Vạn Pháp Duy Tâm Lục

2. TÀO ĐỘNG TÔNG

Hỏi: Chủ trương của Tông Đào Động như thế nào?

Đáp:

Tào Động gia phong

Đạo khu miên mật

Ứng cơ tiếp vật

Ngữ kỵ thập thành

Kim châm song tỏa

Ngọc tuyến ám xuyên

Chánh thiên hồi hỗ

Ngũ vị công huân

Nội ngoại thiệu đẳng

Tam chủng sấm lậu

Nhứt thiếu sai biệt

Bất ly bổn phận.

DỊCH:

Thói nhà Tào Động

Then đạo khít khao

Ứng cơ tiếp vận

Lời kiên mười thành

Kim vàng đều khóa

Chỉ ngọc thầm may

Chánh thiên hồi hỗ

Năm vị công huân

Trong ngoài tiếp nối

Ba loại sấm lậu

Hết thảy sai biệt

Chẳng lìa bổn phận.

Hỏi: Thế nào là chánh trung thiên?

Đáp: Lý hay thành sự.

Hỏi: Thế nào là thiên chung chánh?

Đáp: Sự chẳng lìa lý.

Hỏi: Thế nào là chánh trung lai?

Đáp: Lý vốn không tịch.

Hỏi: Thế nào là thiên trung chí?

Đáp: Sự, dụng không dấu vết.

Hỏi: Thế nào là kim trung đáo?

Đáp: Sự lý đều mất.

Hỏi: Năm vị công huân như thế nào?

Đáp: Năm vị công huân là: Hướng, phụng, công, cộng công, công công.

Hỏi: Thế nào là Hướng?

Đáp: Hướng đến việc nầy, không cho gián đoạn.

Hỏi: Thế nào là Phụng?

Đáp: Như kính bậc trưởng thượng, thừa sự phụng hành không lúc nào dừng.

Hỏi: Thế nào là Công?

Đáp: Có dụng hay không dụng đều gọi là công huân cả.

Hỏi: Thế nào là Cộng Công?

Đáp: Khi dụng thì không dụng, không dụng tức là dụng.

Hỏi: Thế nào là Công Công?

Đáp: Đã không công dụng được đại giải thoát.

Hỏi: Thế nào là chuyển công tựu vị?

Đáp: Dụng chẳng lìa thể.

Hỏi: Thế nào là chuyển vị tựu công?

Đáp: Thể hay phát dụng.

Hỏi: Thế nào là Công vị tề thi?

Đáp: Thể Dụng đều bày.

Hỏi: Thế nào là Công vị câu ẩn?

Đáp: Thể dụng đều mất.

Hỏi: Thế nào là “Đản sanh Vương tử”?

Đáp: Căn bổn đại trí vốn tự hiện thành.

Hỏi: Thế nào là “Triêu sanh Vương tử”?

Đáp: Không nhờ tu chứng, thế nào là về gốc?

Hỏi: Thế nào là “Mạt sanh Vương tử”?

Đáp: Có tu có chứng chẳng phạm công huân.

Hỏi: Thế nào là “Hóa sanh Vương tử”?

Đáp: Đại dụng hiện tiền ai dám đương đầu?

Hỏi: Thế nào là “Nội sanh vương tử”?

Đáp: Đạt bổn hoàn nguyên chơn như pháp giới.

Hỏi: Thế nào gọi là ba thứ đọa?

Đáp: Một là mang lông đội sừng, gọi là loại đọa. Hai là chẳng đoạn thinh sắc, gọi là tùy đọa. Ba là chẳng thọ thực, gọi tôn quí đọa.

Hỏi: Thế nào là mang lông đội sừng

Đáp: Chẳng mặc áo bổn lai, cần đi trong dị loại.

Hỏi: Thế nào là chẳng đoạn thinh sắc?

Đáp: Sáu trần không chán, về đồng chánh giác.

Hỏi: Thế nào là chẳng thọ thực?

Đáp: Lý còn chẳng giữ việc khác ra gì?

Hỏi: Thế nào gọi là “ba loại sấm lậu”?

Đáp: Một là kiến sấm lậu, hai là tình sấm lậu, ba là ngữ sấm lậu

Hỏi: Thế nào là kiến sấm lậu?

