Mười Hạnh Nguyện Của Bồ Tát Phổ Hiền

Phần 1

(Trích từ Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh, Phẩm Tỳ Lô Giá Na thứ sáu)

Người giảng: Pháp sư Tịnh Không

Giảng tại: Hiệp hội Giáo dục Phật đà Hồng Kông

Thời gian: Tháng 12 năm 2002

Chào các vị đồng tu!

Hạnh nguyện Phổ Hiền, tổng cộng có mười hạnh nguyện. Phần trước đã giảng cho quí vị bốn hạnh nguyện rồi. Mỗi một hạnh nguyện, chúng ta đều thường niệm. Ở trong nhà Phật, các tổ sư đại đức đem mười cương mục này sắp xếp vào thời khóa tụng sáng tối, cho nên mọi người đều niệm rất thuộc: Nhất giả lễ kính chư Phật, nhị giả xưng tán Như Lai, v.v. đều rất thuộc. Nhưng [nếu] không thực hiện, chỉ có niệm như vậy thì không có ý nghĩa gì cả, chỉ gieo trồng được thiện căn trong A Lại Da Thức. Cái thiện căn này trong đời này, kiếp này không khởi tác dụng. Cho nên chúng ta nhất định phải có duyên thù thắng, có thể hiểu được trọn vẹn mười cương mục này, biết áp dụng nó vào trong đời sống thường ngày thì có lợi ích công đức rất lớn, tự nhiên chúng ta sẽ thích làm, biến nó thành cương lĩnh quan trọng chỉ đạo trong đời sống chúng ta, khởi tâm động niệm, lời nói việc làm đều tương ưng với mười hạnh nguyện, được như vậy thì tốt.

Nguyện thứ tư là sám trừ nghiệp chướng, sám hối nghiệp chướng vô cùng quan trọng. Thực hiện nguyện này tức là mỗi ngày kiểm điểm lại mình, nghiêm túc phản tỉnh, sửa chữa lỗi lầm.

Nguyện thứ năm là tùy hỷ công đức, hạnh này rất quan trọng. Phàm phu trong sáu cõi nghiệp chướng tập khí tích lũy từ vô lượng kiếp, nghiêm trọng nhất là tham sân si mạn, tùy hỷ là để chuyên đối trị ngạo mạn, đặc biệt là tính tật đố ở trong ngạo mạn, phần phiền não này là chướng ngại nghiêm trọng nhất cho việc tu dưỡng đạo đức, học vấn của thế xuất thế gian. Chúng ta thường nói tâm tật đố rất nặng. Họ không biết rằng cái [tâm] này không hề tổn hại gì đến người khác, thật sự mà nói không tổn hại [người khác] nổi, mà chỉ tổn hại chính mình. Giả như người khác có việc làm tốt hơn mình, mình làm không được nhưng mình không phục, mình có tâm tật đố, thậm chí vì tật đố mà nghĩ đủ mọi cách để phá hoại, kết quả cuối cùng quả nhiên là phá hoại việc tốt của họ, vậy là chúng ta liền rất đắc ý [vì chúng ta cho rằng] chúng ta đã ngăn chặn được việc tốt của họ rồi. Thật sự không phải như vậy. Nếu như thật sự việc tốt của người ta mà bạn có thể ngăn cản, quấy nhiễu được thì định luật nhân quả bị lật đổ rồi. Nói cách khác, [nếu] bạn không ngăn cản họ thì sự việc đó họ làm cũng không thành công, tại sao vậy? Vì họ không có cái mạng đó: “trong mạng có thì tự nhiên có, trong mạng không có thì chớ cưỡng cầu”. Mọi thứ bạn có mà bị người khác phá hoại thì đó không phải là của bạn, điều này nhất định phải hiểu. Khi trong số mạng của bạn có thì bất kỳ người nào cũng không thể phá hoại được, bất kỳ ai cũng không thể chiếm đoạt; phàm hễ bị người khác phá hoại, bị người khác chiếm đoạt là do trong số mạng của bạn không có, định luật nhân quả này mới gọi là viên mãn. Tiên sinh Liễu Phàm hiểu rõ đạo lý này.

Cổ nhân nói: “Quân tử vui mà làm quân tử, tiểu nhân oan uổng vẫn phải làm tiểu nhân”. Tiểu nhân hằng ngày luôn tật đố, chướng ngại, vu oan, nhưng có phá hoại được người khác hay không? Không, chỉ tổn đức của mình, tổn phước của mình, cái tổn hại này lớn lắm. Cho nên Phật thường nói với chúng ta, thành tựu cho người tức là thành tựu cho chính mình, phá hoại người tức là tổn hại mình, tổn phước của mình, tổn thọ của mình, bạn thấy có oan uổng hay không? Cái đạo lý này rất sâu, nhất định phải hiểu cho thấu triệt, dứt khoát không làm cái việc khờ dại này. Cái công đức, phước báo của tùy hỷ cũng lớn bằng người thành tựu kia. Người này làm việc tốt vì xã hội, vì quốc gia, vì chúng sanh, chúng ta không đố kỵ, quyết định không làm chướng ngại, chúng ta còn có thể tùy hỷ, tùy hỷ là gì? Là hết lòng hết sức giúp đỡ họ, xúc tiến cho họ thành công thì cái công đức này lớn bằng với công đức của họ. Có phải là chúng ta đã chiếm lấy một phần công đức kia của họ không? Không phải, họ giống như một ngọn nến được thắp lên, ngọn nến của chúng ta cũng được thắp lên nhờ vào ánh sáng của họ, đây gọi là tùy hỷ. Ánh sáng của họ chẳng hề mất đi tí nào cả, ánh sáng của ta cũng lớn bằng họ. Tùy hỷ công đức không thể nghĩ bàn, ở đây, hà tất phải tổn phước của mình chứ? Việc gì phải làm cái việc khờ dại này chứ? Nếu như chúng ta không có sức, không có tiền của giúp đỡ người khác nhưng trong lòng vui vẻ tán thán, tán dương thiện tâm thiện hạnh, việc tốt của họ thì công đức cũng lớn bằng nhau, cái đạo lý này không thể không hiểu rõ.

Cổ Thánh Tiên hiền Trung Quốc thường hay dạy chúng ta: “Thành nhân chi mỹ, bất thành nhân chi ác”. Người ta làm một việc không có lợi cho xã hội, cho đại chúng thì việc này chúng ta không nên tùy hỷ, chúng ta nên đứng tránh xa qua một bên. Chỉ cần việc đó có lợi ích cho xã hội, cho đại chúng thì chúng ta nhất định phải tùy hỷ, ta có bao nhiêu sức thì cống hiến bấy nhiêu, ta có bao nhiêu tiền của thì ta cống hiến bấy nhiêu, không có thì vui vẻ, tán thán. Cái vui vẻ tán thán này xuất phát từ tâm chân thành cũng có thể ảnh hưởng, tạo ảnh hưởng đối với xã hội, cho nên công đức bất khả tư nghì. Nguyện này của Bồ Tát Phổ Hiền là để đối trị lại phiền não chướng ngại đố kỵ nghiêm trọng nhất, dễ phạm nhất của chúng sanh. Không biết rằng đố kỵ chướng ngại đích thực là chướng ngại chính mình, nhiều đời nhiều kiếp, biết bao nhiêu cơ hội tốt, nhân duyên tốt thành tựu sự nghiệp đạo nghiệp của mình, nhưng cũng vì chướng ngại đố kỵ làm tổn hại, tổn phước, tổn thọ. Cho nên trong mười hạnh nguyện, đặc biệt nêu hạnh này ra là từ bi hết sức.

Nguyện thứ sáu là Thỉnh Chuyển Pháp Luân. Tôi lần này tại Úc Châu, có mấy vị đồng tu ở Houston đến Úc Châu tham vấn, mấy ngày trước họ nói với tôi rằng, Pháp Luân Công bên đó cũng đã mua một đạo tràng ở lầu phía trên Tịnh Tông Học Hội của họ. Tịnh Tông Học Hội ở lầu một, Pháp Luân Công mua ở lầu hai nên các vị đồng tu này vô cùng sốt ruột đến hỏi tôi phải làm thế nào? Chúng ta có nên chuyển đi hay không? Có một số người đề nghị phải chuyển đi, không nên ở chung với họ; có một số người nói chúng ta ở đây đã nhiều năm rồi, họ vừa mới đến việc gì chúng ta phải chuyển đi? [Họ] bàn tán xôn xao và đến hỏi tôi. Tôi cũng đặc biệt bỏ ra hai giờ đồng hồ nói với họ một chuyên đề là “Thỉnh Chuyển Pháp Luân, Thỉnh Phật Trụ Thế”, nói rõ trong Phật giáo pháp luân rốt cuộc có ý nghĩa là gì. Mọi người hiểu rõ ràng, sáng tỏ rồi thì tự nhiên sẽ vạch rõ giới tuyến với pháp Luân Công thôi!

