Nhận Thức Về Thiền Học

2.- TỨ CHÁNH CẦN:

Tứ Chánh Cần nghĩa là bốn phương pháp chuyên cần hành trì một cách chân chánh. Tứ Chánh Cần gồm có:

a. Điều ác đã sanh, phải chuyên cần diệt trừ,

b. Điều ác chưa sanh, phải chuyên cần ngăn ngừa,

c. Điều lành chưa sanh, phải chuyên cần khiến cho phát sanh,

d. Điều lành đã sanh, phải chuyên cần khiến cho tăng trưởng.

Mục đích của sự tu tập Tứ Chánh Cần là:

1. Cắt đứt mọi duyên ác ở bên ngoài khiêu khích để không cho các chủng tử ác bên trong Tâm Thức A Lại Da có cơ hội phát sanh.

2. Phát triển hạnh lành để bồi dưỡng các chủng tử thiện trong Tâm Thức A Lại Da khiến cho nẩy nở và phát triển, nhờ đó các chủng tử thiện mới có năng lực để tẩy sạch các chủng tử ác trong Tâm Thức A Lại Da không cho tồn tại.

Theo nhà Duy Thức, các chủng tử thiện hiện có mặt trong Tâm Thức A Lại Da gồm có 11 Tâm Sở ( Virtuous mental factors) như: Tín (Faith), Tinh Tấn (Effort), Tàm (Shame), Quý (embarrassment), Vô Tham (Non Attachment), Vô Sân (Non Hatred),

Vô Si (Non Ignorance), Khinh An (Pliancy), Bất Phóng Dật (Conscientiousness), Hành Xả (Equanimity) và Bất Hại (Non Harmfulness= không sát sanh). Trong Tâm Thức A Lại Da, có 26 Tâm Sở phiền não tội ác ( 26 Root afflictions) hiện đang khống chế và chỉ đạo đời sống con người, đồng thời lấn áp không cho 11 Tâm Sở Thiện nẩy nở và phát triển. Người tu Tứ Chánh Cần bằng mọi cách làm thế nào giúp cho 11 hạt giống Tâm Sở Thiện có cơ duyên trưởng thành để chận đứng và tiêu diệt 26 hạt giống Tâm Sở Bất Thiện không còn dấu vết trong Tâm Thức A Lại Da. Theo đức Phật chỉ dạy, hành giả muốn tu tập Tứ Chánh Cần cho đạt được mục đích trước hết:

a]- Phải sử dụng giới luật nghiêm minh cắt đứt mọi duyên xấu ác bên ngoài để cô lập các hạt giống bất thiện bên trong nội tâm không cho phát sanh. Giới Luật của đức Phật chế định có hai mặt: mặt tiêu cực và mặt tích cực. Mặt tiêu cực của giới luật là cắt đứt mọi duyên xấu ác bên ngoài hiện đang khiêu khích nhằm để ngăn ngừa các điều ác nói trên không cho làm trợ duyên và đồng thời cô lập không cho các hạt giống xấu ác nẩy nở để khống chế cuộc sống tội lỗi. Còn mặt tích cực của giới luật là phát triển hạnh lành nhằm trợ duyên cho các hạt giống thiện trong Tâm Thức A Lại Da có cơ hội nẩy nở và phát triển để chỉ đạo cho cuộc sống an lạc và giải thoát. Hai mặt tiêu cực và tích cực của giới luật do đức Phật chế định cụ thể như: về mặt tiêu cực của Giới Sát Sanh là chận đứng tánh háo sát của chúng sanh và về mặt tích cực của Giới Sát Sanh là khuyến khích chúng sanh thực hiện phóng sanh nhằm để phát triển lòng từ bi càng thêm rộng lớn. Tất cả giới luật khác cũng đều có hai mặt như thế.

Các hành giả tu hạnh Tứ Chánh Cần phải hành trì hai mặt của giới luật cho được tinh nghiêm.