Đáp: Không đổi chánh vị, rơi tại một sắc.

Hỏi: Thế nào là tình sấm lậu?

Đáp: Mắc kẹt hai bên, sóng thức trôi đi.

Hỏi: Thế nào là ngữ sấm lậu?

Đáp: Thể diuệu chẳng tròn, thốt ra lời ám muội.

Hỏi: Thế nào là ba đường tiếp người?

Đáp: Điểu đạo, huyền lồ, triển thủ.

Hỏi: Thế nào là điểu đạo (đường chim)?

Đáp: Hư không, không vui không giận.

Hỏi: Thế nào là huyền lộ?

Đáp: Chữ bát thiếu hai phết. (không chữ)

Hỏi: Thế nào là triển thủ?

Đáp: Chữ nhứt hai đầu rũ. (thành chữ công)

Hỏi: Thế nào là chánh vị nhứt sắc?

Đáp: Diệu thể vô hình.

Hỏi: Thế nào là Đại công nhứt sắc?

Đáp: Dụng lớn không ngằn.

Hỏi: Thế nào là trí công minh vị?

Đáp: Sóng vốn là nước.

Hỏi: Thế nào là tá vị minh công?

Đáp: Nước hay dậy sóng.

Hỏi: Thế nào là tá tá bất tá tá?

Đáp: Sóng và nước chẳng hai.

Hỏi: Thế nào là toàn siêu bất tá tá?

Đáp: Sóng và nước đều trong lặng.

3. TÔNG VÂN MÔN

Hỏi: Chủ trương của Tông Vân Môn như thế nào?

Đáp:

Vân Môn gia phong

Cô nguy tỉnh tuấn

Cách ngoại đề tê

Tiểu trừ tình kiến.

Tm cú quan kiện

Nhứt tự cơ phong

Bắc đẩu tàng thân

Kim phong thể lộ.

Trụ trượng bột khiêu

Phật tổ thoái hậu.

Trản tử thuyết pháp

Ma ngoại tìm hình

Nhứt thiết ngữ ngôn

Tổng qui hướng thượng.

DỊCH:

Thói nhà Vân Môn

Cô nguy cao vót

Nêu lên dáng ngoài

Cắt trừ tình kiến.

Ba câu khóa cửa

Một chử mũi nhọn

Bắc Đẩu ẩn thân

Gió vàng thể lộ.

Cầm trượng nhảy vọt

Phật Tổ lui sau.

Trản tử nói pháp

Ma ngoại ẩn hình

Hết thảy ngôn ngữ

Gồm về hướng thượng.

Hỏi: Thế nào là câu “bao trùm càn khôn” (hàm cái càn khôn cú)?

Đáp: Bao trùm thái hư, ngang suốt ba mé.

Hỏi: Thế nào là câu “Cắt đứt các dòng” (tiệt đoạn chúng lưu cú)?

Đáp: Một niệm chẳng sanh, muôn pháp tự dứt.

Hỏi: Thế nào là câu “theo nước đuổi sóng” (tùy ba trục lãng cú)?

Đáp: Theo dòng được diệu, ứng vật toàn chơn.

Hỏi: Thế nào là nhứt tự quan (cửa một chữ)?

Đáp: Vượt ngoài sự suy nghĩ, chẳng rơi vào hang ổ.

Hỏi: Thế nào là Tông Đề Bà?

Đáp: Hiện bày trâu trắng, đông xúc tây chạm.

Hỏi: Thế nào là suy mao kiếm?

Đáp: Muôn sự muôn vật, ngói bể băng tiêu.

Hỏi: Ý Tổ, ý kinh là đồng hay khác?

Đáp: Chạm chẳng được mà trái chẳng xong.

Hỏi: Thế nào là “Bắc đẩu lý tàng thân”?

Đáp: Không dấu vết.

Hỏi: Thế nào là “Thể lộ gió vàng” (thể lộ kim phong)?

Đáp: Toàn thân hiện.

4. TÔNG QUI NGƯỠNG

Hỏi: Chủ trương Tông Qui Ngưỡng thế nào?

Đáp:

Qui ngưỡng gia phong

Cơ dụng viên dung

Thết trung nghiệm nhơn

Cú năng hãm hổ.

