Giảng Ký Tại Gia Luật Yếu Quảng Tập

Phần Chứng Tam Quy

由此圓觀。而發無漏。三因開顯。則為分證三歸(破無明。顯三德。分證三歸)。

Do thử viên quán, nhi phát Vô lậu, tam nhân khai hiển, tắc vi Phần chứng Tam Quy (phá Vô minh, hiển Tam đức, Phần chứng Tam Quy).

Giải:

#Do thử viên quán: do quán viên mãn ấy.

#Nhi phát vô lậu: mà phát được Vô lậu. Tức là mình có được Trí huệ Vô lậu.

Vô lậu thực ra có nhiều cách nói, các loại phiền não thì gọi là lậu, #Vô lậu là hết phiền não rồi. Nói đơn giản phát Vô lậu là hết phiền não rồi. Hết phiền não thì chứng quả rồi.

#Tam nhân khai hiển: bắt đầu hiển bày ra Tam nhân.

Tam nhân ở đây là Tam nhân Phật tánh. Ở trong nhà Phật có khái niệm Tam nhân Phật tánh: Thứ nhất là Chánh nhân Phật tánh, thứ hai là Liễu nhân Phật tánh và thứ ba là Duyên nhân Phật tánh. Ba điều đó bắt đầu hiển bày.

#Tắc vi Phần chứng Tam Quy: đó là Phần chứng Tam Quy. Đó là mức thứ năm trong Lục tức Tam Quy.

Đại sư Ngẫu Ích sợ mình không hiểu đằng trước nên mở ngoặc ra giải thích thêm:

#(Phá Vô minh, hiển Tam đức, Phần chứng Tam Quy): phá được Vô minh hoặc; Vô minh hoặc là phiền não trong ba loại phiền não: Kiến tư hoặc, Trần sa hoặc và Vô minh hoặc, thì mình phá đến mức độ thứ ba rồi. Giống như mặc ba lớp áo dày thì cởi một lúc được ba lớp áo đó, thì mình hiển được Tam đức: Giải thoát đức, Pháp thân đức và Bát Nhã đức. Đó gọi là Phần chứng Tam Quy. Điều này thì chúng ta không có phần, là phàm phu hoàn toàn chẳng được điều gì trong những điều này.

Tạm dịch: Do viên mãn quán ấy, mà phát Vô lậu, bắt đầu hiển bày Tam nhân Phật tánh, chính là Phần chứng Tam Quy (phá Vô minh hoặc, hiển bày Tam đức, [là] Phần chứng Tam Quy).

Cứu Cánh Tam Quy

由此圓觀。而圓三德。稱本理性。無欠無餘。則為究竟三歸也(圓滿菩提。覺法自性。始本不二。理智一如。究竟三歸。是以法無深淺。深淺在人。莫離初步。而談千里也。下諸戒品。皆含此意)。

Do thử viên quán, nhi viên Tam đức, xứng Bổn lý tánh, vô khiếm vô dư, tắc vi Cứu cánh Tam Quy dã (viên mãn Bồ đề, giác pháp Tự Tánh, thuỷ bổn bất nhị, Lý Trí nhất như, Cứu cánh Tam Quy, thị dĩ pháp vô thâm thiển, thâm thiển tại nhân, mặc ly sơ bộ, nhi đàm thiên lý dã. Hạ chư Giới phẩm, giai hàm thử ý).

Giải:

#Do thử viên quán: do viên mãn quán ấy

#Nhi viên Tam đức: mà viên mãn được Tam đức.

Tức là ở trên mới bắt đầu hiển bày thôi, ba đức đó mình mới được chút chút, mình cũng có được một chút Giải thoát, một chút Pháp thân, có được Bát nhã (trí huệ) rồi nhưng chưa đầy đủ. Còn ở đây là viên mãn được ba đức rồi.

#Xứng Bổn lý tánh: xứng với Lý tánh vốn có rồi

#Vô khiếm vô dư: #khiếm là khiếm khuyết, có nghĩa là không thiếu không dư.

Tới đây là không còn thiếu, không còn dư nữa, cái nào cũng đầy đủ cả, tức là không tăng không giảm. Lúc trên vẫn chưa đủ vì mình mới chứng được một phần, còn tới đây mình chứng được hết, gọi là vô khiếm vô dư.

#Tắc vi Cứu cánh Tam Quy dã: chính là cứu cánh Tam Quy.

#(Viên mãn Bồ đề, giác pháp Tự Tánh, thuỷ bổn bất nhị: lúc này là mình đạt được cảnh giới viên mãn Bồ đề rồi, giác ngộ được pháp Tự Tánh (là Tánh của các pháp) từ đâu ra; #thủy bổn bất nhị: là xưa nay không hai.

#Lý Trí nhất như: Lý và Trí tuệ không có khác, vẫn là một thôi.

#Cứu cánh Tam Quy: gọi là Cứu cánh Tam Quy.

#Thị dĩ pháp vô thâm thiển: vì thế pháp không có sâu không có cạn.

#Thâm thiển tại nhân: sâu cạn là do người.

Đại sư Ngẫu Ích đúc kết lại, ý nói Tam Quy không có sâu không có cạn, đừng nên nói là mấy người mới đi chùa, vô quy y Tam Bảo, mấy người đó cạn lắm. Thực ra Đại sư Ngẫu Ích nói pháp không có sâu không có cạn mà sâu cạn ở người. Nói như tiếng miền Bắc là pháp không có nông không có sâu, mà nông sâu là do người.

Cho nên mới vô, người ta quy y, người ta mê tín quá trời, lạy Phật cầu Phật, kinh điển phải đội lên trên đầu để thể hiện sự cung kính. Đó là mình đội kinh điển lên đầu để thể hiện sự cung kính đối với kinh, còn người ta đội kinh điển lên đầu nghĩ có phước lắm.

Hồi xưa ở trên chùa ở thành phố Hồ Chí Minh, Thiện Trang thấy lễ Vu Lan người ta tới chùa lễ đông lắm, người ta tới đốt nhang nghi ngút, bó càng to người ta nghĩ là Phật gia hộ càng lớn. Rồi ra thấy tượng Bồ tát, tượng Tổ sư Đạt Ma và tượng A la hán là cứ sờ sờ vào tượng rồi xoa lên đầu. Có một bà buồn cười nhất là mới đầu bà lấy tay sờ vào đầu Bồ tát rồi bà xoa lên đầu bà đó, rồi sờ đến vai Bồ tát và xoa lên vai bà đó, rồi sờ tới chân Bồ tát, rồi xoa lên chân bà đó. Mình kêu sao mà bà mê tín đến mức độ cỡ đó. Đó là không hiểu gì hết.

Ngày mai chúng ta truyền Tam Quy y, khi Quy y nghe nói: Quy y Phật không đọa Địa ngục nên về nhà nghĩ bữa nay mình không đọa Địa ngục nữa rồi. Quy y Pháp không đọa Ngạ quỷ thì nghĩ chắc tôi hết đọa Ngạ quỷ rồi. Quy y Tăng không đọa Bàng sanh, hết rồi. Cho nên về tha hồ đi tạo nghiệp. Như vậy là mình cạn.

Quy y theo bốn Quy y trên hay sáu Quy y trên là mình quy y sâu. Cho nên pháp thì không có sâu không có cạn, mà người thì cảm thấy cạn sâu về pháp. Cho nên ở đây Đại sư Ngẫu Ích nói rất hay: Người viên mãn thì pháp nào cũng viên mãn hết.

Chúng ta tu Tịnh Độ bây giờ tu cũng học cao rồi, học Tịnh Độ Đại Kinh Khoa Chú thì chúng ta học Tam Quy vô đây mới học nổi. Chứ người khác họ vào học Tam Quy theo kiểu Lục tức và Tứ giáo thì họ học không nổi. Mình phải giảng mấy bộ khác, bộ này cao.

Thiện Trang thì thấy bộ này cao, cho nên hợp với chúng ta học vừa cao vừa thấp, có lúc thì cao, có lúc thì thấp. Đoạn vừa rồi chúng ta học khá cao.

#Mặc ly sơ bộ: #mặc là không; #ly là rời, tức là không rời bước đầu tiên. Có nghĩa là mình đi đã rồi, nhưng mà thực ra không có rời bước đầu tiên.

#Nhi đàm thiên lý dã: mà kể cả ngàn dặm. Tức là mình không cần rời khỏi bước đầu tiên mà có thể nói bàn cả vạn dặm.

Viên mãn rồi, mình học mỗi Tam Quy thôi mà mình đi hết giáo pháp của Phật rồi. Quý vị thấy từ nãy đến giờ, nếu mà Thiện Trang giảng chi tiết Tam nhân Phật tánh, Lý tức Phật, bao nhiêu điều như vậy thì chúng ta đi hết giáo pháp của đức Phật rồi, đâu có thiếu gì đâu nếu mà mình giảng rộng ra. Cho nên học một bộ này thôi là chúng ta đầy đủ viên mãn không thiếu gì. Cho nên người thông thì chỉ cần học một bộ là thông, người ngộ học một bộ là ngộ. Còn mình học nhiều bộ cũng giống nhau thôi, mình học bên bộ kia, bây giờ mình qua học bộ này mình thấy dễ. Nếu đưa cho một người bên Thiền tông chưa ngộ mà học bộ đây thì người ta cũng thấy khó.