b]- Ngoài việc chuyên cần sử dụng giới luật tích cực, hành giả còn phải tinh tấn phát triển tất cả hạnh lành khác như thực hiện hạnh giác tha và đi làm công tác lợi tha trên lãnh vực Tứ Nhiếp Pháp theo công thức Bồ Tát Hạnh “Độ chúng sanh bên ngoài để độ chúng sanh trong tâm” của Kinh Kim Cang chủ trương với mục đích bồi dưỡng khiến cho mười một hạt giống thiện nói trên trưởng thành và nhờ đó mới tiêu diệt được các hạt giống bất thiện trong Tâm Thức A Lại Da và đồng thời chỉ đạo cho cuộc sống thăng hóa trên con đường tiến tu đạo nghiệp. Theo Duy Thúc Học, các điều kiện bên ngoài dù là phước thiện đến đâu thì chỉ có khả năng chận đứng không cho các hạt giống xấu ác bên trong Tâm Thức A Lại Da sinh hoạt mà không thể tiêu diệt được chúng. Hành giả muốn tiêu diệt các hạt giống xấu ác bên trong Tâm Thức A Lại Da không gì hơn sử dụng các hạt giống thiện sẳn có để chuyển hóa chúng nó cho mất bản chất thì mới hữu hiệu hơn. Phương pháp tu Tứ Chánh Cần được thấy trong Kinh Tạp A Hàm, quyển 31, về phương diện đoạn ác và tu thiện đã giải thích như sau:

1)- Đoạn Đoạn: nghĩa là nổ lực khiến cho những điều ác đã sanh Khởi vĩnh viễn dứt hẳn.

2)- Luật Nghi Đoạn: nghĩa là nổ lực kiên trì giới luật, thận trọng trong việc oai nghi để khiến cho những điều ác chưa sanh khởi không còn cơ duyên để sanh khởi.

3)- Tùy Hộ Đoạn cũng gọi là Phòng Hộ Đoạn: nghĩa là nổ lực hộ niệm chánh đạo vô lậu chưa sanh khởi khiến cho chúng nó tùy duyên sanh khởi.

4)- Tu Đoạn: nghĩa là nổ lực năng tu chánh đạo khiến cho các điều thiện tăng trưởng thì tự nhiên đoạn trừ các điều ác.

Hành giả căn cứ theo những ý nghĩa nêu trên chuyên cần hành trì Tứ Chánh Cần không chút giãi đãi và hành trì đến khi nào phát khởi được năng lực tinh nhuệ thì chừng đó con đường đoạn ác tu thiện không khó khăn trên cuộc hành trình tu tập. Sau khi hành trì Tứ Chánh Cần của cấp thứ hai đã được thuần thục, hành giả mới bước sang thực tập Tứ Như Ý Túc của cấp thứ ba.

3.- TỨ NHƯ Ý TÚC.

Tứ Như Ý Túc còn gọi là Tứ Thần Túc. Tứù Như Ý Túc, nghĩa là bốn điều ước nguyện phải đạt được kết quả đầy đủ như ý. Tứ Thần Túc, theo Đại Tỳ Bà Sa Luận, quyển 141 định nghĩa rằng: “Tất cả ước nguyện đều được như ý nên gọi là Thần và Thần lực đó đã được dẫn phát nên gọi là Thần Túc.” Y cứ nơi những điều đã ước nguyện luôn luôn hành trì đến khi nào năng lực chuyên cần đã dẫn phát và lại nương tựa nơi năng lực chuyên cần gia trì đó phát huy các thứ Thần lực tác dụng nên gọi là Tứ Thần Túc. Tứ Như Ý Túc gồm có:

a. Dục Như Ý Túc,

b. Tinh Tấn Như Ý Túc,

c. Tư Duy Như Ý Túc,

d. Niệm Như Ý Túc Tứ Như Ý Túc hay Tứ Thần Túc có nhiều kinh luận trình bày mỗi cách khác nhau, nhưng tất cả đều đặt trên nền tảng tu tập trong giai đoạn Thiền Quán và ở đây không còn hành trì theo cơ bản của Thiền Chỉ nữa. Trong giai đoạn tu tập Thiền Quán, Tứ Như Ý Túc hay Tứ Thần Túc mặc dù có nhiều cách giải thích của mỗi kinh luận, nhưng chung quy không ngoài bốn cách giải thích sau đây:

a. Dục Như Ý Túc: nghĩa là những điều ước nguyện phải đạt được như ý. Nói cách khác, các pháp môn tu tập một khi phát nguyện thọ trì thì bất cứ giá nào phải đạt cho được như ý.

b. Tinh Tấn Như Ý Túc: nghĩa là tinh tấn giữ gìn tư tưởng tốt, loại bỏ tư tưởng xấu, đồng thời siêng năng cần mẫn tu tập một cách chuyên chú, một cách nhất tâm những pháp môn đã chọn để đạt đến kết quả viên mãn như ý.

c. Tư Duy Như Ý Túc: nghĩa là tham cứu đạo lý và tư duy hay quán chiếu yếu chỉ của các pháp môn tu tập một cách minh liễu như ý muốn, nắm vững yếu chỉ của các kinh luận không cho thất thoát và thiếu sót.

d. Niệm Như Ý Túc hay Thiền Định Như Ý Túc: nghĩa là khi tu tập thiền định phải nhớ rõ các cảnh giới thiền quán và mỗi khi niệm đến những cảnh giới thiền quán đã đạt được liền xuất hiện như ý muốn, không cần phải dụng công quán chiếu nữa.

