Cao Tăng Dị Truyện

- 187 - CAO TĂNG DỊ TRUYỆN 高僧異傳 PHẦN IV

PHỤ LỤC 33 VỊ TỔ

77. ƯU BA CÚC ĐA

Duyên khởi Vua A Dục tạo tháp

Quốc vương Tần Đầu Bà La, vua nước Ba Liên Phất Ấp, sanh người con tên A Dục (Vô Ưu), thân hình thô xấu, khó coi. Khi vua láng giềng là Hằng Hưu Thi La làm phản, trong các người con, vua chỉ chọn A Dục đi chinh phạt nhưng cấp binh giáp hư nát và vài chục quân. Tùy tùng lo lắng thì A Dục cười nói:- Nếu ta có mạng làm vua thì tự nhiên sẽ có người đến giúp.

Vừa nói xong, binh giáp dưới đất bỗng vọt lên. A Dục liền đem quân đi đánh giặc. Dân chúng nước kia nghe trên không trung có tiếng truyền: - Vương từ A Dục sẽ làm vua cõi này, các ngươi chớ dấy nghịch.

Do đó, các nước đều được bình định đến sát bờ biển. Lúc ấy, vua cha ngọa bệnh, quần thần bèn phò A Dục đến, muốn lập làm vua. Vua Tần Đầu Bà La nghe được chẳng vui liền băng hà. A Dục nghĩ thầm: - Ta xứng đáng làm vua thì chư Thiên tự nhiên sẽ làm lễ quán đảnh cho ta, lấy lụa trắng quấn đầu. Nghĩ xong có thiết luân bay đến, A Dục làm vua Diêm Phù Đề thống lãnh một thiên hạ. Vua theo phép tắc chôn cha rồi tức vị, A Dật Lâu Đà làm đại thần. Khi ấy quần thần tự đem thẻ đến lập công, sanh tâm cao ngạo. Vua biết ý liền ra lệnh chặt những cây có hoa quả và trồng gai góc. Ra lệnh ba lần mà quần thần không theo, vua liền cầm gươm giết hết. A Dật Lâu Đà khuyên vua: Nên lập người đao phủ. Khi đó có một người hung ác tên Lê Tử, tự khoe khả năng. Vua bèn lập một căn nhà chỉ mở một cửa, trong bày cách thức trị tội giống như địa ngục. Đao phủ tâu vua:

- Nếu ai bước chân vào đây thì không cho ra.

Vua bằng lòng.

Một hôm có con một thương gia, chán khổ thế gian, xuất gia học đạo, rồi đi du hành qua các nước, lần lượt khất thực và bước lầm vào căn nhà ấy. Vị sa môn trông thấy trong nhà có xe lửa, lò than ... sợ hãi, dựng tóc gáy vội vàng quay ra, nhưng bị đao phủ chận lại và đón bắt. Vị Tỳ kheo trong lòng thương tiếc hối hận, mắt đẫm lệ van nài được gia hạn sống thêm một tháng để tu nhưng đao phủ không cho. Nằn nì cho đến còn bảy ngày thì ông ta bằng lòng. Tỳ kheo bèn nổ lực tinh tấn, tọa thiền, ngưng tâm. Đến ngày thứ bảy, thì gặp lúc vua đem cung nữ tống vào giao cho đao phủ. Đao phủ bèn cô ta bỏ vào cối, lấy chày giã, phút chốc thịt nát xương tan. Tỳ kheo trông thấy chán ghét cùng cực biết rằng thân mình chẳng còn bao lâu cũng sẽ như thế; ông dứt hết mọi kiết sử thành bậc A La Hán. Khi ấy, đao phủ bào ngài rằng:

- Kỳ hạn đã hết.

Tỳ kheo đáp:

- Tâm tôi được giải thoát, đã đoạn trừ hết các hữu. Nay thân hình này chẳng còn tiếc nuối.

Đao phủ liền nắm Tỳ kheo quăng vào chảo dầu sắt, sai người đốt lửa. Lửa chẳng nóng. Ông ta liền tự tay đốt lửa phừng phừng lên.

Rồi mở nắp chảo, thấy vị Tỳ kheo kia đang ngồi trên hoa sen. Ông ta thấy việc lạ liền báo nhà vua. Vua liền dẫn mọi người đến xem. Tỳ kheo bay lên không trung như cánh nhạn chúa rồi làm đủ phép biến hóa, hướng về nhà vua nói kệ: Tôi là đệ tử Phật Được các lậu đã dứt Sanh tử khủng bố lớn Nay tôi đã thoát được.

Vua A Dục nghe xong, sanh lòng kính tín đối với Phật, bạch Tỳ kheo rằng:

- Lúc Phật chưa diệt độ, có thọ ký điều gì chăng?

Tỳ kheo đáp:

- Phật thọ ký: "Sau khi ta diệt độ hơn một trăm năm, ở nước Ba Liên Phất Ấp có ba ức nhà. Vua nước ấy tên A Dục, sẽ làm Chuyển Luân Vương cõi Diêm Phù, dùng chánh pháp cai tri, sau lại phân chia xá lợi của ta, lập 84,000 tháp khắp cõi Diêm Phù Đề". Nay vua tạo địa ngục này, giết hại vô lượng. Nên vâng theo lời Phật thọ ký, y pháp tu hành.

Vua A Dục chắp tay làm lễ:

- Tôi mắc tội lớn, cúi mong Phật tử cho tôi sám hối, chớ trách móc sự ngu si của tôi. Tỳ kheo độ vua A Dục xong theo hư không mà đi. Khi ấy, vua muốn bước ra khỏi căn nhà, đao phủ chặn lại. Vua nói:

- Ngươi muốn giết ta chăng?

- Đúng thế.

Vua bảo:

- Ai vào đây trước?

- Tôi.

Vua nói: - Nếu vậy, người phải chết trước. Rồi sai tả hữu bắt đao phủ bỏ trong bồn keo, lấy lửa đốt và sai phá địa ngục này, khiến mọi người nhẹ nhõm.

Vua đến thành Vương Xá đem xá lợi trong tháp Phật làm 84,000 hòm vàng, bạc, lưu ly, pha lê, lại làm bình báu, sai các quỷ thần tạo 84,000 tháp. Tôn giả Da Xá duỗi tay phóng 84,000 tia sáng, sai quỷ "mau lẹ" đặt khắp thôn xóm, thành ấp ở Diêm Phù Đề cứ mỗi ức nhà đặt một tháp. Ở nước Chấn Đán (Trung Hoa) có 19 tháp.

Xưa, Thế Tôn cùng các tỳ kheo đi theo thôn xóm khất thực, giữa đường gặp hai đứa bé, một tên Xà Da, một tên Tỳ Xà Da đang nghịch cát chơi. Từ xa trông thấy Thế Tôn, đầy đủ ba mươi hai tướng trang nghiêm. Xà Da nghĩ thầm:

- Ta nên đem bột miến cúng Phật.

Rồi bền lấy tay vốc cát bỏ vào bình bát của Thế Tôn. Tỳ Xà Da cũng chắp tay tùy hỷ. Chú bé phát nguyện:

- Do công đức căn lành bố thí này xin được làm vua một thiên hạ, và ngay đời này được cúng dường chư Phật.