Thực sự là khó, bao nhiêu kiến thức, nào là Tam đức Bí tạng. Hỏi Tam đức là gì người ta đâu có biết Tam đức. Mà thực ra Tam đức quý vị thấy ở trong bài Cúng Ngọ chẳng hạn: “Tam đức lục vị cúng Phật cập Tăng, Pháp giới hữu tình, phổ đồng cúng dường”. Nghe nói Tam đức mà hỏi Tam đức là gì không biết, ở trong chùa bao nhiêu năm không biết Tam đức là gì. Mình hiểu Tam đức là Giải thoát đức, Bát Nhã đức và Pháp thân đức. Một pháp thông thì tất cả thông, như vậy vô chùa, người ta đọc cái gì thì mình hiểu liền. Sau này mình học dần dần thì cứ đụng tới là mình biết ví dụ Lục vị là gì.

Cho nên chúng ta học nhất môn thì tự nhiên chúng ta thông được tất cả các môn khác. Quý vị yên tâm cứ học một bộ cho tới nơi, học cho tới chứ nếu học lướt lướt, người ta cứ dựa trên kinh văn nói thì không sâu. Nhưng mà mình học những bộ Chú Giải của những người khai ngộ thì mình thấm hết. Mà bao nhiêu kinh nằm trong đây, như bên bộ kia trích dẫn bao nhiêu kinh, bộ này phần đầu ngài không trích dẫn nhưng thực ra đã ngầm trích dẫn rất nhiều rồi.

Khi đó mình không rời bước thứ nhất mà có thể bàn khắp vạn dặm. Giống như bây giờ ngồi ở nhà mà biết toàn thế giới, bằng cái Smartphone (điện thoại thông minh) mà biết toàn thế giới bằng mạng Internet.

#Hạ chư Giới phẩm: các Giới phẩm ở dưới.

#Giai hàm thử ý): đều bao hàm ý này.

Tức là sau này cũng vậy, ngày mai Quy y Ngũ giới cũng vậy, một Ngũ giới là viên mãn tất cả pháp. Pháp Ngũ giới không cạn, không phải người mới vô mà cho đó là cạn, không phải. Sâu cạn là do người, pháp không có sâu cạn.

Sáng nay mình đã thọ Bát quan Trai giới thì cũng như vậy, cũng rất là sâu, nhưng tại vì mình học quá thấp. Cho nên học bộ này mình thấy giới nào cũng sâu hết, không đơn giản như bình thường và cũng có đơn giản, mới đầu vô nhẹ nhàng.

Tạm dịch: Do quán viên mãn trên đó, mà viên mãn Tam đức, xứng với Lý tánh vốn có, không thiếu không dư, đó là Cứu cánh Tam Quy (viên mãn Bồ đề, giác ngộ pháp Tự Tánh, xưa nay không khác, Lý và Trí như một, là Cứu cánh Tam Quy. Do đó pháp không có sâu hay cạn, mà sâu hay cạn ở tại người. Không rời bước đầu, mà kể cả ngàn dặm. Các Giới phẩm ở sau, đều bao hàm trong ý này).

Kết Luận

三歸既有四教六即。當知五戒八戒等。無不例然。可准思之。

Tam Quy ký hữu Tứ giáo Lục tức. Đương tri Ngũ giới Bát giới đẳng: vô bất lệ nhiên, khả chuẩn tư chi.

Giải:

#Tam Quy ký hữu Tứ giáo Lục tức: Tam Quy đã có bốn giáo và Lục tức.

#Đương tri Ngũ giới Bát giới đẳng: vô bất lệ nhiên: phải biết rằng Năm giới (Ngũ giới tại gia), Bát giới là Bát quan Trai giới (Tám giới) v.v… đều theo lề lối đó.

Tức là chúng ta phải học Tứ giáo và Lục tức. Tức là Ngũ giới là sao, thế nào là Ngũ giới theo Tạng giáo, Thông giáo, Biệt giáo và Viên giáo. Rồi Ngũ giới theo Lục tức, và Bát quan Trai giới cũng vậy. Học như vậy thì quý vị học hết bao nhiêu năm mới hết mấy bộ giới. Chúng ta phải học cỡ đó, mà học như vậy là thông luôn, siêu về Giới Luật luôn rồi đó, siêu về giáo luôn.

#Khả chuẩn tư chi: có thể dựa theo đó mà suy nghĩ về điều đó. Điều đó là về Ngũ giới v.v… từ đó mình mở rộng ra. Ý ngài nói là mình cứ theo cách đó mà học Ngũ giới, Bát quan Trai giới v.v…

Tạm dịch: Tam Quy đã có Tứ giáo Lục Tức, thì phải biết Ngũ giới Bát giới v.v.. đều theo lề lối đó, nên có thể dựa theo đó mà tư duy.

Bây Giờ Có Hai Câu Hỏi:

問。但三歸法(尚未受戒。名為但三歸)。可止歸一二否。又此法為復全収六道。為復止許人倫。於人倫中。亦有不應受者否。若受後有犯。云何懺悔。

Vấn: Đãn Tam Quy pháp (thượng vị thọ giới, danh vi đãn Tam Quy), khả chỉ quy nhất nhị phủ. Hựu thử pháp vi phú toàn thâu Lục đạo, vi phục chỉ hứa nhân luân, ư nhân luân trung, diệc hữu bất ưng thọ giả phủ. Nhược thọ hậu hữu phạm, vân hà sám hối.

Giải:

#Vấn: là hỏi.

#Đãn Tam Quy pháp (thượng vị thọ giới: tức là mình mới chỉ phát tâm thọ Tam Quy thôi, còn chưa thọ giới

#Danh vi đãn Tam Quy): gọi là chỉ Tam Quy.

Ngày mai mình có lễ truyền Tam Quy sau đó Ngũ giới, thì bây giờ ngài đưa ra câu hỏi: Tôi chỉ phát tâm thọ Tam Quy thôi, không thọ Ngũ giới thì sao?

#Khả chỉ quy nhất nhị phủ: có thể chỉ quy y một hoặc hai thứ ví dụ chỉ quy y Phật thôi, hoặc chỉ quy y Phật với Pháp thôi, không quy y Tăng được không? Hoặc tôi chỉ quy y Phật với Tăng mà không quy y Pháp được không? Chữ #phủ là từ để hỏi.

#Hựu thử pháp vi phú toàn thâu Lục đạo: thêm nữa pháp này lại thu nhiếp hết cả sáu đường gồm: Trời, Người, A tu la, Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh. Chúng ta biết sáu đường đều thọ Tam Quy được.

#Vi phục chỉ hứa nhân luân: vì sao lại chỉ cho phép loài người thôi. Ý hỏi pháp này nhiếp thọ sáu đường mà sao chỉ cho phép loài người [thọ] thôi.

#Ư nhân luân trung: ở trong nhóm người.

#Diệc hữu bất ưng thọ giả phủ: cũng có không cho phép hạng người được thọ hay không.

Người ta đưa ra hai câu hỏi. Câu hỏi thứ nhất là Tam Quy y này có thể quy y với tất cả sáu đường Trời, Người, A tu la, Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh hay không? Câu thứ hai là ở trong loài người có điều kiện gì không? Có loài người nào không được thọ hay không? Đại sư Ngẫu Ích đưa ra câu hỏi, giả sử có câu hỏi như thế.

#Nhược thọ hậu hữu phạm, vân hà sám hối: tức là nếu mình thọ rồi, sau đó có phạm Tam Quy thì làm sao để sám hối.

Đó mình học điều này mới quan trọng, chứ không nhiều khi mình không biết, mình thọ xong Tam Quy rồi mình đi ra thấy cái miếu thần nào đó, mình cũng lạy cũng xin, nhận cái bùa gì về thì mình mất pháp Tam Quy rồi. Lỡ phạm rồi thì làm sao để sám hối? Có sám hối được không, mình phải đưa ra câu hỏi đó, mà từ trước đến giờ làm gì có ai dạy mình, cho nên Đại sư Ngẫu Ích phải đưa ra những câu hỏi này.

Cho nên quý vị thấy học bộ này đầy đủ hết, không thiếu gì cả.

Tạm dịch: Hỏi: Chỉ pháp Tam Quy (còn chưa thọ giới, gọi là chỉ Tam Quy), thì có thể dừng lại ở quy y một hay hai được không? Thêm nữa, Pháp này là bao trùm cả sáu đường, vì sao lại chỉ cho phép loài người, ở trong loài người, cũng có không cho phép hạng người [được] thọ hay không? Nếu thọ rồi sau có phạm, thì làm sao sám hối?

Đây là những câu hỏi mà chúng ta cũng quan tâm, để coi Đại sư Ngẫu Ích đáp như thế nào. Hết giờ mất rồi, đang lúc hay mà lại hết giờ, vậy chúng ta để buổi sau.

Ở đây có mấy câu hỏi nêu ra: Câu hỏi thứ nhất là chưa thọ giới mà chỉ thọ Tam Quy thì có thể dừng lại ở việc thọ một hay hai hay không? Câu thứ hai là vì sao chỉ loài người được thọ Ngũ giới, hôm bữa trong lớp học Kinh Vô Lượng Thọ cũng có người đặt câu hỏi này, thì ở đây Đại sư Ngẫu Ích cũng đưa ra. Câu thứ ba là ở trong loài người có hạn chế nào không? Có người nào không được thọ hay không? Tại vì từ Ngũ giới trở lên có một số hạn chế, không phải lúc nào cũng được thọ, có một số người không đủ tiêu chuẩn cũng không thọ được. Càng giới cao thì càng khó để được thọ.

