Liễu Phàm Tứ Huấn Giảng Giải Toàn Tập

LIỄU PHÀM TỨ HUẤN

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Ban biên dịch: Pháp Âm Tuyên Lưu Địa điểm: Đài Truyền Hình Phụng Hoàng, Thâm Quyến, Trung Quốc

TẬP 1

Chư vị đồng học, xin chào mọi người! Hôm nay, chúng ta có thể ở trong phòng quay của đài truyền hình Phụng Hoàng cùng thảo luận với mọi người về Liễu Phàm Tứ Huấn. Vào năm tôi 26 tuổi, khi mới tiếp xúc với Phật pháp, đây là cuốn sách đầu tiên tôi đọc. Nó có ảnh hưởng rất lớn đối với tôi, có thể nói là đã ảnh hưởng cả cuộc đời tôi. Tôi vô cùng yêu thích cuốn sách này, cũng thường đọc tụng, và đã từng giảng không ít lần. Hiện nay giảng so với trước đây, trên phương diện cảnh giới đương nhiên có nhiều điểm khác nhau, nhưng những gì giảng trước đây vẫn có thể làm tham khảo.

Tiên sinh Liễu Phàm họ Viên, ông tên Hoàng, hoàng trong “hồng hoàng xanh trắng đen”, tự là Khôn Nghi, đương thời ông là người huyện Ngô Giang, tỉnh Giang Nam. Ông sinh vào thời Minh Thế Tông, Thế Tông là Hoàng đế đời thứ 12 của nhà Minh, năm Gia Tĩnh thứ 14, tức năm 1.535 sau công nguyên. Như vậy, quý vị sẽ có một khái niệm tương đối rõ ràng, đại khái là cách chúng ta hiện nay1 hơn 500 năm. Ở sau Liễu Phàm Tứ Huấn có kèm theo một bài viết là Du Tịnh Ý Công Ngộ Táo Thần Ký, cũng là một môn học rất đáng để chúng ta học tập. Du Tịnh Ý sanh vào năm Gia Tĩnh thứ 4, lớn hơn tiên sinh Liễu Phàm 10 tuổi. Vào năm Đinh Sửu, tức là lần thứ hai tiên sinh Liễu Phàm đi thi tiến sĩ, năm đó ông 43 tuổi, còn tiên sinh Du Tịnh Ý 53 tuổi, hai người họ là cùng khoa thi. Du Tịnh Ý thi đậu, tiên sinh Liễu Phàm thi không đậu. Mãi cho đến năm Bính Tuất, tiên sinh Liễu Phàm 52 tuổi mới thi đỗ tiến sĩ. Chúng ta quan sát từ trong truyện ký sẽ thấy được, việc cả đời ông sửa sai đổi mới cũng tương đối gian khổ, không phải là chuyện đơn giản. Đặc biệt là thời gian đầu, 20 năm đầu rất gian nan; đến lúc về già, công phu thuần thục rồi nên việc đoạn ác tu thiện càng ngày càng dễ dàng hơn. Chúng ta xem nội dung:

Khi tôi còn nhỏ cha đã qua đời.

“Tôi” là tiên sinh Liễu Phàm tự xưng, “đồng niên” là lúc còn nhỏ. Căn cứ theo “học thuyết lập mạng”, chúng ta biết ông chắc chắn mất cha trước năm 15 tuổi. Làm sao biết được? Vì lúc ông gặp Khổng tiên sinh là năm 15 tuổi, bởi vậy chắc chắn là trước năm 15 tuổi.

Mẹ tôi bảo tôi từ bỏ con đường công danh khoa cử để theo

học nghề y.

“Cử nghiệp” nghĩa là đọc sách cầu lấy công danh. Mẹ ông nói với ông, không nhất định phải đọc sách cầu công danh nữa, mà khuyên ông học nghề y.

Học y có thể duy trì cuộc sống, lại có thể cứu giúp người

khác. Học y có lợi ích, có thể tự nuôi thân, cũng có thể cứu giúp những người bệnh khổ.

Hơn nữa, nếu có thể tinh thông y thuật thì sẽ trở thành danh

y nổi tiếng. Đó là tâm nguyện trước đây của cha con. Nếu con thật sự học tốt nghề y thì tương lai có thể trở thành danh y, đây là nguyện vọng của cha con đối với con.

Sau đó ở chùa Từ Vân, tôi gặp một ông lão tướng mạo phi phàm, râu dài phất phới, phong thái nhẹ nhàng như tiên ông. Tôi cung kính hành lễ với ông.

Sau đó, “hậu” là năm ông 15 tuổi, tức là năm 1.549 sau công nguyên, tại chùa Từ Vân ông gặp một cụ già. “Tu nhiêm vĩ mạo”, “tu nhiêm” là râu dài phất phới, tướng mạo phi phàm. Nhìn thấy phong thái nhẹ nhàng như tiên ông, không giống như người phàm, sau khi ông nhìn thấy thì rất kính lễ đối với người này. Do đây có thể biết, tiên sinh Liễu Phàm từ nhỏ được dạy bảo rất tốt. Tuy còn rất trẻ, mới 15 tuổi nhưng rất hiểu quy củ xử sự đối nhân tiếp vật, vậy mới có thể khiến người hoan hỷ, khiến người quý mến.

Ông lão nói với tôi. Cụ già này nói với ông.

Cậu là người trong quan trường.

Ông lão này hình như biết xem tướng, vừa gặp liền nói, cậu có số làm quan. Năm sau sẽ thi đỗ tú tài. “Tấn học” tức là sang năm cậu sẽ thi đậu tú tài.

Vì sao không đọc sách.

Vì sao cậu không đọc sách? Vì sao cậu không lo đọc sách mà đi dạo khắp nơi ở bên ngoài vậy? Tôi liền nói rõ nguyên nhân.

Ông liền [kể rõ chuyện] mẹ ông dạy ông đừng đọc sách nữa, [mà chuyển sang] học y. Ông đi khắp nơi ở bên ngoài, có thể là đi hái thuốc. Bởi vì 15 tuổi học y, vậy nhất định là học nghề, hoặc là đi theo đại phu, hoặc là học nghề trong tiệm thuốc. Điều này chúng ta đều có thể tưởng tượng được. Cho nên, ông đem ngọn nguồn nói với vị đạo trưởng này. Và hỏi tên họ của ông, nhà ở đâu.

Ông thỉnh giáo quý tánh của ông cụ này, từ đâu đến?

Ông lão trả lời rằng: “Ta họ Khổng, người Vân Nam”.

Ông nói với Liễu Phàm, ông họ Khổng, người Vân Nam.

Ta được chân truyền thuật Hoàng Cực Số của tiên sinh

Triệu Khang Tiết.

