Pháp Tu Niệm Phật Tam Muội

Tựa

Tôn chỉ nhà Phật là đoạn tuyệt học căn, hòa bình thế giới, nên khiến chúng sinh hữu lậu tu pháp vô lậu được từ biển khổ sinh tử lên bờ Bồ đề.

Ở trong thời kỳ mạt pháp, vì thấy chúng sinh nghiệp dày, chướng nặng, căn lành vùi lấp, những người hoài bão tâm đại từ bi, muốn đem Phật pháp cứu độ người đời, thì lại tùy thuận diễn giảng những pháp phương tiện hữu lậu.

Những tưởng chuyển được chúng sinh, nào dè đâu phải bị chúng sinh chuyển lại. Vì tại nơi tùy thuận chúng sinh mà những sự ăn, uống, đi, ở, làm lụng của người gánh vác sứ mạng của Phật dường như đều thủ pháp hữu lậu hết. Cho đến cả sở học cũng muốn bỏ luôn nữa!

Thấy tình cảnh như vậy, soạn giả (Đường Đại Viên) bồi hồi, lo ngại một nỗi, mặc dầu tuyên diễn rành rẽ tất cả giáo pháp hay là truyền bá hết thảy tôn lý, vị tất chúng đã làm theo, chưa chắc gì được phổ cập lợi tha. Nhân có suy xét như vậy, tôi mới phát ra một lý tưởng: Muốn được gồm cả “tự tha lưỡng lợi”, ở chỗ thanh vắng hay nơi ồn ào cũng đều làm được, thì chỉ có pháp môn niệm Phật mà thôi.

Nhưng, một nỗi lo cho cuộc thế đa đoan dễ sinh vọng động làm cho giải đãi, chẳng được thành công đắc quả, nên tôi soạn Pháp môn phương tiện này, chia ra mười bốn chương, trước diễn giải pháp “Quán tưởng tam muội”, pháp “Niệm Phật tam muội”, cho đến pháp “Diệt chướng tam muội”.

Nếu hành giả kiết giới đàn để niệm Phật, thì ắt thành tựu dễ dàng. Còn như rõ thấu lý ấy mà phát tâm chánh tín, mặc dầu chưa kiết giới đàn, cũng được tùy ý tam muội.

Quyển “Niệm Phật tam muội” này, chỗ nào văn nghĩa còn sơ sót, xin các hàng đại thiện tri thức bổ chính cho.

Chương I: Vào Nhà (Nhập Thất)

Kinh Pháp Hoa nói: “Vào nhà Như Lai, mặc áo Như Lai, ngồi tòa Như Lai”.

Nhà Như Lai đây là có nghĩa từ bi, áo Như Lai đây là có nghĩa nhu hòa nhẫn nhục, tòa Như Lai đây là có nghĩa tất cả pháp đều không.

Muốn tu pháp Niệm Phật Tam muội thì hành giả phải kiết giới đàn.

Trước hết là “Vào nhà”. Mà hễ vào nhà chúng sinh, thì chỉ có tranh danh đoạt lợi, nên chi dầu có trốn lên núi, lánh vào non để khỏi ồn ào, náo nhiệt đi nữa, rồi cũng không chịu nổi với lối ở lâu trong cảnh vắng, sau chán nản đâm ra lười biếng. Còn lấy cái thân tứ đại giả hợp này làm nhà, thì lại thêm nhiều điều phiền não. Chi bằng lấy cái tâm làm nhà, thì mới là cái nhà “vô tướng”.

Niệm Phật, trước hết phải phát tâm đại từ bi, coi tất cả chúng sinh như con dại, không đem lòng sát hại, mà vẫn bình đẳng cứu độ khiến cho chúng sinh đều đặng thành Phật.

Cùng ở một nhà đại từ bi của Như Lai thì quả gần bên Phật. Như thế tức là ĐỊNH của “Tam học”.