Thế Tôn mỉm cười bảo A Nan:

- Sau khi ta diệt độ một trăm năm. Đứa bé này ở nước Ba Liên Phất Ấp làm Chuyển Luân Vương thống lãnh một thiên hạ, họ Khổng Tước, tên A Dục, dùng chánh pháp trị dân. Rồi lại phân phát xá lợi của ta, tạo 84,000 tháp. A Nan, ông đem cát trong bát này rải chỗ kinh hành của Như Lai. A Nan vâng theo lời Phật dạy.

Vua A DỤC tham lễ ƯU BA CÚC ĐA Nước Ba Liên Phất Ấp có Thượng tọa tên Da Xá, vua A Dục rất kính lễ, lập tịnh xá Kê Tước, thỉnh Da Xá trụ trì. Đến khi ấy, lại đến Kê Tước bạch Da Xá rằng:

- Có Tỳ kheo nào được Phật thọ ký để làm Phật sự không? Tôi sẽ đến đấy cúng dường, cung kính.

Da Xá đáp: - Lúc Phật Bát Niết Bàn, du hành đến nước Ma Thâu La, bải ngài A Nan: "Sau khi ta Bát Niết Bàn một trăm năm, sẽ có con trưởng giả tên Ưu Ba Cúc Đa xuất gia học đạo, hiệu là Vô Tướng Phật."

Vua hỏi:

- Vậy đã xuất thế chưa?

Đáp: - Đã xuất thế rồi, đang ở trong núi Ưu Bàn Trà. Vua nghe xong liền muốn đến đó mới sai sứ giả báo trước. Ngài Ưu Ba Cúc Đa nghĩ, nếu vua đến thì thị tùng đi theo sẽ sát hại vô số côn trùng. Nên đáp sứ giả:

- Tôi sẽ tự đến chỗ vua.

Ưu Ba Cúc Đa đi đến vương cung, vua rất vui mừng đến trước Tôn giả cúi lạy, quì gối, chắp tay thưa:

- Nay con thống lãnh cõi Diêm Phù Đề, làm Chuyển Luân Vương cũng chẳng vui bằng gặp Tôn giả, như được gặp Phật, sung sướng vô cùng. Đệ tử Như Lai có khả năng như thế.

Vua lại hỏi:

- Tôn giả nhan mạo đoan chánh còn tôi hình dung thô xấu. Vì sao vậy? Ngài Ưu Ba Cúc Đa nói kệ:

Lúc tôi hành bố thí Tâm sạch, tài vật tốt Chẳng như vua bố thí Đem cát cúng cho Phật.

Vua lại bạch:

- Xin Tôn giả chỉ cho chỗ Phật thuyết pháp, du hành và Phật thọ ký chỗ tháp các đại đệ tử nên lễ bái cúng dường.

Ưu Ba Cúc Đa đáp:

- Lành thay, lành thay!

Và dẫn vua đến các nơi ấy, chỉ từng chỗ một. Vua cúng dường xong, đến tháp A Nan, Tôn giả nói:

- Vị này là thị giả Phật, đa văn bậc nhất, tuyển tập kinh Phật.

Vua bèn truyền đem trăm ức trân bảo cúng dường tháp này và bảo quần thần rằng:

- Thân thể của Như Lai, tánh pháp thanh tịnh, Ngài đều có thể phụng trì, nên cúng dường nhiều hơn. Ngọn đèn chánh pháp thường còn ở đời, tiêu diệt sự ngu si tăm tối này, đều do từ Ngài mà ra, nên ta cúng dường nhiều hơn.

Vua lại đến dưới cây Bồ đề, tay bưng lò hương, hướng bốn phương làm lễ mong các bậc đệ tử hiền thánh của Như Lai ở các phương đều đến tụ hội. Khi ấy có ba vạn A La Hán tề tựu. Vua thấy tại tòa thứ nhất không có người, bèn hỏi lý do. Tôn giả Hải Ý nói: - Đây là chỗ dành cho ngài Tân Đầu Lô. Vị này đã đích thân gặp

Phật. Vua hỏi:

- Nay ở đâu?

Hải Ý nói: - Hãy đợi chốc lát.

Nói xong ngài Tân Đầu Lô từ hư không hạ xuống. Vua mời đến tòa ngồi và đảnh lễ. Ngài chẳng thèm nhìn. Vua bèn hỏi: - Con nghe nói Tôn giả thân thấy Phật đến phải chăng?

Ngài Tân Đầu Lô lấy tay vén lông mi lên hỏi: - Hội chăng?

Vua đáp:

- Chẳng hội. - Long vương ao A Nậu Đạt từng thỉnh Phật thọ trai, lúc ấy tôi cũng dự trong số đó.

Ưu Ba Cúc Đa nhân một hôm đến nhà một lão Tỳ kheo ni vừa vào cửa liền đụng bể bát. Tỳ kheo ni nói:

- Lục quần Tỳ kheo hạnh rất thô, mấy lần đến nhà tôi, cũng chưa hề như vậy. Tôn giả nối vị Tổ sao hạnh thô thế!

Cúc Đa bèn thối đi.

Có người chấp thân kiến, cầu ngài Ưu Ba Cúc Đa độ cho. Ngài bảo:

- Pháp cầu độ cần phải tin lời ta, không được trái lời ta dạy.

Người ấy đáp:

- Đã đến với Thầy, cố nhiên phải vâng lời.

Ngài bèn hóa ra một cây cao vút bên triền núi hiểm trở, bảo người ấy leo lên cây. Rồi dưới gốc cây, hóa ra một hầm lớn, sâu rộng ngàn khuỷu. Ngài bảo ông ta buông chân, ông ta vâng lời buông hai chân. Ngài khiến buông một tay. Ông ta đáp:

- Nếu buông tay nữa, rớt xuống hầm chết.

Ngài nói:

- Trước đã giao ước thọ giáo, sao lại trái ý ta?

Khi ấy người kia sự yêu mến thân liền tiêu diệt, ông ta buông tay rơi xuống. Chẳng còn thấy cây, thấy hầm, bèn chứng đạo quả.

78. PHỤC ĐÀ NAN ĐỀ

Truyền y bát cho Nan Sanh (Hiếp Tôn giả). Ngày xuất gia, ánh sáng lành chiếu chỗ ngồi có hai mươi mốt viên xá lợi hiện lên.

79. HIẾP TÔN GIẢ Phía Bắc Thiên Trúc có Vô Trước xiển dương tông giáo, em là Thiên Thân. Ban đầu người em theo Tiểu thừa, làm luận năm trăm bộ. Vô Trước thấy em căn duyên sắp thuần thục, bèn giả bệnh kêu đến. Khi gần tới, Ngài sai một đệ tử đi rước. Đêm cùng ngủ trong quán trọ, đệ tử tụng kệ: Nhược nhơn dục liễu tri Tam thế nhất thiết Phật Ưng quán pháp giới tánh

Nhất thiết duy tâm tạo.

Thiên Thân nghe, hoát nhiên khai ngộ, hối hận tội đã bài xích Đại thừa khi xưa, đều do lưỡi tạo. Liền ngồi dậy lấy dao bén định cắt lưỡi.