Ví dụ muốn thọ giới Tỳ kheo giống như Thiện Trang và thầy Thiện Luận thì phải có đầy đủ sáu căn mới được thọ, tức là mình không bị mắc bệnh tâm thần, tay chân phải đầy đủ, thiếu một ngón tay cũng không được, bị tàn tật là không được thọ giới Tỳ kheo, và có rất nhiều điều kiện nữa gồm có 13 Già nạn và có mấy khinh già để ngăn lại. Có rất nhiều điều kiện như vậy, không phải đơn giản. Vậy thì Tam Quy có những điều kiện đó hay không? Chúng ta đợi buổi sau, chúng ta sẽ học.

Ngày mai chúng ta sẽ truyền Tam Quy, vậy những vị được truyền Tam Quy sẽ lo lắng là vậy bây giờ như vậy là thế nào. Thì chúng ta đã phát tâm lớn rồi, chúng ta đến đây cố gắng thọ Tam Quy và Ngũ giới.

Và Thiện Trang nhớ vừa nãy có ai hỏi: nếu thọ Tam Quy mà không thọ Ngũ giới thì có đắc Vô tác Giới thể hay không? Điều đó rất quan trọng. Vô tác Giới thể là khi mình thọ giới, nếu mà đắc giới thì có công năng tự động “nhậm vận hành thiện, phòng phi chỉ ác” tức là nó vận động ngầm mà giúp mình làm thiện, ngăn ngừa được ác. Ví dụ muốn sát sanh, thấy con kiến đi qua mình muốn giết mà mình sực nhớ là mình thọ Ngũ giới rồi. Đó là có thể giúp mình ngừa được. Hoặc quý vị đáng lẽ sắp phạm tà dâm thì tự nhiên lúc đó có người đi qua đi lại, hoàn cảnh không được thuận lợi, đó là Vô tác Giới thể hoạt động.

Ở trong Luật có nói, khi mà vừa truyền Tam Quy xong là có Vô tác Giới thể, nếu như không phát tâm thọ Ngũ giới thì có Giới thể hay không. Vấn đề này nằm ở trong đây, chúng ta sẽ học bữa sau. Nhưng xin nói trước, Đại sư Ngẫu Ích nói là không có Giới thể. Vì ngay lúc đầu quý vị đã không phát tâm thọ Ngũ giới thì Vô tác Giới thể về giới sẽ không phát sinh, quý vị chỉ được Tam Quy mà thôi. Đây là câu hỏi trong này, Đại sư Ngẫu Ích có đưa ra, chúng ta sẽ học vào buổi sau. Sáng mai chúng ta có lễ truyền thọ Tam Quy.

Thời khóa hôm nay xin phép dừng ở đây. Mời quý vị chúng ta cùng hồi hướng:

“Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ

Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn

Pháp môn vô lượng thệ nguyện học

Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành.

Nguyện đem công đức này

Hướng về khắp tất cả

Đệ tử cùng chúng sanh

Đồng sanh về Tịnh Độ”.

Tam Quy Ngũ Giới Tập 3

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

“Vô thượng thậm thâm vi diệu pháp

Bá thiên vạn kiếp nan tao ngộ

Ngã kim kiến văn đắc thọ trì

Nguyện giải Như Lai tỳ ni nghĩa

Nam Mô Khai Luật Tạng Bồ tát Ma Ha Tát”.

Nam Mô A Mi Đà Phật!

Kính thưa quý vị đồng tu đang có mặt tại Đạo tràng cũng như quý vị đồng tu đang theo dõi trực tiếp trên mạng xã hội. Chúng ta hôm nay học buổi thứ ba về Giới luật với tựa đề Tại Gia Luật Yếu Quảng Tập của Đại sư Ngẫu Ích. Tác phẩm này khá dày, tổng cộng gần 300 trang chữ Hán. Chúng ta học hôm nay mới đến trang 16, học không biết bao giờ mới xong, nhưng mà học đủ các giới từ căn bản (từ Tam quy cho đến Ngũ giới, Bát quan Trai giới và Bồ tát giới), rất quan trọng cho nên chúng ta cứ từ từ học. Đây là bộ đầy đủ.

Trong đoạn mở đầu vừa rồi, quý vị thấy chúng ta có niệm bài Khai Kinh Kệ, trong đó có khác một chút. Quý vị lưu ý là khi mình học Giới luật thì thay vì “Nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa” chúng ta đổi một chút là “Nguyện giải Như Lai Tỳ ni nghĩa”. Chữ Tỳ ni có nghĩa là Giới luật và thay vì “Nam mô Khai Kinh Tạng Bồ tát” mình đổi thành “Nam Mô Khai Luật Tạng Bồ tát”, chúng ta học về Luật tạng chứ không phải Kinh tạng. Quý vị để ý mỗi lần chúng ta truyền thọ Giới luật đều là đọc như vậy.

Hôm nay chúng ta quay trở lại với bài trước, đang ở mục những câu hỏi mà Đại sư Ngẫu Ích đưa ra. Câu hỏi ngài đưa ra là:

問。但三歸法(尚未受戒。名為但三歸)。可止歸一二否。又此法為復全収六道。為復止許人倫。於人倫中。亦有不應受者否。若受後有犯。云何懺悔。

Vấn: Đãn Tam quy pháp (thượng vị thọ giới, danh vi đãn Tam quy), khả chỉ quy nhất nhị phủ. Hựu thử pháp vi phú toàn thâu Lục đạo, vi phục chỉ hứa nhân luân, ư nhân luân trung, diệc hữu bất ưng thọ giả phủ. Nhược thọ hậu phạm, vân hà sám hối.

Hỏi: Chỉ pháp Tam quy (còn chưa thọ giới, gọi là chỉ Tam quy), thì có thể dừng lại ở quy y một hay hai được không? Thêm nữa Pháp này là bao trùm cả sáu đường, vì sao lại chỉ cho phép loài người, ở trong loài người, cũng có không cho phép hạng người [được] thọ hay không? Nếu thọ rồi sau có phạm, thì làm sao sám hối?

Giải:

#Vấn: là hỏi

#Đãn Tam quy pháp: chỉ có pháp Tam quy, tức là mình chỉ thọ Tam quy thôi.

#thượng vị thọ giới: còn chưa thọ giới,

#danh vi đãn Tam quy: gọi là chỉ Tam quy thôi.

#khả chỉ quy nhất nhị phủ: có thể quy y được một, hai hay không.

Tức là thay vì quy y Tam Bảo chúng ta chỉ quy y Phật bảo, Pháp bảo, không quy y Tăng bảo có được không? Hoặc là Phật bảo không thôi được không?

#Hựu thử pháp vi phú toàn thâu Lục đạo: thêm nữa pháp này bao trùm cả sáu đường: Trời, Người, A tu la, Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh.

#vi phục chỉ hứa nhân luân: vì sao lại chỉ cho phép loài Người thôi.

#ư nhân luân trung: ở trong loài Người.

#diệc hữu bất ưng thọ giả phủ: cũng có điều kiện không cho phép hạng người không được thọ hay không?

#nhược thọ hậu hữu phạm: sau khi thọ rồi mà bị phạm.

#vân hà sám hối: làm sao sám hối.

Đây là một câu hỏi rất đơn giản mà Thiện Trang nghĩ rằng ai là người khao khát học Giới luật, ai là người khao khát cầu giải thoát chắc chắn phải đưa ra.

Ở đây có mấy điều, thứ nhất là nếu mình thọ Tam quy mà bây giờ mình chỉ thọ Nhất quy, Nhị quy được không? Tức là thay vì Tam quy y Phật, Pháp, Tăng thì bây giờ chỉ quy y Phật, quy y Pháp mà không quy y Tăng thì có được hay không?

Thứ hai là pháp Tam quy y và Ngũ giới trùm hết sáu đường Trời, Người, A tu la, Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh thì tất cả các cõi có được thọ hết không hay chỉ có loài Người? Và trong loài Người thì có điều kiện nào cho những người không được thọ? Và đồng thời, nếu chúng ta thọ rồi mà phạm thì làm sao để sám hối.

Đại sư Ngẫu Ích đáp:

答。佛初成道。為龍王及二商人說法。教令盡未來比邱僧。即唱三歸。今若止歸一二。不名歸也。

Đáp: Phật sơ thành đạo, vị Long Vương cập nhị thương nhân thuyết pháp, giáo linh tận vị lai Tỳ kheo tăng, tức xướng Tam quy. Kim nhược chỉ quy nhất nhị, bất danh quy dã.

Đáp rằng: Khi đức Phật mới thành đạo, vì Long Vương và hai người thương buôn mà thuyết pháp; Dạy cho Tỳ kheo tăng đến tận đời vị lai, phát khởi Tam quy. [Nên] nay nếu chỉ dừng ở một quy hoặc hai quy y, thì không gọi là quy y được.

Giải:

#Đáp: Đại sư Ngẫu Ích đáp.

#Phật sơ thành đạo: Phật khi mới thành đạo.

#vị Long Vương cập nhị thương nhân thuyết pháp: Phật vì Long Vương và hai người thương nhân mà thuyết pháp.