Hễ vào nhà thì phải dùng y phục che thân thể. Mà thế thường đồ tốt thì sinh ham, đồ xấu lại bắt chán. Ham và chán hay luôn loạn cái tâm đi. Bởi vậy phải dùng thử áo “Tâm niệm” mới đoạn trừ tất cả chướng ngại. Như gặp sự cường bạo chướng ngại, thì lấy nhu hòa mà thù đáp; nếu gặp sự khi thị chướng ngại, thì thù đáp bằng nết tốt nhẫn nhục. Mặc được áo nhu hòa nhẫn nhục của Như Lai, thì tất cả điều chướng ngại sẽ hóa ra món trợ đạo; tuy phải trải qua nhiều nỗi gay go vẫn không biến đổi. Như thế, tức là GIỚI của “Tam học”.

Đã vào nhà, mặc áo, thì phải có chỗ ngồi. Mà trong bốn oai nghi “ngồi, nằm, đi, đứng” thường thay đổi lẫn nhau, thì cái tâm cũng có thể gián đoạn, mặc dầu kiết già phu tọa trên giường thiền, nên chi có ngồi thiền, thì phải quán tất cả “pháp không”. Không chẳng những là không sáu trần: Sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp; không sáu căn: Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý mà thôi, cho đến tất cả những danh lợi dục lạc của pháp thế gian cũng không; không luôn cả đại từ bi, nhu hòa, nhẫn nhục của pháp xuất thế gian nữa.

Quán cái chỗ ngồi tất cả “pháp không” như vậy rồi, thì thật ra chưa ngồi cũng đã ngồi, ví như chưa ngồi cũng như chưa lìa chỗ ngồi. Thế là còn chi chưa chịu phải pháp “thiền thâm diệu vô thượng” nữa ru? Như thế tức là HUỆ của “Tam học”.

Vào nhà Như Lai thì phải nguyện từ đây luôn luôn không bỏ hạnh đại từ bi. Mặc áo Như Lai thì phải nguyện từ đây luôn luôn không lìa nết nhu hòa nhẫn nhục. Ngồi tòa Như Lai thì phải nguyện từ đây luôn luôn mỗi niệm đều quán tất cả “pháp không”.

Tu “Tam học”: Giới, Định, Huệ tinh tấn luôn luôn, thì thân của mình không khác với Phật mười phương ba đời.

Cái tâm niệm Phật được như vậy, thì gọi là “tức tâm tức Phật”. Cái tâm quán tưởng Phật được như vậy cũng gọi là “tức tâm tức Phật”. Quyết lấy đó làm cơ sở pháp niệm Phật Tam muội, thì chắc được pháp Niệm Phật Tam muội rốt ráo vậy.

Chương II: Xét Tiếng Niệm

Nếu lập cơ sở như vừa nói trên kia, thì nên quán cái niệm ấy sinh bởi tâm hay bởi miệng? Nói rằng sinh bởi miệng, thì ắt tượng đất, tượng gỗ, hình đồng kia cũng có niệm vì có miệng. Bằng không thì niệm ấy sinh bởi tâm, chớ nào phải bởi miệng. Trước kia chưa cử động, miệng, lưỡi chưa phát tiếng, thì nên biết niệm ấy khởi sinh nơi tâm rồi truyền sang miệng mà có thanh âm, vậy mới là hoàn toàn một niệm.

Lại phải quán niệm ấy, nguyên bởi tâm truyền sang miệng, cũng như sóng với nước. Sóng cả ngàn muôn vẫn cùng đồng một thể với nước, thì một niệm, mười niệm, cả ngàn muôn vẫn cùng đồng một thể niệm, mặc dầu là cái ngôi phận dã vọng của sắc tâm.

Một niệm như kia cũng không khác gì với một niệm tích tụ cả ngàn muôn năm; thế tức một niệm muôn năm. Lại nữa, như sóng tuy thật là nhiều cũng đồng một thể nước; nên chi cái niệm muôn năm tuy thật chẳng khá nghĩ lường, nhưng niệm trước không khác niệm sau; thế tức là muôn năm một niệm.