Hành giả hành trì Tứ Như Ý Túc của cấp thứ ba cho được thuần thục rồi sau đó mới bước sang thực tập Ngũ Căn của cấp thứ tư.

4.- NGŨ CĂN:

Chữ Căn trong Ngũ Căn có nhiều kinh luận giải thích. Chữ Căn theo Luận Câu Xá, quyển 2 giải thích: “Căn nghĩa là gì? Tối thắng tự tại quang hiển gọi là Căn. Do vậy có nghĩa là tăng lên.” Đại Thừa Nghĩa Chương, quyển 4 giải thích chữ Căn như: “Có khả năng sanh ra thì gọi là Căn.” Câu Xá Quang Ký, quyển 3 giải thích chữ Căn như: “Thắng dụng tăng thượng nên gọi là Căn.” Qua những lời giải thích của các kinh luận cho chúng ta thấy chữ Căn của Ngũ Căn nhất định không phải chỉ cho năm giác quan (Five the Senses) của mắt, tai, mũi, lưỡi và thân thể mà chữ Căn ở đây chính là mang ý nghĩa Căn Bản cho gốc rễ có khả năng sanh sản và trưởng thành cũng như gốc rễ của cỏ cây có năng lực tăng trưởng để thành hoa trái. Còn chữ Căn thuộc về giác quan chỉ làm chỗ nương tựa (sở y) cho Tâm Thức sinh hoạt để hiểu biết vạn pháp là danh từ chuyên môn của Duy Thức và danh từ này về sau mới thiết lập. Nên chú ý, chữ Căn của giác quan thì thuộc về vật chất do vật lý kết hợp và chữ Căn của Ngũ Căn thì thuộc về tâm lý hình thành, cả hai hoàn toàn khác nhau. Ngũ Căn thì có công năng sanh ra tất cả thiện pháp và Ngũ Căn gồm có:

a. Tín Căn,

b. Tấn Căn,

c. Niệm Căn,

d. Định Căn,

e. Huệ Căn.

a. Tín Căn: là đức tin căn bản, nghĩa là phải xây dựng đức tin cho được kiên cố, cho được bền vững. Đức tin thì khác hơn niềm tin. Niềm tin nghĩa là tin tưởng chưa được kiên cố, còn chút nghi ngờ ở trong, chưa đặt trọn tâm mình vào sự tin tưởng đó. Đức tin nghĩa là đặt trọn tâm mình tin tưởng vào pháp chánh đạo, tin tưởng vào pháp trợ đạo có thể phát sanh tất cả pháp thiền định vô lậu và giải thoát. Muốn xây dựng đức tin cho được kiên cố, hành giả phải cố gắng tu tập văn huệ và tư huệ trong các kinh luận của đức Phật chỉ dạy để biện minh cho đức tin.

b. Tấn Căn: nghĩa là chuyên cần hành trì các pháp môn đang tu tập liên tục không cho gián đoạn và không cho tạp niệm chen vào, hành trì cho đến khi nào đạt được ba la mật, dù khó khăn thế nào cũng không cảm thấy mệt mỏi, cũng không thoái chí ngả lòng.

c. Niệm Căn: nghĩa là tâm niệm căn bản. Tâm Niệm Căn Bản là tâm niệm chuyên nhất (nhất tâm) vào vấn đề chánh pháp một cách tự tại có căn bản và mỗi khi niệm đến chánh pháp nào để ứng dụng là chánh pháp đó xuất hiện ngay lập tức một cách tự nhiên mà không cần phải qua giai đoạn quán tưởng.

d. Định Căn: nghĩa là thiền định có căn bản. Thiền định có căn bản nghĩa là đi vào thiền định nhiếp tâm một cách tự tại mà không cần phải trải qua giai đoạn điều tâm và đi

vào lãnh vực quán chiếu thẳng để tìm thể tánh của Thiền cảnh mà không cần phải qua phương thức cơ bản của Thiền Chỉ. Hành giả nào đạt được trạng thái này thì họ đi, đứng, nằm, ngồi, đều tĩnh lặng trong thiền định.

e. Huệ Căn: nghĩa là trí tuệ căn bản. Trí tuệ căn bản là trí tuệ thâm sâu của Bản Tâm mà nó không phải là trí tuệ của Ý Thức thứ sáu. Trí tuệ thâm sâu của Bản Tâm có khả năng soi sáng vạn pháp một cách sáng suốt rõ ràng minh bạch, giúp cho Ý Thức hiểu biết trực giác không qua ảo giác của ảnh tử (cause of Illusion) và nhờ đó sự hiểu biết của Ý Thức không lầm lẫn mà cũng không thiếu sót.