Ngài Vô Trước biết được, duỗi cánh tay, nắm lại dỗ ràng:

- Em vì ngộ Đại thừa vì thời tiết đến, xưa dùng lưỡi hủy báng, nay nên dùng lưỡi tán thán. Nếu cắt lưỡi đi, thì còn lợi gì?

Thiên Thân bèn thôi, đội sao mà đi. Đến chỗ ngài Vô Trước, lắng nghe từ chỉ rồi tạo luận Đại thừa năm trăm bộ. Người đời gọi là Luận Sư Ngàn Bộ.

Một hôm Vô Trước nhập Pháp Quang định, ban đêm lên cung trời Đâu Suất thỉnh vấn Bồ tát Di Lặc về nghĩa kinh Kim Cang. Ngài Di Lặc bèn thuyết tám mươi bài tụng, ngài Vô Trước phân mười tám trụ xứ, tạo luận hai quyển. Thiên Thân ước đoán hai mươi bảy nghi, tạo ba quyển luận. Thiên Thân lại giảng Bà Sa Luận cho chúng, đem bài giảng mỗi ngày làm một bài tụng nhiếp hết nghĩa. Lại đi khắp các nước, các luận sư các nơi không thể hiểu nổi. Do đó Ngài lại tự tạo trường hàng để giải thích bài tụng tức Câu Xá

Luận.

Một hôm Thiên Thân từ nội cung của đức Di Lặc xuống. Vô Trước hỏi rằng:

- Nhân gian bốn trăm năm, trời kia chỉ có một ngày đêm. Đức Di Lặc ở trong một thời (giờ) thành tựu cho năm trăm ức Thiên tử chứng Vô sanh pháp nhẫn, chưa rõ thuyết pháp gì?

Thiên Thân nói:

- Cũng chỉ thuyết pháp này. Chỉ là Phạm âm thanh nhã khiến người ưa nghe.

80. PHÚ NA DẠ XA Tông Cảnh Lục nói: "Tây Thiên trong núi Vân Đà Sơn có một La Hán tên Phú Lâu Na, Mã Minh đến gặp thấy ngồi yên trong rừng, chí khí cao vời không sanh lường được, Mã Minh bảo:

- Sa Môn thuyết pháp. Tôi có chỗ sáng tỏ muốn khuất phục ông.

Tôi nếu không hơn sẽ chặt đầu tạ lễ. La Hán làm thinh, mặt không lộ vẻ thua hay thắng; Mã Minh đến gõ mấy cái cũng không trả lời. Mã Minh bèn lùi suy nghĩ:

- Ta thua rồi! Ông ta đã thắng ta. Ông ta lặng thinh không nói, ta không thể khuất phục được. Ta dùng lời nói, tuy như lời có thể khuất phục mà tự ta chưa thể thoát khỏi lời. Thật đáng xấu hổ. Ngài bèn xin xuất gia.

Thuyết này cùng Truyền Đăng không đồng.(khác nhau)

81. MÃ MINH Dạ Xa bảo chúng:

"Đại sĩ này xưa là vua nước Tỳ Xá Lợi, vì nước ấy có một loại người khỏa thân, như ngựa lộ hình. Vua vận thần thông, phân thân làm tằm, những người ấy được áo mặc. Sau Ngài sanh vào Ấn Độ, Mã nhân cảm luyến kêu thương, nên gọi là Mã Minh, sau thuyết pháp dẹp các dị luận".

Có một ngoại đạo đến đòi luận nghĩa, nhóm các quốc vương, đại thần và bốn chúng tụ họp tại luận trường.

Mã Minh nói:

- Nghĩa của ông lấy gì làm tông?

Ngoại đạo đáp:

- Hễ có ngôn thuyết, tôi đều có thể phá.

Mã Minh bèn chỉ quốc vương nói:

- Hiện nay đất nước khang ninh, quốc vương trường thọ. Mời ông phá đi!

Ngoại đạo khuất phục.

82. LONG THỌ

Ngài được phó pháp, trong 90 ngày tụng thông kinh sách ở Diêm Phù Đề, lại nghĩ:

- Kinh Phật cõi đời tuy diệu mà cú nghĩa chưa hết, ta nên phu diễn thêm để khai ngộ người sau.

Ngài liền dùng thần lực đến Long cung mở rương bảy báu lấy kinh điển Phương Đẳng trong 90 ngày thông hiểu rất nhiều. Long

Vương nói:

- Ngài xem kinh hết chưa?

Ngài đáp:

- Kinh của ông vô lượng chẳng coi hết được. Chỗ tôi đạt đủ gấp 10 lần ở Diêm Phù.

Long Vương nói:

- Các kinh trên trời Đao Lợi hơn đây gấp trăm ngàn ức lần.

Ngài ở Long Cung tu hành, thâm nhập vô sanh. Rồng đưa Ngài ra khỏi cung, từ đây về sau Ngài hoằng dương Phật pháp rộng lớn, tạo các luận Đại vô úy ... mấy mươi vạn kệ (Trung Quán Luận là một phẩm, Đại Trí Độ Luận).

Kinh nói:

Sau khi Phật Niết Bàn, Đời vị lai sẽ có Tỳ kheo Nam Thiên Trúc Có hiệu là Long Thọ Hay phá tông Hữu – Vô Hiển pháp Đại thừa ta Đắc sơ hoan hỷ địa

Vãng sanh An Dưỡng Quốc.

Ngài vào Long cung xem tạng kinh, thấy kinh Hoa Nghiêm có 3 bản.

Bản thượng có 13 thế giới vi trần số kệ, 1 tứ thiên hạ vi trần số phẩm.

Bản trung có 498,800 bài kệ, 1,200 phẩm.

Bản hạ có 100,000 bài kệ, 48 phẩm.

Bản thượng chỉ có Phật mới biết được.

Bản trung chỉ có Bồ tát trụ địa mới biết được.

Ngài bèn ghi chép bản hạ, trở về Ấn Độ. Ấn Độ truyền đến Trung Hoa 80 quyển kinh, 39 phẩm. Phẩm chia ra làm bảy chỗ, chín hội. Hội 1: Ở Bồ Đề đạo tràng thuyết 6 phẩm, 11 quyển, ngài Phổ Hiền làm hội chủ.

Hội 2: Ở điện phổ Quang Minh thuyết 6 phẩm, 4 quyển, ngài Văn Thù làm hội chủ.

Hội 3: Ở trời Đao Lợi, thuyết 6 phẩm, 3 quyển, Pháp Huệ làm hội chủ.

Hội 4: Ở trời Dạ Ma, thuyết 4 phẩm, 3 quyển, Công Đức làm hội chủ. Hội 5. Ở trời Đâu Suất, thuyết 3 phẩm, 12 quyển, Kim Cang Tràng làm hội chủ.

Hội 6: Ở trời Tha Hóa, thuyết 1 phẩm, Kim Cang Tạng làm hội chủ. Hội 7: Lại ở điện Phổ Quang Minh, thuyết 11 phẩm, 13 quyển.

Phổ Hiền và Như Lai. Phẩm Phổ Hiền nói về nhân bình đẳng, phẩm Như Lai Xuất Hiện nói về quả bình đẳng.

Hội 8: Ba lần ở Phổ Quang Minh Điện, thuyết 1 phẩm, 7 quyển. Cũng ngài Phổ Hiền làm hội chủ.