Ngộ được một niệm muôn năm, thì biết một tiếng niệm Phật diệt cả tội trọng sinh tử tám mươi ức kiếp. Rõ thấu muôn năm một niệm, thì biết từ trước khởi sinh tất cả vọng niệm phải đọa vào ba đường ác với ngày nay thường thường niệm Phật cho đến khi thành Phật vẫn không lìa một niệm lúc tối sơ. Cũng thí như gà ấp trứng, chuyền cái ôn độ không cho gián đoạn, thì hành giả hãy tỏ thấu một niệm, trân trọng một niệm, giữ gìn một niệm. Cái công phu niệm Phật, mỗi niệm đều tiếp nối luôn luôn, không để hở, không ngừng nghỉ, tức thì cùng tột cõi vị lai.

Chương III: Tướng Chân Thật

Nếu người muốn rõ biết,

Tất cả Phật ba đời,

Hồi quang tánh pháp giới,

Tạo nghiệp bởi tâm thôi.

Kinh Hoa Nghiêm.

Bất luận cảnh giới nào, tất cả hành giả không lìa tánh pháp giới. Hết thảy cảnh giới phi Phật cũng đều có thể quán là cảnh giới Phật, bởi vì Phật ba đời đều do tâm tạo. Bấy giờ dựa theo tánh pháp giới để mà quán tất cả pháp, thì cảnh giới nào cũng đều do tâm đạo.

Hành pháp môn phương tiện, phàm những cái mắt thấy hay không thấy đều giả tá làm Phật A Di Đà; những cái tai nghe hay không nghe đều giả tá làm tiếng niệm Phật; bao nhiêu những cái ngửi, nếm, đụng chạm sắc pháp của mũi, lưỡi, thân, ý cũng đều giả tá như thế cả. Giả tá cho đến cõi Ta bà làm thế giới Cực lạc, chúng sinh sáu đường làm những bậc thượng thiện nhân, ao báu, gió, nước, chim, cây cũng tùy quán tùy hiện. Lần lần thuần thục, thì sự tiếp xúc của sáu căn lìa khỏi sáu trần, tức đã bắt đầu xa cõi Ta bà gần nơi Tịnh độ. Vậy mới thuần đến cách thâu nhiếp của sáu căn, tịnh niệm thường tiếp tục như Kinh Lăng Nghiêm đã bảo. Ban đầu quán tướng uế đổi ra tướng tịnh gọi là hữu tướng; kế đó cũng diệt cả tướng tịnh, chẳng những diệt tướng uế, tức tâm thể yên lặng gọi là vô tướng, mà cũng diệt luôn cả vô tướng, vắng lặng hiện tiền mới gọi Thật tướng. Như vậy, niệm ấy mới tương ưng cùng Phật.

Chương IV: Tùy Hỷ

Mười điều phát nguyện của Bồ tát Phổ Hiền, công đức tùy hỷ thuộc về hàng thứ năm.

Phàm thấy người làm các công đức, mà phát tâm hoan hỷ, thì công đức ấy ta sẽ có phần trong đó nên gọi là công đức tùy hỷ.

Ta niệm Phật hoặc khuyên người niệm Phật, hoặc thấy người niệm Phật, mà phát tâm vui mừng khen ngợi đều có phần công đức cả. Bằng như có tiếng người niệm, mà chưa ắt là tiếng niệm Phật, hoặc đấy sinh tiếng mắng nhiếc ta, hoặc chẳng phải tiếng người như chim, thú, nước, gió... làm cho ta vui hay buồn. Đối với người chưa niệm Phật, ắt sinh các món chướng ngại. Ta nay niệm Phật nên xem tất cả tiếng của người và chẳng phải người ấy đều là tiếng niệm Phật, chẳng dấy sinh hào ly phân biệt, đây là lành, dữ, đó là người cùng chẳng phải người. Các tiếng ấy đều dùng làm tiếng giúp ta niệm Phật, thay ta niệm Phật, ta nên vui mừng tùy hỷ.

Quán như thế ấy, mới lần lần vào chỗ đại nguyện của ngài Phổ Hiền Bồ tát.