Viên tướng sai biệt

Minh lai ám hợp

Cảnh xuất tam sanh

Lưỡng khẩu nhứt thiệt.

Phụ tử hòa xướng

Đạo truyền thiên cổ.

DỊCH:

Thói nhà Qui Ngưỡng

Cơ dụng viên dung

Trong thất nghiệm người

Câu hay hãm hổ.

Tướng tròn sai khác

Sáng đến hợp tối

Gương hiện ba sanh

Một lưỡi hai miệng.

Cha con đồng xướng

Đạo truyền thiên cổ.

Hỏi: Thế nào gọi là ba loại sanh?

Đáp: Ba loại sanh là tưởng sanh, tướng sanh và lưu chú sanh.

Hỏi: Thế nào là tưởng sanh?

Đáp: Ý thức bên trong.

Hỏi: Thế nào là tướng sanh?

Đáp: TRần cảnh bên ngoài.

Hỏi: Thế nào là lưu chú sanh?

Đáp: Không gián đoạ.

Hỏi: Sao gọi là mật nghĩa của viên tướng (tướng tròn).

Đáp: Mật nghĩa của viên tướng có sáu loại: một là viên tướng, hai là ám cơ, ba là nghĩa hải, bốn là tự hải, năm là ý hải, sáu là mặc luận.

Hỏi: Lấy già làm thể?

Đáp: Vẽ một hình tròn (O) đấy là thể

Hỏi: Lấy gì làm dụng?

Đáp: Vẽ một hình tròn giữa có một đường thẳng từ trên xuống dưới, đấy là dụng.

Hỏi: Lấy gì làm trí?

Đáp: Vẽ một hình tròn ở giữa có chữ sơn, đấy là trí.

Hỏi: Trong tướng tròn viết chữ Ngưu, chữ Phật, chữ Nhơn, chữ Tư, chữ Thập, chữ Vạn, một điểm, một nét, bán nguyệt, khuyết nguyệt … chẳng nhứt định, đấy là ý chỉ gì?

Đáp: Đưa tay tiếp người, nêu rõ hay ngầm, chẳng lìa thể dụng, lý sự chủ khách, sanh sát, buông hay nắm, quyền thật, ẩn hiện, đồng dị, tổng biệt, ngầm ấn bản tâm. Đấy gọi là một nghĩa của Tam muội ẩn thân. Phải là người thật tỏ ngộ mới hiểu suốt được cơ nầy. Bọn môn đồ của nghĩa giải khó hiểu được liền.

Hỏi: Thế nào là “mở mắt ngước nhìn” (bình phục mục ngưỡng thị)?

Đáp: Chạm chẳng được mà trái chẳng xong.

Hỏi: Thế nào là một lưỡi hai miệng?

Đáp: Chẳng được có lời cũng chẳng được không lời.

Hỏi: Thế nào là trước nhiên đăng (nhiên đăng tiền)?

Đáp: Thể tịch.

Hỏi: Thế nào là chánh nhiên đăng?

Đáp: Tịch chiếu (lặng lẽ và chiếu soi).

5. TÔNG PHÁP NHÃN

Hỏi: Chủ trương của Tông Pháp Nhãn thế nào?

Đáp:

Pháp Nhãn gia phong

Đối chứng thí dược

Thùy cơ tốc lợi

Tảo trừ tình giải.

Lục tướng nghĩa môn

Hội qui tánh địa

Vạn tượng chi trung

Toàn thân độc lộ.

Tam giới duy tâm

Vạn pháp duy thức

Trực siêu dị kiến

Viên dung chơn tế.

DỊCH:

Thói nhà Pháp Nhãn,

Đối bịnh cho thuốc

Phương tiện bén nhạy

Quét sạch tình giải.

Sáu tướng nghĩa môn

Gom về tánh địa

Ở trong muôn tượng

Toàn thân một đường.

Ba cõi duy tâm

Muôn pháp duy thức

Vượt thẳng dị kiến

Chan hòa chơn tế.

Hỏi: Thế nào là sáu tướng nghĩa?

Đáp: Sáu tướng nghĩa là: Tổng, biệt, đồng, dị, thành, hoại.

Hỏi: Thế nào là Tổng?

