Triết Lư Và Thực Tiễn Của Pháp Môn Tịnh Độ

9. Qua lại tam giới chứng đắc pháp thân thanh tịnh

Cổ đức có nói: “Hãy diệt sự suy nghĩ, mà sống với pháp thân thanh tịnh”. Thật vậy, sự suy nghĩ của chúng ta phát khởi liên tục và sinh diệt, diệt rồi sinh trong từng sát na, không có lúc nào dừng. Từ suy nghĩ và ư niệm liên tục đó đã tạo nên nhiều nghiệp cảm khác nhau, kiến hoặc, tư hoặc, trần sa hoặc, căn bản vô minh, đều là những nghiệp cảm vô cùng quan trọng. Là người tu đạo, tất cả những nghiệp cảm đó cần phải nhất nhất đoạn tận, mới có thể chứng được pháp thân thanh tịnh, mà bước vào quả vị Phật. Song, việc đoạn trừ kiến, tư hoặc và các phiền não là cả một lộ trình dài thăm thẳm. Đoạn trừ nghiệp cảm, chứng pháp thân, lời nói nghe qua sao mà dễ dàng, thế nhưng nếu dựa vào tự lực để thoát khỏi tam giới, cần phải trải qua ba đại A tăng kỳ kiếp, con số thời gian đó là cả một lộ trình dài đầy vất vả gian lao. Hà huống ǵ thời đại mạt pháp, chúng sinh túc nghiệp thâm trọng, chỉ có cách xả tự lực, nương nhờ Phật lực, mới có thể thoát ly tam giới.

Trong công phu tu đạo, có hai cánh cửa tự lực và tha lực. Người tu tự lực là chỉ y theo lời dạy của Phật trong Tam tạng Thánh giáo mà tu hành. Từ sơ phát tâm, nếu không có chướng duyên, phải trải qua một đại A tăng kỳ kiếp, mới có thể đạt đến sơ địa (tức là Hoan Hỷ Địa). Lại phải trải qua một đại A tăng kỳ kiếp tu hành nữa, thì hành giả mới có thể đạt đến Bát Địa (tức là Bất Động Địa). Trong khi đó hành giả tu tập theo tha lực, niệm Phật A Di Đà, theo Kinh Di Đà thì nhanh nhất là một ngày, chậm nhất là trong bảy ngày, đạt được nhất tâm bất loạn, liền vãng sinh Cực Lạc. Theo Kinh Lăng Nghiêm thì ở địa vị thứ bảy của thập trụ Bồ Tát (Bất Thối Trụ), nói theo kinh niệm Phật ở địa vị thứ tám của thập đại bộ kinh Bồ Tát (Bất Động Địa), tuy dùng ngôn từ khác nhau, nhưng đều chỉ cho ngôi vị bất thối chuyển. Nói theo Kinh Di Đà được ở ngôi bất thối chuyển là đắc quả A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề. Người đã được quả vị bất thối chuyển là người có năng lực không còn sợ bị thối chuyển mà tiến thẳng đến quả vị thành Phật. Do đó người tu đạo không có chi tốt hơn là nương vào pháp môn Tịnh độ, cầu vãng sinh để được ra khỏi tam giới thoát ly sinh tử luân hồi. Ấn Quang Đại sư có nói: “Nếu luận về việc xuất ly tam giới, thì không có một năng lực nào có thể giúp hành giả tu giới định tuệ mà có thể đoạn tận phiền não và nghiệp cảm. Giả như nghiệp cảm đoạn trừ được chút ít thì người tu đã trở lại tam giới như cũ. Hà huống ǵ chúng sinh thời mạt pháp, thiện căn kém cỏi, mạng sống ngắn ngủi, mà nương vào tự lực tu hành, ức ức kiếp phiền não mới chỉ đoạn trừ được chút ít. Nếu muốn thoát tam giới, chỉ có y theo pháp môn niệm Phật, tin sâu, nguyện thiết, niệm danh hiệu Phật, cầu sinh Tây phương, kiêm tu luân thường, thận trọng không làm các việc ác, chỉ làm các việc lành, thì không còn sợ thối chuyển, được vãng sinh Tịnh độ. Đã được vãng sinh thì siêu phàm nhập thánh, thoát ly sinh tử, vĩnh kiếp xa lìa khổ não, thọ hưởng vui sướng, công đức thuần thục liền sinh vào hoa sen thượng phẩm. Người tu niệm Phật, nếu công phu chưa được thành thục, cũng được đới nghiệp vãng sinh, dự vào hàng thánh. So sánh lợi ích giữa tự lực và tha lực, thật không khác một trời một vực” (theo Hoằng Sơn Liên Xã, phần duyên khởi).