Hội 9: Trong rừng Thệ Đa thuyết 1 phẩm, 21 quyển, thì Như Lai cùng Thiện hữu.

Đây là bản hạ, phần trước 3 vạn 6 ngàn kệ. Còn 6 vạn 4 ngàn kệ, 9 phẩm ở Ấn Độ.

83. CA NA ĐỀ BÀ

Đề Bà đắc pháp rồi, danh vang khắp nơi. Nhưng vẫn lo người không tin lời mình. Khi ấy ở Thiên Trúc có thờ tượng Trời Đại Tự Tại, ai cầu gì được nấy.

Đề Bà đến miếu xem, vạn chúng đi theo vào. Quả nhiên tượng trợn mắt như nổi giận. Đề Bà nói:

- Thần thì phải xứng là thần, sao lại nhỏ nhen thế! Chính đáng là phải dùng oai linh để cảm hóa người, dùng trí đức để dạy dỗ vật, chứ sao lại mượn vàng làm thân, pha lê làm mắt để mê hoặc đời.

Đó chẳng phải chỗ người trông mong.

Rồi bắc thang vào vai tượng, leo lên đục con ngươi của tượng ra.

Người xem sanh nghi nói:

- Trời Đại Tự Tại lại bị một chú Bà Là Môn nhỏ bắt nạt sao?

Đề Bà nói:

- Thần minh cao xa nên lấy việc gần để thử tôi. Tôi được tâm của

Ngài nên mới dám làm thế.

Nói xong, bày các thứ cúng dường. Đêm ấy trời Đại Tự tại giáng xuống thọ nhận đồ cúng và nói:

- Ông được tâm tôi, người được hình tôi. Ông đem tâm cúng, người đem vật chất dâng. Người biết mà kính ta là ông. Người sợ mà vu oan ta là mọi người. Nhưng ông tuy cúng rất tốt đẹp, nhưng thiếu cái tôi cần.

Đề Bà nói: - Thần cần vật gì?

Trời Đại Tự Tại nói: - Tôi thiếu con mắt trái, cho ta được chăng? Đề Bà cười, móc mắt mình đưa ra. Càng móc càng sanh hoài không hết. Từ sáng đến chiều, mắt móc mấy vạn. Thần khen:

- Lành thay, Ma nạp! Thật là bố thí cao thượng nhất. Ông muốn cầu gì? Đề Bà nói:

- Tôi đã sáng tâm, không cần nhờ ở ngoài.

Sau Đề Bà đến thành Ba Liên Phất, nghe các ngoại đạo muốn ngăn chướng Phật pháp, tính kế đã lâu. Đề Bà bèn cầm tràng phan vào trong chúng kia, họ bèn hỏi:

- Sao ông không đi trước? Đề Bà nói:

- Sao ông không đi sau?

- Ông hình như người bần tiện?

- Ông giống người cao quý.

- Ông hiểu pháp gì? - Ông trăm thứ chẳng hiểu.

- Tôi muốn được Phật.

- Tôi rõ ràng được Phật. - Ông đâu đáng được.

- Tôi vốn đã được đạo, còn ông thực chẳng được.

- Ông đã chẳng được, tại sao nói được?

Đề Bà nói: - Ông có ngã do đó chẳng được. Còn ta không ngã nên ta đáng được. Họ bèn chịu thua, hỏi Đề Bà:

- Ông tên gì? - Tôi tên Ca Na Đề Bà.

Người kia trước đã nghe tên Đề Bà, bèn hối lỗi đến tạ tội. Trong chúng còn thay nhau vấn nạn, Đề Bà dùng biện tài vô ngại chiết phục hết.

* Bên Trung Hoa thời này nhằm đời Hán Cao Đế năm Canh Thìn. Hán Vũ Đế, niên hiệu Nguyên Thú năm thứ hai (121 trước Công Nguyên). Tướng quân Phiêu Kỵ về phương Nam để dẹp Hung Nô, khi qua Cư Duyên bắt vua Hưu Đồ, được một người vàng cao hơn một trượng. Vua cho là đại thần đặt ở cung Cam Tuyền, không tế tự, chỉ đốt hương lễ bái mà thôi. Ở đây đạo Phật lưu thông chậm.

84. LA HẦU LA ĐA La Đa lấy tay phải nâng bát vàng lên đến Phạm cung lấy cơm thơm về thiết trai đại chúng. Đại chúng không ăn được nên đem tâm chán ghét. La Đa nói:

- Chẳng phải lỗi của ta, mà do nghiệp của các ông.

Rồi bảo Nan Đề cùng ăn, chúng lấy làm lạ, La Đa nói:

- Ông chẳng ăn được đều do đây vậy. Nên biết người chia tòa với ta tức là Phật thời quá khứ Ba La Thọ Vương, xót thương loài người mà thị hiện. Bọn ông cũng ở trong kiếp Trang nghiêm, đã chứng Tam quả mà chưa chứng vô lậu.

Chúng nói:

- Thần lực của thầy ta, điều này đáng tin. Còn nói ông ta là Phật quá khứ thì chúng con trộm ngờ.

Nan Đề biết chúng sanh ngã mạn bèn nói:

- Thế Tôn lúc tại thế, thế giới bằng phẳng, chẳng có gò nỗng, sông suối, ngòi lạch, nước rất ngon ngọt, cây cối tươi tốt, đất nước hưng thịnh. Không có tám khổ, hành mười thiện. Từ khi ngài nhập diệt ở song thọ hơn 800 năm, thế giới gò trống, cây cối khô héo. Người không có lòng tin, chánh niệm nhỏ ít, chẳng tin chân như, chỉ thích thần lực.

Nói xong lấy tay phải ấn xuống đất cho đến mé Kim Cương luân, lấy nước cam lồ đựng vào bình lưu ly, đem vào hội. Đại chúng vừa thấy, tức thời khâm mộ, hối lỗi làm lễ.

85. TĂNG GIÀ NAN ĐỀ Ngài khi phó chúc xong, tay phải vịn cây mà tịch. Đại chúng bàn luận: - Quần chúng quy tịch dưới gốc cây là điềm che mát cho người sau.

Họ định đem toàn thân lên đất cao, dựng tháp. Nhưng chúng dùng toàn lực cũng không nâng lên được, bèn đem mấy voi tới kéo cũng không động. Bèn thiêu thân ngay tại gốc cây, cây càng thêm tươi tốt.

* Niên hiệu Hồng Gia năm thứ hai. Quang Lộc đại phu là Lưu Hướng, tuyển truyện thần tiên, nói:

- Từ Hoàng đế trở xuống đến nay. Người đắc tiên đạo được 149 người mà 74 người đã thấy kinh Phật.

Lại nói:

- Xem khắp sách vở, thường thường thấy có kinh Phật.

Niên hiệu, Nguyên Thọ nguyên niên năm Kỷ Mùi (2 trước Công nguyên), Cảnh Hiến đi sứ nước Đại Thị Nguyệt trở về được kinh Phù Đồ, người đời ấy không ai biết.