Hành giả xây dựng Ngũ Căn của cấp thứ tư đến khi nào đạt được thuần thục thì sau đó mới bước sang thực tập Ngũ Lực của cấp thứ năm.

5.- NGŨ LỰC.

Ngũ Lực nghĩa là bồi dưỡng năm thứ năng lực cho được phát huy. Năm thứ năng lực một khi đã được phát huy thì có khả năng đoạn trừ tất cảø ác pháp và phát triển tất cả thiện pháp. Ngũ Căn sau khi có chất lượng kiên cố thì Ngũ Lực tự nhiên có nguồn thể năng lực hữu dụng để phát huy. Ngũ Lực gồm có:

a. Tín lực,

b. Tấn lực,

c. Niệm lực,

d. Định lực,

e. Huệ lực.

a. Tín Lực: là năng lực của Tín Căn, năng lực này một khi phát huy có công dụng phá trừ các nghi hoặc, biện luận phân biệt mọi tà thuyết, hóa giải mọi thứ mê tín dị đoan, phân loại một cách minh bạch được mọi thứ chân vọng, đúng sai, phải quấy, đưa hành giả đi vào con đường quang minh chánh tín.

b. Tấn Lực: là năng lực của Tấn Căn, năng lực này một khi phát huy có công dụng phá trừ căn bệnh lười biếng, trị liệu cố tật trễ nải trong công việc tiến tu đạo nghiệp và thúc đẩy ý chí của hành giả hăng say trên sự nghiệp đạt đạo giải thoát mà không cảm thấy mệt mỏi hay chán nản để rồi phải bỏ cuộc giữa đường.

c. Niệm Lực: là năng lực của Niệm Căn, năng lực này một khi phát huy có công dụng phá trừ được tà niệm, hóa giải được tà tâm và hướng dẫn hành giả tạo dựng thành tựu nhiều công đức chánh niệm xuất thế.

d. Định Lực: là năng lực của Định Căn, năng lực này một khi phát huy có công năng phá trừ các loạn tưởng và đưa hành giả đi vào nhất tâm trong thiền quán để trực diện được thể tánh của các thiền cảnh một cách tự tại mà không cần phải qua giai đoạn quán tưởng.

e. Huệ Lực: là năng lực của Huệ Căn, năng lực này một khi phát huy có công năng phá trừ kiến hoặc và tư hoặc của ba cõi, soi thủng nguồn gốc của vô minh phiền não, minh định rõ ràng chân, vọng, chánh tà, hư thực của vạn pháp, chỉ đạo cho hành giả đi thẳng vào quả vị Vô Thượng Bồ Đề.

Có thể khẳng định, người nào đã có Ngũ Căn kiên cố thì người đó sẽ phát sanh Ngũ Lực như đã giải thích ở trên. Thí dụ, người nào có Tín Căn kiên cố thì người đó đối với bất cứ sự việc gì đều cũng nhờ có Tín Lực tự động chọn lựa phân minh, tự động biết cách chọn lựa đúng sai, chân vọng, vân vân, không chút lầm lẫn. Nói chung lại, Hành giả một khi có được năm Căn khiên cố nói trên thì năm Lực tự nhiên có đầy đủ chất lượng và năm Lực này chỉ chờ cơ hội phát sanh để làm phương châm cho sự sinh hoạt của Hành giả. Trong giai đoạn tu tập, Hành giả cố gắng hành trì Ngũ Lực của cấp thứ năm cho được phát huy để chỉ đạo cho nếp sống chân chánh và hành trì đến khi nào thuần thục thì sau đó mới bước sang thực tập Thất Giác Chi của cấp thứ sáu.