Chương IX: Trừ Vọng Niệm

Không được nhất tâm niệm Phật là bị xen lẫn các vọng niệm. Mà khởi sinh vọng niệm là bởi năm căn đối với năm trần gây ra nhiễu động căn của ý; hay là căn của ý vọng động mà dắt dẫn năm căn, mặc dầu không đối với năm trần.

Bởi thế cho nên muốn đoạn vọng tưởng cần phải đoạn căn của ý. Mà muốn đoạn căn của ý, phải giả tá quán trước kia đã đoạn diệt năm căn không còn dùng đến nữa. Lúc tưởng đến sắc, thì quán căn của mắt đã đoạn không cần dùng xem sắc. Khi tưởng đến thanh âm, thì quán căn của tai đã đoạn, không dùng nghe thanh âm, thì căn của ý sẽ yên tịnh, không khởi động; cho đến mũi, lưỡi, thân cũng quán như thế ấy cả.

Lại một pháp môn phương tiện: Lúc vọng niệm khởi lên thì nên quán chính mình đương niệm Phật ở tại ao sen thất bảo, cách xa thế giới này mười muôn ức cõi Phật, dầu có vọng niệm những cảnh giới ấy cũng không ích gì! Như thế, cũng là một pháp môn để trị bệnh vọng tưởng.

Chương V: Niệm Pháp

Cách thức niệm Pháp không có nhất định. Tùy theo những người có duyên với pháp nào thì cứ lựa trong các kinh, luận mà làm theo. Cho nên không thể nhất định là phải đứng theo pháp Ban châu Tam muội, hay là phải ngồi theo pháp Nhất hạnh Tam muội, như thế rất khó, mặc dầu là bậc đại tinh tấn đi nữa, chi bằng đứng, ngồi đều làm hết cả hai là tiện hơn.

Pháp trì danh trong Kinh A Di Đà, pháp quán trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ đều chuyên một môn, ước như làm cả hai pháp càng tốt, mà nhất là pháp trì danh thì lại phổ cập hơn.

Những pháp trì danh của tôi đã soạn như: Truy đảnh niệm Phật: Niệm Phật đến chỗ rốt ráo; Phản văn niệm Phật: Niệm Phật hồi quang phản chiếu và mấy chục pháp niệm Phật của bổn sư Ấn Quang diễn giảng đều rất thiết cận và dễ làm theo.

Còn kiết giới đàn trường kỳ, thì những hạng sơ cơ dễ sinh lười biếng lắm; chi bằng thủ tiêu, kiết một kỳ thất, lần lần thêm hai thất, ba thất, cho đến cả tháng, cả năm.

Cái tâm đã hết lười biếng, thì cũng nên cấm khẩu, đừng nói chuyện nhiều. Không cấm khẩu, thì niệm Phật không được thuần thục, không luận kiết giới đàn trường kỳ hay đoản kỳ.

Bớt bớt một câu chuyện,

Thêm niệm Phật một tiếng,

Giết chết các vọng tâm,

Tức pháp thân ứng hiện.

Giác Minh Diệu Hạnh

Không bớt câu chuyện, niệm Phật không nhiều; niệm Phật không nhiều, vọng niệm không chết; vọng niệm không chết, pháp thân thế nào sống được?

Chương VI: Cố Gắng Tinh Tấn

Phải niệm Phật luôn luôn quyết cho tới khi thành tựu.

Người đánh cờ không hay lạnh, nóng, quên hết thì giờ cũng vì mắc tranh thắng bại. Người đánh bạc bỏ cả ăn ngủ cũng vì ham tiền tài. Người đắm sắc bị lửa dục đốt rụi cả xác thịt lẫn tinh thần cũng vì say mê hoa nguyệt. Rất đỗi một phen vọng động theo cuộc vui một lúc, mà những người tạo nghiệp tà ấy còn hàng phục dễ dàng con ma ngủ, huống chi ta đã phát tâm về việc lớn sống chết cầu sinh về Tịnh độ được an vui cả vô lượng kiếp, há lại chẳng được hay sao?