Hoàng Cực Số Chánh Truyền của Thiệu Khang Tiết, hiện nay được thu thập trong Tứ Khố Toàn Thư. Tôi từng mở ra xem, nói thật là xem không hiểu, sách này hoàn toàn thuộc về toán học cao cấp.

Trong sách này không những có thể nói về vận mệnh của một người, mà còn nói đến vận mệnh của quốc gia, vận mệnh của thế giới, hoàn toàn đoán định theo quẻ số trong Kinh Dịch.

Theo số mạng thì ta nên truyền lại cho cậu. Từ trên định số mà nói, thì tôi nên truyền cho cậu. Bạn xem vị đạo trưởng này lần đầu tiên gặp Liễu Phàm, làm sao biết có thể truyền cho ông? Trong này chắc chắn có học vấn lớn, loại học vấn này rất giống với phương pháp truyền đạo của tổ sư đại đức trong Tông môn, Giáo hạ của nhà Phật.

Tôi liền mời ông lão ấy về nhà, đem mọi việc trình lên với

mẹ.

Tiên sinh Liễu Phàm đưa cụ già ấy về nhà gặp mẹ ông, và trình bày với mẹ.

Mẹ nói: “Phải tiếp đãi ông chu đáo, rồi mời ông đoán mạng

cho con thử xem”, những việc rất nhỏ ông đoán đều chính xác. Người mẹ bảo: Hãy tiếp đãi ông thật tốt, thử xem ông có đoán đúng hay không? Kết quả vừa thử, quả nhiên ông bói rất chính xác. Tôi bèn khởi lên ý niệm muốn đọc sách.

Từ chỗ này, Liễu Phàm đối với những lời đạo trưởng đoán cho ông, ông đã có niềm tin, ông lại sanh khởi ý niệm muốn đọc sách. Tôi thương lượng với anh họ tên là Thẩm Xứng.

Ông thương lượng với anh họ của mình, anh họ nói:

Anh bảo: “Tiên sinh Uất Hải Cốc ở nhà Thẩm Hữu Phu dạy tư thục, anh đưa em đến trọ học ở đó sẽ rất thuận tiện”. Do vậy, tôi lạy tiên sinh Uất Hải Cốc làm thầy.

Anh họ đưa ông đến chỗ của tiên sinh Uất Hải Cốc, Uất Hải Cốc ở đó dạy tư thục. “Khai quán” chính là dạy tư thục. Người anh họ gửi Liễu Phàm đến đó học nội trú. Tiên sinh Liễu Phàm bèn lạy tiên sinh Uất Hải Cốc làm thầy.

Khổng tiên sinh đoán mạng cho tôi khi thi huyện đứng thứ

14, thi phủ đứng thứ 71, thi đề học đứng thứ 9.

Khổng tiên sinh xem cho Liễu Phàm, ông nói: Sang năm cậu lên huyện thi tú tài, thi huyện đứng thứ 14, thi phủ đứng thứ 71, thi đề học đứng thứ 9, “đề học” là thi tỉnh. Lúc đó thi tú tài phải thông qua ba cửa này. Sang năm đi thi, sang năm là 16 tuổi, năm 16 tuổi đi thi quả nhiên thi đậu, hơn nữa thứ hạng hoàn toàn phù hợp.

Sang năm đi thi thứ tự ở ba nơi đều đúng như Khổng tiên

sinh đã dự đoán.

Có thể thấy tài bói toán của Khổng tiên sinh không tệ, rất cao minh. Ông không phải là hàng thuật sĩ giang hồ, mà là một chuyên gia thuật số thật sự tài giỏi, người ta thường gọi là chuyên gia đoán mạng. Ông có tài thật sự, không phải giả.

Lại đoán cát hung họa phước cả đời cho tôi. Đã linh nghiệm như vậy, thì mời ông xem giùm lành dữ họa phước trong đời mình.

Ông nói năm nào sẽ thi đỗ hạng mấy, năm nào sẽ được chọn

làm lẫm sinh.

“Lẫm” cũng là một cấp bậc trong tú tài, tương đương với học sinh được nhận học bổng hiện nay. Lẫm là nhận lương thực, nó có số người nhất định, cần phải có chỗ trống, chức vụ còn bỏ trống, thi đậu tú tài vị trí cao nhất, mới được bổ sung dần vào, đây gọi là bổ lẫm.

Năm nào sẽ được chọn làm cống sinh.

Cống sinh lại cao hơn lẫm sinh một bậc, nhưng vẫn là tú tài.

Trong tú tài phân chia rất nhiều cấp bậc, cống sinh là cao nhất, lẫm sinh thứ nhì.

Sau khi xuất cống, đến năm đó sẽ được chọn làm huyện

trưởng tỉnh Tứ Xuyên.

Sau khi ông làm cống sinh, đến năm đó thì cống sinh đã đủ tư cách vào học ở thái học. Cho nên lúc đó sẽ học trong thái học, thái học là trường đại học do quốc gia thành lập, Thời xưa chỉ có một trường, gọi là Quốc tử giám. Thái học đều thành lập ở thủ đô, thành lập ở kinh thành. Thời nhà Minh có hai trường Quốc tử giám, vì sao vậy? Khi Minh Thái Tổ xây dựng đất nước thì đóng đô tại Nam Kinh, vì thế Nam Kinh có Quốc tử giám. Về sau đến thời Thành Tổ, vua Thành Tổ dời đô đến Bắc Kinh, cho nên Bắc Kinh cũng có Quốc tử giám. Như vậy đất nước thời nhà Minh trở thành có hai trường đại học, thường thức này chúng ta cần phải biết. Cống sinh trở lên mới có tư cách vào học trong Quốc tử giám. Đây là đến năm nào đó sau khi xuất cống sinh, cậu sẽ được tuyển làm huyện trưởng ở Tứ Xuyên, “đại doãn” là huyện trưởng.

Cậu nhận chức huyện trưởng 3 năm rưỡi thì sẽ từ chức về

quê. Ông nhận chức 3 năm rưỡi thì phải cáo lão hồi hương. Vì sao vậy?

Vào giờ Sửu, ngày 14 tháng 8, năm 53 tuổi.

Xem một cách rất chuẩn xác. Sẽ mất tại nhà.

Ông sẽ mất tại nhà, thọ mạng của ông đã hết rồi.

Đáng tiếc cậu không có con trai. Trong mạng của ông không có con trai.

Tôi ghi chép từng điều lại, và nhớ kỹ trong tâm.

“Bị lục” nghĩa là từng việc, từng việc mà Khổng tiên sinh nói ông đều ghi chép lại. Đây là thời vận trong suốt cuộc đời của ông.