6.- THẤT GIÁC CHI:

Thất Giác Chi còn gọi là Thất Bồ Đề Phần. Chữ Phần là tên khác của chữ Chi. Chữ Bồ Đề là tên khác của chữ Giác. Thất Giác Chi hay Thất Bồ Đề Phần đều có nghĩa như nhau. Thất Giác Chi, nghĩa là bảy yếu tố hay bảy pháp môn khai ngộ nhằm mục đích truy tầm nguồn thể của trí tuệ, soi sáng thể tánh của các pháp qua sự tu tập thiền quán để bắt nhịp cầu đi vào cảnh giới Niết Bàn Vô Dư chân thật bất diệt. Nội dung Thất Giác Chi gồm có:

a. Niệm Giác Chi,

b. Trạch Pháp Giác Chi,

c. Tinh Tấn Giác Chi,

d. Hỷ Giác Chi,

e. Khinh An Giác Chi,

g. Định Giác Chi,

h. Xả Giác Chi.

a. Niệm Giác Chi: nghĩa là dùng Huệ Lực của Ngũ Lực để niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm Thí (niêm bố thí), niệm Giới (niệm giới luật) khiến cho niệm lực phát sanh và dùng niệm lực này điều khiển bản tâm sáng suốt đi vào thiền định tam muội.

b. Trạch Pháp Giác Chi: nghĩa là dùng Huệ Lực của Ngũ Lực quán chiếu nguyên lý chân thật của các pháp, phân biệt tánh tướng của vạn hữu một cách rõ ràng, loại bỏ những pháp hư ngụy mê vọng và chọn lựa tinh tường những yếu chỉ thâm sâu mầu nhiệm của Phật Pháp (Trạch là phân biệt).

c. Tinh Tấn Giác Chi: nghĩa là dùng Huệ Lực của Ngũ Lực thúc đẩy Dũng Lực phát sanh để nổ lực tham cầu Vô Thượng Bồ Đề, chuyên cần tu tập các pháp vô lậu không gián đoạn và tu tập đến khi nào đạt được Phật quả mới thôi. Người có dũng lực là người dám hy sinh cho lý tưởng và sẵn sàng tình nguyện hiến dâng cuộc đời để phục vụ lý tưởng, như năm 1963, Bồ Tát Thích Quảng Đức nêu gương dũng lực nguyện làm ngọn đuốc thiêu thân để cứu nguy Phật Giáo Việt Nam bị chế độ Ngô Đình Diệm đàn áp.

d. Hỷ Giác Chi: nghĩa là dùng Huệ Lực của Ngũ Lực quán chiếu các pháp chân thật vô lậu giải thoát và quán chiếu đến khi nào pháp hỷ nơi tự tâm được phát sanh là thành công để làm tư lương cho cuộc hành trình đi vào thế giới Niết Bàn Vô Dư của Thiền Quán.

e> Khinh An Giác Chi: nghĩa là dùng Huệ Lực của Ngũ Lực quán chiếu để cắt đứt mọi duyên và đoạn trừ các phiền não của thấy, nghe, hiểu, biết, quán chiếu đến khi nào cảm thấy thân tâm được nhẹ nhàng yên tĩnh, thản nhiên trong bất cứ hoàn cảnh nào và tự tại trước mọi chướng duyên, không bị bát phong ảnh hưởng (Bát phong: Lợi [thành], Suy [bại], Hủy [chê], Dự [khen], Xưng [ca tụng], Cơ [chế rễu], Khổ [đau khổ], Lạc [sung sướng].

g. Định Giác Chi: nghĩa là dùng Huệ Lực của Ngũ Lực quán chiếu khiến cho Thiền Định Tam Muội phát sanh để biết rõ các cảnh giới của thiền quán, cảnh giới từ Sơ Thiền trở lên cho đến cảnh giới Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ Định.

h. Xả Giác Chi: nghĩa là dùng Huệ Lực của Ngũ Lực dẫn tâm đi thẳng vào Định Vô Tưởng và xả bỏ mọi sự quán tưởng của Ý Thức, đồng thời không an trụ bất cứ cảnh giới nào đã đạt được của thiền quán và tâm quán chiếu đến khi nào ngộ nhập được tri kiến của Phật mới thôi, nghĩa là quán chiếu đến khi nào Vô Tác Diệu Lực của Như Lai phát sanh là thành công.

Hành giả hành trì Thất Giác Chi của cấp thứ sáu đến khi nào được thuần thục rồi sau đó mới bước sang hành trì Bát Chánh Đạo của cấp thứ bảy.