Quý vị có thể coi trong kinh, trong Lịch sử khi Phật thành đạo, Phật có thuyết pháp cho Long Vương và có dạy cho hai người thương buôn từ nước Myanmar (Miến Điện). Hai người đó đang đi buôn bán tại Ấn Độ, họ đi ngang qua nơi đức Phật thành đạo (bây giờ gọi là Bồ Đề Đạo tràng), hai người đó thấy được một điều cảnh báo từ trên trời, những người bà con đời trước của họ ở trên trời nói: “Thế gian vừa xuất hiện đức Thế Tôn, đức Phật ra đời, phước báu vô lượng như vậy nếu hai người bà con của mình mà đi ngang qua đây, phải nhờ họ vào cúng dường”. Nên hai người thương buôn đó vào cúng dường Phật. Phật đã truyền thọ Nhị quy là quy y Phật và quy y Pháp. Tại sao không quy y Tăng? Vì đâu có Tăng đâu mà quy y. Và Phật cũng tương tự truyền Nhị quy cho con rồng, con rồng này hộ trì Ngài trong vòng mấy ngày, che cho Ngài khỏi bị mưa. Có hình Phật có con rắn ở trên chính đầu, phủ lên che cho Phật đó. Phật cũng truyền cho Long Vương được điều đó, cho nên vào thời đức Phật tại thế lúc đó là truyền Nhị quy.

Đó là quy y Phật, quy y Pháp vì chưa có Tăng. Sau đó Phật sơ chuyển Pháp Luân tới vườn Nai (vườn Lộc Uyển) thuyết pháp độ năm anh em Kiều Trần Như. Sau đó, năm anh em đó trở thành Tăng đoàn đầu tiên và từ đó về sau Phật luôn luôn dạy phải Tam quy là quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng.

Và ở đây Đại sư Ngẫu Ích nói là:

#giáo linh tận vị lai Tỳ kheo tăng, tức xướng Tam quy: dạy cho Tỳ kheo tăng đến tận đời vị lai, phát khởi Tam quy. Tức là sau này chỉ có truyền Tam quy, không truyền Nhị quy, không truyền Nhất quy.

Cho nên bây giờ có một số người Cư sĩ nói với Hòa thượng Minh Thông: Bạch Hòa thượng, tụi con bây giờ chỉ thọ Nhị quy được không? Chúng con chỉ quy y Phật, quy y Pháp thôi, còn Tăng thời nay không đúng giống như Chánh pháp thì con không thọ. Vậy có được không? Không được! Đây là lời đức Phật nói và ở trong đây Đại sư Ngẫu Ích nói như vậy. Cho nên phải thọ Tam quy.

#Kim nhược chỉ quy nhất nhị, bất danh quy dã: nên nay nếu mà chỉ thọ Nhất quy hoặc Nhị quy thì đều không thành Tam quy.

Như vậy là không được. Đó là câu vấn đáp đầu tiên. Vấn đề thứ nhất là Tam quy phải đầy đủ. Cho nên hôm qua ở đây một số người đã được thọ Tam quy đầy đủ.

Câu hỏi thứ hai:

三歸之法。惟地獄劇苦。不能秉受。設或知歸。便應離苦。其餘五道。總無遮難。若更歸依邪魔外道。名失三歸。後能返邪。亦所聽許。非如受具。復入外道。為重難也。

Tam quy chi pháp, duy Địa ngục kịch khổ, bất năng bỉnh thọ, thiết hoặc tri quy, tiện ưng ly khổ. Kỳ dư ngũ đạo, tổng vô giá nạn, nhược cánh quy y tà ma ngoại đạo, danh thất Tam quy. Hậu năng phản tà, diệc sở thính hứa, phi như thọ cụ, phục nhập ngoại đạo, vi trọng nạn dã.

Pháp Tam quy, chỉ [chúng sanh] Địa ngục quá khổ, [nên] không tuân theo thọ được. Giả sử nếu có thể biết quy y, thì liền được lìa khổ. Năm đường còn lại, đều không có giá nạn. Nếu thay đổi quy y với tà ma ngoại đạo, thì là mất Tam quy. Sau có thể bỏ tà [đạo], cũng được cho phép thọ lại, chẳng giống như thọ [giới] Cụ túc (*Giới Tỳ kheo), [thọ rồi] lại vào ngoại đạo, thì thành trọng nạn (*không được thọ nữa).

Giải:

#Tam quy chi pháp: pháp Tam quy này.

#duy Địa ngục kịch khổ: chữ #kịch trong kịch liệt. Trong Kinh Vô Lượng Thọ cũng có chữ “kịch” trong câu “hậu thế chuyển kịch”. Chỉ có (chúng sanh) Địa ngục quá khổ. Chữ “kịch” có nghĩa là rất khổ hay là quá khổ. Pháp Tam quy này chỉ chúng sanh trong Địa ngục quá khổ.

#bất năng bỉnh thọ: cho nên họ không thể nào mà lãnh thọ được, họ không thể nào tuân theo mà thọ được. Tại vì họ đâu có thời gian để mà nghỉ ngơi đâu, lúc nào cũng bị cực hình cực khổ cho nên không thọ được.

Như vậy chỉ có Địa ngục không thọ được, còn các đường khác đều thọ được. Trời, Người, A tu la, Súc sanh, Ngạ quỷ đều thọ được Tam quy, chỉ có Địa ngục khổ quá, không có thời gian, không có điều kiện để thọ.

#thiết hoặc tri quy: #thiết là giả sử rằng, có thể biết được quy y.

#tiện ưng ly khổ: thì liền được lìa khổ.

Tức là nếu như ở Địa ngục mà có thể quy y được thì liền lập tức thoát khổ, ra khỏi Địa ngục. Vì sao? Họ đang nằm mơ, chỉ một niệm quy y thôi là tỉnh giấc mơ rồi, ra khỏi Địa ngục. Cho nên quý vị thấy pháp Tam quy giúp chúng sanh (trong) Địa ngục ra khỏi Địa ngục. Vấn đề là lúc đó họ có biết được quy y hay không. Ở đây nói là “thiết hoặc tri quy” tức là giả thiết biết quy y Tam Bảo thì liền ra khỏi sự khổ đó.

#Kỳ dư ngũ đạo: năm con đường khác: Trời, Người, A tu la, Súc sanh, Ngạ quỷ.

#tổng vô giá nạn: đọc “giá nạn” hay “già nạn” đều được, đọc âm nào cũng được. Tức là tổng quát là không có ngăn cản nào. Nói tóm lại là cả năm đường đều được thọ mà không có điều kiện gì cả.

#nhược cánh quy y tà ma ngoại đạo: nhưng mà nếu thay đổi trở lại, mình đi quy y với tà ma ngoại đạo. Tức là mình thọ Tam quy rồi mà bây giờ đi quy y với tà ma ngoại đạo nữa. Giống như hôm qua quý vị đã phát nguyện: trọn đời con quy y Phật rồi, quy y Pháp rồi, quy y Tăng rồi thì sẽ không quy y thiên thần, quỷ vật, cô hồn, ác đảng, tà giáo ngoại đạo đều không quy y. Nhiều người không biết, họ đi học năng lượng gốc, quy y với vị thầy nào đó thì đó là rớt vào điều này, quy y với tà ma ngoại đạo.

#danh thất Tam quy: gọi là mất Tam quy.

Quý vị nhớ nha, lần trước Thiện Trang có cảnh báo cho nhiều đồng tu, họ không biết nên họ đi mở luân xa v.v… Ở đây Đại sư Ngẫu Ích gọi là mất Tam quy. Coi như mình quy y Tam Bảo lúc trước bay mất, không còn nữa.

#Hậu năng phản tà: sau này có thể quay trở lại, tức là bỏ điều tà đó mình quay lại thì có được không?

#diệc sở thính hứa: thì cũng có thể cho phép thọ lại.

Tức là những người lỡ họ đã mất Tam quy, họ đi tu theo Năng lượng gốc, tu theo các pháp của ngoại đạo hoặc là quý vị đi qua Thiên Chúa v.v… thì mất Tam quy rồi nhưng nếu quý vị quay trở lại, được thọ lại. Cho nên nói để những người nào mà lỡ tu những pháp (ngoại đạo) đó, trước quy y rồi mà bây giờ mình đi theo ngoại đạo mất rồi, mà bây giờ mình quay trở lại thì được quy y lần nữa.

Ở đây mở rộng ra thì nên nhớ nếu quay trở lại rồi, Đại sư Ngẫu Ích có nói thêm một phần cao hơn:

#phi như thọ cụ: chẳng phải giống như là thọ Cụ Túc giới, tức là giới Tỳ kheo mà quý vị thọ rồi.

#phục nhập ngoại đạo: mà lại đi vào ngoại đạo.

#vi trọng nạn dã: thì trở thành trọng nạn.

Ở đây nói là khác với giới Tỳ kheo. Ai mà thọ giới Tỳ kheo rồi, ví dụ như Thiện Trang với thầy Thiện Luận thọ rồi mà bây giờ bỏ đi theo ngoại đạo thì trở thành trọng nạn. Trọng nạn thì sau này giả sử trở lại đi xuất gia lại, tới lúc thọ giới có một già nạn ngăn lại. Nói rằng: đã từng phá nội ngoại đạo chưa? Tức là trước mình đã ở trong Phật giáo rồi mà lại đi theo Tôn giáo khác, tức là phá nội giáo, phá Phật pháp mình. Sau khi bỏ giáo pháp đó quay lại Phật giáo gọi là phá ngoại đạo. Thì người đó không được thọ Tỳ kheo nữa.

Một trong nhiều già nạn là không được phá nội, ngoại đạo. Tức là mình từ bên ngoài mình xuất gia được, nhưng mà đã xuất gia rồi, đã thọ giới Tỳ kheo, Tỳ kheo ni rồi mà đi ra lại ngoại đạo thì quay trở lại không được thọ Tỳ kheo nữa, mất luôn.

