà nói, bạn nhìn bề ngoài cũng chẳng nhìn một cách rõ ràng, chỉ là sự hiểu biết không đến nơi đến chốn. Phật pháp là dạy cho chúng ta cách nào đây? Phật pháp dạy cho chúng ta lạc hậu hay sao? Dạy chúng ta bần cùng hay sao? Dạy chúng ta phải nhận sự cứu tế của kẻ khác hay sao? Nếu là như vậy, thì Phật pháp tại thế gian này sẽ bị tiêu diệt lâu rồi đâu còn đến ngày hôm nay, ai cũng sợ đâu dám học và tin theo nữa. bạn có chịu bần cùng không? Có chịu lạc hậu không? Chẳng có ai chịu cả. Quan niệm này là sai lầm. Phật pháp là dạy con người biết hướng thiện, khi làm điều gì lợi ích, thì điều lợi ích đó phải cho mình và cho người. Không vì lợi mình mà hại người và ngược lại. Sở dĩ ngày nay, khắp nơi trên thế giới tràn lan những nạn chiến tranh, khủng bố, cướp giật, xì ke..là do đâu? Do vì muốn ham lợi về riêng mình, mà làm hại biết bao thế hệ. Phật dạy muốn thế giới hoà bình an lạc, thì điều trước tiên, tâm bạn phải hòa bình an lạc trước, tâm mình tràn đầy sân si, ganh tî, tật đố thì đừng có mong làm cho mọi người hòa bình. Muốn thế giới hòa bình thì bản thân bạn phải tu chỉnh trước, muốn tu chỉnh phải học Phật pháp mới biết phương pháp tu chỉnh, biết phương pháp hướng thiện thì thế giới sẽ trở thành hoà bình an lạc. Vậy tại sao nói Phật không thật tế. Phật dạy người nào trồng nhân thiện nhất định được quả thiện. Nếu như bạn học lịch sử nhiều một tí, tôi nghĩ, cách suy nghĩ của bạn sẽ khác. Thời đại nào mà Phật giáo hưng thịnh nhất, thì đất nước đó hùng mạnh và giàu có, mức sống nhân dân cao nhất. Bạn cứ thử xem lịch sử của Trung Quốc. Phật pháp đến lúc suy thì nhân dân sẽ thọ khổ. Ngày nay, khoa học kỹ thuật văn minh của các nước Tây phương tiến bộ giàu chỉ là nhất thời. Tại vì một quốc gia giàu có văn minh phải kiện toàn hai mặt là vật chất và tinh thần, còn gọi là văn hoá đạo đức. Vấn đề này, bạn xem các nước gọi là văn minh như Mỹ… đã kiện toàn việc này chưa. Hằng ngày trên đất Mỹ biết bao nhiêu bạo lực, tệ nạn, bất công xảy ra. Nếu không có thấm nhuần tinh thần từ bi của đạo Phật thì thế giới sẽ như thế nào? Cho nên Phật dạy con người phải tu phước và tu học trí tuệ. Phước và trí tuệ song hành nhau mới trọn vẹn. Sao lại nói rằng Phật dạy không thật tế chứ? Đưa con người vào bần cùng nghèo khổ chứ?

Để nhờ người cứu tế của người khác. Bạn cần suy nghĩ kỹ lại, cái nhìn của bạn đủ biết bạn chưa có đọc và học qua một trang Phật học nào cả. Cái lỗi là vậy! Nếu có học thì chỉ trên hình thức thôi. Thắp nhang lạy Phật đó gọi là học Phật à? Khi hỏi Phật là gì không biết. Tại sao phải thắp nhang lạy Phật? Phật sẽ bảo hộ cho tôi. Đây là mê tín. Thắp nhang lạy Phật thì Phật phò hộ cho bạn, không có đạo lý này. Phật phò hộ cho chúng ta đó là gì? Là Kinh điển, là lời giáo huấn. Phật là vị Thầy căn bản của chúng ta, là người sáng lập nền văn hóa đạo đức cho nhân loại. Chúng ta kỹ niệm Thầy chúng ta.

Chúng ta khi thấy hình tướng của Thầy thì nghĩ đến lời dạy của Thầy đối với chúng ta, là ý nghĩa này. Nghĩ đến lời giáo huấn của Ngài, chúng ta hiểu rõ y giáo phụng hành. Đây là sự phò hộ chân chánh! Nếu như nhìn thấy hình tượng căn bản mà chẳng hiểu, chẳng biết Ngài nói với chúng ta những gì, đó là mê tín. Cách đó chẳng có ích gì! Lạy Phật học Phật cách đó mới là lạc hậu, bần cùng, nhờ người cứu tế. Phật pháp là giáo dục, Phật pháp chẳng phải tôn giáo. Phật pháp dạy người là đại viên mãn. Nhất định phải biết, muôn ngàn xin chớ tạo thành sự hiểu lầm.