Pháp Luân Công chắc chắn không phải Phật giáo, cái đạo lý này nhất định phải hiểu. Tông phái Phật giáo rất nhiều, vậy có thể dựng nên một tông phái mới không? Đương nhiên có thể, nhưng tông phái Phật giáo chắc chắn phải tuân thủ một nguyên tắc là phải dựa vào kinh luận Phật giáo mà tu học, điều này bất kỳ tông phái nào cũng phải tuân theo. Pháp Luân Công tu học theo bộ kinh nào của kinh luận Phật giáo vậy? Không có. Cho nên nó không thuộc vào Phật giáo, nếu thuộc Phật giáo thì nhất định dựa theo Kinh luận Phật giáo, nhất định dựa theo tổng cương lĩnh tu học của Phật giáo, điều này không thể vi phạm. Tổng cương lĩnh Phật pháp là tam học Giới, Định, Tuệ; nếu như không dựa theo cương lĩnh này thì đây không phải Phật giáo. Họ tự xưng Phật giáo, đó là phạm pháp, đó là điều không được phép.

Tịnh Độ tông đã thành lập ở Trung Quốc là dựa vào Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh Quán Vô Lượng Thọ, Kinh Phật thuyết A Di Đà, ngoài ba bộ kinh này còn có một luận là luận vãng sanh của Bồ Tát Thiên Thân, nên tông tịnh độ được thành lập có căn cứ. Chúng ta dựa theo cảnh giới, phương pháp, lý luận của mấy bộ kinh này mà tu học, đây là Phật giáo chính quy. Tổ sư đại đức đời sau lại bổ sung thêm hai bộ kinh, cho nên hiện nay Tịnh Độ tông có ngũ kinh nhất luận. Kinh bổ sung thứ nhất là Phẩm Hạnh nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền. Cư sĩ Ngụy Mặc Thâm là người thời Hàm Phong đời Thanh đã đem Phẩm Hạnh nguyện Phổ Hiền thêm vào phần sau tam kinh, vào thời đó gọi là bốn kinh một luận. Cho nên chúng ta xem bản khắc gỗ Tịnh Độ Tứ Kinh của thời xưa, bạn mới hiểu được bốn kinh này vì sao mà có. Đến năm đầu Dân Quốc, Ấn Quang Đại Sư đem chương Đại Thế Chí Bồ Tát niệm Phật Viên Thông, ở trong 25 viên thông của kinh Lăng Nghiêm tiết lục ra phụ lục vào phần sau bốn kinh gọi là Tịnh Độ Năm Kinh. Đây là kinh điển chính quy, không phải do người nào bịa ra, điều này trong Đại Tạng Kinh vẫn có, chúng ta cần phải hiểu rõ, phải làm sáng tỏ.

Pháp luân thời Phật Thích Ca Mâu Ni là xây dựng nên xã hội giáo dục đa nguyên văn hóa, dùng cái này làm tiêu chí. Ý nghĩa của hình tròn là để khi người ta nhìn thấy phù hiệu này, tiêu chí này liền có thể giác ngộ. Tiêu chí Phật pháp thường hay dùng có ba loại dùng phổ biến nhất: thứ nhất là luân, pháp luân; thứ hai là hoa sen; thứ ba là chữ Vạn. Chữ Vạn thường tương đối ít dùng, chữ Vạn là đại biểu cho Kiết Tường, tu học Phật pháp thì kiết tường như ý, tự tại vô ngại, là có ý này. Nhưng ở trong đây ý nghĩa thật sự viên mãn nhất là Luân. Luân đại biểu cho điều gì vậy? Không và có không hai, không và có nhất như, bạn thấy luân là hình tròn, tâm hình tròn là không, chu vi là có, chu vi là động. Ngoài ra Luân còn đại biểu cho động và tĩnh không hai, tâm là tĩnh, tâm là không. Các bạn thử nghĩ ở trong cái gì có thể thấy được động tĩnh là một, không và có là một? Chỉ có hình tròn. Cho nên Phật dùng cái này làm tiêu chí. Đại biểu cho điều gì vậy? Đại biểu cho việc giáo dục trong đời này của Phật Thích Ca Mâu Ni, Phật dạy cho chúng ta điều gì vậy? Là dạy cho chúng ta phải hiểu không và có là một, động và tĩnh là một.

Ứng dụng đối với chúng ta, tu thân nhất định phải hiểu là tâm phải thanh tịnh, tâm không được động, trong tâm không thể có một vọng niệm; nhưng thân phải động, thân là chu vi, thân phải vận động, cho nên chúng ta thường nói [thân phải] hoạt động. Bạn thấy động là sống, nếu như bất động thì sao? Bất động là chết, là không thể sống. Thân động mà tâm không động, đây là bí quyết tu thân dưỡng tánh trong nhà Phật. Tôi thường hay ra nước ngoài, đi rất nhiều nơi, rất nhiều các bạn đạo đồng tu nhìn thấy tôi, câu đầu tiên họ hỏi tôi là: Pháp sư à! Sức khỏe của thầy sao mà tốt như vậy, Thầy chăm sóc giữ gìn như thế nào? Tôi liền bảo với họ, tâm phải thanh tịnh, không có phiền não, không có buồn rầu, không có lo nghĩ, không có vọng tưởng, giống như cái tâm vòng tròn kia. Tâm là khái niệm trừu tượng, không có, tìm không thấy, tâm có thật, nhưng tâm không có dấu vết. Lục tổ nói trong Đàn Kinh là: “Xưa nay không một vật”, xưa nay không một vật là tâm. Chu vi là thân, thân phải động. Người học Phật chúng ta dùng cái gì để vận động vậy? Vận động của chúng ta là kinh hành. Hiện nay người bình thường gọi là đi bộ, chúng ta đi bộ là niệm Phật, tôi thì niệm bốn chữ A Di Đà Phật, mỗi chữ bước một bước. Tôi mỗi ngày sáng sớm ít nhất cũng đi [kinh hành] nửa giờ, khi không có việc gì, khi không có ai đến tìm tôi thì tôi đi [kinh hành] khoảng một giờ, đây là vận động của tôi. Năm xưa khi tôi còn trẻ, tôi dùng lạy Phật, lạy Phật là vận động, trước khi tôi chưa xuất gia, cùng ở lều tranh với pháp sư Sám Vân, mỗi ngày tôi lạy 800 lạy, sáng sớm thức dậy lạy 300 lạy, buổi trưa sau khi ăn cơm trưa xong thì lạy 200 lạy, buổi tối lạy 300 lạy, ngày nào cũng vậy. Tôi ở lều tranh của ông năm tháng rưỡi, đã lạy mười mấy vạn lạy. Sau này rời khỏi pháp sư Sám Vân, đến Đài Trung để học giáo với cư sĩ Lý Bỉnh Nam, lúc đó tôi đảm nhiệm chức vụ quản lý thư viện, ngoài ra còn phải học kinh giáo, cho nên tôi bèn giảm bớt việc lạy Phật từ 800 lạy xuống còn 300 lạy, duy trì rất nhiều năm, mỗi ngày lạy 300 lạy. Hiện nay tuổi tác đã cao rồi, đi hoằng pháp khắp nơi cũng tương đối tất bật, quen biết cũng nhiều người, khách khứa nhiều rồi, cho nên hiện nay rất ít lạy Phật, nhưng kinh hành. Tâm là định, tâm là tĩnh, thân hoạt động thì khỏe mạnh trường thọ.

Muốn tâm thanh tịnh thì nhất định phải buông xả mọi duyên, dứt khoát không nên lưu lại thứ gì trên tâm, lưu lại thì bạn sẽ thiệt thòi lớn, mọi thứ không được lưu lại trên tâm, có cũng rất tốt, không có cũng rất tốt. Thường luôn nghĩ rằng, khi sinh ra và chết đi đều tay không, ta đến thế gian này cũng chẳng mang theo gì, tương lai khi ta ra đi cũng vậy, cho nên mọi thứ bày ra trước mắt, ta chẳng động tâm. Có cũng rất tốt, không có cũng rất tốt thì bạn mới được tự tại. Tất cả mọi thứ của thế gian bạn đều so đo, mọi thứ bạn đều chấp trước thì bạn liền bị khổ thôi. Cổ nhân Trung Quốc thường nói: “Lo khiến người ta già”. Sao bạn bị già vậy? Là do lo lắng quá nhiều, phiền não quá nhiều. Tôi không có lo lắng, không có phiền não, vô ngã, không có ngã sở, danh vọng lợi dưỡng, năm dục sáu trần đều chẳng liên quan gì với tôi, tôi không lưu vào trong tâm. Ở tuổi về chiều, việc duy nhất của tôi là giảng kinh. Giảng kinh ở đâu vậy? Giảng [kinh] trong phòng thu hình, hy vọng để lại những băng hình này cho người có duyên sau này làm tham khảo, vậy là tôi vui rồi, ngoài việc này ra tôi không còn chuyện gì cả. Hằng ngày rất đông khách đến tìm tôi, rất nhiều đạo tràng đến tìm tôi, tôi thường hay nói với họ, tôi là người bận nhưng vô sự, vô sự mà bận. Thân tâm tu dưỡng, không bị bất kỳ điều gì quấy nhiễu, cũng chính là không nên lưu lại điều gì trong tâm. Thường luôn nhớ điều trong Kinh Kim Cang đã nói: “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng, Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh, như lộ diệc như điện, ưng tác như thị quán” là bạn liền tự tại thôi, bạn liền được giải thoát. Trí tuệ được sinh ra từ đây, phước báo cũng từ đây mà có.