Từ đó về sau, hễ đến kỳ thi, thứ hạng thi trước sau đều đúng như dự đoán của Khổng tiên sinh.7

“Huyền” nghĩa là ông đã đoán chắc. Về sau, mỗi năm đọc sách thi cử, vị thứ đều đúng như Khổng tiên sinh dự đoán, không sai chút nào. Trong này có xen vào một việc là:

Chỉ có một lần, Khổng tiên sinh đoán tôi khi làm lẫm sinh

phải nhận đủ 91 thạch 5 đấu gạo thì mới được lên cống sinh. Tức khi ông làm lẫm sinh, ông lãnh lương thực của quốc gia, quốc gia phân phối lương thực cho ông, như ngày nay chúng ta gọi là học sinh được nhận học bổng. Ông sẽ được nhận bao nhiêu gạo? Được nhận 91 thạch 5 đấu thì ông liền xuất cống. Hay nói cách khác, ông từ lẫm sinh thăng lên cống sinh. Nhưng khi tôi nhận được hơn 70 thạch gạo thì Tôn sư họ Đồ liền phê chuẩn cho tôi làm cống sinh, nên trong tâm tôi có chút hoài nghi về sự tiên đoán của Khổng tiên sinh. Lúc Khổng tiên sinh xem cho Liễu Phàm đã nói ông nhận được 91 thạch 5 đấu thì mới có thể xuất cống, nhưng khi ông nhận được hơn 70 thạch gạo thì lúc này Đồ tôn sư, “Tôn sư” nghĩa là Đề học đương thời, quản lý giáo dục của một tỉnh, tương đương với trưởng phòng giáo dục hiện nay. Ông được phê chuẩn bổ cống sinh, bổ cống sinh nghĩa là xuất cống. Trong lòng ông thấy nghi hoặc, vì sao điều này không đúng? Khổng tiên sinh đoán sai việc này rồi.

Sau đó, quả nhiên bị vị quan thay quyền họ Dương bác bỏ. Đồ tôn sư phê chuẩn bổ cống, văn kiện đưa lên nhưng bị quan thay quyền, “thự ấn” là thay quyền, bị ông Dương đang thay quyền gạt bỏ, không chấp nhận Liễu Phàm bổ cống. Mãi đến năm Đinh Mão. Năm Đinh Mão là năm đầu tiên Minh Mục Tông Càn Khánh lên ngôi, lúc này tiên sinh Liễu Phàm 33 tuổi. Chư vị nghĩ thử xem, 16 tuổi ông thi đậu tú tài, mãi đến 33 tuổi mới làm cống sinh, mười mấy năm, thời gian dài như vậy. Mãi đến năm Đinh Mão. Tôn sư Ân Thu Minh thấy bài thi dự bị của tôi trong trường thi thì cảm thán rằng: “Năm bài sách luận trong bài thi này giống như năm bản tấu chương dâng lên Hoàng thượng vậy”. Lúc này đốc học, tức là tiên sinh Ân Thu Minh là vị quan quản lý giáo học. Trong lúc rảnh rỗi, ông đem những bài thi của các tú tài trước đây, lấy những bài thi bị đánh rớt ra xem lại từ đầu. Đột nhiên thấy bài thi của tiên sinh Liễu Phàm viết rất hay, cho nên liền cảm thán nói rằng: Ông viết năm bài văn này giống như năm bài tấu chương vậy. Kiến giải và chữ nghĩa của ông đều rất hay, có thể sánh với tấu chương của các vị đại thần dâng lên Hoàng đế.

Làm sao có thể chôn vùi tài năng của một Nho sinh có học vấn uyên bác, thâm sâu như vậy được?

“Bác” là nói ông có hiểu biết sâu rộng, học thức rất phong phú.

“Hợp” là nói ông hiểu về lý luận rất thấu triệt. “Yêm” tức là nghĩa văn của ông rất thấu đáo, công phu toàn diện, văn chương như thế rất khó gặp được. Ông nói không thể để người có học vấn, có đức hạnh, có năng lực như vậy bị chôn vùi đến già, suốt đời làm một tú tài nghèo được.

Bèn chiếu theo công văn trình lên huyện lần trước phê

chuẩn cho tôi được bổ cống. Lại một lần nữa xin cho Liễu Phàm được bổ cống, lần này đã được phê chuẩn.

Lúc ấy, cộng cả số gạo đã ăn trước đây quả nhiên là 91

thạch 5 đấu. Khổng tiên sinh đoán không sai chút nào, đích thực ông làm lẫm sinh, nhận đủ 91 thạch năm đấu gạo thì mới có thể xuất cống. Từ việc đó tôi càng tin chắc rằng sự thăng trầm của một người đều đã được định sẵn trong mạng, mọi việc nhanh hay chậm đều có thời gian nhất định, nên đối với mọi việc tôi rất bình thản, không mong cầu gì nữa.

Đến lúc này ông hoàn toàn khẳng định, tin rằng con người đều có vận mệnh, vận mệnh chậm hay nhanh đều có thời gian, không thể cưỡng cầu. Do đó tâm ông định lại, không có vọng niệm, thật sự làm được “không tranh với người, không cầu nơi đời”. Cho nên tôi nói, người như vậy gọi là phàm phu tiêu chuẩn. Chúng ta làm phàm phu đều không chuẩn, từ sáng đến tối suy nghĩ lung tung, vọng cầu khắp nơi nhưng không cầu được. Số mạng có thì cuối cùng sẽ có, số mạng không thì đừng có vọng cầu, làm sao mà cầu được?

Sau khi làm cống sinh tôi đến Bắc Kinh.

Sau khi làm cống sinh thì ông đến Yên Đô, đến Bắc Kinh, đến Bắc Kinh đương nhiên là có thể muốn xem thử trường đại học quốc gia ở đó. Tôi nghĩ ông nhất định sẽ đến hai trường đại học để tìm hiểu một chút, xem rốt cuộc nên chọn học ở đâu,điều này chúng ta có thể tưởng tượng được.

Tôi ở lại kinh đô 1 năm, suốt ngày tĩnh tọa, hết thảy kinh

sách đều không xem. Vì sao vậy? Bởi vì cuộc đời đều có số mạng, nghĩ gì đi nữa cũng chỉ phí công, cho nên không khởi vọng niệm nữa. Nói thực, ông bị vận mệnh trói buộc, không còn cách nào khác. Chúng ta thấy tình hình này của tiên sinh Liễu Phàm đáng được thông cảm, cũng rất đáng thương.

Năm Kỷ Tỵ trở về. Kỷ Tỵ là năm sau, năm sau ông từ Bắc Kinh trở về phương Nam.

Vào học trong Quốc tử giám ở Nam Kinh.

Lúc này tiên sinh Liễu Phàm 35 tuổi, “Nam Ung” là Quốc tử giám của Nam Kinh. Có thể thấy ông đã tìm hiểu rất rõ ràng, ông chọn trường đại học ở Nam Kinh, muốn đến trường này học. Lúc chưa vào học.