Người tu niệm Phật được vãng sinh Tịnh độ, đã được vãng sinh thì từ hoa sen mà hóa sinh. Khi còn nằm trong hoa sen, những dư nghiệp sẽ hoàn toàn đoạn tận, hoa nở liền thấy Phật ngộ vô sinh pháp nhẫn, toàn thân pháp tính hiện tiền, được thọ thân nam, thọ mạng bằng hư không, không có sinh, già, bệnh khổ. Tại thế giới Tịnh độ, nếu hành giả tu tập, một đời tinh tấn, đời sau được quả nhất sinh bổ xứ, tức là được chuẩn bị bổ nhiệm thành Phật. Do đó chỉ có niệm Phật vãng sinh, mới có thể ra khỏi tam giới, điều đó chứng tỏ pháp môn Tịnh độ có lợi ích rất lớn, không có pháp môn nào sánh bằng.

Tam giới là chỉ cho ba cơi, Dục giới, Sắc giới, và Vô sắc giới. 1. Dục giới: Dục là chỉ cho sự ham muốn. Chúng sinh ở cơi này chỉ thuần ham muốn về thực phẩm, ước muốn vật chất và dục vọng thể xác. Nói chung ở cơi này dục vọng rất thịnh hành. 2. Sắc giới: Cơi này không có sự ham muốn như cơi dục, nhưng hình tướng vật chất, thân thể, cung điện ở cơi này rất vi diệu và thù thắng. Các vị trời ở cơi này chỉ thuần sống trong thiền định, không có tướng nam nữ, như cơi Dục giới. 3. Vô sắc giới: Cơi này hoàn toàn không còn sắc chất, hình thù, mà chỉ có thuần các nghiệp thức trú trong thiền định thâm diệu. A lại da thức tuy đã hàng phục ở trong thiền định, thế nhưng những hạt giống nghiệp thức vẫn còn tồn tại. Tam giới có tất cả 28 cơi trời. Từng trời cao nhất có tên gọi là Phi Tưởng Phi Phi Tưởng. Người tu thiền đạt được định phi tưởng phi phi tưởng sẽ sống ở cơi trời đó. Tuổi thọ ở cơi này là tám vạn kiếp, có thể nói là khá thọ. Tuy nhiên, có tuổi thọ tám vạn kiếp như vậy, song, đến khi tuổi thọ hết cũng tùy theo nghiệp lực của tâm thức mà bị rơi lại trong luân hồi. So với tại thế giới Tịnh độ khác nhau rất xa. Phàm là người tu theo đạo tiên nếu được lên cơi trời, nghiệp thức cũng chưa hết, đến khi hưởng hết phước cũng trở lại trong luân hồi, trôi lăn trong lục đạo, tất cả đều không cứu cánh.

Kinh Pháp Hoa, phẩm “Thí Dụ”, quyển thứ 4, có nói rằng: “Tam giới không an, giống như nhà lửa, chúng sinh khổ đầy dẫy, thường có sinh, già bệnh, chết, ưu não, giống như ngọn lửa bừng cháy, không có lúc dừng”. Do đó nhà Phật lấy pháp thanh tịnh, dạy đạo cho chúng sinh, nhằm mục đích giúp chúng sinh thoát tam giới, xa lìa khỏi lục đạo luân hồi, thoát ly sinh tử. Pháp môn Tịnh độ, tin sâu, nguyện thiết, niệm Phật vãng sinh là con đường vắn tắt giúp chúng sinh được thoát ly tam giới, là pháp môn tối viên mãn nhất.

B. Thực Tiễn

Ấn Quang Đại Sư có nói: “Pháp môn niệm Phật là pháp bối trần hiệp giác, phản bổn quy nguyên, là diệu pháp tối thực tiễn”.

1. Thực tiễn là có tín, nguyện và hạnh. Người niệm Phật chỉ nương vào ba món tư lương đó, không nên tu thêm bất kỳ pháp môn nào nữa.

2. Người niệm Phật nên có tín, nguyện, quyết tâm xả ly thân thể và cơi Ta Bà đầy ô trược, nguyện vãng sinh Tịnh độ thành Phật độ chúng sinh, cùng thoát ly biển khổ sinh tử.

3. Người niệm Phật cần phải nghiêm trì ngũ giới, trì trai mà niệm Phật.

4. Ngũ vị tân không được dùng là người Phật tử đã thừa biết điều ấy, lại không được hút thuốc vì khi hút, làm cho thân khẩu trở nên hôi hám, không thích hợp với việc niệm Phật thanh tịnh.

5. Người niệm Phật phải giữ giới dâm, thường quán thân bất tịnh, trong “Thập Nghị Luận” của Đại sư Trí Giả có nói rơ điều đó.