Cho nên thỉnh chuyển pháp luân thì phải hiểu ý nghĩa của pháp luân, phải hiểu rõ ý nghĩa danh từ. Chuyển là chuyển động, nếu dùng cách nói hiện nay để giải thích thì chuyển động này chính là thúc đẩy, pháp luân là giáo dục xã hội đa nguyên văn hóa, chúng ta phải thúc đẩy giáo dục đa nguyên văn hóa, đây chính là chuyển pháp luân, đây là đại biểu cho nền giáo dục Phật Đà. Nội dung của nền giáo dục Phật Đà là chân tướng của vũ trụ nhân sinh, chân tướng của vũ trụ nhân sinh là không và có không hai, động và tĩnh nhất như, đây là đạo lý lớn, dùng cái này làm biểu pháp.

Hoa sen đại biểu cho thanh tịnh vô nhiễm, cái này trong Phật giáo thường dùng, mọi người thường hay thấy. Cho nên tôi thường hay nghe người ta nói, người luyện pháp Luân Công thì phải luyện đến khi trong bụng hiện pháp luân, thật sự có cái luân chuyển động ở đó. Đây là bệnh, cái này không tưởng tượng nổi! Cái này rất nguy hiểm, thật quá đỗi sai lầm rồi. Có phải thực sự sẽ có cái luân trên người hay không vậy? Theo tôi nghĩ là có thể. Tại sao vậy? Về mặt lý luận có thể nói trôi chảy, là “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, bạn ngày nào cũng khởi vọng tưởng, trong tâm bạn ngày nào cũng nghĩ có cái luân thì dần dần suy nghĩ của bạn sẽ thành tựu. Đó là gì vậy? Đó là bệnh của bạn. Phật dạy chúng ta quán tưởng là quán tưởng mọi thứ đều là không, đâu có bảo là [chúng ta] nghĩ ra một cái gì. Thật không tưởng tượng nổi! Cái đó là sai rồi! 600 quyển đại Bát Nhã là giáo trình dạy học chủ yếu nhất của Phật Thích Ca Mâu Ni còn tại thế, giáo trình này ngài đã giảng 22 năm, chúng ta hiểu được Thế Tôn thuyết pháp 49 năm, đã dùng hết 22 năm, gần như là chiếm 1 nửa thời gian [để giảng Kinh Bát Nhã], đây là đề tài trung tâm trong việc dạy học của ngài. Bộ kinh này là bộ kinh lớn nhất dịch ra tiếng Trung Quốc, đến 600 quyển. 600 quyển kinh, nếu chúng ta đem nó tổng kết lại, thực tế mà nói, thì chỉ có 3 câu: “tất cả pháp thế xuất thế gian là Vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”, đây chính là tổng kết của 600 quyển đại Bát Nhã. Sao bạn có thể có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước chứ?

Hiện nay người luyện pháp Luân Công, đừng nói gì khác, họ có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước hay không? Có. Có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì không phải Phật pháp. Phật pháp là lìa vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Bạn không chấp trước với tất cả pháp thế xuất thế gian, chấp trước không còn nữa, thì chứng quả A La Hán; Phân biệt dứt hết rồi thì chứng quả Bích Chi Phật; Người tu đại thừa chính là Bồ Tát quyền giáo, vọng tưởng dứt hết rồi thì chứng quả vị pháp thân Bồ Tát. Tại sao có thể nói luyện thành một cái gì ở trên người, đó là chuyện lạ đời rồi! Đó chắc chắn không phải khỏe mạnh, cơ thể khỏe mạnh nhất định phải thuận theo tự nhiên, thuận theo tự nhiên là khỏe mạnh nhất. Trên cơ thể tự nhiên này của bạn đặt thêm một cái gì đó, vậy là không khỏe rồi, điều này nhất định phải hiểu. Cho nên nếu như đích thực họ luyện đến cuối cùng mà có cái pháp luân ở trong bụng thì đó là tà giáo rồi. Ngay chánh giáo đã không khế hợp, nên hoàn toàn không thể gọi là một tôn giáo, [đây] là tà thuật, tà pháp, là một loại pháp thuật, chúng ta phải nhận cho rõ ràng, cho sáng tỏ.

Cho nên tôi nói không cần chuyển đi, tại sao vậy? Tôi biết trong những người học pháp Luân Công đó có nhiều người rất tốt, họ thiết tha cầu đạo, lỡ vào đường tà, không gặp được chánh pháp. Ở Mỹ, tôi có rất nhiều bạn đồng tu từ pháp Luân Công chuyển qua, rời khỏi pháp Luân Công đến học Tịnh Độ, họ nghe được đĩa giảng kinh của tôi, nhìn thấy chúng tôi có những cuốn sách nhỏ như: “Nhận thức Phật giáo”, “Truyền thọ tam quy”, họ xem được rồi thì bỗng nhiên đại ngộ, họ liền có năng lực biện biệt. Cho nên tôi nói đây là việc tốt, họ đến mua đạo tràng phía trên lầu các bạn là việc tốt. Bước vào cửa, các bạn độ họ, khỏi dùng gì khác, bạn đem những kinh điển Phật giáo chân chính này, như “Nhận thức Phật giáo”, “Kinh A Nan hỏi Phật việc kiết hung”, “Kinh thập thiện nghiệp đạo” bày ra bên ngoài tặng nhiều cho họ, họ sau này sau khi xem xong, đều hiểu rõ hết, đều chuyển qua hết, rời khỏi pháp Luân Công, đều đến niệm Phật cả, tôi thấy chúng ta không nên di chuyển họ sẽ nhanh chóng dọn đi thôi, đây là điều chắc chắn. Ngạn ngữ thường nói: “Đừng sợ người không biết, chỉ sợ hàng mình không tốt”, hàng thật hàng giả đem so sánh sẽ rõ thôi, khi không so sánh thì không biết, đem so sánh thì sẽ rõ. Chúng ta hoàn toàn không đi lôi kéo tín đồ của họ, mà rất tự nhiên [họ sẽ qua tu học pháp môn của chúng ta]. Ơ trong nước Trung Quốc cũng có không ít người của pháp Luân Công đã đọc những kinh sách này, đặc biệt là “Nhận thức Phật giáo”, tôi nghe nói rất nhiều người quay đầu nhờ những cuốn sách nhỏ này, nhiều lắm!

Như vậy trong một hạnh này của Hạnh Nguyện Phổ Hiền, ý nghĩa quan trọng nhất của nó là ở chữ Thỉnh, thỉnh Phật đến đây để giảng kinh dạy học, đây gọi là thỉnh chuyển pháp luân. Phật không còn tại thế nữa, nhưng đệ tử của Phật thì còn, [nên chúng ta] thỉnh học trò của Phật, chúng ta thỉnh pháp sư, thỉnh cư sĩ đại đức đến chỗ của chúng ta giảng kinh dạy học, ý nghĩa là ở chỗ này. Đây là việc làm tốt, là việc làm tốt nhất. Tại sao vậy? Là thúc đẩy nền giáo dục Phật Đà. Trước đây tôi đã nói rất nhiều lần, nền giáo dục của Phật Thích Ca Mâu Ni là chí thiện viên mãn đối với chúng sanh trong chín pháp giới. Hiện nay rất nhiều tín đồ Phật giáo của chúng ta cũng thích làm việc thiện, làm việc tốt, vậy việc gì là tốt nhất vậy? Là mời pháp sư đến giảng kinh. Ở trong đây thính chúng có người giác ngộ, có người khai ngộ, không những có rất nhiều người ở đây nghe, mà như Phật pháp nói, là chúng sanh chín pháp giới đều đang nghe, âm dương đều lợi, công đức vô lượng vô biên, đây là Phật sự chân chính. Phật sự là dạy học, nhưng hiện nay đã biến chất rồi. Biến thành cái gì vậy? Siêu độ cho người chết gọi là Phật sự, điều này ở trong Phật giáo không có, trong kinh điển không có. Phật sự là dạy học, chính là giáo dục, chỉ một việc này.

Ý nghĩa của chữ Phật này là giác ngộ, bạn thử xem việc gì có thể khiến người ta giác ngộ vậy? Dạy học, giúp tất cả chúng sanh phá mê khai ngộ, đây mới đích thực là Phật sự. Chúng ta siêu độ vong linh, làm pháp hội thủy lục, làm Lương Hoàng Bảo Sám, Từ Bi Tam Muội Thủy Sám, Tịnh Độ tông chúng ta thường hay đề xướng Tam Thời Hệ Niệm, bạn thử xem ở các việc này có đọc kinh, có tụng kinh, có khai thị (khai thị đó chính là thuyết pháp), chính là dạy học, nhưng đối tượng là ai vậy? Đối tượng là quỷ thần. Phật Thích Ca Mâu Ni năm xưa còn tại thế thì không có những việc này. Thế Tôn năm xưa còn tại thế, cho đến các tổ sư đại đức trước đây, đối tượng của giáo dục là con người chứ không phải quỷ thần, quỷ thần là việc phụ, chỉ thỉnh thoảng. Hiện nay đối tượng chủ yếu của Phật giáo là quỷ thần, còn đối với con người thì lơ là quên lãng, vậy là quá đỗi sai lầm. Phật, Bồ Tát có năng lực thị hiện làm thân quỷ vương ở trong cõi quỷ để dạy quỷ thần, còn thị hiện thân người trong cõi người là để dạy người, chứ đâu có dạy quỷ! Học Phật phải học làm người thông minh, không nên càng học thì càng hồ đồ, không nên mê tín. Phật không hề dạy bạn mê tín, mà chính bạn mê thôi, bạn không thể trách người khác, dứt khoát không thể trách Phật. Phật không hề dạy bạn mê tín, Phật dạy bạn giác ngộ, Phật dạy bạn mở trí tuệ.