Là còn chưa đi học, trước khi vào học.

Trước tiên, tôi đi thăm hỏi thiền sư Vân Cốc.

Lúc chưa vào học, nghe nói trên núi Thê Hà, núi Thê Hà ở Nam Kinh. Hiện nay Nam Kinh có ngôi chùa Thê Hà, ông đến núi Thê Hà thăm thiền sư Vân Cốc.Vân Cốc là hiệu của đại sư, pháp danh của ngài là Pháp Hội, cho nên ở đây gọi ngài là “Hội Thiền sư”, đây là tôn xưng ngài. Thiền sư Vân Cốc là một bậc đại đức, một vị cao tăng trong Phật giáo đương thời. Lúc này thiền sư Vân Cốc đã 69 tuổi, tiên sinh Liễu Phàm 35 tuổi, thiền sư lớn hơn Liễu Phàm 34 tuổi. Liễu Phàm đi gặp thiền sư năm 35 tuổi, đây cũng là lần gặp đầu tiên. Phần sau truyện ký chúng ta thấy được, hành nghi của thiền sư Vân Cốc, đạo phong của ngài. Ngài là bậc thật sự khai ngộ. Tuy xuất gia lúc còn rất trẻ, khi xuất gia cũng giống như hiện nay vậy, làm những việc kinh sám Phật sự. Nhưng tính chất của kinh sám Phật sự lúc đó hoàn toàn khác chúng ta hiện nay. Sau đó ngài hiểu được, xuất gia làm những chuyện này không có chút liên quan gì đến việc “liễu sanh tử, xuất tam giới”. Tôi không phải vì điều này mà xuất gia, xuất gia như vậy chẳng khác nào để duy trì cuộc sống của bản thân mà thôi, cho nên sanh tử là việc lớn; 19 tuổi ngài đi tham học, tầm sư học đạo, về sau ngài quả thực đã thành tựu. Sau11 khi khai ngộ, ngài ở trong chùa nhưng ẩn giấu tài năng, chuyên làm những việc nặng nhọc, ngài làm những việc nặng nhọc mà người khác không muốn làm. Về sau, có một số danh sĩ và quan viên địa phương phát hiện ra ngài, ngài là một bậc cao tăng thật sự có đạo; cho nên họ giúp đỡ ngài, hy vọng khôi phục đạo tràng ở núi Thê Hà. Ngài không hề màng đến danh văn lợi dưỡng, liền giới thiệu một pháp sư khác đến đó làm trụ trì, phương trượng. Sau khi phục hưng đạo tràng, ngài ở một nơi rất kín đáo sau núi, kiến tạo một nơi tu hành nhỏ cho mình. Chỗ này gọi là “Thiên Khai Nham”, rất ít người đến, một mình ngài ở đó tu khổ hạnh. Tôi nghĩ, tiên sinh Liễu Phàm đi thăm ngài nhất định là đến đây, đến Thiên Khai Nham, nhất định là ở đây. Bởi vì lúc này pháp sư đã 69 tuổi, pháp sư viên tịch năm 75 tuổi, cũng chính là năm 1.575, năm đó tiên sinh Liễu Phàm 41 tuổi. Cho nên, khoảng thời gian từ lúc tiên sinh Liễu Phàm gặp thiền sư cho tới khi thiền sư viên tịch cũng không lâu lắm, chỉ có 7 năm.

Chúng tôi nghĩ, nhất định là ngài ở tại Thiên Khai Nham, trên núi

Thê Hà.

Bình thường đại sư tiếp chúng, bất luận ai đến thăm ngài, ngài thường thảy một chiếc bồ đoàn và bảo người ấy ngồi xuống đó, dạy quý vị tham: “Mặt mũi vốn sẵn có lúc cha mẹ chưa sanh ra”.

Không nói câu nào cả, suốt ngày không nói câu nào, đều ở trong định. Tiên sinh Liễu Phàm đến thăm ngài, chắc cũng không ngoại lệ.

Quý vị xem.

Ở núi Thê Hà, hai người ngồi đối diện với nhau trong một

căn phòng, ba ngày ba đêm không hề hôn trầm hay ngủ nghỉ.

Ngài cùng với tiên sinh Liễu Phàm, ngồi trong thiền đường, ba ngày ba đêm không nói một câu nào.

Thiền sư Vân Cốc hỏi: “Một người sở dĩ không thể thành

thánh nhân, chỉ là do họ bị vọng niệm trói buộc”.

Đặc biệt là người tu hành, vì sao người tu hành không thể thành tựu? Vì vọng niệm quá nhiều, vọng tưởng phân biệt chấp trước quá nhiều, tâm không định lại được.

Ông đã ngồi ở đây ba ngày rồi, nhưng ta không thấy ông khởi một vọng niệm nào, như vậy là sao?

Ông rất kỳ lạ! Ông đã ngồi ở đây ba ngày, không thấy ông khởi một vọng niệm nào. Không thấy ông khởi lên một vọng niệm nào, như vậy là sao? Thiền sư Vân Cốc rất hiếu kỳ! Bình thường ngài rất ít nói, nhưng đến lúc gặp tiên sinh Liễu Phàm thì ngài nói với ông rất nhiều, không đơn giản, đây cũng là nhân duyên đặc biệt. Chúng ta phải hiểu đạo lý trong đây, giữa người với người đích thực có thời tiết nhân duyên. Tiên sinh Liễu Phàm gặp thiền sư Vân Cốc mới bắt đầu thay đổi vận mệnh. Học vấn lập mệnh là do thiền sư Vân Cốc truyền thụ cho ông.

Tôi trả lời rằng: “Vận mệnh của con đã được Khổng tiên sinh dự đoán hết rồi; vinh nhục, sống chết đều có định số, dù muốn vọng tưởng cũng không còn gì để vọng tưởng nữa”.

