Nghiên Cứu Thức Thứ Tám

PHẦN II: PHỤC ĐOẠN CỦA THỨC A LẠI DA

Do nơi đã có nhân duyên tác dụng của Thức thứ tám này, nếu như chấp trì tất cả pháp lưu chuyển theo chìu thuận thì cơ hội khiến các hữu tình lưu chuyển sanh tử; pháp lưu chuyển theo chìu thuận chính là các Tâm Sở Tham, Sân, Si, Mạn.v.v..hợp tác. Nếu như chấp trì tất cả pháp hoàn diệt theo chìu thuận thì cơ hội khiến những kẻ tu hành chứng đặng Niết Bàn. Lý đây cần phải giải thích thêm sáng tỏ về ý nghĩa của chứng đặng Niết Bàn, là nói có thể chứng đặng Quả Vô Lậu, mà không phải là có cõi Niết Bàn (chỗ không sanh không diệt) để được nương tựa và bảo trì. Niết Bàn là hoàn diệt của lưu chuyển môn. Phương pháp hoàn diệt gọi là Năng Đoạn Đạo, cũng như Bát Chánh Đạo, Lục Độ, Tứ NHiếp.v.v... Do đạo lý năng đoạn này, đoạn trừ hoặc nghiệp của sở đoạn, đoạn trừ đạt đến chỗ hoàn toàn triệt để, đấy gọi là chứng đặng Niết Bàn. Năng đoạn, sở đoạn cho đến chứng ngộ đều phải nương tựa vào Thức này; cho nên Thức này thì cùng với Hoàn Diệt Môn tác dụng làm chỗ nương tựa và bảo trì.

Thức A Lại Da từ vô thỉ luôn luôn lưu chuyển như dòng thác nước, thẳng đến địa vị nào mới có thể xả bỏ hoàn toàn? Chính là địa vị A La Hán hoặc Bồ Tát Bất Động Địa thứ tám mới xả bỏ hoàn toàn. Chỗ xả bỏ chính là Thức ô nhiễm trong Thức thứ tám mà không phải xả bỏ Thức vô cấu. Nhiếp Đại Thừa Luận thì cho Thức A Lại Da bao gồm cả hữu lậu và vô lậu, nhưng Thành Duy Thức Luận lại cho Thức A Lại Da chính là Tạng Thức, tức là có địa vị hữu lậu ở trong, khi đến địa vị vô lậu mới gọi là Vô Cấu Thức, A Lại Da và Vô Cấu Thức là tổng nhiếp nơi Thức thứ tám (Chú thích 26). Chữ Xả trong đây trình bày ở nơi biến chuyển là chỉ cho “Chấp Tạng mà nói”.

Nhân A La Hán là đã đoạn phiền não chướng, vĩnh viễn không còn bị Phần Đoạn Sanh Tử nữa, cho nên đối với khả năng tạo thành chủng tử sanh diệt lưu chuyển có thể lìa bỏ.

Bồ Tát Bất Động Địa chưa đoạn hết vĩnh viễn chủng tử phiền não, là trình bày những gì cũng không thể thành tựu được Thức A Lại Da? Nguyên do từ Bồ Tát Bất Động Địa trở lên, tất cả phiền não chưa đoạn trừ vĩnh viễn; mặc dù ở trong sanh tử và chưa đoạn hết chủng tử phiền não trong Thức Dị Thục, nhưng đối với ngã kiến, ngã ái.v.v... của Thức này không còn tái diễn chấp Tạng làm nội ngã của mình, do thật hành vô công dụng, mặc tình chuyển biến, tự động tác dụng đi đến sanh ra sự nghiệp. Có thể nói chân tục liên kết song hành vô lậu hữu vi. Tuy hiện khởi biểu tượng phiền não mà không chướng ngại bởi phiền não. Vã lại nhờ sát na sát na tăng tiến và đạo hạnh không thối chuyển, cho nên cũng có thể nói là xả bỏ vĩnh viễn danh xưng A Lại Da.