Cho nên trong thế gian bạn nói thử việc làm nào là việc tốt nhất? Chỉ có dạy học. Bản thân mình không có năng lực dạy học, không sao cả, ta mời người khác. Bản thân mình có năng lực, nếu bạn có sức, có của cải như vậy thì xây giảng đường, ta thỉnh pháp sư, đại đức, các bậc trưởng thượng đến đây giảng kinh dạy học, giáo hóa nơi đây. Thời gian dài hay ngắn thì tùy theo năng lực của bạn. Ta có năng lực thì mời một tháng, một tháng là tốt lắm rồi; không có năng lực này, nếu ta còn có thể gánh vác nổi bảy ngày, thì bảy ngày cũng rất tốt. Như chúng tôi trước đây, mỗi tháng giảng năm ngày ở Hồng Kông, đạo tràng chúng tôi thuê của hội phúc lợi kế bên. Hội phúc lợi kế bên của Tiêm Sa Thư, chúng tôi ở đó thời gian gần một hai năm, đó chính là đạo tràng, ta thuê một ngày thì nơi đây là đạo tràng của chúng ta một ngày, chúng ta ở đây học một ngày; thuê bảy ngày thì mọi người chúng ta cùng học với nhau bảy ngày. Hai năm đã trôi qua, mọi người nghe rất thích, rất phát tâm. Chính chúng tôi xây một đạo tràng vĩnh cửu, nên mới có hiệp hội giáo dục Phật Đà. Xây dựng rồi, mọi người bỏ tiền bỏ sức. Xây dựng đạo tràng này là thỉnh chuyển pháp luân, đây là nơi dạy học, là bộ phận của dạy học, tầng chín là niệm Phật đường, hiện nay lại xây dựng thêm phòng kỷ niệm tổ tiên trăm họ của dân tộc Trung Hoa.

Tôi nghe nói hôm qua cư sĩ Đan Tư Lý Lý Kim Hữu người Malaysia, ông đến tham quan và rất cảm động. Kỷ niệm đường này đề xướng hiếu đạo, chúng ta phải báo ơn đức tổ tiên, vậy dùng cái gì để báo ơn đây? Dùng sự tu trì của chính chúng ta, chỉ có việc này để báo ơn đức tổ tiên. Cho nên kỷ niệm đường chính là niệm Phật đường. Chúng ta dùng sáu chữ hồng danh cúng dường lên tổ tiên, cúng dường tổ tiên trăm họ, đây là nhân duyên hy hữu. Các bạn thử nghĩ xem, nếu bạn thực sự hiểu thông rồi, hiểu rõ ràng rồi thì bạn nhất định sẽ đến niệm Phật đường này để niệm Phật. Tại sao vậy? Nó không giống như những niệm Phật đường khác. Từng tiếng Phật hiệu ở niệm Phật đường này được cúng dường lên tổ tiên trăm họ. Tổ tiên của mình cũng ở trong đây, việc tốt trong đời còn có gì tốt hơn điều này không? Không có, đây là việc tốt hàng đầu.

Lầu thứ mười một là giảng đường, hằng ngày giảng kinh thuyết pháp, không gián đoạn, [đây là] thỉnh chuyển pháp luân. Có lẽ có người muốn nói: Thưa pháp sư! Thầy không có ở đây thì kinh chúng tôi không giảng nữa. Không giảng kinh đó là việc của các anh, các anh làm sai chứ tôi không làm sai. Các anh sai ở chỗ nào vậy? Băng đĩa nhiều như vậy có thể phát chiếu ở đây. Tôi hỏi những bạn đồng tu làm băng đĩa này là chúng ta hiện nay băng ghi âm và băng thu hình được lưu giữ thì đại khái có bao nhiêu băng đĩa thời lượng một giờ? Họ trả lời tôi là con số tường tận thì không có ai biết được, nhưng tính khiêm tốn nhất thì có đến hơn 10 ngàn giờ. Số lượng đĩa hơn 10 ngàn giờ này đều có thể phát chiếu ở đây, hằng ngày ở đây giảng kinh, việc gì cần tôi ở đấy nữa chứ? Tôi có ở đó cũng giảng trong phòng thu hình, lúc bình thường các bạn phát ra ở đó cũng như xem trên màn ảnh thôi mà, có gì khác nhau đâu? Khác nhau là gì vậy? Chỉ là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của bạn khác nhau thôi; xa lìa vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì giống nhau cả, không có gì khác.

Cho nên hiện nay, nơi khác thì tôi không biết, Học viện Tịnh tông Úc Châu, Học hội Tịnh tông Bố Lý Tư Bản đang làm là mỗi ngày đều phát chiếu [băng đĩa thuyết pháp], bất kể là tôi có hay không. Tôi ở đó tiếp tục giảng Kinh Hoa Nghiêm, có truyền qua mạng rồi, họ hiện nay cũng đang nghe ở đó. Ngày nay đạo tràng chúng ta có thiết bị này, thì giảng kinh sẽ không bị gián đoạn nữa. Không những hằng ngày giảng kinh, mà 24 giờ đều không hề gián đoạn. Ơ trên mạng bạn đều có thể tải xem các tiết mục bất kỳ lúc nào, tất cả băng đĩa của chúng tôi trước đây đều có trên mạng. Cho nên ngày nay thỉnh chuyển pháp luân quả thật dễ dàng hơn rất nhiều so với trước đây. Trước đây nếu như những pháp sư, đại đức này không đến giảng kinh cho chúng ta thì chúng ta đành bó tay. Sau khi phát minh ra máy ghi âm, thật sự mà nói đã đem lại tiện lợi cho chúng ta rất nhiều. Trước đây chúng ta nghe băng ghi âm, hiện nay sau khi phát minh ra VCD thì không những chúng ta có thể nghe, mà chúng ta còn có thể nhìn thấy được hình ảnh. Cho nên những công cụ tốt này nhất định phải biết lợi dụng nó. Ngày nay thỉnh chuyển pháp luân quá dễ dàng rồi, chúng ta có thể tải ở trên mạng xuống bất kể bạn đang ở nơi nào, bạn mở mạng của bạn ra, kết nối vào màn hình ti vi lớn, mời tập trung một số người có chí đồng đạo hợp cùng nhau học tập, đây chính là thỉnh chuyển pháp luân vậy.

Không cần tốn tiền, không cần tốn sức, nếu thực sự mời pháp sư đến thì bạn còn phải đi chăm sóc họ, còn đây thì không cần, bạn mời người nào thì người ấy chắc chắn đến, mở mạng ra thì người ấy xuất hiện ngay, người ấy không từ chối, bạn thử xem tiện lợi biết bao! Hầu như ai cũng có thể làm được, bạn đang ở nhà thì nhà bạn chính là đạo tràng, mở màn hình ra thì pháp sư liền đến nhà bạn giảng kinh. Ở trong nhà bạn, cha mẹ anh em, bạn bè thân thích, bà con xóm giềng đều có thể đến nghe. Bạn phải giới thiệu cho họ, phải nỗ lực học tập, tự lợi lợi tha, đây là gì vậy? Là nền giáo dục luân lý đạo đức, nền giáo dục của thánh hiền, là trí tuệ viên mãn, là nghệ thuật tối cao, là nghệ thuật sống, đem lại cho chúng ta đời sống hạnh phúc mỹ mãn, giúp chúng ta giải quyết rất nhiều vấn đề khó khăn trong công việc, trong đời sống, nền giáo dục này đem đến cho gia đình bạn như vậy. Truyền hình vệ tinh hiện nay chúng ta vẫn chưa làm được, nhưng mạng Internet đã thông rồi.

Gần đây chúng tôi ở Toowoomba, Úc Châu, ở trong cái tiểu trấn này có Trường đại học Nam Côn Tư Lan. Trường học này là dạy học từ xa đứng đầu thế giới. Hiện nay đồng tu của chúng tôi đang liên hệ, đang đàm phán với nhà trường, hy vọng Học viện Tịnh Tông chúng ta có thể phối hợp làm chung với họ, nhà trường cũng rất có hứng thú, vì tôi đã gầy dựng nên một quỹ tiền thưởng học sinh tại trường này, hiệu trưởng rất quen với tôi, nhưng lâu lắm tôi không có thời gian đến thăm họ. Sự việc này hiện nay do pháp sư Ngộ Hạnh họ đang phụ trách liên hệ, là việc tốt. Trường này tôi biết, phạm vi dạy học của họ bao gồm 62 quốc gia khu vực trên toàn thế giới, Hồng Kông cũng có trong đó, học viên đều có thể xem giáo trình của họ ở trên mạng, học theo giáo trình của họ. Nếu như sau này chúng ta có thể biến Kinh Hoa Nghiêm thành một môn học của nhà trường thì rất tốt, cần nên làm như vậy. Đây là do người giảng kinh dạy học hiện tại trong xã hội này quá ít, thiếu nguồn giáo viên, trong tình huống này thì chúng ta dùng khoa học kỹ thuật, dùng những thiết bị dạy học từ xa này là tốt nhất. Nếu như nếu có nghi vấn khi nghe giảng, thì hiện nay thư điện tử rất thuận tiện, bạn gởi nghi vấn của bạn cho tôi, nếu thấy vấn đề của mọi người nhiều rồi, tôi sẽ trích khoảng hai giờ giải đáp riêng cho bạn ở trên mạng, có thể làm được chứ không phải không làm được.