Hơn nữa, những pháp thế gian mà người ta dám phí hết cả sức lực và tinh thần để làm từ tháng kia qua năm nọ cũng không nản chí với cái điều vì dân vì nước, vì chủ nghĩa, vì danh dự, vì quyền lợi, vì sinh hoạt của bậc anh hùng nghĩa sĩ, sĩ, nông, công, thương, huống chi ta là người cầu đạo xuất thế gian lại không tinh tấn được hay sao?

Thoảng như làm lâu mỏi mệt muốn dấy tâm lười biếng, thì nên quán tưởng chúng sinh ở địa ngục kia không một ngày nào được ngừng nghỉ mối lửa thiêu đốt rụi xác, tuyết lạnh nứt da, giường sắt, cột đồng đọa đày, vùi dập! Sự thống khổ ở nơi ấy, một ngày bằng biết mấy muôn năm.

Nếu không tinh tấn niệm Phật, thì sẽ không tránh khỏi cái khổ ấy đâu. Mình chưa cứu mình được, có lý nào lại cứu người được bao giờ.

Phải phát tâm hy sinh cả thân mạng cầu cho gặp Phật nghe pháp để độ mình và cứu người.

Chương VII: Không Bỏ Lãng

Những pháp hữu vi của thế gian đều không ngoài cái công lệ sinh diệt. Có sinh diệt thì không được vĩnh viễn kế tục nhau. Mà hễ không vĩnh viễn kế tục nhau, thì ngày nay niệm Phật, mà ngày mai lại không niệm Phật, thời này niệm Phật, mà thời khác lại không niệm Phật. Kế tục nhau từ sát na cho đến cả tháng hằng năm cũng sẽ còn có gián đoạn. Mà hễ có gián đoạn, thì lại càng dễ sinh ra lười biếng lắm.

Đức Khổng Tử đứng trên bờ xem nước chảy, nói: “Ngày đêm nước chảy không ngừng nghỉ, Đạo cũng như thế ấy luôn”.

Bây giờ nên quán tánh nước ngày đêm không ngừng nghỉ; hoặc quán cái tiếng reo khi chảy để kế tục cái niệm của ta. Quán nước chảy không ngừng là bổn tánh, hoặc có khi ngừng là bởi sự trở ngại của đất, đá ngăn đón. Cái niệm không ngừng cũng bổn tánh, hoặc có lúc ngừng là bởi sự ngăn ngại của vọng tưởng đó thôi. Nhưng đất, đá có thể đưa đón cái tánh nước chảy mà không thể ngăn đón cái tánh nước chảy được. Vọng tưởng có thể ngăn ngại cái tướng niệm Phật mà không hề ngăn ngại cái tánh niệm Phật được bao giờ.

Tánh niệm Phật thường tồn, tức là Phật tánh thường tồn. Thế thì, niệm Phật cùng không niệm Phật cũng tự Như, kiết giới cùng không kiết giới vẫn không ngừng nghỉ.

Chương VIII: Hàng Phục Lũ Ma

Giữa hạn kỳ kiết giới, nhờ dụng công rốt ráo nên thường hay phát sinh cái huệ hiểu biết viết thi, làm kệ mau như nước chảy.

Hám Sơn Đại sư nói: “Đó là bệnh thiền, chớ nên để cho nó phóng túng. Hãy biết trước kia bảo châu đã mất, nay tìm lại được, không chi đáng mừng; không nên viết, không nên làm, mặc dầu rành hiểu thi, kệ”.

Có khi lại thấy tướng hảo quang minh của Phật, cũng chớ nên mừng. Vì đó là duy tâm biến tướng, như bóng trong gương, có chi rằng lạ: Gương đóng bụi thì lu, lau sạch bụi thì hiện.

Mỗi khi gặp những cảnh giới trên kia đều nên quán: “Pháp vốn bình đẳng, không có hơn kém”, nên cho là bình thường, tức như: “Tâm bình thường tức là Đạo, mới có thể hàng phục tất cả lũ ma”.