Đáp: Nhứt tâm chơn như gồm nhiếp các pháp.

Hỏi: Thế nào là biệt?

Đáp: Tâm sanh các pháp, nhưng các pháp không phải một.

Hỏi: Thế nào là đồng?

Đáp: Pháp do tâm sanh, tâm pháp không hai.

Hỏi: Thế nào là dị?

Đáp: Pháp là pháp tướng, tâm là tâm lý.

Hỏi: Thế nào là thành?

Đáp: Tâm sanh các pháp, pháp hay thành sự.

Hỏi: Thế nào là hoại?

Đáp: Gom pháp về tâm, tâm không (rỗng) pháp mật.

Hỏi: Tứ liệu giản của Thiều Quốc Sư như thế nào?

Đáp: Tứ liệu giản của Thiểu Quốc Sư là: Văn văn, văn bất văn, bất văn văn, bất văn bất văn.

Hỏi: Thế nào là văn văn?

Đáp: Lặng lẽ (tịch) nhưng mà thường hay chiếu soi (chiếu).

Hỏi: Thế nào là văn bất văn?

Đáp: Chiếu soi nhưng mà thường lặng lẽ.

Hỏi: Thế nào là bất văn văn?

Đáp: Tịch chiếu không hai.

Hỏi: Thế nào là bất văn bất văn?

Đáp: Tịch chiếu đều mất.

Sư nói thâm: Giáo ngoại biệt truyền, Tông chỉ hướng thượng, quả như vậy ư? Nếu chỉ như thế có thể gọi là khẩu truyền, có gì kỳ đặc? Còn nếu chẳng như thế lại làm sao sanh? Hãy tham!

Chương VIII: Mười Loại Ma Làm Loạn Chánh Định

Sư nói: Ngộ đạo tu thiền chẳng phải là việc nhỏ. Những loại ma trong, ma ngoài làm não loạn chánh định, một chút không chủ tể, liền tham trước cảnh ái, do cảnh kích động mà rơi vào lưới ma. Vốn là nhơn lành mà trở lại phải chuốc quả ác. Kẻ sơ học đời sau hãy cẩn thận và đề phòng vậy.

Tôi xin nêu ra mười điều đã biện biệt về nghĩa ma. Tự soi tự xét về thiên ma và tâm ma. Dùng huệ quán chiếu tiêu diệt ma nghiệp. Tâm cấu nếu tịnh các chướng tự nhiên dứt, sợ gì thiên ma nào dám loạn chánh? Nay đem mười loại ma và thuật rõ ràng ở sau: một là ma túc oan, hai là ma ngoại hoặc, ba là ma phiền não, bốn là ma sở tri, năm là ma tà kiến, sáu là ma vọng tưởng, bảy là ma khẩu nghiệp, tám là ma bịnh khổ, chín là ma hôn trầm, mười là thiên ma. Mười loại ma chướng nầy hay làm nhiễu loạn người tu hành chơn chánh. Người ngộ đạo nên thận trọng đó.

Hỏi: Thế nào là ma túc oan?

Đáp: Ma túc oan gọi là nghiệp chướng. Từ những kiếp lâu xa cho đến đời nầy, sanh ra trong kiếp phàm phu, bất trung bất hiếu, bất nhơn bất nghĩa. Sát sanh trộm cắp, dâm dục, vọng ngữ, tham lam, giận dữ và si ái. Kết nhiều oan gia, ngày nay gặp gỡ, muốn học đạo lớn bị chúng xâm nhiễu chẳng an, hay làm chướng việc thánh, chẳng được thành tựu. Phải sanh tâm quý chí thành sám hối, tha thiết cầu tam bảo buông sức thần gia hộ. Tất cả những nghiệp từ trước tự tiêu tự diệt, tất cả oan gia tự lui hay tan mất, mau được vô lậu, chóng làm lợi khắp chúng sanh, mau được vô lậu, chóng chứng bồ đề. Người tham thiền phải tự sám hối đó.

Hỏi: Thế nào là ma ngoại hoặc?