Mọi người hiểu rõ đạo lý này rồi, biết loại công đức thù thắng này thì tôi hy vọng các bạn không nên quá phụ thuộc vào tôi, nhất định phải tìm tôi cho được. Bạn muốn tôi đi, thì tôi sẽ bị lãng phí thời gian trên đường đi, bỏ lỡ rất nhiều thời gian; các bạn từ bi để tôi ở một chỗ, tôi ở một chỗ dạy học thì cả thế giới đều có thể truy cập, vậy là tốt. Hiện nay tôi ở Úc Châu, thiết bị ở Úc Châu vô cùng đầy đủ, môi trường là một thành phố nhỏ, thích hợp cho việc tự tu, thích hợp cho việc dạy học. Cho nên tôi luôn nghĩ, sau này tôi cần nhiều thời gian một chút ở Úc Châu, hy vọng những khu vực khác đều có thể dùng mạng để truy cập, không khác gì so với tôi đang ở đây. Hy vọng các bạn đồng tu nên suy nghĩ thêm về đạo lý này, phải nghĩ cho xa, để chánh pháp trụ lâu dài ở thế gian. Nếu như đồng tu nào mong muốn học giảng kinh, thì học viện ở Úc Châu này của chúng tôi, khoảng năm tới sau khi mọi thứ đều làm xong, chúng tôi chuẩn bị chính thức giảng dạy. Thời gian tu học của chúng ta là chín năm, chín năm thì tốt nghiệp, học sinh của chúng tôi không thể quá ba mươi người, chúng tôi cần tinh chứ không cần nhiều. Điều quan trọng nhất là tu dưỡng phẩm đức, trì giới học Phật, đây là việc quan trọng hàng đầu.

Thôi thời gian đến đây đã hết. A Di Đà Phật!

Phần 2

(Trích từ Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh, Phẩm Tỳ Lô Giá Na thứ sáu)

Người giảng: Pháp sư Tịnh Không

Giảng tại: Hiệp hội Giáo dục Phật đà Hồng Kông

Thời gian: Tháng 12 năm 2002

Chào các vị đồng tu! Chúng ta còn phải tiếp tục cùng nhau học tập.

Ý nghĩa của Thỉnh Chuyển Pháp Luân hiểu được rồi, đặc biệt là thời buổi hiện đại khoa học kỹ thuật đang không ngừng tiến bộ, mạng Internet cũng không ngừng cải tiến, chúng ta tin tưởng khoảng 2 3 năm sau rất có thể nó sẽ thay thế truyền hình, mức độ tiện lợi, máy tính cỡ nhỏ, lớn bằng bàn tay như vầy có thể mang theo bên mình bất cứ lúc nào, có thể truy cập lên mạng trên toàn thế giới, chúng ta cần biết những công cụ tiên tiến này. Hôm qua, có một bạn đồng tu tặng tôi bản mục lục ở trên mạng Internet, tôi đã xem, vô cùng phong phú, rất nhiều tư liệu giảng kinh của pháp sư đều có trong đó, bạn thấy điều này tiện lợi biết bao, các bạn ở trong nhà, muốn học với pháp sư nào, bạn đều có thể học được cả. Có cần phải gần gũi vị pháp sư này không vậy? Không cần thiết, không cần thiết phải gần gũi vị pháp sư này, ta gặp ở trên mạng là rất tốt rồi. Sau này có duyên gặp mặt hay không, điều này không quan trọng. Quan trọng là ta thật sự đã học được điều gì ở nơi họ. Đích thực bớt phiền não, trí tuệ được tăng trưởng, bớt oán giận, có thể chung sống hòa mục với tất cả chúng sanh, có thể biết dùng Tứ Nhiếp Pháp để xử lý tốt tất cả các mối quan hệ với nhau, thích giúp đỡ người khác, đương nhiên cũng biết tiếp nhận sự giúp đỡ của người khác, đây đích thực là sống trong thế giới chân thiện mỹ tuệ. Cho nên ở trong gia đình có những thiết bị đơn giản này là đủ rồi, Phật pháp đã đến với gia đình bạn rồi, giáo dục thánh hiền học không khó.

Hiện nay quan trọng là nguyện tiếp theo Thỉnh Phật trụ thế. Nguyện thứ bảy này chúng ta cũng cần có lời giải thích mới. Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni 80 tuổi thì nhập Bát Niết Bàn. Ngài thọ 80 tuổi. Vậy làm thế nào mới có thể mời Ngài trụ thế? Chúng ta đắp một bức tượng để cúng dường Ngài, đó là ngưỡng mộ Ngài, tỏ chút lòng thành kính của chúng ta, rốt cuộc đó không phải trụ thế thực sự. Vậy thực sự trụ thế là gì? Là giáo hóa của Ngài. Hiện nay việc giáo hóa, việc dạy học của Ngài nằm trong Đại Tạng Kinh. Đại Tạng Kinh ở thế gian chính là Phật Đà trụ thế. Nhưng kinh điển tuy có đó, mà nếu không có người học, không có người y giáo phụng hành, không có người giảng giải cho tất cả chúng sanh thì cũng vô ích. Kinh điển mấy năm gần đây chúng tôi đã in ấn rất nhiều, bản thân chúng tôi đem Đại Tạng Kinh tặng cho toàn thế giới, tôi tính một cách sơ bộ chúng tôi tặng cũng khoảng 1700 bộ, ngoài ra còn có rất nhiều thiện nam tín nữ phát tâm ấn tặng, số lượng này so với chúng tôi không biết nhiều gấp bao nhiêu lần. Cho nên kinh điển ở trong thế gian này sẽ không bị mất đi. Chúng ta có thể khẳng định, người nào học, người nào đem nó phát huy rộng rãi, đây chính là người kế thừa, người thỉnh Phật trụ thế.

Chúng ta phải nghĩ đến người truyền pháp, người truyền thừa, điều này quan trọng. Bất kể sự nghiệp thế gian hay xuất thế gian, tôi đã nói qua rất nhiều lần rồi, bản thân bạn có thông minh trí tuệ, có phước báo, rất nhiều sự nghiệp thành tựu vô cùng rực rỡ, nhưng nếu như không có người truyền thừa, sau khi bạn qua đời thì công ty của bạn bị đóng cửa, sự nghiệp của bạn tiêu tan, thành tích của bạn là con số không. Đây là do nguyên nhân gì vậy? Bạn không chú ý đến việc bồi dưỡng nhân tài kế thừa, bạn sai rồi. Bạn thử xem, bất kể là Trung Quốc hay ngoại quốc, đế vương thời xưa, ngày đăng cơ của những vị đế vương này (hiện nay gọi là lễ nhậm chức), việc đầu tiên phải làm là gì vậy? Là lập Thái Tử, tức là tuyển chọn người kế thừa họ. Vì vậy quốc gia của họ có thể kéo dài mấy trăm năm, có thể truyền được mấy chục đời. Đạo lý gì vậy? Là làm tốt việc tuyển chọn người kế thừa. Đời sau cùng thì sao? Đời sau cùng mọi người lơ là vấn đề này, tuyển người kế thừa sai, tuyển một người không có đức hạnh, không có năng lực nên mất nước thôi! Thế xuất thế gian đều như vậy, xưa nay trong ngoài nước đều không có ngoại lệ. Người làm giáo dục, người tu đạo cũng không ngoại lệ, họ phải đi tìm người truyền pháp để cái đạo chính thống này thường còn tại thế gian.

Nhưng học trò thì thành thật mà nói là có thể gặp, không thể cầu. Bạn cầu ở đâu? Đặc biệt là việc truyền đạo trong nhà Phật, nhà Nho, Đạo Gia cũng đều như vậy. Hiện nay [Nho, Đạo, Phật] bị suy vi do đâu vậy? Nho, Thích, Đạo, ba nhà đều suy cả là vì không có nhân tài kế thừa, suy tại chỗ này. Hiện nay bồi dưỡng nhân tài càng khó khăn, vì sao vậy? Vì xã hội đã thay đổi, đã đi theo chủ nghĩa công lợi. Chúng ta nghe trong xã hội chuyện gì cũng chỉ thấy tiền. Mọi người đều lấy tài sắc làm tiêu điểm ngắm đến của cả đời họ, họ đâu có biết nghĩ đến cái gì gọi là cầu trí tuệ, cầu đạo đức, cầu học vấn. Những điều này đối với họ là quá xa vời, họ không thể tiếp nhận. Những thứ họ cần là tài, sắc, danh thực, thùy, hưởng thụ năm dục sáu trần, họ đã mê ở trong đây rồi, không dễ gì quay đầu. Nhưng chỉ cần dùng tâm chân thành thì vẫn có cảm ứng. Cho nên nếu thật sự có học trò phát đại nguyện, nguyện lực đại bi, cứu khổ cứu nạn, quên mình vì người thì những người này có từ đâu vậy? Có từ trên mạng. Bạn xem người học trên mạng có biết bao nhiêu người, ở trên đó chắc chắn có người tốt, chúng ta chưa có cơ hội gặp mặt, nhưng thật sự có người tốt. Sau khi học mấy năm, sau mười mấy năm, họ thực sự có tâm đắc, cũng có cái năng lực này, chúng ta mời họ lại, bồi dưỡng thêm cho họ, đây là truyền nhân vậy.