Nhưng ở đây nói, Tam quy thì được, quý vị đi vòng qua vòng lại cũng được, không sao hết. Cứ hết bên Phật rồi qua bên Tôn giáo khác rồi quay lại thọ Tam quy cũng được, không có điều kiện này. Cho nên ngài Đại sư Ngẫu Ích mới ghi là “phi như thọ cụ” tức là chẳng giống như thọ Cụ túc giới (giới Tỳ kheo). Cho nên quý vị thấy là Tam quy y dễ hơn, nhưng với Tỳ kheo thì không đơn giản, cần cao hơn.

Tạm dịch: Pháp Tam quy, chỉ [chúng sanh] Địa ngục quá khổ, [nên] không tuân theo thọ được. Giả sử nếu có thể biết quy y, thì liền được lìa khổ. (Điều này giống như trong Kinh Vô Lượng Thọ, chỉ cần chúng sanh chạm được quang minh của đức Phật A Mi Đà thì họ được dừng khổ, mạng chung liền được giải thoát. Ở đây cũng tương tự như thế, nếu ở trong Địa ngục mà giả sử được biết quy y thì họ sẽ liền lìa được khổ, ra khỏi Địa ngục). Năm đường còn lại, đều không có giá nạn. Nếu thay đổi quy y với tà ma ngoại đạo, thì là mất Tam quy. Sau có thể bỏ tà [đạo], cũng được cho phép thọ lại, chẳng giống như thọ [giới] Cụ túc (*Giới Tỳ kheo), [thọ rồi] lại vào ngoại đạo, thì thành trọng nạn (*không được thọ nữa).

Quý vị hiểu, giới Tỳ kheo là có điều kiện, Tỳ kheo là chúng trung tôn cho nên khác. Đó là vấn đề thứ nhất. Ở đây nói Tam quy y thì không có vấn đề gì, còn Ngũ giới thì mới có vấn đề. Tại sao cảnh giới người mới được thọ còn những cảnh giới kia không được thọ. Đằng sau Đại sư Ngẫu Ích có đưa ra tại sao, ở đây chúng ta cứ tạm thời đi theo mục này đã, nếu còn thời gian chúng ta sẽ nói tiếp. Chúng ta nói xong Tam quy rồi mới nói đến Ngũ giới.

Câu hỏi tiếp theo Đại sư Ngẫu Ích đưa ra:

問。受但三歸。得無作戒否。倘或殺盜婬妄。為破戒否。

Vấn: Thọ đãn Tam quy, đắc Vô tác giới phủ? Thảng hoặc sát đạo dâm vọng, vi Phá giới phủ?

Hỏi: Chỉ thọ Tam quy, có đắc Vô tác giới thể không? Nếu như phạm sát sanh, trộm cướp, tà dâm, vọng ngữ, thì có bị phá giới không?

Giải:

#Vấn: câu hỏi tiếp theo Đại sư Ngẫu Ích đưa ra.

#Thọ đãn Tam quy: chỉ thọ Tam quy.

#đắc Vô tác giới phủ?: thì có đắc được Vô tác giới thể không?

Vô tác giới thể là một năng lượng nhập vô, chúng ta nói là một ấn tượng rất mạnh vào A lại da thức. Ấn tượng ghi nhớ tạo ra một sức mạnh gọi là “nhậm vận hành thiện, phòng phi chỉ ác” tức là nó có thể âm thầm vận động để giữ cho chúng ta làm việc thiện và ngăn ngừa chúng ta làm điều ác.

Điều này rất quan trọng đối với người tu hành, bởi vì thường chúng ta không đắc giới khi thọ giới thì sức mạnh này yếu, cho nên quý vị không giữ giới tốt được. Vì tập khí phiền não mình quen rồi, thấy con muỗi bay bay là mình giết ngay nó. Nhưng nếu quý vị thọ giới, quý vị đắc được Vô tác giới thể rồi thì bình thường con muỗi bay qua như vậy, mình định đưa tay ra thì tự nhiên Vô tác giới thể phát hiện ra, điều đó phát ra thông tin rất nhanh, mình biết mình đã thọ giới rồi cho nên không được sát sanh.

Còn trường hợp quý vị quên, ví dụ có một vị ở trong chùa hẹn hò với một cô đó. Buổi tối hai người nhắn tin nhau đi ra chỗ vắng, chuẩn bị làm chuyện dâm dục nam nữ thì vị đó thấy đằng trước có tượng Quán Thế Âm Bồ tát. Thấy tượng thì chợt nhớ là ở nơi nào có thờ tượng Phật thì không được làm chuyện đó. Cho nên giật mình, sợ quá chạy vì lúc đó thấy ánh hào quang chiếu nữa nên chạy. Sáng hôm sau ra chỗ đó không thấy có tượng Quán Thế Âm Bồ tát nào cả. Đó là Vô tác giới thể phát huy tác dụng sẽ cảm ứng được Phật Bồ tát gia trì.

Hòa thượng Minh Thông nói trong Luật nếu như hai người muốn hành dâm, nhưng có một người đắc giới thể mà lúc đó vừa đóng cửa một thì có thể bên ngoài tự nhiên có người gõ cửa cộc cộc hoặc là có người đi đến, cho nên sẽ ngăn lại. Đó là tác dụng của Vô tác giới thể, giống như mình lái xe trên đường, mình thấy cái gì là mình đạp thắng ngay hoặc là lách ngay, phản xạ một cách tự nhiên. Cho nên đắc Vô tác giới thể thì mới thực sự hiệu quả.

Nếu như mình không đắc Vô tác giới thể thì coi như mình thọ giới không đắc giới. Không đắc giới thì cả đời mình tu chỉ là phước đức, không phải công đức. Quý vị hiểu phước đức và công đức khác nhau rồi đúng không? Phước đức giúp cho mình hưởng phước báu trời người (ở trong cõi người, cõi trời) còn công đức thì giúp ra khỏi sanh tử luân hồi, tạo được quả báo vô lậu, giải thoát. Cho nên việc thọ Tam quy cũng rất quan trọng.

Ở đây Đại sư Ngẫu Ích đưa ra câu hỏi, như vậy nếu chỉ thọ Tam quy thôi có đắc Vô tác giới thể hay không? Đoạn trên chúng ta học là nếu mà thọ Tam quy xong thì liền phát Vô tác giới thể vì chúng ta thọ Ngũ giới nữa, thậm chí các giới Tỳ kheo v.v… thọ Tam quy xong đều đắc được giới thể, vậy có phải như vậy hay không?

#Thảng hoặc sát đạo dâm vọng: nếu như phạm vào những tội: sát sanh, trộm cướp, dâm dục (tà dâm), vọng ngữ.

#vi phá giới phủ?: thì có phải phá giới hay không?

Ở đây nói người chỉ thọ Tam quy thôi, họ không thọ Ngũ giới thì thứ nhất họ có đắc được giới thể hay không? Thứ hai là nếu như họ bị phạm những tội như sát sanh, trộm cướp, tà dâm, vậy họ có bị tính là phá giới hay không? Vì họ không thọ Ngũ giới.

Đại sư Ngẫu Ích trả lời:

答。受五戒八戒十戒者。說三歸時。即云盡壽為優婆塞。一日一夜為淨行優婆塞。隨如來出家等。故發無作也。今受但三歸者。本不受戒。自無所發。既未發戒。亦無破戒之罪。然有世間性罪也。

Đáp: Thọ Ngũ giới Bát giới Thập giới giả, thuyết Tam quy thời, tức vân tận thọ vi Ưu bà tắc, nhất nhật nhất dạ vi Tịnh hạnh Ưu bà tắc. Tùy Như Lai xuất gia đẳng, cố phát Vô tác giới thể dã. Kim thọ đãn Tam quy giả, bổn bất thọ giới, tự vô sở phát, ký vị phát giới, diệc vô phá giới chi tội, nhiên hữu thế gian tánh tội dã.

Đáp rằng: Người thọ Ngũ giới, Tám giới, Mười giới, thì khi thuyết Tam quy, liền gọi là trọn cả đời làm Ưu bà tắc, một ngày một đêm làm Tịnh hạnh Ưu bà tắc, theo đức Như Lai xuất gia v.v.. cho nên [đã] phát Vô tác giới thể. Nay người chỉ thọ Tam quy, vốn không thọ giới, [thì] đương nhiên không có được phát [Vô tác giới thể], đã chưa phát Giới thể, thì cũng không có tội của phá giới, nhưng có tánh tội của thế gian.

Giải:

#Đáp: trả lời.

#Thọ Ngũ giới Bát giới Thập giới giả: người thọ Năm giới, Tám giới hay Mười giới.

#thuyết Tam quy thời: khi mà thuyết pháp Tam quy.

#tức vân tận thọ vi Ưu bà tắc: liền gọi là trọn cả đời làm Ưu bà tắc. Tức là Cận sự nam hay Cận sự nữ, là một người Cư sĩ nam hay Cư sĩ nữ. Dù Năm giới, Tám giới hay Mười giới thì chỉ cần quy y như vậy.

Giống như sáng nay, chúng ta truyền thọ Bát Quan Trai giới, sau khi chúng ta truyền Tam quy: Quy y Phật rồi, quy y Pháp rồi, quy y Tăng rồi thì lúc đó quý vị trở thành Ưu bà tắc, Ưu bà di rồi. Cả đời quý vị được rồi, chứ không phải tới Tam quy kia mới được.

#nhất nhật nhất dạ vi Tịnh hạnh Ưu bà tắc: nếu quý vị thọ Bát Quan Trai giới thì một ngày một đêm quý vị trở thành Tịnh hạnh Ưu bà tắc.

Nếu quý vị thọ Ngũ giới thì quý vị trọn đời là Ưu bà tắc, Ưu bà di rồi. Bát Quan Trai giới thì một ngày một đêm thôi.