Đáp: Ma ngoại hoặc (làm ngoại hoậc bên ngoài), gọi là nhơn chướng. Kẻ tiểu nhơn không có căn lành, sang hèn chẳng đồng, làm não loạn định tâm chẳng được an ổn. Việc nầy không riêng một cớ nào, tất cả đều do thiếu quyền biến, hoặc kém lễ nghi, hoặc do tự cao, hoặc tự ngã mạn, hoặc nói thẳng, hoặc hạnh thô, hoặc nương thế lực, hoặc khoe tài, hoặc nói ác, hoặc khen mình, hoặc chê người, hoặc thiếu vẻ ôn hoà, hoặc không cung kính, hoặc độ lượng không rộng rãi, hoặc thiếu nhẫn nại. Cho nên chuốc cái chẳng tin mà hoặc loạn sự tu hành, sanh tâm động niệm, che lấp cái bản minh. Kẻ sĩ một đạo cần yếu phải thấp xuống mà lui về nuôi đức, mới khỏi được nhơn chướng. Kẻ hậu học đời sau phải khoan tâm và nhẫn nại đó.

Hỏi: Thế nào gọi là ma phiền não?

Đáp: Ma phiền não là sự chướng. Sự chướng nếu chẳng trừ hay làm lộn xộn việc chánh tu. Thế nào là phiền? Thế nào là não?

Phiền thì đuổi theo ngoại cảnh, não thì sanh ở nội tâm. Người tu thiền nhứt định phải đoạn phiền não. Phiền não chẳng trừ sạch tánh định khó hiện. Thấy người nữ mà sanh tâm là dâm tâm phiền não. Thấy sự giết hại mà sanh tâm là ác tâm phiền não. Thấy tài lợi mà sanh tâm là đạo tâm (tâm trộm) phiền não. Thấy vật mà sanh tâm là tham tâm phiền não. Thấy người sanh khinh thường là ngã tướng phiền não. Thấy kẻ thấp sanh kiêu ngạo là tự đại phiền não. Thấy nghịch cảnh sanh sân là khuể tâm phiền não. Thấy thuận cảnh sanh vui là tùy hỷ phiền não. Thấy kẻ oán sanh tâm ghét là hận tâm phiền não. Thấy người thân sanh thương là tư tâm phiền não. Tất cả những cái thấy bên ngoài mà bên trong sanh thủ xả đều là phiền não, không thể nào mà nói ra cho hết được. Kẻ tham thiền nhất định phải trừ sự chướng. Sự chướng nếu chẳng không (rỗng) làm não loạn chánh định. Người học đời sau, tại sao chẳng đoạn nó?

Hỏi: Thế nào gọi là ma sở trị?

Đáp: Ma sở trị gọi là lý chướng, lý chướng nếu chẳng trừ hay làm loạn chánh định. Sở tri là thế nào mà lỗi như thế? Biết (tri) ta được ngộ, biết ta thông thiền, biết ta rõ giáo, biết ta hội lý, biết ta học nhiều, biết ta hiểu nhiều, biết ta trì giới nghiêm túc, biết ta được định, biết ta phát huệ, biết ta được thần thông, biết ta được lẽ mầu, biết ta chứng đạo, biết ta thành Phật, muôn ngàn điều biết (Sở tri) gọi đó là lý chướng. Lý chướng nếu chẳng trừ pháp chấp chẳng quên. Pháp chấp chẳng quên thì chơn tâm chẳng hiện. Người tu thiền định nhứt định phải dứt trừ lý chướng.

Hỏi: Thế nào là ma tà kiến?

Đáp: Ma tà kiến là chấp chướng. Chấp chướng chẳng trừ ắt rơi vào định tà. Tà kiến như thế nào mà loạn chánh định như vậy? Chấp tánh chẳng hoại, gọi sự chấp ấy là hữu kiến (thấy có). Chấp tánh vốn không (rỗng) gọi sự chấp ấy là vô kiến (chấp không). Chấp vốn không chết gọi sự chấp ấy là thường kiến. Chấp theo khí mà diệt gọi sự chấp ấy là đoạn kiến. Chấp từ không sanh ra có là tự nhiên kiến. Chấp từ khí (hơi) hóa ra hình là tà nhơn kiến. Tự như chẳng có chẳng không, tức có tức không. Tất cả những tà chấp, tà kiến nhơn duyên tự nhiên… đều chẳng lìa không hữu, đoạn thường hai đầu. Tự chướng bốn lý đến rơi vào đường tẻ. Người tham thiền phải biết mà ngộ lẽ nầy.