Cho nên không cần chiêu sinh, chiêu sinh tìm không ra học trò. Bạn cho rằng dựng nên viện Phật học là có thể có nhân tài truyền pháp sao? Không thể! [Đây chỉ là] nhân tài bình thường, không phải nhân tài đỉnh cao. Nhưng bạn cần phải hiểu rằng không phải người đỉnh cao thì không thể truyền thừa và duy trì đại pháp. Điều quan trọng nhất ở trong đây chính là đức hạnh, ở trong đức hạnh không thể dính một mảy riêng tư, không thể dính một mảy ham muốn. Bạn có thị hiếu, bạn có dục vọng là không được rồi! [Như vậy] là bạn không có năng lực truyền thừa đại đạo, điều này khó vô cùng! Một người có thể buông xả được tâm tự tư, thị hiếu, dục vọng thì trong vạn ức người khó tìm được một, đó mới là người truyền thừa đại thánh đại hiền. Giống như có rất nhiều người cùng gần gũi một người thầy tốt, tại sao có người thành tựu có người không vậy? Người không thành tựu chẳng có gì khác là do không buông xả được thị dục, nói cách khác là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước quá nặng. Tuy có tâm tốt, hằng ngày học kinh giáo với thầy, rốt cuộc học được bao nhiêu vậy? Quả thực mà nói chỉ ở ngoài da mà thôi! Thầy hiểu rõ, thầy biết hết, thầy không hồ đồ tí nào cả.

Bạn có nghiệp chướng, cái nghiệp chướng này Phật Bồ Tát cũng không có cách nào tiêu giùm cho bạn được, nghiệp chướng phải do chính bạn tiêu. Cách tiêu [nghiệp chướng] như thế nào vậy? Là ở trong cảnh duyên thuận hay nghịch chính mình phải cảnh giác cao, không bị cảnh chuyển, thì bạn mới tiêu được nghiệp chướng. Ở trong cảnh mà bạn hơi khởi tâm, hơi động niệm thì nghiệp chướng của bạn mỗi ngày đang tăng trưởng, không hề tiêu. Thí dụ, tự nhiên người ta dùng lời độc ác chửi mắng bạn, bạn có giận không? Bạn có không vui không? Vừa mới không vui là bạn đã tạo nghiệp rồi! Bạn không tiêu được nghiệp chướng. Cái này là công phu tu hành, dứt khoát không khởi tâm, không động niệm thì nghiệp chướng mới có thể tiêu được. Tự mình biết người này là người tiêu nghiệp chướng giúp mình nên sinh tâm cảm ơn, đó là bạn tích lũy công đức. Cái tâm cảm ơn không phải nói suông, mà tương lai phải báo ơn. Ca Lợi Vương đã giết Nhẫn Nhục Tiên Nhân mà Nhẫn Nhục Tiên Nhân không hề có chút sân hận, hoan hỷ tiếp nhận, báo ơn. Dùng cách gì để báo ơn vậy? Ngài nói khi tôi thành Phật trước tiên là độ ông, [đây] là báo ơn vậy. Nhẫn nhục tiên nhân là tiền thân của đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Ngài thực sự đã báo được ơn, người đầu tiên được độ [khi Ngài thành Phật] là tôn giả Kiều Trần Như chính là Ca Lợi Vương thời đó. Nói được làm được, dứt khoát không được quên ơn bội nghĩa, dứt khoát không được thù hận.

Học Phật, sau phần này còn có một câu là “Thường Tùy Phật Học”, học như thế nào tự mình nhất định phải biết. Cho nên duyên phận học Phật của tôi có thể xem là rất tốt, vừa tiếp xúc Phật pháp được khoảng hơn một tháng thì tôi gặp được Đại sư Chương Gia. Ngày đầu tiên đại sư Chương Gia đã đem tổng nguyên tắc học Phật truyền thọ cho tôi: Nhìn thấu, Buông xả. Tôi hỏi thầy phải bắt đầu từ đâu? Thầy bảo tôi phải bắt đầu từ bố thí, chính là quảng tu cúng dường như phía trước đã nói. [Thầy] bảo tôi xem Thích Ca Phổ, Thích Ca Phương Chí, đó là ý gì vậy? Là thường tùy Phật học. Chúng ta phải biết về Phật Thích Ca Mâu Ni, phải hiểu rõ, cả đời Ngài suy nghĩ về điều gì? Làm gì? Nói những gì? Chúng ta phải học tập nơi Ngài. Cho nên thầy muốn tôi xem hai cuốn sách này. Lúc đó hai cuốn sách này vẫn chưa có bản in lẻ, chúng tôi phải đến tự miếu tìm chép ra từ Đại Tạng Kinh, số lượng cũng không quá nhiều nên cũng có phần thuận tiện. Thích Ca Phổ có hai loại, một loại tương đối đơn giản, chỉ có một quyển; [một loại] Dường như Tăng Hựu biên tập nó có mười quyển, số lượng tương đối nhiều một chút. Tôi nhớ lúc đó tôi chép bản đơn giản đó, nhưng xem thì tôi xem mười bản của Tăng Hựu, tôi xem sách đó, tự mình chép một phần, chép đơn giản một chút.

Nhập môn học Phật phải cho đúng hướng, nếu như hiểu chưa thấu triệt về bổn sư, thì bạn học ở đâu, bạn học gì? Cho nên quan hệ với vị thầy dẫn đường rất quan trọng. Học kinh điển thì tôi gặp được thầy Lý. Quyển kinh đầu tiên mà thầy Lý dạy tôi là A Nan Vấn Sự Phật Kiết Hung, đây là quyển kinh đầu tiên tôi học, bộ kinh này là kinh tiểu thừa. Trong Sa Di luật nghi đã nói: “Không học tiểu thừa trước, mà học đại thừa là không phải đệ tử Phật”, [do đó] phải học từ tiểu thừa. Đây là bộ kinh chủ yếu tôi tu học tiểu thừa. Tôi đã nghe kinh tiểu thừa mười mấy bộ, gần 20 bộ, do thầy Lý giảng. Nhất định phải theo trình tự, dựa theo cái thứ tự này mà học tập. Cho nên đọc đến Thỉnh Phật Trụ Thế thì chúng tôi cũng có cảm xúc rất sâu, nhưng chúng tôi có thành tâm, chúng tôi tin chúng sanh có phước báo, phước báo của chúng sanh phải cần chúng ta cố gắng nỗ lực hết sức, đem lời giáo huấn của thánh hiền mở rộng, đó chính là nhất định phải lợi dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật cao, lợi dụng những công cụ tốt này, đồng thời quan trọng nhất là phải có phiên dịch tốt mới có thể phổ cập ra toàn cầu.

Thật vô cùng đáng tiếc, thế gian này người tốt nhiều, người bất thiện ít, vô cùng đáng tiếc là người thiện nhiều như vậy nhưng không gặp được thiện tri thức, không có duyên. Ở nước ngoài thì bị chướng ngại bởi ngôn ngữ văn tự, cái chướng ngại này phải làm thế nào đột phá nó? Công việc này là công việc quan trọng nhất hiện nay của chúng ta. Năm xưa, tôi lần đầu về thăm Bắc Kinh thì gặp được Ngài Triệu Phác Lão, chúng tôi rất có duyên với nhau, như thân nhau đã lâu. Mới gặp nhau lần đầu, Ngài tiếp đãi tôi, chúng tôi đã trò chuyện hơn bốn giờ đồng hồ, nói chuyện rất tâm đắc. Tôi bèn đưa ra vấn đề về tầm quan trọng của bồi dưỡng nhân tài hoằng pháp. Sự suy vi của Phật pháp, mọi người đều biết là do không có nhân tài kế thừa. Làm thế nào tích cực bồi dưỡng nhân tài hoằng pháp? Hiện nay vào thời đại này thời đại khoa học phát triển nhân tài không cần nhiều, có được tám hay mười người là đủ rồi. Chúng ta lợi dụng mạng Internet để những người này hằng ngày ở nơi đây dạy học, giảng kinh dạy học.

Còn một việc quan trọng nữa là chúng ta phải tìm một nhóm nhân tài phiên dịch, đem những điều mà những pháp sư, đại đức này nói ra, phiên dịch thành các loại văn tự ngôn ngữ khác nhau, lưu hành trên toàn thế giới nhằm làm lợi ích cho tất cả chúng sanh trên thế giới này. Công việc này quan trọng hơn hết thảy, có ý nghĩa hơn hết thảy. Trước đây tôi đã từng nhắc đến với chư vị đồng tu, Khổng Lão Phu Tử năm đó chu du các nước, may mà những nước chư hầu đó không dùng Ngài, không còn cách nào khác Ngài quay về dạy học. Nếu như năm đó có những nước chư hầu mời được Ngài, mời làm tể tướng, mời làm quan, ngày nay thế gian này sẽ không ai biết đến Khổng Lão Phu Tử. Cho nên Ngài trong họa có phúc, không có ai cần Ngài, không có ai dùng Ngài, thì Ngài quay về dạy học, sau này trở thành vạn thế sư biểu, đây là việc mà Khổng Lão Phu Tử không ngờ đến. Từ đây bạn mới thể hội được sự vĩ đại của công tác giáo dục này. Sự nghiệp giáo dục là tuyệt vời. Lịch sử có quá nhiều đế vương, tể tướng, nhưng không có ai biết, cũng không có ai tôn kính; nhưng nhắc đến Khổng Lão Phu Tử thì chúng ta vẫn luôn hết sức cung kính dù Khổng Lão Phu Tử thời đó thuộc giới bình dân, làm sao có thể so sánh được chứ!