Nếu cứ tự ý đặt thi, làm kệ, thì rất dễ sinh tâm, được một ít đã cho rằng đủ mà phát khởi con ma ngã mạn cống cao. Thấy tướng hảo quang minh sinh tâm vui mừng, thì mất cả chánh niệm, khiến cho phát khởi con ma hoan hỷ. Người tu niệm nên biết.

Chương X: Chánh Niệm

Vọng niệm cũng ở trong chánh niệm mà ra, nên ngoài chánh niệm ra hẳn không chi là vọng niệm. Cho nên mỗi lần vọng niệm khởi sinh, không cần bài trừ, mà chỉ biết đó là vọng niệm, nên lập tức sinh tâm chánh niệm. Sinh tâm chánh niệm thì vọng niệm tức thì tự phải tiêu diệt, nên không cần phải bài trừ.

Hãy quán cái tánh của vọng niệm vốn không, đó là pháp “Không Quán”. Đã được pháp “Không Quán”, không do thấy Phật mà khởi sinh ma hoan hỷ cống cao, cũng không thấy Phật mà khởi sinh ma ưu sầu. Chỉ bình thường tiếp tục chánh niệm, không sinh tâm tưởng gặp Phật hay là tưởng không gặp Phật. Như thế là cảnh giới chánh niệm.

Chương XI: Giải Trừ Sự Ngờ Vực

Có khi muốn gặp Phật mà không gặp được thì chớ nên vì sự không gặp mà khởi sinh điều lo rầu. Bởi sao vậy? Bởi sắc tức là không, không tức là sắc, theo Kinh Bát Nhã Tâm Kinh nói. Chỉ được cái tâm không thì hẳn không chi là hai: Thấy sắc thân Phật cũng không thấy sắc thân Phật.

Cũng có khi còn ngờ vực nghĩa Kinh Kim Cang: “Nhận sắc tướng là Phật, nhận âm thanh là Phật, thì lạc vào nẻo tà, không rõ tự tánh là Phật”. Mà sợ nỗi niệm Phật thấy Phật là sắc tướng, là thanh âm, là nẻo tà thì hãy quán sắc tướng, thanh âm đều không: “Không tức Phật”.

Nên hiểu rằng: Chẳng phải do nơi sắc tướng, thanh âm mà thấy Pháp thân Phật hay là không do nơi sắc tướng, thanh âm mà chẳng thấy Pháp thân Phật. Thế nên không cầu thấy Phật thì niệm Phật không thiết, còn chăm cầu thấy Phật lại sinh vọng niệm; mà chỉ phải mỗi niệm cầu thấy Phật cũng như không cầu, mỗi niệm không thấy Phật cũng như thấy.

Chương XII: Hiểu Và Hành

Pháp môn niệm Phật Tam muội không ngoài sự hiểu và hành.

Soạn ra các đoạn trước kia, sở dĩ muốn hành giả hiểu lý cho thấu đáo để làm theo cho khỏi lạc nẻo sai đường. Nếu chỉ biết văn cho thông, hiểu nghĩa cho rõ mà gọi là liễu ngộ, rồi không cần gì là thực hành, thì hại đạo lắm, chẳng khác nào kể các món ăn trơn, đếm của báu suông vậy thôi!

Còn như trong lúc thực hành mà diệt sạch sành sanh những điều tri giải, không còn chút tí gì lưu ở nơi tâm, mặc dầu đã hiểu lý rốt ráo, cứ một mực “Không tâm” niệm Phật, trì cái hành, diệt cái hiểu mới là tương ưng với pháp niệm Phật. Nếu còn dính mắc cái tri giải hẳn thật không chứng ngộ pháp Tam muội.

Hai điều “Hiểu biết” và “Làm theo” (giải hành), những người ơ hờ thường dễ hiểu lầm. Mà hiểu lầm thì hại to, sai một ly, đi một dặm; nghĩa là sai một mảy may, cách xa một trời một vực.