Trước đây tôi đọc đến câu này, tôi nghĩ tiên sinh Liễu Phàm lúc này là một phàm phu tiêu chuẩn, cũng không tệ. Suốt đời sống qua ngày theo vận mệnh, đến 53 tuổi sẽ mất tại nhà. Cả đời không có lỗi lầm gì lớn, đời sau tuyệt đối không đọa vào ba đường ác, ông là phàm phu tiêu chuẩn.Vận mệnh của ông được Khổng tiên sinh đoán chắc rồi. “Vinh nhục sống chết, đều có định số”, câu này đồng thời cũng nói với chúng ta, chúng ta cũng không ngoại lệ. Phàm phu chỉ cần có ý niệm thì bạn chắc chắn có định số. Cũng chính là nói, chỉ cần bạn có vọng niệm thì bạn không thể không có định mệnh, nếu không có vọng niệm thì bạn đã vượt khỏi vận mệnh rồi. Tuy tiên sinh Liễu Phàm có thể cải tạo vận mệnh, nhưng ông chỉ có thể thay đổi, không thể siêu vượt. Thiền sư Vân Cốc rất tuyệt vời, vì sao không dạy ông phương pháp cao hơn một bậc, dạy ông thoát khỏi vận mệnh? Điều này cũng phải quán căn cơ để dạy, Phải xem căn cơ của tiên sinh Liễu Phàm, thiên phú của ông. Những bậc cao tăng có đạo đức đều có năng lực quán cơ, xem quý vị là thượng căn, trung căn hay là hạ căn để tùy cơ mà thuyết pháp.Vì thế tất cả chúng sanh gặp được những bậc cao nhân này, không ai mà không được lợi ích. Chúng ta xem tiên sinh Liễu Phàm, ông thuộc hàng căn tánh bậc trung, ông không phải hàng thượng căn, mà thuộc hàng trung căn. Đối với hàng trung căn, đương nhiên không thể nói thượng pháp, nói thượng pháp họ không thể tiếp nhận. Vì thế, nói pháp quan trọng nhất là khế cơ, pháp không khế cơ thì chẳng khác gì nói lời vô ích. Điều này trong kinh Phật gọi là nói lời vô ích, nói như hiện nay gọi là phí lời, thừa lời, cho nên nhất định phải khế lý khế cơ.

Chúng ta phải tin chắc rằng, bất kỳ ai cũng có vận mệnh, cũng có định số, chỉ là bản thân không biết mà thôi! Bản thân không biết, hay nói cách khác, cả đời này của bạn chắc chắn là bước đi một cách mù mờ. Tiên sinh Liễu Phàm được người đoán chắc số mạng nên ông rất rõ ràng, đời này phương hướng và mục tiêu ông đi rất rõ ràng tường tận, ông chỉ đi đúng theo vận mệnh đã sắp đặt. Chúng ta rất đáng thương, chúng ta không biết vận mệnh của mình. Cho nên, trong biển lớn mênh mông này là bước đi trong vô định. Nếu như tùy thuận theo phiền não, trong lúc lần mò sẽ tạo ra rất nhiều tội nghiệp; những tội nghiệp này sẽ làm tổn giảm phước báo của chúng ta, giảm thọ mạng của chúng ta, thông thường gọi là tổn thọ, giảm thọ mạng của chúng ta. Trong xã hội ngày nay, tình hình như vậy có thể nói là ở khắp mọi nơi. Nếu người thiện căn phước đức sâu dày, tuy họ không biết vận mệnh của chính mình, nhưng tâm địa lương thiện, không có những suy nghĩ hoang đường. Giữ tâm, hành sự đều có thể giữ quy củ, không làm những chuyện trái đạo lý, không làm những điều tổn người lợi mình. Tuy không biết vận mệnh của chính14 mình, nhưng nhất định sẽ giúp mình tăng phước, giúp mình tăng thọ, trong vô tình mà được phước báo.

Nhưng hiện nay, hoàn cảnh lớn trong xã hội của chúng ta không tốt, điều này trong lịch sử, xưa nay trong và ngoài nước chưa từng có. Trong hoàn cảnh lớn này, con người là phàm phu, không thể không bị hoàn cảnh làm ảnh hưởng. Hoàn cảnh bất thiện thì chúng ta ngày ngày sẽ bị điều bất thiện ảnh hưởng. Nói cách khác, chúng ta có rất nhiều cơ hội tạo nghiệp bất thiện, hơn nữa không hay không biết mà tạo nghiệp, điều này rất đáng sợ! Trước kia khi tôi đi cầu học, thầy Lý kể cho chúng tôi nghe một câu chuyện, không phải nói cho riêng mình tôi, mà khi lên lớp thầy kể cho học trò chúng tôi nghe. Thầy nói thời xưa, có một nơi xảy ra vụ án mạng trái với luân thường, đó là con trai giết cha. Điều này đối với thời xưa là một vấn đề rất đáng sợ, đây là một chuyện nghiêm trọng. Việc này được tâu lên Hoàng đế, đương nhiên người con này bị xử tử hình. Hoàng đế hạ lệnh, cách chức huyện trưởng ở nơi đó để xét xử, huyện trưởng phạm lỗi gì? Nơi đó là khu vực ông cai trị, là vùng ông giáo hóa, ông giáo hóa như thế nào mà lại có một kẻ đại nghịch bất đạo như thế? Việc giáo dục của ông thất bại, nên huyện trưởng bị cách chức. Tuần phủ ghi lại lỗi, Tuần phủ là tỉnh trưởng đương thời, ông ghi chép lại lỗi này. Loại xử phạt hành chánh này vẫn là thứ yếu, triều đình hạ lệnh, lúc đó các huyện đều có tường thành, tường thành bị phá bỏ một góc. Hoàng đế hạ lệnh phá bỏ một góc tường thành, nghĩa là gì? Nghĩa là huyện này của quý vị đã xuất hiện một kẻ đại nghịch bất đạo như vậy, đây là sự sỉ nhục của tất cả mọi người trong huyện này.

Hiện nay trên báo và tạp chí, chúng ta thường thấy tình trạng giết cha, giết mẹ rất nhiều. Nếu bạn so sánh giáo dục thời xưa với giáo dục bây giờ, thì chúng ta sẽ hiểu vì sao xã hội thời xưa có thể an định, có nền trị an lâu dài, nhân dân thật sự có đời sống hạnh phúc mỹ mãn. Quay đầu lại xem ngày nay, bất luận là giàu có hay bần tiện, dù là người có tài sản bạc tỉ, họ sống có hạnh phúc không? Không hạnh phúc. Họ có an vui không? Họ không an vui, cuộc sống của họ rất đáng thương. Nói hơi khó nghe một chút, đó không phải là sống đời sống của con người. Đây rốt cuộc là nguyên nhân gì, chúng ta từng nghĩ đến chưa? Trong này đều có định số, mỗi ngày chúng ta khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác đều có cộng trừ nhân chia. Mức độ cộng trừ nhân chia không lớn, có lẽ khoảng cách không vượt qua số mệnh của chúng ta quá nhiều, cho nên đoán mệnh xem tướng thông thường đều có thể xem rất chính xác. Nếu mức độ niệm thiện niệm ác, hành vi thiện hành vi ác của chúng ta rất lớn, bạn làm việc thiện lớn hoặc việc ác lớn thì sẽ thay đổi định số của bạn. Nếu số mạng không tốt mà bạn làm việc thiện lớn thì nó sẽ thay đổi thành tốt. Số mạng bạn vốn rất tốt, nhưng nếu bạn tạo việc ác lớn thì tốt cũng biến thành xấu.