Phật Thích Ca Mâu Ni rất thông minh, Ngài là thái tử, có thể làm vua, nếu Ngài làm vua thì ngày nay ai biết đến Ngài, không ai biết đến. Ngài thông minh nên không làm vua, Ngài đi dạy học, làm một người thầy dạy miễn phí giáo dục xã hội đa nguyên văn hóa, Ngài liền nổi tiếng, đời đời được người ta tôn kính. Đây là gì vậy? Có quan vị nhưng không cần, đích thực là dựng đại công, lập đại nghiệp vì toàn thế giới. Giáo dục Phật Đà là sự nghiệp lớn, đại nhân duyên. Khổng Lão Phu Tử thuộc tầng lớp bình dân muốn làm quan, nhưng không được, Ngài rất may mắn. Người hậu thế chúng ta nhìn thấy rất rõ ràng, rất sáng tỏ về hai con người này. Chúng ta phải học tập ở họ, phải noi theo họ, đặc biệt trong thời đại này. Học tập, trước tiên phải học đức hạnh của họ, học nhân cách của họ. Nếu như không đứng vững ở chỗ này thì những việc khác khỏi phải bàn đến nữa, chẳng học được gì cả. Học Khổng Lão Phu Tử, bạn thử xem trong Luận Ngữ đã nói, học trò ca ngợi về thầy, khẳng định về thầy: “Đức của Khổng Lão Phu Tử là Ôn, Lương, Cung, Kiệm, Nhượng”, đây là ngũ đức. Khổng Lão Phu Tử ôn hòa, lương thiện, cung kính, lễ kính chư Phật, không hề có mảy may tật đố ngạo mạn, đối với bất kỳ ai cũng luôn chân thành, cung kính, đời sống tiết kiệm, xử thế với người, với vật luôn nhường nhịn. Trước hết [chúng ta] phải học Ngũ đức ở Khổng Lão Phu Tử.

Học Phật thì sao? Phật thì thập thiện, [cho nên chúng ta] học Phật từ thập thiện. Phật là thập thiện viên mãn, lục độ, tứ nhiếp, mười nguyện Phổ Hiền là Phật. Chúng ta chân chánh học Phật là ở chỗ này, [phải] làm thật. Trước tiên, xây dựng cơ sở đức hạnh, sau đó mới đến học vấn. Tại sao phải nói như vậy? Bạn có đức hạnh thì tâm địa thanh tịnh, trí tuệ tăng trưởng, bạn mới hiểu được nghĩa chân thật ở trong kinh. Kệ khai kinh chẳng phải nói vậy hay sao? “Nguyện hiểu Như Lai chân thật nghĩa”, [có đức hạnh] bạn mới thực sự có thể hiểu nghĩa chân thật; nếu như bạn không có đức hạnh, không có đạo đức thì tâm bạn không thanh tịnh, chắn chắn là tự tư tự lợi, nhân ngã thị phi, danh vọng lợi dưỡng, tham sân si mạn, đây là chướng ngại. Cho nên ý nghĩa ở trong kinh điển bạn xem không hiểu, không những bạn xem kinh không hiểu, mà ngay cả chú giải của đại đức xưa bạn cũng xem không hiểu, tôi giảng cho bạn bạn cũng nghe không hiểu, đây là sự thật không hề giả dối. Phiền não đã che đậy tâm thanh tịnh của bạn. Cho nên bạn muốn học điều gì thì đức hạnh phải đứng đầu, học Nho hay học Phật cũng vậy.

Tại sao năm (5) năm đầu người xuất gia phải học giới luật, tại sao nhất định phải áp dụng Sa Di Luật Nghi? Đều có đạo lý chứ không phải không có đạo lý. [Đây là] vì muốn tốt cho bạn, chứ chẳng liên quan gì đến Phật, càng chẳng liên quan gì đến tôi. Người nào học người ấy được lợi ích, người nào bỏ qua thì bản thân họ không có phước báo, còn nếu có người muốn học mà không có ai giới thiệu, không có cái duyên phận này thì đành phải chịu vậy. Có duyên phận, có người giới thiệu cho bạn, bạn nhìn thấy rồi mà bản thân bạn không chịu cố gắng học là không có phước, không có thiện căn. Có duyên nhưng phước đức, thiện căn không có thì cũng vô ích. Cho nên ngày nay đường lối nhận thức của chúng ta về việc thỉnh Phật trụ thế nên khác so với trước đây:

- Thứ nhất là phải lưu hành kinh luận, lưu hành số lượng lớn, cho dù có tai nạn lớn cũng sẽ không bị mất, đây là thỉnh Phật trụ thế.

- Thứ hai là nhân tài kế thừa. Nhân tài kế thừa chắc chắn có, chúng ta tìm ở trên mạng internet, bạn bè của chúng ta ở trên mạng rất nhiều, hai bên tuy khoảng cách rất xa, nhưng nhận thức của chúng ta giống nhau, nguyện vọng của chúng ta giống nhau, đích thực là chí đồng đạo hợp, chúng ta đi trên con đường của Phật Thích Ca Mâu Ni.

Phật là điển hình cho chúng ta, là mô phạm cho chúng ta. Một nhóm người chúng ta đây, bất kể là bao nhiêu người, học Phật Thích Ca Mâu Ni dựa theo kinh điển để có được tín, giải, hành, chứng, thành tựu đức hạnh của mình, thành tựu đạo nghiệp của mình, thành tựu trí tuệ học vấn của mình. Sau đó ở trong xã hội này, lấy bản thân ra làm gương, tạo nên hình mẫu Phật Bồ Tát cho người thế gian thấy. Hình tượng Phật Bồ Tát thì lấy bốn vị Bồ Tát lớn làm đại biểu:

- Bồ Tát Địa Tạng là hiếu thân tôn sư, làm cho người ta thấy hiếu thân tôn sư thì chính là Bồ Tát Địa Tạng.

- Bồ Tát Quán Âm là đại từ đại bi, cứu khổ cứu nạn. Dùng cái gì để cứu khổ cứu nạn đây? Dùng dạy học, điều này quí vị nhất định phải biết. Dạy học phải dựa vào cái gì vậy? Phải dựa vào trí tuệ, trí tuệ của Văn Thù Bồ Tát.

- Bồ Tát Văn Thù đại biểu cho trí tuệ: Trí tuệ nhất định phải áp dụng vào đời sống, nếu như xa rời đời sống thì nó biến thành huyền học rồi, nói suông rồi, vậy thì có ý nghĩa gì chứ?

- Áp dụng vào trong đời sống là Bồ Tát Phổ Hiền rồi. Mười nguyện này của Bồ Tát Phổ Hiền hoàn toàn áp dụng trong đời sống.

Thế thì Thỉnh Phật trụ thế, bạn thỉnh ai trụ thế vậy? Ai muốn làm? Nói cho quí vị biết, Thỉnh Phật Trụ Thế là thỉnh chính mình. Ở thế gian này cầu người khó lắm, cầu chính mình [thì dễ]. Chính mình phải phát tâm làm Phật, làm Bồ Tát, cứu khổ cứu nạn, phát đại tâm, lập đại chí, khắc phục phiền não tập khí của mình, hiển dương tánh đức của mình. Tự tánh vốn đầy đủ trí tuệ, đức năng, tướng hảo. Tự mình có tín tâm, tin chắc chắn, y giáo phụng hành thì đâu có lý nào mà không thành tựu chứ?

Đại Sư Thanh Lương nói với chúng ta, mười nguyện phổ Hiền thực sự chỉ có bảy nguyện, từ Lễ Kính Chư Phật đến thỉnh Phật Trụ Thế là viên mãn rồi, ba nguyện sau cùng là hồi hướng. Hồi hướng là nghĩa gì vậy? Là mở rộng, đem hiệu quả tu học của bản thân giúp đỡ chúng sanh. Sao gọi là hồi hướng vậy? Là mở rộng hiệu quả.

Điều đầu tiên ở trong đây [hồi hướng] là thường tùy Phật học, chúng ta thường hay nói hồi hướng bồ đề. Sự tu học của chúng ta trong một đời này, nhất định phải tập trung vào chỗ, lấy Thế Tôn làm tiêu chuẩn, làm tấm gương thì chắc chắn không bị mê mất. Thế Tôn, Ngài đã làm nên tấm gương cho chúng ta, chắc chắn không hề có một mảy may tự tư tự lợi, chắc chắn không hề có danh vọng lợi dưỡng, chắc chắn không cầu sự hưởng thụ ngũ dục lục trần, chắc chắn không có tham sân si mạn, chúng ta phải thường học theo Ngài, từng giây từng phút phải lấy điều này để phản tỉnh kiểm điểm xem ta có đi ngược lại hay không? Có thì phải sửa, không thì cố gắng tránh. Gìn giữ chánh giác của mình, giác thì không mê, đây là mở rộng tâm bồ đề của chúng ta, mở rộng hạnh bồ đề của chúng ta.