6. Nói lưỡi đôi chiều, nói lời hung ác của giới vọng ngôn cũng nên tuân giữ.

7. Bình thường tất cả các loại rượu không được uống, không được mua bán rượu, ngay cả rượu thuốc cũng không nên uống.

8. Khi xem kinh, đọc sách không được nằm.

9. Nếu nhà cửa quá chật hẹp không thể đặt bàn thờ để lễ bái, nên hướng về phía Tây mà lễ lạy. Phàm khi tôn trí bàn thờ Phật, nên đặt giữa nhà, không nên đặt những nơi ẩm thấp, thiếu ánh sáng, hoặc nơi để tạp vật. Trong phòng ngủ không được tôn thờ hình ảnh Phật, Bồ Tát, tượng ảnh để thờ, nên lấy Tam Thánh, hoặc Phật Bổn Sư, ngoài ra không được thờ các hình tượng tạp nhạp khác.

10. Người sơ cơ niệm Phật, nên đọc ba kinh Tịnh độ (Kinh Di Đà, Quán Vô Lượng Thọ Kinh, Vô Lượng Thọ Kinh). Có thể tham khảo thêm các loại sách luận liên quan Tịnh độ, như: “Văn Sao tập” của Ấn Quang Đại sư, sách “Tịnh Độ Thánh Hiền”, “Tịnh Độ Thập Nghi”… tiến thêm một bước có thể đọc thêm các Kinh Lăng Nghiêm, chương “Đại Thế Chí Bồ Tát Niệm Phật Viên Thông”, “Phổ Hiền Hạnh Nguyện Phẩm”. Ngoài ra, dù có nghe ai nói kinh này hay, chú kia tốt cũng không bỏ pháp niệm Phật mà tin theo tà kiến. Ngoại trừ các kinh chú do chính kim khẩu Phật nói.

11. Người niệm Phật nếu công việc quá bận rộn, nên áp dụng phương pháp thập niệm. Phải định cho mình thời khóa tu tập rơ ràng, ngoài ra trong các oai nghi nên tùy duyên mà niệm Phật, nhớ lúc nào nên phát khởi niệm lúc đó. Dù sao có tâm chí thành, nhớ Phật, niệm Phật, cầu vãng sinh vẫn tốt hơn những người không có niệm. Đối với người nhàn rỗi, có thể tăng cường thời khóa, trong các oai nghi, nên luôn dụng công niệm Phật, mặc niệm cho nối tiếp nhau không để gián đoạn.

12. Người niệm Phật, bình thường có làm được phước điền ǵ nên thành tâm hồi hướng vãng sinh Tây phương. Không nên cầu hưởng phước báo nhân thiên mà chướng ngại cho việc vãng sinh.

13. Người niệm Phật có Phật gia hộ, đó là một thuận duyên rất lớn. Thế nhưng do nghiệp lực quá nặng, trong quá trình dụng công niệm Phật tâm khó chuyên nhất, hành giả nên chí tâm sám hối, tu tập thêm các phước lành như: bố thí, cúng dường, phóng sinh, ấn tống kinh sách thì nghiệp lực có thể tiêu trừ đôi phần, công phu niệm Phật có thể được chuyên nhất hơn.

14. Người niệm Phật trong khi niệm, nên suy tưởng như mình đang lâm chung, chuẩn bị đọa địa ngục, thì tâm không khẩn thiết, cũng trở nên khẩn thiết (lời Vĩnh Gia Đại sư).

15. Người niệm Phật không nên chuyên chú sự tướng bên ngoài (tức là chuyên lo chưng diện bề ngoài, mua danh, cầu lợi) mà còn phải lo việc dứt trừ các sự tướng trong nội tâm (Ấn Quang Đại sư).

16. Khi niệm Phật nếu như thường xuyên lâm vào cảnh hôn trầm, buồn ngủ, đó không phải là do sức yếu, mà chính là do nghiệp chướng khiến xui ngăn cản, nên khẩn thiết chí thành mà niệm Phật. Nếu niệm không ra câu, ra tiếng được, thì phải thường nhớ tưởng đến Phật. Khi nào thấy có thể niệm được nên ứng thanh mà niệm (niệm ra tiếng). Như thế lâu ngày, nghiệp sẽ tiêu trừ (Ấn Quang Đại sư).

17. Người niệm Phật phải giữ sao cho “tâm niệm” cùng với “hành vi” luôn luôn thuận hòa, hiền hậu, mới có thể thành tựu được công đức, phước lành. Nếu chẳng như thế, mà lại còn kiêm tu thêm gian xảo, thâm hiểm, ác độc… thì cũng như chót núi đá trơ vơ, mưa bao nhiêu cũng không có đọng lại chút nước nào, mà cây cỏ cũng không sao sinh trưởng lên nổi (Ấn Quang Đại sư).

18. Người niệm Phật phải có tin sâu, nguyện phải cho thiết tha. Mỗi ngày ít nhất tự tâm phát nguyện vãng sinh ba lần, phải tha thiết có tâm cầu liễu sinh thoát tử, có như thế mới thành tựu việc vãng sinh Tịnh độ.