#Tùy Như Lai xuất gia đẳng: theo đức Như Lai xuất gia.

#cố phát Vô tác giới thể dã: cho nên liền phát được Vô tác giới thể.

Tức là lúc đó phát được Vô tác giới thể rồi chứ không phải lúc sau truyền từng giới một, hỏi quý vị có nhận hay không. Thực ra nếu quý vị phát tâm ngay từ đầu thì mới thọ Tam quy xong là đã có Vô tác giới thể rồi.

#Kim thọ đãn Tam quy giả: những người mà chỉ thọ Tam quy thôi thì sao, họ không phát nguyện thọ Ngũ giới thì có được Vô tác giới thể hay không? Tại vì vừa nói những giới kia mới nói tới Tam quy là họ được Vô tác giới thể rồi. Vậy tôi thọ Tam quy xong tôi cũng phải được giới thể chứ? Có phải như vậy không?

#bổn bất thọ giới: vốn là không thọ giới.

#tự vô sở phát: thì tất nhiên là không được phát Vô tác giới thể.

Tại vì quý vị đâu có phát tâm thọ giới đâu, cho nên thọ Tam quy xong mình không được giới thể. Còn người ta phát tâm thọ giới thì thọ Tam quy xong là họ được Vô tác giới thể.

Giới thể có ba điều kiện. Nói theo trong Luật Tỳ kheo thì điều kiện thứ nhất là Đạo tràng trang nghiêm, điều kiện thứ hai là Giới sư thanh tịnh và điều kiện thứ ba là Giới tử chí thành.

Đạo tràng trang nghiêm thì thường mình ở một mình không có trang nghiêm, nhưng mà Đạo tràng chúng đông đông như thế này thì mình thọ cũng thấy trang nghiêm. Quý vị thấy đông người, rồi quý thầy mặc đồ trang nghiêm, nhìn thấy tướng như vậy thì quý vị cảm động. Đó là một yếu tố để có thể đắc giới.

Yếu tố thứ hai “Giới sư thanh tịnh” ở đây nói trên tướng, tức là mình phải tin tưởng những vị thầy đó. Chứ mình không tin tưởng rồi nhìn thấy thầy này tu không ra hồn gì hết thì như vậy chắc không đắc giới được rồi.

Thứ ba là Giới tử chí thành, tức là những người đi thọ giới thì phải có lòng chí thành khát ngưỡng. Chứ nếu mình lơ lơ, mình kêu thôi kệ, thọ cho có thì không đắc giới. Cho nên ba yếu tố đó giúp mình đắc giới, muốn đắc giới thể cần có ba yếu tố đó.

Cho nên Thiện Trang mới nói, tuy Tam quy Ngũ giới rất đơn giản nhưng nên làm một cách trang nghiêm nhất, làm sao bài bản quy củ để người ta đạt được ba điều kiện đó: Đạo tràng trang nghiêm, Giới sư thanh tịnh và Giới tử chí thành. Giới trường hay là Đạo tràng phải trang nghiêm. Cho nên làm được như vậy thì mới được, chứ không phải tự nhiên bảo thưa thầy con muốn quy y, rồi dẫn vô chỗ nào đó, phòng nào đó quy y thì không được trang nghiêm, không đủ ba điều kiện đó.

Cho nên mấy người không biết, người ta không học Giới luật thì người ta mới làm như vậy. Quý vị nên biết, làm vậy không đắc giới, không đúng pháp, trong Giới luật rõ ràng. Làm gì cũng phải đúng như vậy, chứ không phải đi ngoài sân chùa tới thưa thầy, thầy cho con quy y, xong đọc Tam quy sao mà được. Đọc Tam quy như thế cũng được nhưng mà khả năng đắc giới thể thấp, trừ khi người ta chí thành, lúc đó ở giữa sân cũng quán Đạo tràng trang nghiêm, Giới trường trang nghiêm, tức là lòng thành kính người ta phải lớn, như thế mới được. Nói như vậy có nghĩa là điều kiện tốt nhất mà mình có thể tạo cho người ta.

Còn trong trường hợp chúng ta truyền Tam quy cho các loài khác, ví dụ như đi phóng sanh thì đâu có thể trang nghiêm, mình kiếm chỗ nào đó mình đọc Tam quy rồi niệm Phật phóng sanh cho con cá, chim v.v… như vậy cũng trang nghiêm rồi, chứ biết tìm chỗ nào nữa, phải tùy điều kiện. Nhưng đối với loài người chúng ta nếu có điều kiện hãy tổ chức một lễ Tam quy cho đàng hoàng. Thực ra phước báu lớn lắm mới được quy y, đâu dễ đâu!

Quý vị thấy có nhiều đồng tu cả đời tìm mãi không có cơ hội quy y. Có nhiều vị đồng tu trên mạng cứ nhắn tin hỏi Thiện Trang: Thầy ơi! Thầy có truyền Tam quy không? Thiện Trang nói nơi nào có chùa thì quý vị tìm tới để mà thọ Tam quy Ngũ giới, có gì đâu. Nhưng có nhiều người nói chỗ con không có chùa, không có thì đi nơi khác, mà cũng khó nhưng rõ ràng là không dễ vì các chùa lâu lâu mới tổ chức một lần. Quý vị hôm qua ở đây được thọ Tam quy Ngũ giới đâu có dễ. Bây giờ có đồng tu nào lên bảo nhờ Thiện Trang hay thầy Thiện Luận làm lại, đâu có làm đâu. Phải lâu lắm nữa mới có một dịp như thế. Phải đợi dịp nào đó khoá tu đông người v.v… đầy đủ, lỡ không đủ người cũng không làm được. Có nhiều yếu tố lắm, cho nên đâu phải đơn giản, đó là phước báu nhiều đời nhiều kiếp mình gieo trồng thì mình mới được thọ, cho nên chúng ta phải dùng tâm chí thành mà lãnh thọ. Vì pháp Tam quy này tuy nói đơn giản, quy y Phật rồi thì không đoạ Địa ngục, quy y Pháp rồi không đoạ Ngạ quỷ, quy y Tăng rồi không đọa Súc sanh. Nghe nói đã vậy thôi về nhà cứ tạo nghiệp, rồi cũng đọa thôi nha! Mình quy y thật sự chứ không phải chỉ nói vậy. Đó mới chỉ là bước đầu mình đi trên con đường chánh, từ con đường chánh đó mà đi tiếp thì mình sẽ không rớt xuống hầm hố, không rớt vào ngõ cụt. Còn nếu như mình đi một hồi đổi đường, mình không theo con đường đó nữa, tức là không giữ giới, không làm lành v.v… thì cuối cùng mình rớt xuống hố ráng chịu vì mình đi đường khác mà.

Tam quy giống như bản đồ chỉ đường, chỉ cho quý vị đi con đường đó, quý vị chịu khó đi đi, đi tới nơi thì chắc chắn không đọa Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh. Nếu như mình đi giữa đường mình hối hận không làm nữa thì mình đi lạc qua đường khác, thì vẫn bị đọa như thường. Như vậy ở đây trả lời vấn đề: nếu như chỉ thọ Tam quy thì không có Vô tác giới thể.

Đây là một điều mà đồng tu Tịnh Độ nên chú ý, vì có rất nhiều đồng tu có tư tưởng rằng thôi con sợ thọ giới nên con chỉ thọ Tam quy thôi. Quý vị sợ như vậy thì cuối cùng quý vị không được Vô tác giới thể. Rất nhiều đồng tu bây giờ có ý định nói như thế, không có Vô tác giới thể thì đó là điều rất tiếc, cuối cùng mình tu chỉ được phước báu nhân thiên mà thôi, không phải là công đức vô lậu xuất thế gian. Cho nên điều gì chúng ta phải học, dù đời nay việc giữ giới rất khó, đặc biệt bây giờ hoàn cảnh ở Việt Nam giữ Ngũ giới cũng khó nữa, nhưng Thiện Trang thấy ở bên châu Âu dễ hơn, chúng ta có thể giữ được, quy y được, giữ giới được, cho nên quý vị cố gắng, ở bên này dễ hơn những nơi khác nên hãy cố gắng giữ. Đây là công đức, phước báu rất lớn. Quý vị thấy sáng nay chúng ta truyền Bát Quan Trai giới, nhờ tu một ngày một đêm này mà công đức này có thể siêu vượt Tam giới lên đến giải thoát. Tu một ngày một đêm mà nhân lành, quả báo thù thắng như vậy, vậy mà sao mình không cố giữ.

#ký vị phát giới, diệc vô phá giới chi tội: đã chưa phát Vô tác giới thể, thì cũng không có tội của phá giới.

Ở trên này đưa ra câu hỏi chỉ thọ Tam quy thôi mà phạm: sát, đạo, dâm có gọi là tội phá giới hay không? Ở đây ngài Đại sư Ngẫu Ích nói quý vị có thọ đâu, đâu phát Vô tác giới thể đâu, chưa phát Vô tác giới thể thì cũng không có tội phá giới.

Nói ra rõ hơn là có một trường hợp nữa thọ rồi nhưng mà không đắc giới, họ không đắc Vô tác giới thể thì cũng không phá giới, nhưng có tội.

#nhiên hữu thế gian tánh tội dã: nhưng có tánh tội của thế gian.

Tức là mình có tánh tội nhân quả phải trả nợ. Giết chúng sanh một mạng là tánh tội. Trộm cắp tài sản của chúng sanh là tánh tội. Đó là tội rồi, nếu như thọ giới thêm một tội nữa là tội phá giới nữa là hai tội. Người đời hay người thọ giới rồi nhưng không đắc Vô tác giới thể, hoặc người chỉ thọ Tam quy, người ta đâu có thọ giới đâu, nếu người ta sát sanh thì chỉ có một tội là tánh tội, còn mình thêm tội nữa là tội phá giới nữa.