Hỏi: Thế nào là ma vọng tưởng?

Đáp: Ma vọng tưởng gọi là Tự chướng. Tự chướng chẳng không (rỗng), thì sanh diệt chẳng dừng, điên đảo tán loạn, che chướng bản tâm. Người tham thiền cần phải làm cho rỗng không cái chướng nầy. Nay nêu ra một hai điều để làm sáng tỏ cái vọng chướng, như: vọng tưởng ngộ đạo, vọng tưởng tu chứng, vọng tưởng đắc định, vọng tưởng phát huệ, vọng tưởng nhiều hiểu biết, vọng tưởng hay làm văn, vọng tưởng về danh đạt, vọng tưởng về sự cúng dường nhiều, vọng tưởng làm thầy, vọng tưởng chư tăng qui hướng, vọng tưởng tiếp nối tổ vị, vọng tưởng trụ một ngôi chùa, vọng tưởng hoằng đạo, vọng tưởng về tác phẩm lưu truyền, vọng tưởng về kẻ nối dòng, vọng tưởng về sự nhập tháp, vọng tưởng thần thông, vọng tưởng huyền diệu, vọng tưởng kỳ đặc, vọng tưởng quái lạ, vọng tưởng trường sanh, vọng tưởng hoàn đồng, vọng tưởng bay lên, vọng tưởng thành Phật, … các vọng chẳng không (rỗng), động niệm làm trái với lẽ nhơn. Người mới học mộ đạo dứt vọng làm gốc.

Hỏi: Thế nào là ma khẩu nghiệp?

Đáp: Ma khẩu nghiệp gọi là cuồng chướng, nếu chẳng dè dặt lời nói mà buông ý lắm mồm, thì tán tâm loạn niệm chẳng được tịnh tâm. Khẩu nghiệp do đâu mà lỗi nó quá nhiều? Bởi ưa bàn huyền nói diệu, giảng giải (kinh), nói tông (thiền), tự khoe rằng đã được ngộ, chê kẻ khác ngu mê, luận về sở trường sở đoản của người, nói sự phải quấy của người.ngâm thi vịnh phú, mở miệng xướng càn, bình luận chuyện xưa nay, bàn chuyện đất nước hưng phế, xưa kia là người hiền kẻ ngu, nay là kẻ ác người thiện. Chẳng quan hệ đến việc ta mà rống lời tranh luận chuyện được mất của người. Vô cớ chê khen, nói những cảnh dục khiến người sanh yêu. Nói chuyện bất bình khiến người sanh giận. Chê sau lưng, khen trước mặt. Tất cả những lời nói lợi hại khiến người quên mất chánh niệm. Người tham thiền cần yếu phải gắng gìn giữ, chẳng những ít lời nuôi đức mà lại khiến tâm chẳng loạn. Kẻ sơ cơ tu hành cẩn thận và kiêng giữ việc nầy.

Hỏi: Thế nào là ma bệnh khổ?

Đáp: Ma bệnh khổ gọi là khổ chướng. Thân nhiều tật bệnh đều do nghiệp đời trước, hoặc do mất sự điều hoà mà biến sanh trăm thứ bệnh, chẳng được thọ dụng, làm cho người học đạo có sự chướng ngại. Nay tôi nêu lên mấy điều phải tự đề phòng: Điều hoà tỳ vị, tiết chế và chọn thức ăn uống, ít đắm mùi vị nồng hậu, lại phải cữ vật sống và lạnh. Khi đói chớ đọc tụng, lúc no chớ gánh vác nặng. Sau khi ăn chớ ngủ, tối cữ ăn no, thích ăn đồ thối nát, ưa ăn đồ chiên đồ xào, thích ăn ngũ vị, dùng nhiều vật quấy. Toạ Thiền nơi đất ẩm, ngủ nơi chỗ gió, đang ra mồ hôi mà nhảy vào nước, thích ấm tham mát, đang lúc gió mà tắm rửa, nằm trần ngoài trời, đói quá no quá, vui quá giận quá, lạnh quá nóng quá, mưa lớn sương nhiều. Bịnh nội thương ngoại cảm, tất cả đều do mất sự điều hoà nên sanh những bệnh hoạn, làm cho thân chẳng được yên. Kẻ hậu học phải biết mà dự phòng và tránh bệnh.