7.- BÁT CHÁNH ĐẠO:

Bát Chánh Đạo nghĩa là tám con đường chân chánh hay tám phương pháp chân chánh để đạt đến quả vị Niết Bàn Tịch Tịnh. Tám phương pháp này là xa lìa hết mọi thứ tà pháp và phi pháp, cho đến không còn chấp trước những pháp phương tiện hữu lậu nữa nên gọi là Chánh và tám phương pháp này có thể đưa người đạt đến quả vị Niết Bàn tịch tịnh nên gọi là Đạo. Nói cách khác, Bát Chánh Đạo còn có nghĩa nữa là tám cách sống trong đạo lý chân chánh của các bậc Thinh Văn sau khi thành quả sáu cấp tu tâïp trước để chuẩn bị hành trang cho việc bước vào thế giới Niết Bàn Vô Dư. Bát Chánh Đạo ở đây không phải là cách tu mà là cách sống trong đạo lý chân chánh của những bậc đã đạt đến trạng thái Niết Bàn Hữu Dư. Bát Chánh Đạo gồm có:

a. Chánh Tri Kiến,

b. Chánh Tư Duy,

c. Chánh Ngữ,

d. Chánh Nghiệp,

e. Chánh Mạng,

g. Chánh Tin Tấn,

h. Chánh Niệm,

k. Chánh Định,

a. Chánh Tri Kiến: nghĩa là chọn lấy trí tuệ vô lậu làm căn bản để sống trong sự thấy và biết chân chánh, tức là nhận chân và tự tại trước nguyên lý của khổ, tập, diệt, đạo, thấy rõ có thiện nghiệp ác nghiệp thì có thiện báo ác báo, có cõi này thì phải có cõi kia, có cõi vọng thì có cõi chân, có sanh thì có diệt, có sự thì có lý, có lúc mê lầm ra đi thì phải có ngày tỉnh ngộ để trở về. Hành giả lấy trí tuệ vô lậu để soi sáng cuộc đời và tự tại trước những hoàn cảnh nói trên, thế là đã sống trong đạo lý Chánh Tri Kiến Chân Chánh.

b> Chánh Tư Duy: nghĩa là chọn lấy trí tuệ vô lậu làm căn bản để sống trong sự suy xét chân chánh, tức là phát huy ý chí chân chánh để tìm xét chỗ cứu cánh chân thật của tất cả pháp, như xem một quyển kinh nào phải nắm vững yếu chỉ của Phật dạy trong quyển kinh đó qua sự suy xét. Tất cả pháp trong thế gian đều có điểm cứu cánh của chúng, cũng như tất cả kinh luận của Phật nói đều có yếu chỉ của mỗi pháp môn. Hành giả lấy trí tuệ vô lậu nắm vững mục tiêu cứu cánh chân thật của tất cả pháp, cũng như nắm vững yếu chỉ của các pháp môn Phật dạy nơi các kinh luận, thế là đã sống trong đạo lý Tư Duy Chân Chánh.

c. Chánh Ngữ: nghĩa là chọn lấy trí tuệ vô lậu làm căn bản luôn luôn sống xa lìa vọng ngôn, ỷ ngữ, lưỡng thiệt, ác khẩu và lấy sự truyền bá chánh pháp làm lý tưởng, không cổ võ những pháp bất chánh. Người sống trong Chánh Ngữ là không bao giờ nói dối như không chụp mũ, không vu khống, không loan tin thất thiệt; không nói những lời thêu dệt như không nói dụ dỗ, không nói lường gạt để mê hoặc mọi người; không nói lưỡi đôi chiều như, không nói những lời

gây chia rẻ, gây câm thù; không nói những lời hung ác như, không nguyền rủa, không chửi mắng, không thề thốt và luôn luôn nói những lời chân thật và ái ngữ. Hành giả lấy trí tuệ vô lậu không nói những điều tác hại nêu trên và trọn đời chỉ biết truyền bá chánh pháp làm nhiệm vụ, thế là đã sống trong đạo lý Chánh Ngữ.

d. Chánh Nghiệp: nghĩa là chọn lấy trí tuệ vô lậu làm căn bản luôn luôn chọn nghề chân chánh để sống và lấy giới vô lậu làm phương châm để phát huy giới thân huệ mạng (giới thân huệ mạng, nghĩa là lấy giới luật làm bản thân và lấy trí tuệ làm mạng sống) cho sự nghiệp giải thoát. Hành giả phải biết chọn những nghề nghiệp không gây tác hại cho chúng sanh và chuyên cần hành trì giới luật đã thọ cho được tinh nghiêm, thế là đã sống trong đạo lý Chánh Nghiệp.

e. Chánh Mạng: nghĩa là chọn lấy trí tuệ vô lậu làm căn bản luôn luôn hành nghề chân chánh để tiến thân và lấy giới thân huệ mạng đã thọ để nuôi thân. Người sống theo Chánh Mạng là phải giữ gìn thân, miệng và ý trong chánh pháp và không sử dụng năm tà mệnh để cầu những phương tiện lợi dưỡng cho bản thân như cầu y phục, ăn uống, giường nệm, thuốc thang, vân vân, để cung phụng cho bản thân giả tạo hưởng thụ. Theo Luận Trí Độ, quyển 19 giải thích: Ngũ Tà Mệnh là năm thứ không đúng chánh pháp để mưu sanh. Ngũ Tà Mệnh gồm có:

1]- Trá Hiện Dị Tướng: nghĩa là đối với người thế tục, dối trá hiện ra tướng kỳ dị đặc biệt khác lạ để cầu lợi d

2]- Tự Thuyết Công Năng: nghĩa là tự khoe công đức và tài năng của mình để cầu lợi dưỡng.