Chương XIII: Hợp Cơ Duyên

Gọi Tịnh độ tức là để đối với uế độ. Cũng như đối với bệnh mà dùng thuốc: Muốn trị bệnh bón, bệnh kiết, thì dùng đại hoằng, bã đậu; muốn chữa bệnh hàn lương, thì dùng càn cương, phụ tử.

Ở thế giới Ta bà này đủ cả năm thứ trược:

1.- Kiếp trược là kiếp có nhiều uế trược.

2.- Kiến trược là kiếp có sự hiểu biết tà vạy uế trược.

3.- Phiền não trược là nhiều điều phiền não uế trược.

4.- Chúng sinh trược là phải chịu quả báo chúng sinh khổ não uế trược.

5.- Mạng trược là mạng sống ngắn ngủi uế trược, đủ cả mười tội ác: Tham, sân, si, sát, đạo, dâm, vọng... Ác trược đã nhiều như thế kia, nếu không giảng pháp môn Tịnh độ, thì làm sao mà cứu cho được.

Tất cả những pháp môn khác vốn không tương ưng với cơ duyên quốc độ này, mặc dầu đều được giải thoát sinh tử. Thế thì, những hàng đại thiện tri thức nên hoãn lại các pháp kia để thực hành pháp Tịnh độ ngõ hầu cứu vãn cái gặp cháy mày!

Đã rõ danh nghĩa của Tịnh độ, tịnh thì không tạp, mà tạp thì tất phải trược, tuy gồm có pháp lành, cũng như dùng cây lưu ly khuấy nước trong thì trở thành đục, mất cả tánh thanh tịnh. Cho nên Thiện Đạo Hòa thượng phát minh cái thuyết: Tu tịnh nghiệp có hai thể: 1.- Chuyên tu, 2.- Tạp tu. Chuyên tu thì mười phần vãng sinh trọn vẹn. Tạp tu thì trăm phần không được một hai.

Chỉ có quyển “Tây phương xác chỉ” của Giác Minh Diệu Hạnh chú trọng cái pháp chuyên tu, thì người tu pháp Tam muội nên nhận đó là “chỉ nam” (địa bàn).

Chương XIV: Chứng Nghiệm Thành Tựu

- Hoặc có người hỏi: Không cần gặp Phật, thế nào đắc pháp Tam muội? Rốt ráo không chi được, thế nào biết đó là Tam muội?

- Niệm Phật là nhân của Tam muội, Tam muội là quả của niệm Phật, nhân ngay hẳn quả ngay. Bằng cứ y theo pháp mà niệm Phật, công phu niệm Phật thuần thục, thì thấy Phật cũng tốt, không thấy Phật cũng tốt.

Nếu niệm Phật không y theo pháp, hoặc công phu chưa thuần thục, mà có sở đắc thì tức đó là ma, còn không sở đắc thì đó là mê. Bổn tánh con người tức là Phật mà chưa được thành Phật, bởi vì nhiều kiếp đến giờ bị những nghiệp hoặc vọng tưởng nên mới khởi sinh tất cả tạp tánh: Tham, sân, si, sát, đạo, dâm, vọng, v.v... Cũng như đã chặt đứt cả tay chân, không thể liền lại; công phu niệm Phật thuần thục thì đối cảnh trần duyên không hề một mảy manh động cái tâm tham, sân si...

Như thế ấy, trong đạo pháp nhà Phật gọi “thật chết”: Diệt tâm trần tục, “thật sống”: Giác ngộ.

Giác Minh Diệu Hạnh nói: “Giết chết cái vọng tâm, tức Pháp thân ứng hiện”. Thế thì, pháp Tam muội hà tất phải tìm ở đâu!

Tất cả những thần thông diệu dụng, cảnh giới của hành giả chứng ngộ mỗi mỗi không đồng nhau. Thoảng như có đắc pháp nên vui mừng mà chẳng nên khoe khoang thổ lộ; vui mừng quá sẽ lạc nẻo ma, mà khoe khoang thổ lộ hẳn phải thất bại, nên chi phải thận trọng, phải thận trọng!