Phụ Chú

*Chú thích 1: Hiện Đại Phật Giáo Học Thuật Tùng San (25) trang 17.

Duy Thức Học Thượng Đích Lại Da Luận, Pháp sư Diễn Bồi trước tác.

*Chú thích 2: Hiện Đại Học Thuật Tùng San (28) trang 18.

*Chú thích 3: Đại Chánh Tạng đệ tam thập nhất tập, trang 324 Nhiếp Đại Thừa Luận.

*Chú thích 4: Ngư Bồi Pháp Sư sở trước “Duy Thức Học Thượng Đích Lại

Da Luận” đem Ý Căn Giới trong 18 Giới xem như Tâm Căn, là Nhãn, Nhĩ, Tỷ, Thiệt, Thân năm Sắc Căn Sở Y, cũng là Sở Y của Ý Thức thứ sáu.

*Chú thích 5: Đại Chánh Tạng tập 31, trang 32. Thậm thâm nghĩa là từ nhân thiên của xuất thế, xuống đến hữu tình, không thể cùng đạt tới tánh này. Thậm Tế nghĩa là tánh vắng lặng của Nhị Thừa không thể trình bày rõ tướng của nó. Nói chung lại Thức này không phải giáo pháp của Thinh Văn trở xuống.

*Chú thích 6: Thành Duy Thức, quyển 3, Đại Chánh Tạng tập 311, trang dưới 13.

*Chú thích 7: Thành Duy Thức Luận, quyể 3, Phật Giáo Đại Tạng Kinh tập 195, trang 104.

*Chú thích 8: Thành Duy Thức Luận trang 353, Hoa Tạng Pháp Thí Hội Xuất Bản.

*Chú thích 9: Thành Duy Thức Luận Nghiên Tập trang 130, Pháp sư Phổ Hành trước tác.

*Chú thích 10: Thành Duy Thức Luận Nghiên Tập trang 132.

*Chú thích 11: Thành Duy Thức Luận Nghiên Tập trang 133.

*Chú thích 12: Thành Duy Thức Luận Nghiên Tập trang 135.

*Chú thích 13: Đại Chánh Tạng tập 43, trang trên 305.

*Chú thích 14: An Huệ Tam Thập Duy Thức Thích, trang 35,

Trung Văn Đại Học Hương Cảng Xuất Bản Xã Xuất Bản.

*Chú thích 15: Thành Duy Thức Luận, quyển 2, trang 62.

*Chú thích 16: An Huệ Tam Thập Duy Thức Thích, trang 35.

*Chú thích 17: Thành Duy Thức Luận, quyển 2, trang 78.

*Chú thích 18: Đồng Chú Thập Thất.

*Chú thích 19: An Huệ Tam Thập Duy Thức Thích, trang 42.

*Chú thích 20: Thành Duy Thức Luận Nghiên Tập, trang 165.

*Chú thích 21: Thành Duy Thức Luận, quyển 3.

*Chú thích 22: Đồng Thạch.

*Chú thích 23: Thành Duy Thức Luận, quyển 3, Phật Giáo Đại Tạng Kinh tập 105, trang 52.

*Chú thích 24: Phật Giáo Đại Tạng Kinh, tập 105, trang 82.

*Chú thích 25: Phật Giáo Đại Tạng Kinh, tập 105, trang 110.

*Chú thích 26: Phật Giáo Đại Tạng Kinh, tập 105, Thành Duy Thức Luận, quyển 3, trang 108.

“Làm thế nào biết được Thức thứ tám lìa khỏi Nhãn Thức.v.v... có tự thể riêng biệt...” ; trang 99 “Do tách rời danh xưng A Lại Da để xả bỏ mất hẳn, mà không phải xả bỏ tất cả Thức thể thứ tám.” ; trang 117 nói rằng: “Do bổn Thức này đầy đủ các chủng tử, nên có thể thâu chứa các pháp tạp nhiễm, căn cứ đây mà kiến lập danh xưng A Lại Da.”