HỎI:

Thưa Hoà thượng! Thế giới rốt cuộc là không có một pháp gì tồn tại, chỉ có Phật giáo và những người học Phật tồn tại. Cách nhìn như vậy có đúng pháp tuỳ duyên không? Chúng ta chẳng cần tích cực để truyền giáo. Bởi vì mọi việc đều là ý Trời, ý Phật. Con người vĩnh viễn không cần nỗ lực hay sợ sệt trước sự tiến bộ của khoa học, vì sự tiến bộ của khoa học không ra ngoài Phật giáo, rốt cuộc thế giới này ai cũng trở thành đệ tử Phật cả. Cách nhìn nhận như thế có đúng không? Xin Hoà Thượng chỉ dạy cho con hiểu.

ĐÁP: Đây là bạn đang nằm mơ, là ảo tưởng. Ảo tưởng này không đúng với thực tế. Chúng ta nhất định phải biết rằng Phật giáo là văn hoá. Phật giáo rất phong phú. Bạn thử đọc Kinh Đại Phương Quảng Hoa Nghiêm Kinh thì sẽ rõ ràng. Phật pháp bao dung cả hư không pháp giới, tất cả quốc độ khác biệt, tộc loại khác biệt, văn hoá khác biệt, tôn giáo tín ngưỡng khác biệt, dung hợp trở thành người một nhà. Hư không pháp giới tất cả chúng sanh là một gia tộc, là đại viên mãn, đại tự tại. Giữa người với người, giữa chúng sanh với chúng sanh hỗ tương tôn trọng với nhau, hỗ tương kính ái nhau, hỗ trợ hợp tác với nhau. Đây là dạy của Phật Đà muôn ngàn phải ghi nhớ, chẳng phải trên thế giới chỉ có Phật giáo, không có các tôn giáo khác, vậy là bạn nghĩ sai rồi. Thế giới này có rất nhiều tổ chức xã hội, văn hoá, tôn giáo… dung hợp thành một thể. Giống tinh thần của Phật pháp đại thừa, dung hoà tất cả. Xin chớ học sai đi. Điểm này vô cùng quan trọng.

HỎI:

Thưa Hoà thượng, tại sao cũng là thân phận một con người, nhưng khi ba nghiệp “thân-khẩu-ý” tạo tác, có người thọ quả báo, có người chẳng thọ quả báo? Phật nói những người này chẳng nằm trong phạm trù của nghiệp thiện ác, ý này nghĩa này như thế nào? Xin Hòa thượng giải bày cho đệ tử hiểu.

ĐÁP:

Câu hỏi của bạn rất hay. Bạn hỏi hạng người nào ba nghiệp “Thân-Khẩu-Ý” tạo tác mà không thọ quả báo? Đó là chư Phật Bồ Tát hóa thân đến thế gian này để độ sanh. Những gì họ tạo tác đó không có quả báo. Nguyên nhân gì vậy? Bởi vì những việc các ngài làm đều vô tâm, tức là chẳng có ý niệm vọng tưởng phân biệt chấp trước. Đây tức là điều mà trong nhà Phật thường nói: “Làm mà không làm, không làm mà làm!”. Làm là trên sự tướng cùng hạng phàm phu thông thường như chúng ta đang làm như nhau. Thân khẩu ý đều đang làm. Còn không làm là sao? Là họ từ trước đến nay chẳng khởi tâm động niệm nhất định chẳng có vọng tưởng phân biệt chấp trước. Hạng người này thì không thọ quả báo. Bạn hỏi họ là thân phận gì?

Họ là pháp thân đại sĩ, Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát, Phật trong thập pháp giới. Các ngài hoá thân vào các cõi để độ sanh, đều sống bằng trí tuệ, còn phàm phu phần nhiều sống bằng thức, đạo lý này phải hiểu thật rõ ràng, khi chưa chứng được pháp thân, chỗ làm đó đều có quả báo. Cho nên bậc khai ngộ cùng phàm phu chúng ta có khác. Sự khai ngộ này giảng như thế nào đây? Trong “Tứ thánh pháp giới” cùng lục đạo, phàm phu khác nhau. Lục đạo phàm phu khi thọ báo, họ chẳng biết cái nghiệp nhân đời trước. Còn những bậc thánh nhân của tứ thánh pháp giới, họ thọ quả báo họ biết tất cả, nên gọi là “không lầm nhân quả”. Họ biết được ta hôm nay thọ quả báo này là cái nhân thế nào nên hiện ra cảnh giới này. Họ rõ ràng minh bạch. Vậy sau khi chứng được pháp thân, thì phá một phần vô minh. Do đây, có thể biết tu hành chứng quả đích thật là khó khăn. Bạn có thể hiểu được đạo lý này thì bạn mới biết chỗ đáng quý của sự niệm Phật cầu sanh Tịnh độ.

Đó là công đức chân thật, bất khả tư nghì. Quý vị nên biết niệm Phật cầu sanh Tịnh độ là thuộc về công đức chân thật! Dịch x o ng Mùa Thu Năm Ất Dậu 2005 Tại Chùa Hoằng Pháp Thích Nhuận Nghi