Người phàm không thể tránh được, đặc biệt là trong xã hội ngày nay. Xã hội ngày nay, chẳng có điều gì mà không mê hoặc con người, như vậy thì tâm người làm sao định cho được? Cho nên ngày nay tu đạo, ngày nay nghiên cứu học vấn không dễ thành tựu. Trong thời đại này mà có thể thành tựu được học nghiệp và đạo nghiệp, thì đều là thiện căn phước đức nhân duyên sâu dày. Nếu không có thiện căn phước đức sâu dày thì đều không thể thành tựu. Có thiện căn thì bạn mới có thể hiểu được lý lẽ, có phước đức thì bạn mới không bị động tâm. Đối diện với tất cả mê hoặc đều không khởi tâm động niệm, đây là công phu thật sự, đây là phước đức thật sự.

Trường học là nơi dạy học, cửa Phật là nơi tu hành, các bậc cổ đức thời xưa vì sao phải chọn nơi rừng núi, chỗ ít có dấu chân người? Thực tế mà nói, mục đích chính là tránh xa sự mê hoặc của xã hội, khiến tâm chúng ta dễ định lại mà thôi, hiện nay rất khó! Tuy tôi học Phật giảng kinh nhiều năm như vậy, nhưng rất nhiều đạo tràng của Phật giáo, tôi đều chưa từng đến đó. Ở Trung quốc, tôi mới đến núi Cửu Hoa và núi Nga Mi. Hiện nay, những đạo tràng này đường quốc lộ đã mở đến tận chùa, rất tiện lợi cho du khách, ngày xưa không thuận tiện cho lắm. Hồi nhỏ, tôi là người An Huy, quê ở Lô Giang, cách núi Cửu Hoa không xa lắm. Nhưng trước đây muốn lên núi phải đi 3 ngày, bây giờ đi xe hơi 3 tiếng đồng hồ. Trước đây phải đi 3 ngày, thật sự cần phải có thành ý. Còn có người “tam bộ nhất bái”, như vậy phải mất khoảng 7 đến 10 ngày, từ quê nhà chúng tôi, rất kiền thành lạy đến núi Cửu Hoa. Chọn những nơi này, chẳng qua là do giao thông không thuận tiện, không thuận tiện cho du khách, không thích người khác đến đây. Hoàn cảnh của chúng ta như vậy mới yên tĩnh, không bị người khác phá hoại. Bây giờ đã mở đường quốc lộ, trong chùa đều lắp đặt truyền hình, vậy thì xong rồi! Sự ô nhiễm đã xâm nhập vào trong. Hiện nay tu đạo rất khó, khó vô cùng!

Tôi ở nước ngoài nhiều năm như vậy, mãi đến năm nay chúng tôi mới chọn thành phố nhỏ Toowoomba của Úc, ở trên núi, là thành phố núi. Thành phố nhỏ này chỉ có 80.000 người, hơn nữa người ở đây lại rất bảo thủ, đối với thời đại này mà nói đó là một hoàn cảnh rất tốt, rất hiếm có để nghiên cứu học vấn và tu đạo. Không được chọn nơi đô thị, sức mê hoặc của đô thị rất lớn, không có định lực thì chắc chắn không thể thành tựu. Thế giới muôn màu muôn sắc, bạn làm sao mà tu hành cho được? Năm 1977, tôi giảng kinh ở Hồng Kông, đồng tu ở đó nói với tôi, hòa thượng Hư Vân từng đến Hồng Kông. Đồng tu Hồng Kông muốn giữ hòa thượng ở lại định cư, Nhưng hòa thượng nói, nơi đây là thế giới muôn màu, không thích hợp tu hành. Bởi vậy, ở chưa được mấy ngày thì hòa thượng liền trở về Trung Quốc, vì sao vậy?

Vì sức mê hoặc quá lớn, tâm danh lợi quá nặng, không phải nơi để tu hành. Nếu có thái độ giống như tiên sinh Liễu Phàm, vậy thì được, ông biết vận mệnh của mình đã bị đoán trước rồi. Vọng tưởng cũng vô ích, nên tâm ông rất an định. Vừa nói rõ nguyên do thì thiền sư Vân Cốc bật cười lớn.

Thiền sư Vân Cốc cười nói: “Ta ngỡ ông là bậc hào kiệt xuất

chúng, hóa ra ông chỉ là một kẻ phàm phu”.

Tôi vốn tưởng rằng ông là bậc anh hùng hào kiệt. Thế nào gọi là hào kiệt? Là bạn có thể làm được những việc mà người thường không làm được, người này chính là anh hùng, chính là hào kiệt. Ba ngày ba đêm không khởi một vọng niệm nào, không phải người thông thường có thể làm được, tiên sinh Liễu Phàm có thể làm được. Hỏi tiếp nguyên nhân vì sao? Vì có người đoán chắc số mạng rồi, nên vọng tưởng cũng vô ích, như vậy mới không vọng tưởng nữa. Đây là phàm phu, đây là một phàm phu tiêu chuẩn.

Chúng ta phải thật sự từ chỗ này mà tỉnh ngộ trở lại. Xem thiền sư Vân Cốc dạy bảo ông như thế nào, giáo hóa ông ra làm sao, làm thế nào đem những quan niệm sai lầm của ông xoay chuyển lại, đây là học vấn thật sự. Tiên sinh Liễu Phàm có thể tiếp thu được là do thiện căn của ông, nhà Phật nói có thiện căn thì mới có thể hiểu rõ, có thể tin sâu không nghi, còn y giáo phụng hành là phước đức của ông. Có thiện căn, có phước đức, lại gặp được một bậc thiện tri thức tốt như vậy dẫn dắt ông, đây là nhân duyên. Thiện căn, phước đức, nhân duyên, đầy đủ cả ba điều kiện này thì ông sẽ thành tựu, ông có thể thay đổi vận mệnh của mình, đạo lý ở chỗ này.

Tốt rồi, hôm nay chúng ta giảng đến đây.

TẬP 2

18 Chư vị đồng học, xin chào mọi người!

Phần trước đã nói đến tiên sinh Liễu Phàm đi tham bái thiền sư Vân Cốc, hai người đối diện ba ngày ba đêm trong thiền đường không khởi một ý niệm nào. Thiền sư Vấn Cốc rất hiếu kỳ, hỏi ông: Nguyên nhân tại sao? Tiên sinh Liễu Phàm nói vận mệnh của mình đã được Khổng tiên sinh đoán chắc rồi, suốt 20 năm qua không hề sai lệch chút nào, ông khởi tâm động niệm cũng đều là vô ích, do đó tâm rất an định. Nghe xong thiền sư Vân Cốc nói với Liễu Phàm, đời này ông bị vận mệnh trói buộc bởi vì ông còn có vọng niệm, đây không thể xem là công phu, chỉ có thể nói là một phàm phu tiêu chuẩn. Tiên sinh Liễu Phàm sau khi nghe xong, liền thỉnh giáo lại

Thiền sư:

Tôi liền hỏi: “Vậy số mạng có thể tránh được sao?” Thiền sư Vân Cốc nói: “Mệnh do ta tạo, phước tự mình cầu. Trong hết thảy kinh sách đều nói đạo lý này, quả thực là lời giáo huấn rất hay. Trong kinh Phật của chúng ta nói: Cầu phú quý được phú quý, cầu con trai con gái được con trai con gái, cầu trường thọ được trường thọ. Vọng ngữ là giới cấm quan trọng trong nhà Phật, lẽ nào chư Phật Bồ-tát lại dối gạt người sao?”