Điều thứ hai là hằng thuận chúng sanh, đây chính là hồi hướng chúng sanh. Chúng sanh đang mê, hằng thuận rất vất vả, không dễ, [cho nên chúng ta] phải có trí tuệ cao, phải có nghệ thuật cao. Người có thể cùng chung sống hòa mục với tất cả chúng sanh có tập tánh khác nhau là vô cùng khó khăn. Nếu không có trí tuệ cao, không có nghệ thuật cao thì hiệu quả dạy học của Phật pháp sẽ không thể mở rộng đến tất cả chúng sanh, cho nên phải tùy thuận. Các bạn thấy, tôi trước đây ở Singapore, khi tôi đi viếng thăm Ấn Độ Giáo, tôi lạy Đại Phạm Thiên của họ; khi tôi viếng thăm Tin Lành Giáo, họ không cúng tượng thần, họ cúng kinh điển, thì tôi lạy kinh điển của họ, bước vào giáo đường của họ thì phải giữ lễ của họ. Ấn Độ Giáo tặng tôi một chiếc áo dài, họ đối với tôi rất tôn kính. Nhập gia phải tùy tục, phải hòa chung với người ta. Trong bữa tiệc, chúng tôi rất vui vẻ ăn thức ăn của họ, không thể nói thức ăn này không hợp khẩu vị của chúng tôi, thức ăn này không ngon cũng phải thật vui vẻ, vui vẻ từ trong chân tâm chứ không phải giả bộ, nếu giả bộ bạn sẽ bị người ta phát hiện thì không đáng giá một xu. Ơ trong nội tâm sinh ra tâm hoan hỷ hòa chung với văn hóa của người ta, bạn không thể nói không dung hòa được, cho nên nói hằng thuận là vô cùng khó. Chỉ có hằng thuận mới có thể đem Phật pháp mở rộng đến tất cả chúng sanh.

Trong Kinh Hoa Nghiêm nói là “khắp pháp giới, hư không giới”, chúng ta thường thấy trong kinh là cửu pháp giới chúng sanh, không thuận không được. Thuận là hiếu thuận, thuận chính là hiếu, thực hiện hiếu chính là thuận. Phật nói trong kinh: “tất cả chúng sanh đều là cha mẹ của ta trong quá khứ, là chư Phật của vị lai”, hai câu nói này bạn cần phải tham cứu cho thấu đáo thì việc hằng thuận chúng sanh tự nhiên bạn sẽ làm được thôi; hai câu này tham cứu không thấu đáo thì việc hằng thuận chúng sanh này đối với bạn quả thật là khó khăn. Tham cứu thấu đáo rồi, chân tướng vũ trụ nhân sinh hiểu rõ rồi, biết rõ rồi, thấy quan hệ của họ với ta mật thiết biết bao. Đây không những là cõi người, mà cõi súc sanh, cõi ngạ quỷ, cõi địa ngục đều là chúng sanh. Khi bạn tu học có thành tựu tương đối thì những chiều không gian này sẽ dần dần biến mất, biến mất rồi thì những chúng sanh này bạn có thể tiếp xúc được. Sau khi tiếp xúc được thì có rất nhiều chúng sanh muốn tìm bạn giúp đỡ. Bạn không được bủn xỉn, nhất định phải chân thành, thành ý giúp đỡ họ, phải dung hòa chung cùng với họ.

Câu sau cùng là “Phổ giai hồi hướng”, đây là hồi hướng thực tế. Thực tế là gì vậy? Thực tế chính là tự tánh, sau cùng quay về với tự tánh, bổ sung tánh đức, kỳ thực tánh đức tự nó vốn đầy đủ, đây là tự chúng ta có ý tôn kính đối với tánh đức mà thôi. Vì tự tánh không sinh không diệt, không tăng không giảm, không đến không đi. Hồi hướng thực tế chính là hy vọng đức năng trong tánh đức của chúng ta, trí tuệ, đức năng, tướng hảo vốn tự đầy đủ trong bản tánh hiển thị ra vô cùng viên mãn, sáng tỏ chiếu khắp, không hề có mảy may ẩn tàng, giống như quả vị của chư Phật Như Lai vậy, chiếu khắp hư không pháp giới, ngay trong thế giới vi trần cũng không bỏ sót, đây là ý nghĩa của hồi hướng thực tế. Hồi hướng thực tế có thể thấy được, tức là tự mình chứng đắc Phật quả cứu cánh viên mãn. Sau khi chứng đắc thì làm gì đây? Giúp đỡ tất cả chúng sanh khắp pháp giới hư không giới, lúc này công đức mới viên mãn. Viên mãn không để lại dấu vết, nếu có ý niệm viên mãn là sai rồi, bạn đã chấp tướng rồi, ý niệm cũng không chấp, cái này là tu nguyện Phổ Hiền. Một chút đại ý này, ở đây vì đọc đến câu kinh văn này, tiện thể báo cáo đơn giản với quí vị.

Quí vị thử nghĩ xem, tu hành như vậy thì ba nghiệp thanh tịnh: Tâm thanh tịnh, thân thanh tịnh, ngữ đương nhiên thanh tịnh, thuần tịnh. Thuần tịnh, áp dụng vào trong sự tướng thì thuần thiện, cái thiện đó chính là thập thiện nghiệp. Tâm thuần tịnh, hạnh thuần thiện, mới về cõi thanh tịnh. Cõi thanh tịnh ở đâu vậy? Ngay hiện tiền, cảnh tùy tâm chuyển, điều này trong Phật pháp nói quá nhiều rồi. Tâm tịnh thì cõi Phật tịnh. Cho nên tâm tịnh thì nơi cư trú trước mắt chúng ta chính là cõi Phật, tức là thanh tịnh. Bạn nhìn thấy nhiễm ô ở đâu vậy? Vì sao bạn ở nơi ngũ trược ác thế vậy? Do tâm bạn không thanh tịnh, tư tưởng không thanh tịnh, kiến giải không thanh tịnh, lời nói không thanh tịnh, hành vi không thanh tịnh, cho nên nơi bạn ở là ngũ trược ác thế vậy. Cảnh giới này không phải thật, “Tất cả pháp hữu vi, như mộng huyễn bèo bọt”, cảnh giới bên ngoài này, cảnh giới mộng huyễn bèo bọt này là duy tâm sở hiện, duy thức sở biến. Thức chính là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, tùy theo đây mà biến đổi. Cho nên tâm thanh tịnh thì cảnh giới liền thanh tịnh, tâm lương thiện thì cảnh giới liền lương thiện. Tại sao Phật Bồ Tát nhìn thế gian này, thấy ai cũng đều là Phật, [vì] mắt Phật nhìn chúng sanh thì thấy chúng sanh đều là Phật; mắt Bồ Tát nhìn chúng sanh thì thấy chúng sanh đều là Bồ Tát; người thiện nhìn chúng sanh thì thấy chúng sanh đều là người thiện. Người ác nhìn Phật Bồ Tát cũng cho là người ác.

Ngẫu Ích Đại sư nói rất hay: “Cảnh duyên không tốt xấu, tốt xấu tại nơi tâm”, nói cách khác bạn dùng tâm gì nhìn người, dùng tâm gì nhìn vật, nhìn mọi việc, cảnh giới đó tóm lại là tùy theo tâm của bạn mà thay đổi, ngoại cảnh không có tiêu chuẩn, tiêu chuẩn đích thực là do chính bạn dựng lập nên, cái đạo lý này là chân lý, vĩnh hằng bất biến. Cho nên Tịnh Độ ở đâu vậy? Thế giới Cực Lạc ở đâu vậy? Phật A Di Đà ở đâu vậy? Thiền sư Trung Phong nói rất hay: “Tự tánh Di Đà, duy tâm Tịnh Độ, tam thế sát trang nghiêm”. Tam thế là nói quá khứ, hiện tại và vị lai. Sát là nói cõi nước, tuy chỉ nói ở trong cõi nước đâu có thể không có Phật Bồ Tát, đâu có thể không có chúng sanh chứ? Cho nên nói y báo thì trong đó có chánh báo, nói chánh báo thì trong đó có y báo, đây là điều mà chúng ta học kinh điển của Phật không thể không biết. Bạn xem: “Sở đắc thanh tịnh thổ, tam thế sát trang nghiêm, nhất thiết ư trung hiện, nhất thiết y chánh trang nghiêm”. Chữ “trung” trong “Ư trung” có nghĩa là gì vậy? Trung là nguyện Phổ Hiền, nói cách khác là đều từ trong sự tu trì của mình hiện ra.

Tịnh Độ là do tâm thanh tịnh của bạn biến hiện ra. Nếu bạn không tu trì chân chánh mà muốn cầu Tịnh Độ, tâm bạn không thanh tịnh mà bạn đi tìm Tịnh Độ thì muôn ức kiếp bạn cũng tìm không được. Niệm Phật vãng sanh Tịnh Độ, niệm đến khi nào bạn mới được vãng sanh vậy? Niệm đến khi tâm bạn thanh tịnh thì bạn mới được vãng sanh. Tâm bạn không thanh tịnh thì không thể vãng sanh, đây là chân lý. Tất cả kinh điển đều nói như vậy. Phật đến tiếp dẫn, Phật tiếp dẫn đó là ai vậy? Phật đó là tự tánh Di Đà, tây phương tam thánh là ở trong tâm thanh tịnh biến hiện ra. Tâm không thanh tịnh thì sao? Tham sân si mạn thì sao? Tâm tham sân si mạn thì hiện ra yêu ma quỷ quái. Quỷ lớn vô thường, vô thường từ đâu đến vậy? Là từ tự tánh của bạn biến hiện ra. Phật là tự tánh Di Đà thì quỷ là tự tánh ma quỷ. Nếu không hiểu đạo lý thì bạn trở thành mê tín, bạn làm sao có thành tựu được.

Thôi, hôm nay giảng đến đây, bài kệ này chúng tôi giảng viên mãn rồi. A Di Đà Phật!