Hỏi: Thế nào là ma hôn trầm?

Đáp: Ma hôn trầm gọi là thuỳ chướng (chướng về ngủ). Thuỳ chướng chẳng luyện trừ, hôn trầm quá nặng, chơn tâm chẳng sáng, huệ tánh chẳng phát khởi, rơi vào chỗ mờ tối của núi đen và hang ma. Nguyên nhơn của bệnh hôn trầm kia như thế nào? Sự hôn chướng nầy phần lớn cho ăn nhiều, tham nhiều vị ngon, nói nhiều làm tán khí, hình lao tì yếu, tinh thần chẳng trong lặng, độc khí hỗn loạn, ngu si nhiều giận tức, lười biếng buông lung. Chẳng nhớ nghĩ việc sanh tử chỉ tham an lạc. Kẻ hậu học khi dụng công nên phát tinh tấn: mang dùi chích thịt, cho đầu chạm vào cây cột, lễ Phật đốt đèn, đứng nơi nguy hiểm, đi kinh hành, khổ thân mài luyện ma ngủ mới nhẹ, nếu chẳng như vậy mặc tình ngủ nghỉ, thì chơn tâm chẳng sáng. Người tham thiền nên dũng mãnh hàng phục ma ngủ.

Hỏi: Thế nào là đại thiên ma?

Đáp: Đại thiên ma chẳng đồng với các chướng. Bởi do tu hành đúng đắn, sắp chứng đạo quả, tâm tinh thuần thông suốt, lặng yên chẳng động, làm kinh động thiên ma và cung điện của quỉ thần đều sụp đổ, cõi đất rung động, ma chúa kinh hãi, loài yêu quái ở cây, ở đá cũng hoảng sợ. Tất cả loài ma mị đều có ngũ thông đồng đến não loạn, chẳng cho người vào thánh vị. Chúng biến ra những điều quái lạ, hoá ra những cảnh dục để làm loạn thiền định của người tu. Người tu nếu tâm sanh ra thủ xả ma liền được tiện lợi, mà người tu thì thọ hại. Tự phát điên cuồng, cho là đã thành Phật. Còn sống thì bị hãm vào nạn vua, lúc chết đoạ vào vô gián ngục. Kẻ sĩ tham thiền chánh niệm rõ ràng, trí huệ chiếu sáng, một lòng chẳng động, mặc tình chúng tác quái ta chẳng thèm thấy nghe, dùng chánh định hàng phục, ma tự nhiên tiêu diệt. Kẻ tu học đời sau phải cẩn thận và tự phân biệt cho rành rõ ma sự nầy.

Ở trên đã được nên lên mấy điều ma sự, nếu muốn hiểu cho khúc chiết rõ ràng, nên xem kinh Lăng Nghiêm nói về ma nghiệt trong ngoài. Tất cả những dị kiến, mỗi mỗi đều rõ ràng, khi hạ thủ dụng công chẳng rơi vào lưới ma, mà chứng thẳng quả Phật.

Chương X: Khuyên In Bố Thí

Sự phu diễn chánh pháp công đức vượt hơn hằng sa. Lưu truyền chí lý, phúc lợi hơn hư không lớn. Hằng sa vô số, hư không lớn vô ngần. Việc lợi sanh thí pháp công đức vượt hơn hai thí dụ nầy – Cớ sao công đức vô lượng như vậy? – Một là làm cho người chưa tin trở thành chánh tín, nhiếp về một niệm chẳng dong ruổi tìm cầu bên ngoài. Hai là khiến người đã tin giúp thành quán lực, lý và hạnh kiên cố, mau chứng bồ đề, giống như đi xe rộng lớn. Dựng lập Bảo Phường (tàng kinh các). Như đi thuyền chắc chắn đến bờ giác.

Kinh Lăng Nghiêm nói: “Phật bảo A Nan! Nếu lại có người mang bảy báu chứa đầy cả mười phương hư không, đem dâng cho chư Phật như vi trần, và thừa sự cúng dường mà tâm không chút sơ sót, ý ông nghĩ sao? Người nầy dùng nhơn duyên bố thí cho chư Phật như vậy được phước nhiều chăng?”