Trong đoạn này có ý nghĩa rất thâm sâu, tiên sinh Liễu Phàm hỏi: Con người có vận mệnh, vậy có thể tránh được vận mệnh không? Ông đưa ra câu hỏi như thế. Thiền sư nói: “Mệnh do ta tạo, phước tự mình cầu”. Trong hai câu này có học vấn rất lớn. Trước tiên chúng ta phải hiểu, phàm phu trong lục đạo đều không thoát khỏi số mệnh, số mệnh từ đâu mà có? Cổ thánh tiên hiền, chư Phật Bồ-tát, các ngài là người tái lai, nên hiểu chân tướng sự thật này rất thấu triệt, không chút sai lầm, chúng ta phải tin tưởng điều này. Nếu dùng cách nói của các nhà khoa học hiện nay thì chính là tầng không gian có vô hạn chiều. Giống như họ nói không gian ba chiều, không gian bốn chiều, không gian năm chiều. Về mặt lý luận mà nói, số19 chiều của không gian là vô hạn. Chúng ta sanh vào cõi người, chỉ sống trong không gian ba chiều. Chúng sanh sống trong tầng không gian bốn chiều trở lên thì chúng ta không biết được.

Ngày nay, các nhà khoa học nói với chúng ta, đích thực có không gian mười một chiều tồn tại. Nhưng làm sao để đột phá các tầng không gian, thì hiện tại các nhà khoa học đang nghiên cứu. Đột phá được tầng không gian rồi, tức là thông thường chúng ta nói, bạn sẽ biết được quá khứ, vị lai. Quá khứ tạo nhân gì thì bây giờ nhận quả báo đó. Đời này tạo nhân gì thì đời sau sẽ nhận quả báo như thế, chẳng phải đều rõ ràng rồi sao? Đây không phải là suy đoán, cao siêu hơn Khổng tiên sinh nhiều. Khổng tiên sinh là đoán từ toán học, Kinh Dịch là một bộ toán học, suy đoán từ trên lý luận của toán học, suy đoán khá chính xác, nhưng không dám nói là hoàn toàn chính xác. Vì suy đoán, chỉ cần có chút sai lầm thì kết quả sẽ hoàn toàn khác nhau. Nhưng nếu có thể đột phá được chiều không gian, như vậy thì sẽ chính xác tuyệt đối, không có chút sai lầm nào. Vì sao vậy? Vì quá khứ, hiện tại, vị lai là do bạn tận mắt nhìn thấy. Thực tế mà nói những chuyện này không khó, đạo Bà-la-môn thời Ấn Độ cổ, các đại sư Du-già, Số Luận đều có năng lực này. Vì thế cách nói về lục đạo luân hồi không phải của Phật giáo, mà là của đạo Bà-la-môn cổ xưa, hiện nay chúng ta gọi là Ấn Độ giáo. Hiện nay, lịch sử của họ được thế giới công nhận, có lịch sử 8.500 năm, sớm hơn Phật giáo rất nhiều. Những người này đều tu thiền định, trong kinh Phật thường gọi là “tứ thiền bát định”. Do đó, các chiều không gian trong lục đạo, họ hầu như đột phá hoàn toàn. Vì thế đối với tình hình trong lục đạo họ nói rất rõ ràng. Nhưng họ chỉ biết nó như vậy, chứ không biết tại sao nó lại như vậy, lục đạo từ đâu đến, vì sao có hiện tượng này, vì sao có những biến hóa này thì họ không biết được. Vì vậy, đức Phật Thích-ca Mâu-ni xuất hiện ở thế gian này là vì điều gì? Vì những người có năng lực quan sát được những cảnh giới này, nhưng đối với những cảnh giới này họ còn có rất nhiều nghi hoặc không thể lý giải được. Đức Phật Thích-ca Mâu-ni xuất hiện ở thế gian chính là vì việc này. Đó là chúng sanh có cảm thì Phật Bồ-tát liền có ứng. Điều này đã cảm ứng đức Phật Thích-ca Mâu-ni đến thế gian, nói rõ cho chúng ta về nguồn gốc của những hiện tượng này. Trong kinh điển Đại thừa, đức Phật đã nói rất nhiều, đặc biệt là trong kinh Hoa Nghiêm. Không chỉ là lục đạo, ngoài lục đạo còn có tứ thánh pháp giới, còn có nhất nhân pháp giới, đây đều là quy nạp lại để nói. Nếu nói tường tận thì ngôn ngữ không thể nói hết được. Như các nhà khoa học nói, tầng không gian là vô hạn, hoàn toàn tương ưng với những gì đức Phật nói trong kinh điển.

Nhiều tầng khác nhau như thế, vậy không gian sanh ra như thế nào? Đức Phật nói, đều là từ trong vọng tưởng, phân biệt, chấp trước biến hiện ra. Chúng ta bình tĩnh mà tư duy, quan sát thì biết vọng tưởng của chúng sanh là vô lượng vô biên, niệm trước diệt thì niệm sau liền sanh. Một ngày không biết khởi bao nhiêu vọng niệm, không biết có bao nhiêu phân biệt chấp trước, do vậy đã tạo thành các tầng không gian khác nhau, tạo thành các hiện tượng khác nhau.