86. CƯU MA ĐA LA Cưu Ma Đa La là con Bà La Môn nước Đại Nguyệt Thị, xưa là trời Tự Tại Thiên Dục giới lục thiên, thấy Bồ tát Anh Lạc, chợt khởi lòng tham ái, bị đọa xuống trời Đao Lợi, nghe Kiều Thi Ca thuyết Bát nhã Ba la mật, do được pháp thù thắng nên lại sanh lên Phạm Thiên. Vì căn tánh lanh lợi, khéo thuyết pháp yếu, chư thiên tôn làm Đạo sư. Thời tiết kế tục Tổ vị đến, Ngài giáng sanh nước

Nguyệt Thị.

87. BÀ TU BÀN ĐẦU Xưa Như Lai tu ở Tuyết Sơn có ổ Dã Thước ở trên đảnh. Phật thành đạo rồi, Dã Thước thọ báo làm vua nước Na Đề. Phật thọ ký rằng:

- Ông đến 1,000 năm sau sanh trong nhà Tỳ Xá Khư ở thành La Duyệt, cùng một bào thai với Thánh.

Nay quả không sai.

Sau độ Ma Noa La con thứ hai vua nước Na Đề. Trước, nước Na Đề có voi dữ làm hại, Noa La sanh thì voi ngừng, ba mươi năm không ai biết lý do. Khi Tổ Bàn Đầu thuật lại vua nghe thì có sứ giả đến báo có 10,000 voi lớn đang phá thành, vua lo lắng. Tổ nói đưa Ma Noa La ra thì yên. Vua thử sai Ma Noa La ra. Ma Noa La ra đến cửa thành phía Nam, vỗ bụng hét lớn, thành bị chấn động, bầy voi điên đảo, chạy tán loạn. Lúc ấy dân chúng mới biết nước được an nổn là nhờ Ma Noa La.

88. MA NOA LA 1 Khi được truyền kệ, bầy hạc bay lên vừa kêu vừa đi.

Ma Noa vọt lên hư không làm 18 phép thần biến trở về tòa chỉ xuống đất, phát ra một dòng suối thần. Ngài lại nói kệ:

Tâm địa thanh tịnh tuyền Năng nhuận ư nhất thiết Tùng địa ư dõng xuất

Biến mãn thập phương tế.

Hặc Lặc Na vui vẻ kính vâng phụng hành.

Ngài truyền pháp xong, ngay chỗ ngồi lặng lẽ thị tịch. Chúng hỏa táng và lượm xá lợi xây tháp thờ.

Tháp xá lợi có bốn mặt:

Trước: Vua Thi Tỳ cắt đùi tặng ó để cứu bồ câu.

Sau: Vua Từ Lực chích thân đốt đèn.

Trái: Thái tử Tát Đỏa nhào xuống bờ vực để hổ ăn thịt.

Phải: Vua Nguyệt Quang thí bỏ đầu báu, đều là tiền thân của Phật.

1 Xin xem Tiểu sử Ngài trong cuốn "33 vị Tổ Thiền Tông" của Hòa thượng Thích Thanh Từ, trang 122.

89. BỒ ĐỀ ĐẠT MA Thuyết pháp Nam Ấn Độ:

Bát Nhã Đa La thị tịch, Bồ Đề Đạt Ma giáo hóa ở bổn quốc. Có hai sư là Phật Đại Tiên và Phật Đại Thắng Đa, vốn cùng Đạt Ma đồng học Thiền quán Tiểu thừa. Sau Phật Đại Tiên cùng Đạt Ma gặp Bát Nhã Đa La, tu theo chánh pháp. Còn Phật Đại Thắng Đa chia đồ chúng làm 6 tông:

1- Hữu tướng tông.

2- Vô tướng tông.

3- Định huệ tông. 4- Giới hạnh tông. 5- Vô đắc tông .

6- Tịch tĩnh công.

Rồi triển hóa riêng.

Đạt Ma than: - Họ có một thầy đã là lọt vào vết chân trâu, huống là phân làm sáu tông. Ta nếu chẳng trừ, họ sẽ bị cột mãi trong tà kiến. Nói xong, hiện chút thần lực, đến chỗ tông Hữu Tướng hỏi: - Tất cả các pháp, cái nào là thực tướng?

Trong chúng có một tôn trưởng là Tát Bà La đáp:

- Ở trong các tướng, không lẫn các tướng đó gọi là thực tướng.

- Ở trong các tướng mà không lẫn thì làm sao định được?

- Ở trong các tướng thật không có định; nếu nhất định các tướng sao gọi là thực?

- Các tướng chẳng định gọi là thực tướng, nay ngươi chẳng định, sẽ được thực tướng chăng?

- Tôi nói chẳng định chẳng phải nói các tướng. Nên nói các tướng, nghĩa của nó cũng thế.

- Ngươi nói bất định là thực tướng, thì định mà bất định vậy là chẳng phải thực tướng.

- Định đã bất định thì không phải thực tướng, nhưng cái biết tôi chẳng phải, cái đó bất định bất biến.

- Nay ông bất biến, thì cái gì là thực tướng? Đã biến thì qua rồi, nghĩa này cũng vậy.

- Bất biến sẽ còn, còn mà không chỗ nơi nên biến là thực tướng để định cái nghĩa này.

- Thực tướng bất biến, biến thì chẳng phải thực. Ở trong có, không, sao gọi là thực tướng? Tát Bà La thầm biết thánh sư huyền giải, thầm đạt ý chỉ. Bèn lấy tay chỉ hư không nói:

- Đây là hữu tướng của thế gian, cũng có thể thành không. Nên thân này của con, có được như thế không?

- Nếu hiểu thực tướng, tức thấy không phải tướng. Nếu rõ không phải tướng thì sắc này cũng vậy. Nên ở trong sắc mà không mất sắc thể. Ở trong phi tướng mà chẳng ngại có. Nếu hiểu như thế, thì đây gọi là thực tướng.

Chúng kia nghe xong, tâm ý rỗng rang, đảnh lễ tín phục. * Bồ Đề Đạt Ma lại đến tông Vô tướng hỏi:

- Ngươi nói vô tướng, làm sao chứng được? Trong chúng có Ba La Đề đáp:

- Tôi gọi vô tướng là tâm không hiện.

- Tâm ngươi không hiện, làm sao rõ được?

- Tôi rõ vô tướng, tâm không thủ xả. Ngay lúc rõ cũng không có người đang (rõ).

- Ở các tâm có không, không có thủ xả, lại không có người đang (rõ). Thì các sự rõ biết là không.

- Nhập Phật tam muội còn không sở đắc, huống là vô tướng mà muốn biết nó.

- Tướng đã chẳng biết thì ai nói có không? Còn không sở đắc, sao gọi là tam muội?

- Tôi nói không tướng là chứng mà không chỗ chứng, chẳng phải tam muội nên tôi nói tam muội.

- Chẳng phải tam muội, làm sao có tên gọi? Ông đã chẳng chứng; không phải chứng thì chứng cái gì? Ba La Đề nghe xong, ngộ được bổn tâm, lễ tạ và sám hối những sai lầm cũ.

Đạt Ma thọ ký: - Ông sẽ đắc quả, không bao lâu sẽ tự chứng. Nước này có ma, chẳng bao lâu ông sẽ hàng phục chúng. Nói xong Ngài biến mất.

Đến tông Định Huệ hỏi:

- Ông học định huệ, là một hay hai?

Trong chúng có Bà Lan Đà đáp:

- Định huệ của tôi, không một không hai?