A Nan đáp: Hư không vô tận, trân bảo vô ngằn. xưa có chúng sanh thí Phật bảy quan tiền, khi xả thân còn được làm vị chuyển luân vương. Huống lại hiện tại, hư không vô cùng, Phật độ đầy khắp mà đều thí trân bảo, thì cùng kiếp nghĩ bàn cũng không hết được cái phước của người nầy, rằng sao lại có bờ mé?

Phật bảo A Nan! Chư Phật Như Lai, nói không hư dối. Nếu lại có người thân tạo đủ bốn trọng tội và mười ba la di tội, chỉ trong chớp mắt liền trải qua địa ngục A Tỳ ở phương nầy hay phương khác, cho đến địa ngục vô gián khắp mười phương đều trải qua. Nếu người nầy chỉ khởi một niệm rằng “đem pháp môn nầy khai thị cho chúng sanh ở mạt kiếp”, thì tội chướng người nầy liền theo niệm ấy mà tiêu diệt. Biến địa ngục khổ mà họ đã thọ thành nước an lạc, được phước còn hơn người bố thí bảy báu trước gắp trăm, ngàn, muôn ức, như vậy cho đến tính, đếm, thí dụ không thể kịp. Tán thán và hoằng dương kinh nầy lợi ích không ngằn”.

Kinh Kim Quang Minh nói: “Thí pháp cho người có năm điều lợi ích thù thắng. Những gì là năm? Một là pháp thí gồm lợi, tài thí không bằng. Hai là pháp thí hay làm cho chúng sanh ra khỏi ba cõi, còn phước của tài thí chẳng ra khỏi dục giới. Ba là pháp thí hay tịnh pháp thân, còn tài thí của tăng trưởng nơi sắc. Bốn là pháp thí vô tận, còn tài thí có chừng. Năm là pháp thí hay đoạn được vô minh, còn tài thí chỉ đè được tham ái. Cho nên, nầy thiện nam tử! Công đức vô lượng vô biên khó thể thí dụ”.

Lại Kinh Kim Cang nói: “Bố thí bảy báu đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, chẳng bằng thọ trì bốn câu kệ và vì người khác giảng nói thì phước của người ấy còn hơn sự bố thí bảy báu kia”.

Như có người thiện nam tín nữ nào, phát tâm khắc bản in bố thí truyền bá, khiến pháp giới chúng snah đốn ngộ tối thượng thừa, đều đến cõi Phật, đồng chứng bồ đề, thì công đức vô biên, khó nói hết.

Vạn pháp qui tâm lục

Nói thẳng chẳng dấu diếm

Hay mở mắt thanh tịnh

Khéo chỉ tâm niết bàn.

Ba đạo từ đây vào

Trăm nhọc chớ tìm ngoài

Có người in trăm bản

Hơn thí một thuyền vàng.

LỜI BẠT

Nhứt tâm là tổng tướng của muôn pháp, muôn pháp là biệt tướng của nhứt tâm. Tâm có hai loại chơn vọng chẳng đồng. Nương vào chơn tâm mau chứng bồ đề. Đuổi theo vọng tâm thì trôi nổi trong sanh tử. Chơn tâm vọng tâm nên biết là bản thể. Chơn tâm là cái biết mầu nhiệm: không biết mà biết. Vọng tâm là cái biết của thức: có biết mà biết. Không biết mà biết thì viên minh tịch chiếu. Có biết mà biết thì niệm niệm sanh diệt.

Đại sư khởi lòng từ, mượn văn vấn đáp để biện minh chơn tâm, chỉ trần nẻo tu chứng. Từ đầu chí cuối mỗi lời đều khế lý. Quyển Lục nầy truyền bá ở đời như ngọn đèn sáng suốt hay phá được đêm dài vạn kiếp, mà thẳng đến Bảo sở. Thực là pháp quí, hẳn là pháp quí. Tôi xem quyển Lục nầy không thôi, và lại đọc nó đề làm lời bạt.

Thể Như Cư Sĩ Lưu Phương kính bạt.