Tội phá giới thì Thiện Trang chưa xem được như thế nào, nhưng đều xếp vào các tứ chúng, các chúng khác thì đều xếp vào tội Đột kiết la cả. Đột kiết la thì đọa Địa ngục, tuổi thọ bằng tầng trời Tứ Thiên Vương. Quý vị tính thử xem, một tội phá giới nhẹ nhất đối với các chúng bình thường là Đột kiết la thôi. Đối với chúng Tỳ kheo chia ra làm sáu mức, cao nhất là tội Ba la di là đọa Địa ngục có tuổi thọ bằng tầng trời Tha Hoá Tự Tại Thiên. Tức là Ma Vương sống bao lâu thì mình ở Địa ngục bấy lâu. Người ta sống trên đó sung sướng vô cùng, còn mình thì sống ở dưới Địa ngục chịu khổ vô cùng.

Cho nên Tỳ kheo, Tỳ kheo ni phá giới trọng là sợ vô cùng, sẽ bị đọa cỡ đó. Kế tiếp theo tuổi thọ bằng tầng trời thứ năm, rồi xuống xuống dần đến thiên kế tiếp, thiên nhẹ nhất mới tương đương với quý vị. Cho nên tính ra chúng tôi tội đầy trời, áp lực của người thọ Đại giới, Cụ túc giới nhiều. Tuy nhiên hồi xưa nghe vậy là sợ chạy mất dép, hết muốn thọ luôn. Nhưng sau khi học Giới luật rồi thì thấy cũng không đến nỗi sợ tới mức độ đó vì thật ra trọng giới là bốn giới Ba la di khó phạm chứ không dễ phạm.

Như Tỳ kheo không dâm dục thì tất nhiên là phải giữ được rồi, thứ hai là không trộm cắp giống như Thiện Trang hôm qua nói là bị tội tử hình, bị người ta tử hình hoặc bị chung thân thì mình không đến nỗi trộm cắp đến mức độ đó. Thứ ba là không giết người, phá thai và tợ thai, không có phạm vì đi xuất gia rồi làm gì mà còn giết người nữa, phá thai, tợ thai, đâu có đâu.

Đệ tử của Hòa thượng Minh Thông là thầy Thích Thiện Chơn có đưa ra một ví dụ: Vị Tỳ kheo ni đó mang thai và muốn giấu cái thai đó nên phá thai vậy Vị Tỳ kheo ni đó có mang tội Ba la di giết người không quý vị? Không có! Vì Tỳ kheo ni đó mang thai là đã phạm tội dâm dục trước rồi, mất giới đầu tiên rồi, mất luôn Tỳ kheo ni rồi, vẫn đọa Địa ngục bằng tuổi thọ tầng trời thứ sáu nhưng tội thuộc về tội dâm dục, chứ không phải tội giết người. Còn tội giết người là lúc đó cô trở thành một người bình thường rồi, nếu như hồi xưa cô ấy trở thành Cư sĩ lại thì lúc đó cô trở thành Ưu bà di thôi, lúc đó cô phạm tội sát, là tội giết người của Ngũ giới. Nhưng thật ra phạm tội dâm là phạm luôn tà dâm, mất luôn Ngũ giới rồi, trở thành người bình thường cho nên cô chỉ phạm tánh tội giết người mà thôi. Trong Giới luật nói nhiều câu chuyện vui lắm, nhiều khi tội đó mình kết án gọi là luật sư, mình đi kết án nhầm, mình phạm tội kia mà đưa qua tội này là sai tội. Mình phải đưa cho người ta đúng tội chứ không được sai tội.

Tạm dịch: Đáp rằng: Người thọ Ngũ giới, Tám giới, Mười giới, thì khi thuyết Tam quy, liền gọi là trọn cả đời làm Ưu bà tắc, một ngày một đêm làm Tịnh hạnh Ưu bà tắc.

Giống như quý vị hôm bữa đầu tiên, ở đây có làm lễ truyền Bát Quan Trai giới, có mấy vị như cô Châm v.v… chưa hề thọ Tam quy, thì thật ra ngày đó là được một ngày một đêm làm tịnh hạnh Ưu bà di rồi, được một ngày một đêm rồi. Thì thật ra là được quy y, tính ra được lời thêm một ngày nữa rồi, tức là cũng được một ngày nữa là tịnh hạnh Ưu bà di.

#theo đức Như Lai xuất gia: ở đây nói mười giới, tức là giới Sa di, khi xuất gia thì mười giới Sa di.

Theo đức Như Lai xuất gia v.v… cho nên [đã] phát Vô tác giới thể. Nay người chỉ thọ Tam quy, vốn không thọ giới, [thì] đương nhiên không có được phát [Vô tác giới thể], đã chưa phát Giới thể, thì cũng không có tội của phá giới, nhưng có tánh tội của thế gian.

Như vậy điều này mình phải để ý cho kĩ để mình giải thích cho người ta, chứ sau này còn có già nạn khi thọ giới nữa. Có nhiều người thế này: Thưa thầy, bây giờ con muốn đi xuất gia nhưng mà hồi xưa con lỡ phạm tánh tội rồi, ví dụ như con đã phạm Ngũ giới rồi mà con phạm vô giới dâm dục, vậy thì con đâu có được thọ, xuất gia cũng đâu đắc giới đâu đúng không v.v… Thiện Trang mới hỏi lại, vậy thọ Ngũ giới khi nào? Người ta nói, con thọ lúc nhỏ, mẹ con ghi tên lên chùa rồi con có Chứng điệp Quy y, con đem về nên được thọ từ đó rồi. Thiện Trang nói ‘thọ đó không như pháp, không đúng, mình thọ phải là mình có mặt tại hiện trường’, và quý vị thấy cách thọ giới hôm qua, lễ rất rõ ràng, từ 11 tuổi trở lên mới được thọ Ngũ giới, nếu dưới 11 tuổi mà thọ là cũng không được. Cho nên những điều kiện mà phải đắc giới nữa, rồi đắc Vô tác giới thể thì mới bị là phá giới. Phá giới rồi thì sau này xuất gia không được vì phá một giới đó rồi thì sau này thọ tất cả giới khác không đắc. Vì phá giới tà dâm là mất hết các giới khác, như vậy người đó chỉ phạm tánh tội, chưa có phạm tội phá giới. Vì vậy bây giờ họ đi xuất gia được, thọ giới thậm chí đi thọ Tam quy lại không sao, đó là hên, chỉ mới phạm thế gian, để ý điều đó.

Nhưng có một trường hợp sau này chúng ta học, đó là nếu như người tuy là chưa thọ giới, quý vị là người bình thường ở thế gian thôi, nhưng quý vị phá tịnh hạnh của người ta, làm cho người ta mất tịnh hạnh, tức phá giới dâm của người ta, đối với hai trường hợp: một là phá giới dâm của các chúng của người xuất gia, hai là phá giới dâm của người thọ Bát Quan Trai giới trong một ngày một đêm. Nếu mà phạm vào đó thì người đó sau này thọ tất cả các giới không đắc, họ rớt vào trọng nạn chướng tội, không đắc giới nữa. Có nghĩa là họ thọ giới trọn đời không đắc, quý vị cần lưu ý chỗ này. Cho nên Thiện Trang nói điều này để những người Cư sĩ tại gia, quý vị ngày nào đã thọ giới Bát Quan Trai thì quý vị phải giữ cho tốt, tránh đừng để những người thân của mình, chồng vợ mình phạm tội đó thì tội họ, sau này tội đó rất nặng, tội phá tịnh hạnh của người là rất nặng, cho dù họ chưa thọ giới, sau này họ cũng vướng vào già nạn không được thọ nữa, đó là chúng ta hiểu sơ sơ qua.

次受五戒法

Thứ thọ Ngũ giới pháp

Tạm dịch: Tiếp theo [nói về] Cách thọ Ngũ giới.

Ở đây chúng ta thọ hôm qua rồi, nay chúng ta mới học cách thọ.

(律中受五戒者。皆是向師自說。非從師受。亦無問遮難事。優婆塞戒經。自是大乘一途。宣公雖引用之。今似不宜竄入。

(Luật trung thọ Ngũ giới giả, giai thị hướng sư tự thuyết, phi tùng sư thọ, diệc vô vấn già nạn sự. Ưu Bà Tắc Giới Kinh, tự thị Đại thừa nhất đồ, Tuyên công tuy dẫn dụng chi, kim tự bất nghi thoán nhập.

Tạm dịch: Theo trong Luật [thì] người thọ Ngũ giới, đều là hướng thầy tự nói, chẳng phải từ thầy [nói để] thọ. Cũng không có việc vấn già nạn. Kinh Ưu Bà Tắc Giới, vốn là thuộc đường lối Đại thừa, ngài Đạo Tuyên tuy dẫn dụng Kinh ấy, nhưng [ở] đây hình như có vẻ không nên đưa vào.

Giải:

#Luật trung thọ Ngũ giới giả: theo trong Luật thì người thọ Ngũ giới.