3]- Chiêm Tướng Kiết Hung: nghĩa là làm nghề xem tướng, coi tay, bói toán kiết hung để cầu lợi dưỡng.

4]- Cao Thanh Hiện Uy: nghĩa là nói năng huênh hoang cố ý tỏ ra uy thế của mình để cầu lợi dưỡng.

5]- Thuyết Sở Đắc Lợi Dĩ Động Nhân Tâm: nghĩa là đem chỗ được lợi đi khoe khoang với mọi người khiến họ động tâm để cầu lợi dưỡng.

Hành giả luôn luôn giữ gìn thân, miệng, ý đúng theo chánh pháp và không tham cầu lợi dưỡng theo năm tà mệnh nói trên để nuôi thân, thế là đã sống trong đạo lý Chánh Mạng.

g. Chánh Tinh Tấn: nghĩa là chọn lấy trí tuệ vô lậu làm căn bản tiến tu đạo nghiệp một cách chân chánh, không tu theo sở thích, không tu sai yếu chỉ của Phật dạy trong mỗi pháp môn mà mình đã chọn, không chạy theo tà thuyết của ngoại đạo, không phục vụ cho những điều sai lầm làm tổn hại đến đạo giác ngộ và giải thoát. Hành giả luôn luôn lấy trí tuệ vô lậu soi sáng để tiến tu pháp môn vô lậu giải thoát, thế là đã sống trong đạo lý Chánh Tinh Tấn.

h. Chánh Niệm: nghĩa là chọn lấy trí tuệ vô lậu làm căn bản luôn luôn niệm đến pháp môn vô lậu giải thoát và đào thải các pháp môn hữu lậu phương tiện, đồng thời ý niệm thân thể, cảm quan, tâm linh đều là vô ngã và ý niệm mãi đến khi nào năng lực vô ngã thể hiện chỉ đạo cho cuộc sống tự tại giải thoát. Hành giả lấy trí tuệ vô lậu để soi sáng các pháp môn vô lậu thanh tịnh và phát huy được năng lực vô ngã để chỉ đạo cho mọi sự sinh hoạt, thế là đã sống trong đạo lý Chánh Niệm.

k. Chánh Định: nghĩa là chọn lấy trí tuệ vô lậu làm căn bản để đạt đến thiền định vô lậu tam muội của chư Phật, không còn vướng mắc bởi những thiền định phương tiện hữu lậu nữa, nghĩa là không còn vướng mắc bởi những phương pháp điều tức, điều thân, điều tâm nữa, không còn phải tư duy tìm cầu của sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, vân vân. Hành giả lấy trí tuệ vô lậu để vào thiền định vô lậu tam muội và lấy thiền định vô lậu tam muội làm bản thể cho việc giải thoát, thế là đã sống trong đạo lý Chánh Định.

Tóm lại, 37 Phẩm Trợ Đạo của Đạo Đế là phương pháp tu tập Thiền Quán do chính đức Phật phát minh để làm phương châm tiến tu đạo nghiệp cho các đệ tử hành trì. Theo đức Phật chỉ dạy, Đạo Đế không phải chỉ riêng có Bát Chánh Đạo là độc nhất và phương pháp Thiền Quán cũng không phải chỉ có Tứ Niệm Xứ là pháp môn trên hết mà tất cả trong đó gồm có 37 Phẩm Trợ Đạo.Trong 37 Phẩm Trợ Đạo của Đạo Đế, Tứ Niệm Xứ thì chỉ có giá trị giúp cho hành giả giác ngộ được mọi duyên của Khổ Đế và chận đứng mọi sự khống chế của Tập Đế mà không phải tiêu diệt hết nguồn gốc phiền não của Tập Đế. Tứ Chánh Cần mới là phương pháp tiêu diệt nguồn gốc phiền não của Tập Đế và Tứ Như Ý Túc là phương pháp trợ lực cho Tứ Chánh Cần sớm thành công trong sứ mạng tận diệt nguồn gốc phiền não của Tập Đế. Ngũ Căn và Ngũ Lực là những phương pháp đào luyện trí tuệ vô lậu trong giai đoạn tu tập Thiền Quán sau khi diệt hết nguồn gốc phiền não của Tập Đế. Thất Giác Chi là phương pháp quán chiếu bằng trí tuệ vô lậu đã đạt được để tìm nguồn thể của trí tuệ và soi sáng thể tánh chân thật của các pháp. Bát Chánh Đạo là những cách sống tự tại giải thoát của những bậc Chánh Hạnh trong sự an lạc thanh tịnh của Diệt Đế. Có thể nói, từ Tứ Niệm Xứ cho đến Tứ Như Ý Túc là những phương pháp tu tập thuộc giai đoạn Tiêu Cực và từ Ngũ Căn cho đến Bát Chánh Đạo là những phương pháp tu tập thuộc giai đoạn Tích Cực. 37 Phẩm Trợ Đạo chính là những pháp môn dễ tu nhất và phổ thông nhất đối với mọi từng lớp chúng sanh trên con đường cầu đạo Bồ Đề.