- Đã không một, hai sao lại gọi là định huệ?

- Tại định mà không phải định. Ở huệ mà không phải huệ, một mà không một, hai cũng chẳng hai. - Đáng một mà chẳng một, đáng hai mà chẳng phải hai, đã chẳng phải định huệ, thì theo định huệ nào?

- Chẳng một, chẳng hai, mà định huệ hay biết; chẳng phải định, chẳng phải huệ cũng lại như thế.

- Huệ chẳng phải định thì làm sao biết? Chẳng một, chẳng hai thì ai định, ai huệ? Ba Lan Đà nghe rồi, tâm nghi tan biến.

* Ngài đến tông Giới Hạnh hỏi:

- Cái gì gọi là giới? Thế nào gọi là hạnh? Giới hạnh này là một hay là hai?

Trong chúng có một hiền giả thưa:

- Một, hai hay hai, một đều do kia sanh. Y theo giáo không nhiễm.

Đậy gọi là giới hạnh.

- Ông nói y giáo tức có nhiễm, một hay hai đều phá, sao nói y giáo? Hai cái này trái ngược. Hành chẳng đến được, trong ngoài chẳng rõ, sao gọi là giới?

- Ta có trong ngoài, điều đó đã biết rõ, đã được thông đạt, thì đó là giới hạnh. Nếu nói trái ngược; đều phải hoặc đều trái. Còn nói đến thanh tịnh thì tức là giới, tức là hạnh.

- Đều phải, đều trái sao nói là thanh tịnh?

Đã được thông thì sao lại nói trong ngoài?

Hiền giả nghe xong, hổ thẹn chịu phục.

* Ngài đến tông Vô Đắc hỏi:

- Ông nói vô đắc là không đắc cái đắc nào?

Đã không chỗ đắc thì cũng là đắc cái vô đắc.

Trong chúng có Bảo Tĩnh đáp:

- Tôi nói vô đắc, chẳng phải đắc cái vô đắc. Nên nói đắc đắc, vô đắc tức là đắc.

- Đắc đã không đắc, đắc cũng chẳng phải đắc. Đã nói đắc đắc, thì đắc đắc cái nào?

- Thấy đắc chẳng phải đắc, chẳng phải đắc là đắc. Nếu thấy không có đắc gọi là đắc đắc.

- Đắc đã chẳng phải đắc, thì đắc đắc chẳng có đắc. Đã không có chỗ đắc, thì lấy cái đắc nào để đắc?

Bảo Tĩnh nghe rồi, chóng trừ lưới nghi.

* Ngài đến tông Tịch Tĩnh hỏi:

- Sao gọi là tịnh tĩnh? Ở trong pháp này?

Cái gì tịch? Cái gì tĩnh?

Có một tôn giả đáp: - Tâm này bất động gọi đó là tịch, ở pháp không nhiễm gọi là tĩnh. - Bổn tâm nếu không tịch, cần mượn tịch tĩnh; xưa nay đã tịch đâu cần tịch tĩnh?

- Các pháp vốn không, vì không nên không, ở cái không kia không nên gọi là tịch tĩnh. - Không không đã không, các pháp cũng vậy. Tịch tĩnh không tướng, cái gì tĩnh? Cái gì tịch?

Người ấy nghe chỉ dạy, hoát nhiên khai ngộ. Rồi từ đó năm chúng đều quy y Ngài.

33 Bài Tán Hình Tượng TỔ SƯ (của ngài HÁM SƠN)

Tổ thứ 1 TÔN GIẢ MA HA CA DIẾP (Maha-Kasypa)

Thân hình sắc vàng Kim chi sắc hình Kim cang là tâm Kim cang vị tâm Vâng gìn huệ mạng Phụng trì tuệ mạng Thường chuyển pháp luân Thường chuyển pháp luân Thế Tôn nâng hoa Thế Tôn niêm hoa Khẽ mỉm miệng cười Phá nhan nhất tiếu Đến nay khiến ngưòi Chí kim linh nhân Nghĩ suy chẳng đến.

Tư nghì bất đáo.

Tổ thứ 2 TÔN GIẢ A NAN (Ananda) Nghe nhiều như biển Đa văn như hải Uống dòng rượu pháp Ẩm súc pháp lưu Chư Phật còn mất Chư Phật xuất một Chẳng rời đầu lưỡi Bất ly thiệt đầu Pháp êm dịu hóa Cổ hoàng pháp hóa Tiết phách thành lệnh Tiết phách thành lệnh

Thế nên thầy ta Thị cố ngã sư Là chánh trong thiên Vi thiên trung chính.

Tổ thứ 3 TÔN GIẢ THƯƠNG NA HÒA TU (Sanakavasa) Căn linh Bát Nhã Bát Nhã linh căn Kiếp trước đã chứng Túc sanh dĩ chứng Nên Sư sắp sanh Cố sư tương xuất Cỏ lành ứng trước Thụy thảo tiên ứng Dùng tâm ấn tâm Dĩ tâm ấn tâm Như lửa vào lửa Như hỏa đầu hỏa Đường hẹp gặp nhau Hiệp lộ tương phùng Không có chỗ trốn

Định một xứ đóa. Tổ thứ 4 TÔN GIẢ ƯU BA CÚC ĐA (Upagupta) Một người tâm không Nhất nhân tâm không Cung ma chấn động Ma cung chấn động Cầm mũi kim cương Ác kim cương phong Ai dám đùa giỡn Thùy cảm khinh lộng Nếu chịu quay đầu Nhược khẳng hồi quang Tâm cuồng chóng hết Cuồng tâm đốn hiết Lễ bái quy y Lễ bái quy y Các tội tiêu diệt Chư tội tiêu diệt. Tổ thứ 5 TÔN GIẢ ĐỀ ĐA CA (Dhrtaka)

Đã ngộ bổn tâm Dĩ ngộ bổn tâm Như trời soi đêm Như nhật chiếu dạ Mộng sanh tử này Thị sanh tử mộng Ánh sáng siêu việt Quang minh siêu việ Pháp thầy vốn không Sư pháp bổn vô Tâm con chẳng có Ngã tâm bất hữu Như không hợp không Như không hợp không Lưỡi không ra miệng Thiệt bất xuất khẩu.

Tổ thứ 6 TÔN GIẢ DI GIÁ CA (Miccaka) Đều do đây đến Đô nhân thử lai Chẳng vì việc khác Bất vi biệt sự Gặp nhau giữa chợ Náo thị tương phùng Tự bày pháp khí Tự thị kỳ khí Huyền kiến chưa đến Huyền kiến vị nhiên Sớm biết hôm nay Tảo tri kim nhật Cứ lo buôn bán Đương hành mãi mại Chẳng kế giá cả

Bất luận giá trị.

Tổ thứ 7 TÔN GIẢ BÀ TU MẬT (Vasumitra) Từ đường nóng đến Tùng nhiệt lộ lai Chợt gặp bạn thân Hốt phùng thân hữu Một lời luận nghĩa Nhất ngôn luận nghĩa Chóng biết chưa có Đốn tri vị hữu Xin vị cam lồ Khất cam lồ vị Chỉ pháp hư không Thị hư không pháp Nếu nói có được Nhược vị hữu đắc Rơi bảy rụng tám

Lạc thất lạc bát.