#giai thị hướng sư tự thuyết: đều là hướng về thầy mà tự nói. Quý vị để ý chúng ta truyền thọ thật ra sợ quý vị nói không được, nên phải có người dẫn, trong cách truyền giới ở đây ví dụ như quyển này là của Hòa thượng Thích Thiện Hoa soạn. Chúng tôi căn cứ theo quyển này để truyền, quý vị thấy lúc nào cũng có người dẫn. Thầy Thiện Luận bảo quý vị nói theo tôi. Cho nên thọ giới là phải tự mình nói, chứ không phải thầy nói, nhưng tại vì quý vị không biết nên phải có người dẫn để nói theo. Vì đắc giới hay không là do mình, phải tự nói, theo trong Luật thì người thọ Ngũ giới đều phải hướng thầy mà tự nói.

#phi tùng sư thọ: không phải từ thầy nói để mà thọ, không phải thầy nói tôi truyền xong rồi là được, mà phải để quý vị tự nói ra: con nay pháp danh là… trọn đời con Quy y Phật, Quy y Pháp, Quy y Tăng, mà trước khi Quy y phải sám hối v.v…

#diệc vô vấn già nạn sự hay diệc vô vấn giả nạn sự: cũng không hỏi việc già nạn. Tức trong bản này quý vị thấy hoàn toàn không nói về già nạn, nhưng thật ra có già nạn.

#Ưu Bà Tắc Giới Kinh: là Kinh Ưu Bà Tắc Giới.

#tự thi Đại thừa nhất đồ: tức là bộ Kinh đó thật ra thuộc về đường lối của Đại thừa, chứ không phải Ngũ giới này là việc của Thanh văn.

#Tuyên công tuy dẫn dụng chi: #Tuyên công là ngài Luật sư Đạo Tuyên. Hôm qua chúng ta có kể câu chuyện về Luật sư Đạo Tuyên trên núi Chung Nam, ngài là Sơ tổ của Luật tông Trung Hoa, ngài có làm những bộ luật và bộ luật của ngài là Nam Sơn Tam Bộ Đại Luật tức là ba bộ luật lớn của ngài Nam Sơn ở trên núi Chung Nam của ngài Luật sư Đạo Tuyên. Ngài tuy dẫn dụng đó, chữ chi 之là đại từ thay thế cho Kinh Ưu Bà Tắc Giới, ngài tuy là dẫn như thế.

#kim tự bất nghi thoán nhập: nhưng mà ở đây hình như có vẻ không nên đưa vào, có nghĩa là Đại sư Luật sư Đạo Tuyên, ngài dẫn Kinh Ưu Bà Tắc Giới để ngài đưa ra cách thọ giới, trong đó có đưa ra vấn nạn nhưng Luật sư Đạo Tuyên không nên đưa vào. Đại sư Ngẫu Ích nói ở đây hình như có vẻ không nên đưa vào, tại vì mới đầu mà đưa vào rắc rối quá, thật ra già nạn này cũng không cần thiết lắm cho nên không đưa vào. Chúng ta thấy hôm qua truyền cũng không có đưa ra, không có vấn, vấn rồi hỏi quý vị rối tung lên. Sẵn đây Thiện Trang xin nói già nạn, ở đằng sau có nói, từ từ chúng ta sẽ học.

蓋重難輕遮。惟出家戒須問。以僧寶體尊。故加慎重。若五戒便先致問。則出家受具。何必又問耶。

Cái trọng nạn khinh già, duy xuất gia giới tu vấn, dĩ Tăng Bảo thể tôn, cố gia thận trọng. Nhược Ngũ giới tiện tiên chí vấn, tắc xuất gia thọ cụ, hà tất hựu vấn da?

Tạm dịch: Về trọng nạn và khinh già, chỉ giới xuất gia mới phải hỏi, vì sự tôn quý của thể Tăng Bảo, nên càng phải thận trọng. Nếu [mới] Ngũ giới mà liền đưa ra hỏi trước, thì [khi] xuất gia hay thọ giới Cụ túc, cần gì hỏi lại nữa?

Giải:

#Cái trọng nạn khinh già: về trọng nạn khinh nạn và già nạn. Tức là có hai loại nạn: dạng nặng, dạng khinh(già), tức là trọng nạn và khinh già là hai loại. Nếu chia ra, trọng nạn dính vô là khỏi thọ giới luôn, còn khinh già là nạn đó nhẹ, tạm thời ngưng lại, giống như ở thế gian quý vị có phạm hai tội, một là tội nặng quý vị bị bắt đi luôn, lệnh tới bắt ngay, đó gọi là trọng nạn. Còn tội nhẹ là quý vị cấm xuất cảnh hoặc cấm ra khỏi địa phương gọi là khinh già. Cũng vậy trong giới luật cũng có hai loại, một là trọng nạn, hai là khinh già.

#duy xuất gia giới tu vấn: chỉ có giới xuất gia thì cần phải hỏi, mới hỏi thôi, còn giới tại gia không cần hỏi.

#dĩ Tăng Bảo thể tôn: tức bởi vì sự tôn quý của thể Tăng Bảo, tức người xuất gia là quan trọng mà tốt lành, cho nên mới hỏi kỹ càng, chứ còn người tại gia thì thôi kệ, không quan trọng lắm. Làm Cư sĩ lỡ quý vị không đắc giới cũng đâu có sao, vấn đề vướng trọng nạn quý vị cũng không biết cũng không sao, cho nên lơ qua.

#cố gia thận trọng: cho nên càng phải thêm thận trọng, tức là đối với người xuất gia thì phải thận trọng, phải tuyển cho kỹ, cho đúng, chứ sai một cái thì họ vô đó, họ phá đạo.

#Nhược Ngũ giới tiện tiên chí vấn: nếu mà mới Ngũ giới mà liền đưa ra hỏi trước.

#tắc xuất gia thọ cụ: thì khi đến lúc xuất gia thọ Cụ túc giới, tức là giới Tỳ kheo.

#hà tất hựu vấn da: hà tất là cần gì phải hỏi lại nữa? Chữ da 耶 là câu hỏi thôi. Tức là ở đây Đại sư Ngẫu Ích nói rằng nếu mà mình hỏi lúc khi mới thọ Năm giới rồi, vậy thì cần gì đến khi thọ giới Cụ túc hỏi làm chi nữa. Vậy thì ở đây ý nói là chỉ đến thọ giới Cụ túc mới hỏi thôi, còn lúc đầu khỏi hỏi cũng được không sao, ý nói như vậy.

Tạm dịch: Về trọng nạn và khinh già, chỉ giới xuất gia mới phải hỏi, vì sự tôn quý của thể Tăng Bảo, nên càng phải thận trọng. Nếu [mới] Ngũ giới mà liền đưa ra hỏi trước, thì [khi] xuất gia hay thọ giới Cụ túc, cần gì hỏi lại nữa?

Sau này quý vị đi xuất gia là hỏi những điều này, hỏi những khinh già và trọng nạn, ví dụ như Thiện Trang nói đơn giản thì đi xuất gia có khinh già, có hỏi quý vị có mắc nợ không? Có người thiếu nợ hay không? Như quý vị muốn đi xuất gia, quý vị phải trả hết nợ cho thiên hạ đã, quý vị mượn người ta năm triệu, mượn người ta mười triệu tiền Việt tiền gì đó v.v… thì quý vị phải trả xong rồi mới được đi xuất gia, nếu quý vị chưa trả hết thì lúc tới khi xuất gia, người ta đưa ra câu hỏi trong 13 già nạn, già nạn tức là nhẹ thôi, khinh già thôi. Hỏi là quý vị có mắc nợ ai không, nói có thì không được xuất gia, trả hết nợ rồi thì được đi xuất gia, cho nên mới gọi là khinh già.

Ví dụ như có điều kiện là cha mẹ có đồng ý cho đi xuất gia hay không, nói không thì không được, phải về hỏi cha mẹ, tất nhiên thường phải hỏi như thế nhưng cũng đôi khi phương tiện cho qua, tại vì thật ra người ta trốn đi, cha mẹ đâu có đồng ý. Cha mẹ không đồng ý trong hoàn cảnh nào đó thì thật ra thời nay cũng du di điều đó, vì hồi thời đức Phật, chính đức Phật cũng dẫn La Hầu La đi xuất gia mà gia đình không đồng ý, cho nên sau này vua Tịnh Phạn mới đưa ra điều kiện sau này ai đi xuất gia thì phải được cha mẹ đồng ý, đó cũng là một điều kiện. Trong mười ba khinh già thì có một khinh già nhẹ nhẹ như vậy, quý vị thấy đâu có đơn giản đâu. Thứ nhất có khinh già điều kiện, quý vị đang làm công chức, viên chức nhà nước, quan chức, làm công việc quý vị chưa bỏ công việc đó, quý vị cũng không được đi xuất gia, bao giờ quý vị bỏ rồi thì được đi. Cho nên tạm ngăn lại thôi mới gọi là khinh già, còn trọng nạn vướng vô là cả đời đó vĩnh viễn không được đi xuất gia. Ví dụ như trọng nạn có vấn một câu hỏi, ông có phải là huỳnh môn hay không? Hoàng môn hay không? Tức là có bị rối loạn giới tính hay không? Ví dụ người bây giờ gọi là bị đồng tính v.v… xếp vào dạng đó là không được đi xuất gia, ngay điều kiện đó, đó là trọng nạn. Rồi có phải phi nhân hay không? Phi nhân tức là không phải người, là rồng biến hoá ra thì không được xuất gia. Những điều đó gọi là trọng nạn thì không được, còn khinh già là chỉ tạm dừng lại thôi, giống như người mà thiếu nợ thì trong luật có nói nếu như có người khác lãnh nợ thay cho mình thì mình được xuất gia. Lúc đó nói con phát tâm con lãnh nợ cho người đó thì vẫn được, quý vị hiểu già nạn là như thế.