III. Kết Luận

Nhận thức về Thiền Học, tác giả căn cứ theo phương pháp tu tập Chỉ Quán mà tác giả thường tu học nơi Phật Học Đường Nam Việt Chùa Ấn Quang, lúc còn ngồi trong ghế nhà trường. Phương pháp tu tập Chỉ Quán có hai chủ đề để khai triển là chủ đề Thiền Chỉ và chủ đề Thiền Quán. Chủ đề Thiền Chỉ gồm có ba công thức: Điều tâm, điều tức và điều thân. Ba công thức Thiền Chỉ, tác giả đã trình bày qua về sự nhận thức của ba công thức này; trước hết trình bày qua về sự quan hệ của ba công thức, điều tâm, điều tức và điều thân; kế tiếp trình bày qua về sự tác dụng của ba công thức; cuối cùng trình bày qua về sự tu tập của ba công thức này. Trong mỗi công thức, tác giả đã trình bày rất rõ ràng và cụ thể trong sự nhận thức của mình, có thể giúp cho những người muốn khảo cứu dễ dàng tìm hiểu.

Chủ đề Thiền Quán, trong Phật giáo có nhiều tông phái chủ trương Thiền Quán qua nhiều lãnh vực sáng tạo khác nhau. Nhưng ở đây, trước hết, tác giả chỉ trình bày riêng pháp môn Thiền Quán 37 Phẩm Trợ Đạo để giới thiệu đến quý đọc giả tham cứu. Trong pháp môn thiền quán này, trên quá trình tiến tu đạo nghiệp, đức Phật thiết lập bốn Phẩm Vị để đánh giá trình độ đạt đạo của những người tu tập. Trong mỗi Phẩm Vị, đức Phật đòi hỏi các người tu tập phải trải qua và hoàn tất bao nhiêu cấp bậc tu tập mới được gọi là đạt đạo.

Duyệt xét qua Pháp Môn Thiền Quán 37 Phẩm Trợ Đạo của đức Phật trong bốn Phẩm Vị, chúng ta nhận thấy đức Phật ngoài việc chứng quả Bồ Đề, lại còn là một nhà giáo dục đại tài, không phải giáo dục về mặt trình độ học vấn, mà ở đây giáo dục về mặt trình độ đạt đạo.

Những người nào đã hoàn tất quá trình tu tập Thiền Quán 37 Phẩm Trợ Đạo của Đạo Đế mới được gọi là thành Phật, mới vào được tri kiến của Phật; nếu không được như thế, cao lắm họ chỉ là những nhà triết học lý luận không thoát khỏi vòng đai kim cang Tam Pháp Ấn của đức Phật, vòng đai đó chính là: “Chư hành vô thường, Chư pháp vô ngã, Hữu lậu giai khổ”.

Viết xong ngày 17 tháng 5 dl năm 2020

Tác giả Thích Thắng Hoan

Chùa Phật Quang

Trung Tâm Phiên Dịch và Sáng Tác

Những Kinh Sách Tham Khảo

*- Khảo Nghiệm Duy Thức Học, quyển I và II cùng một tác giả.

*- Đại Cương Kinh Lăng Nghiêm của H.T Thích Thiện Hoa, trong Phật Học Phổ Thông.

*- Đại Thừa Khởi Tín Luận của Mã Minh, trông Phật Học Phổ Thông.

*- Phật Học Tự Điển của Đoàn Trung Còn.

*- Phật Học Đại Từ Điển Huệ Quang của H.T. Thích Minh Cảnh