Tổ thứ 8 TÔN GIẢ PHẬT ĐÀ NAN ĐỀ (Buddhanandi) Chẳng phải không nói Bất thị bất ngôn Nói không đến được Ngôn chi bất cập Chẳng phải không đi Bất thị bất hành Vốn không tung tích Bổn vô tung tích Nay gặp người này Kim ngộ kỳ nhân Mới mở miệng được Nãi khả khai khẩu Từ đây liền đi Tùng thử tiện hành Chẳng rơi hang ổ Bất đọa khòa cửu.

Tổ thứ 9 TÔN GIẢ PHỤC ĐÀ MẬT ĐA (Buddhamitra) Ở trong thai mẹ Trụ mẫu thai trung Qua sáu mươi năm Kinh lục thập niên Chỉ đợi thầy đến Chỉ đãi sư lai Mới thỏa duyên trước Phương toại tiền duyên Trên đảnh quang minh Đảnh thượng quang minh Nguyên là sẵn có Nguyên thị bổn hữu Vừa vót liền thấu Nhất quát tiện thấu Như sư tử rống. Như sư tử hống.

Tổ thứ 10 HIẾP TÔN GIẢ (Parsva) Chỉ đất thành vàng Chỉ địa biến kim Theo tay mà hiện Tùy thủ nhi hiện Thánh nhân liền đến Thánh nhân tức chí Còn gì mau hơn?

Hà đẳng khoái tiện Tợ như hang trống Tợ hồ không cốc Ứng tiếng đáp vang Ứng thanh đáp hưởng Thì biết tâm ta Thị tri ngã tâm Vốn không qua lại.

Bổn vô lai vãng.

Tổ thứ 11 TÔN GIẢ PHÚ NA DẠ XA (Punyaysas) Phật chẳng biết Phật Phật bất thức Phật Mắt chẳng thấy sắc Nhãn bất kiến nhãn Lại kiếm nơi khác Cánh hướng tha mích Nên bị kiểm điểm Cố tao kiểm điểm Toan nói vẹn toàn Tương vi hồn toàn Sớm bị phá vỡ Tảo bị giải phá Mãnh tỉnh đưa ra Mảnh tỉnh tương lai Mới biết lời rụng.

Phương tri thoại đọa.

Tổ thứ 12 TÔN GIẢ MÃ MINH (Asvaghosha)

Ngựa kêu bình thương Mã chi bi minh Sẵn tự có nhân Cố tự hữu nhân Đất vọt cô gái Địa dũng nữ tử Nguyên chẳng phải người Nguyên phi kỳ nhân Ma vốn không ma Ma phi bổn ma Phật cũng chẳng Phật Phật diệc phi Phật Mắt chánh xem lại Chánh nhãn khán lai Rốt là vật gì? Cánh thị hà vật. Tổ thứ 13 TÔN GIẢ CA TỲ MA LA (Kapimala) Từ dị học đến Tùng dị trung lai Được tri kiến chánh Đắc chánh tri kiến Đường gặp rắn độc Lộ phùng độc xà Tâm từ bi hiện Từ bi tâm hiện Lại hỏi rồng độc Cánh vấn độc long Đều muốn điều phục Đô yếu điều phục Mắt thấy tâm hay Nhãn kiến tâm tri Như vang lìa hang Như hưởng xuất cốc.

Tổ thứ 14 TÔN GIẢ LONG THỌ (Nagarjuna) Trong rồng dạy rồng Long trung hóa long Lấy độc chống độc Dĩ độc công độc Tôn giả tay khéo Tôn giả diệu thủ Một lời điều phục Nhất ngôn điều phục Phật tánh tam muội.

Phật tánh tam muội Thể như hư không Thể ngược hư không Trăm ngàn pháp môn Bách thiên pháp môn Đều vào đây hết.

Tận nhập kỳ trung. Tổ thứ 15 TÔN GIẢ CA NA ĐỀ BÀ (Kanadeva) Bỏ kim vào bát Dĩ châm đầu bát Diệu khế mất lời Diệu kế vong ngôn Dạy nghĩa Phật tánh Thị Phật tánh nghĩa Trăng tròn hiện tiền Mãn nguyệt hiện tiền Đến nhà trưởng giả Chí trưởng giả gia Đem kim kéo chỉ Tương châm dẫn tuyến Mượn nhân duyên người Giả tha nhân duyên Làm phương tiện mình. Vi kỷ phương tiện.

Tổ thứ 16 TÔN GIẢ LA HẦU LA ĐA (Rahulata)

Theo dòng được nguồn Tầm lưu đắc nguyên Suối cùng non tận Thủy cùng sơn tận Chợt gặp người này Hốt kiến kỳ nhân Biết ngay là Thánh Tri kỳ vi thánh Bưng cơm thơm đến Hương phạn kình lai Chia tòa dâng ăn Phân tòa cung thực Đại chúng cùng uống Đại chúng đồng ẩm Cam lồ như mật Cam lồ như mật.

Tổ thứ 17 TÔN GIA TĂNG GIÀ NAN ĐỂ (Saghanandi) Chẳng thích cung vua Bất lạc vương vung Trời mở một đường Thiên khai nhất lộ Chạm thẳng cuối nguồn Trực để cùng nguyên Chẳng biết lý do Bất tri kỳ cố Dưới đám mây tía Tử vân chi hạ Chỗ nương của Thánh Thánh giả sở y Quả được đồng tử Quả đắc đồng tử Hội cơ chư Phật.

Hội chư Phật cơ.

Tổ thứ 18 TÔN GIẢ GIÀ DA XÁ ĐA (Gayasata) Bảy ngày chẳng sanh Thất nhật bất sanh Chẳng rơi các ấm Bất đạo chư ấm Thân thể thơm sạch Kỳ thể hương khiết Xưa nay thanh tịnh Bổn lai thanh tịnh Gõ cửa một lời Khẩu môn nhất ngữ Đáp không là ai?

Đáp vô giả thùy Mạnh mẽ gọi tỉnh Mãnh nhiên hóan tỉnh Ngay đó biết về

Đương hạ tri quy.

Tổ thứ 19 TÔN GIẢ CƯU MA LA ĐA (Kumarata)

Đã sanh thiên đường Ký sanh thiên thượng Chẳng nên dục ái Bất ưng khởi ái Một niệm chưa quên Nhất niệm vị vong Liền chẳng tự tại Tiện bất tự tại Do sức Bát Nhã Dĩ Bát Nhã lực Lại thăng cõi Phạm Phục thăng Phạm thế Nên đến truyền đăng Cố lai truyền đăng Là việc nhà mình.

Thị kỳ gia sự.

Tổ thứ 20 TÔN GIẢ XÀ DẠ ĐA (Jayata) Vô sanh vốn đủ Vô sanh bổn cụ Chẳng cần cầu chân Bất dụng cầu chân Gặp duyên thì phát Ngộ duyên nhi phát Như hoa gặp xuân Như hoa phùng xuân Cầu thì vội quá Cầu chi thái cấp Cách đạo càng xa Khứ đạo chuyển viễn Ngay đó biết về Đương hạ tri quy Đến đường quay lại.

Tựu lộ nhi phả.

Tổ thứ 21 TÔN GIẢ BÀ TU BÀN ĐẦU (Vasubandhu)

Sáng tối đồng thể Minh ám đồng thể Thánh phàm một đường Thánh phàm nhất lộ Chỗ đến sâu xa Lai xứ u vi Chẳng biết thế nào?

Mạc trì kỳ cố Người chỗ khó quên Thục xứ nam vong Lại cầu bạn lữ Cánh cầu bạn lữ Chợt lại gặp nhau Hốt nhĩ tương phùng Chấp nhận tâm mình. Khẳng tâm tự hứa.

Tổ thứ 22 TÔN GIẢ MA NOA LA (Manorhita) Được thọ ký rồi Tùng thọ ký lai Chẳng làm việc khác Bất vi biệt sự Đồng loại theo nhau Đồng loại tương tùng Duyên gặp liền ngộ Duyên hội tất ngộ Ôi bầy hạc kia Ta bỉ hạc chúng Bay kêu đã lâu Phi minh ký cửu Chỉ ở một lời Nhất ngôn chi ngôn Chóng biết sẵn có.

Đốn tri bổn hữu. Tổ thứ 23 TÔN GIẢ HẶC LẶC NA (Haklena)

Từ đảnh Tu Di Tùng Tu Di đảnh Cầm vòng vàng lai Trì kim hoàn lai Ôi! Chúng hạc kia Ta bỉ hạc chúng Tình cảnh đáng thương Kỳ tình khả ái Gặp được sư tử Đắc sư tử nhi Rống tiếng rống lớn Tác đại hô hống Có khí xuyên trời Hữu khí quán thiên Thí nghiệm việc sau.

Thí nghiệm kỳ hậu.

Tổ thứ 24 TÔN GIẢ SƯ TỬ (Aryasimha)

Gặp nhau đòi châu Tương kiến sách châu Mở tay liền có Khai thủ tiện hữu Vì trước đã giao Dĩ tiên sở phó Từ biệt không lâu Biệt lai bất cửu Biết thiếu nợ trước Tri hữu túc khi Riêng đến đáp đền Đặc lai phụng thù Đầu kề gươm nhận Tương đầu lâm nhận Sữa trắng tuôn trào Bạch nhũ hoành lưu.

Tổ thứ 25 TÔN GIẢ BÀ XÁ TƯ ĐA (Basiasita) Cầm kiếm Bát Nhã Bỉnh Bát Nhã kiếm Năm châu như ý Ác như ý châu Tuy nói tạm đến Tuy vân tạm đáo Hạnh này chẳng hư Thử hạnh bất hư Bỗng gặp người ác Ngẫu ngộ ác nhân Khéo được bạn tốt Kháp đắc hảo bạn Nhân tà đánh chánh Nhân tà đả chánh Tiện lợi cả hai.

Lưỡng đắc kỳ tiện. Tổ thứ 26 TÔN GIẢ BẤT NHƯ MẬT ĐA (Punyamitra) Từ dòng Sát lợi Tùng sát lợi chủng Tiếp ngọn truyền đăng Tục truyền đăng diệm Nối pháp chẳng rõ Chân tự bất minh Cơ hồ mất hẳn Cơ hồ thất hãm Vào trong phố chợ Tùng náo thị trung Chợt gặp cố nhân Hốt phùng cố nhân Nắp hộp vừa vặn Hàm cái tương hợp Bèn được rõ chân.

Nãi đắc kỳ chân.

Tổ thứ 27 TÔN GIẢ BÁT NHÃ ĐA LA (Prajnatara)

Chớ bảo không nhân Mạc vị vô nhân Gặp nhau liền thấy Tương phùng tiện kiến Chỗ đến tự nhiên Lai xứ tự nhiên Không nhờ phương tiện Bất giả phương tiện Nay nhân châu này Kim nhân kỳ châu Bèn được người ấy Nãi đắc kỳ nhân Đào ao được trăng Khai trì đắc nguyệt Mua đá được (thêm) mây.

Mãi thạch nhiêu vân.

Tổ thứ 28 TÔN GIẢ BỒ ĐỀ ĐẠT MA (Bodhidharma) Tâm sư thật gấp Sư tâm thậm cấp Đến đây quá sớm Kỳ lai thái tảo Một lời chẳng hợp Nhất ngữ bất đầu Tâm này chẳng xong (rõ)

Thử tâm bất liễu Ngồi lạnh Thiếu Lâm Lãnh tọa Thiếu Lâm May được Thần Quang Hạnh đắc Thần Quang Một tay rơi rụng Nhất tí đọa lạc Đạo này thịnh hưng. Kỳ đạo đại xương.

Tổ thứ 29 ĐẠI SƯ HUỆ KHẢ Vượt thuyền riêng đến

Hàng hải đặc lai Biết bao khổ tâm Đa thiểu khổ tâm Trong nước Trung Hoa Chấn Đán quốc lý Chỉ được một người Kỳ đắc nhất nhân Tìm không thể được Mích bất khả đắc Như nước tùy bình Như thủy nhậm khí Lấy đây trao truyền Dĩ thử truyền gia Đấy là đệ nhị. Thị vi đệ nhị. Tổ thứ 30 ĐẠI SƯ TĂNG XÁN Suốt thân là bệnh Thông thân thị bịnh Chẳng biết từ đâu Bất tri lai xứ Chợt gặp y vương Hốt phùng y vương Tỉnh hẳn duyên cớ Mãnh tỉnh kỳ cố Tâm rỗng xương cứng Tâm không cốt cương Lại đi hành cước Thả tiện hành cước Gặp người có sức Ngộ hữu lực giả Một gánh giao cho.

Nhất đảm phó thác.

Tổ thứ 31 ĐẠI SƯ ĐẠO TÍN Tuổi trẻ xuất gia Thiếu niên xuất gia Lợi căn nhậm lẹ Lợi căn tiệp tật Hơn sáu mươi năm Lục thập dư niên Hông không dính chiếu Hiếp bất chí tịch Người học tụ tập Học lữ vân trăn Đâu tiếp trẻ con Hà đãi tiểu nhi Vì có hẹn xưa Dĩ hữu túc ước Người xem chẳng biết.

Quán giả bất tri.

Tổ thứ 32 ĐẠI SƯ HOẰNG NHẪN Lai lịch chẳng tỏ Lai lịch bất minh Xuất thân đúng lúc Xuất thân kháp hảo Một việc chưa xong Nhất kiện vị hoàn Hai nhà đều rõ Lưỡng gia đô liễu Trong núi Phá Đầu Phá đầu sơn trung Trên đường Hoàng Mai Hoàng Mai lộ thượng Qua lại tự do Vãng lai tự do Đủ tướng đại nhân.

Cụ đại nhân tướng.

Tổ thứ 33 ĐẠI SƯ HUỆ NĂNG Búa tiều vừa ném Tiều phủ tài phao Lấy đá cột eo Dĩ thạch trụy yêu Linh căn trồng lâu Linh căn cửu thực Từ đây nảy nhánh Tùng thử trừu điều Nguồn từ Tào Khê Nguyên xuất Tào Khê Trôi khắp đại địa Hoành lưu đại địa Thẳng đến bây giờ Trực chí vu kim Không đâu chẳng phải.

Vô xứ bất thị. HẾT