Trong kinh đức Phật thường nói, mười pháp giới y chánh trang nghiêm, nói như hiện nay thì hiện tượng vũ trụ nhân sinh là “duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Giống như trên màn hình hiện nay vậy, tướng hiện ra trên màn hình, đây là tâm, tâm hiện. Tướng này có thể hoạt động, nó đang ở đó sanh khởi biến hóa, sự biến hóa này là thức biến. Thức tức là phân biệt, vọng tưởng, chấp trước, những thứ này có thể thay đổi hiện tượng, thay đổi rất phức tạp. Câu nói này của đức Phật đã nói rõ cho chúng ta biết về nguồn gốc của hiện tượng vũ trụ nhân sinh. Cho nên thiền sư Vân Cốc mới nói “mạng do ta tạo”, không phải do người khác tạo ra, không hề liên quan đến người khác. Cảnh giới ngoài thân là một huyễn cảnh, trong kinh Kim Cang nói rất hay:

“Tất cả pháp hữu vi, như mộng huyễn bọt bóng”, không phải chân thật. Hiện tượng này đức Phật nói cho chúng ta biết, không thể nói nó có, cũng không thể nói nó không, nó giống như một giấc mộng vậy. Quý vị không thể nói không có cảnh giới trong mộng, cảnh giới trong mộng đích thực tồn tại, nhưng không thể nói nó có, vì sao vậy? Vì nó là hư huyễn, quả thật là không thể có được. Nếu chúng ta tư duy quan sát tỉ mỉ thì sẽ biết được, hiện nay chúng ta sống ở thế gian này đích thực là một giấc mộng. Buổi tối chúng ta ngủ say, người ta khiêng thân thể bạn đi, bạn cũng không hay biết, do đây có thể biết thân không phải là ta.

Các nhà triết học phương Tây rất thông minh, họ biết thân này không phải là ta, do đó họ đưa ra một lý luận: “Tôi tư duy, nên tôi tồn tại”. Họ thừa nhận điều gì? Thân thể vật chất không phải ta, mà là hư huyễn, nhưng thứ có thể tư duy, có thể tưởng tượng, đây là ta, họ cao hơn những người thông thường một bậc. Có phải là chân tướng hay không? Không phải. Tôi tư duy là vọng tưởng, không phải chân tướng sự thật, cho nên cảnh giới của Phật pháp cao hơn họ, ngay đến “tôi tư duy” cũng buông bỏ, thấu triệt ngọn nguồn các pháp, khôi phục được chân tâm, khôi phục được bản tánh, sau đó mới thấy được chân tướng của vũ trụ nhân sinh. Chân tướng này trong Phật giáo có một danh từ gọi là nhất chân pháp giới, hoặc gọi là chân như, hay gọi là đệ nhất nghĩa đế, đức Phật dùng rất nhiều danh từ thuật ngữ. Trong lúc dạy học, vì sao đức Phật dùng nhiều danh từ như vậy? Ngài có dụng ý, chính là dạy chúng ta hiểu rõ chân tướng sự thật, đừng chấp vào danh từ. Chấp vào danh từ lại sanh khởi vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Điều này thuộc về phương pháp dạy học, nghệ thuật dạy học.

Chúng ta đã khởi vọng tưởng phân biệt chấp trước, ngày nay muốn đoạn dứt vọng tưởng phân biệt chấp trước, trong lòng nghĩ “tôi cũng rất muốn”. Vấn đề là gì? Không đoạn được, vẫn là vọng niệm này nối tiếp vọng niệm kia, đây chính là nguyên nhân công phu của chúng ta không thể thành tựu. Tuy thông qua kinh giáo chúng ta đã hiểu, tin sâu không nghi. Điều này trong Phật pháp nói, chúng ta chỉ là giải ngộ, chứ chúng ta chưa chứng đắc, chưa khế nhập cảnh giới chân thật. Phải chứng ngộ mới hữu dụng, giải ngộ không có lợi ích, không thể giải quyết vấn đề. Vì vậy, sau khi giải ngộ phải tu hành, phải đem những lý luận và phương pháp này thực hành trong đời sống của mình, dần dần nâng cao cảnh giới của mình, như vậy mới giải quyết được vấn đề. Do đó mới nói chúng sanh trong lục đạo, vọng tưởng, phân biệt, chấp trước rất nặng nề. “Mệnh do ta tạo”, đời này chúng ta nghèo khổ hay giàu có, đây là số mệnh, mệnh này có định số, định số từ đâu đến? Chính mình tạo ra! Nhà Phật nói nhân quả thông ba đời, con người nhất định có đời quá khứ, có đời vị lai. Đức Phật nói đến chỗ cứu cánh, ngài nói thời gian là sát-na, sát-na là thời gian vô cùng ngắn. Ngày nay chúng ta dùng đơn vị thời gian nhỏ nhất là giây, nhà Phật nói sát-na, sát-na tính như thế nào vậy? Phật dùng khảy ngón tay, một khảy ngón tay có 60 sát-na, một khảy ngón tay chưa đầy một giây. Nếu chúng ta khảy nhanh, một giây tôi có thể khảy được 4 lần. Một khảy ngón tay là 1/4 của một giây, một khảy ngón tay có 60 sát-na, chính là 1/60 của 1/4 giây mới gọi là một sát-na. Trong một sát-na có 900 lần sanh diệt, tức là ý niệm, một ý niệm sanh, một ý niệm diệt. Trong một sát-na có 900 ý niệm sanh diệt, nó vô cùng vi tế, người thường chúng ta không phát hiện được, chúng ta thường gọi là sơ ý qua loa.

Ai có thể quan sát được? Nhập định, định chính là tâm thanh tịnh, chế phục tất cả vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của chính mình.

Trình độ thiền định khá thâm sâu có thể thấy được hiện tượng sanh diệt này, đó là đại công phu, e là thiền sư Vân Cốc vẫn chưa nhìn thấy. Trong Phật pháp Đại thừa nói, có thể thấy được số sát-na sanh diệt phải là Bát địa Bồ-tát trong Viên giáo Đại thừa. Bát địa là Bất động địa, rất gần với quả vị của Như Lai. Trên Bát địa là Cửu địa,23 Thập địa, Đẳng giác, đó là quả vị Phật, rất gần. Cảnh giới này mới thật sự hiểu rõ chân tướng của vũ trụ nhân sinh.

Ngày nay chúng ta nói ý niệm là niệm thô, ý niệm rất thô. Chúng ta khởi một thiện niệm, lợi ích người khác, lợi ích xã hội, lợi ích chúng sanh, quả báo là phước. Nếu chúng ta khởi một ác niệm, ác niệm là lợi ích bản thân, gọi là tổn người lợi mình, ý niệm này trong Phật pháp gọi là ác niệm. Quả báo của ác niệm là hung, quả báo là tai họa. Do đó lành dữ họa phước trong đời của một người, là quả báo từ khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác của chúng ta, cũng có thể nói hiện tượng của ngôn ngữ tạo tác, đây chính là nói “mệnh do ta tạo”. Người thật sự thấu hiểu, thông đạt sẽ khẳng định cách nói này, khẳng định sự thật này. Trong đời này, bất luận họ gặp phải hoàn cảnh tàn bạo, bất thiện đến đâu đi nữa, họ cũng tuyệt đối không oán trời, tuyệt đối không trách người, họ sẽ không trách người khác, mà trái lại sẽ tự trách chính mình. Bản thân ta tạo nghiệp bất thiện cho nên mới chịu khổ báo này. Khi đã hiểu rõ, thì phước phải tự mình cầu, cầu bằng cách nào? Sửa sai hướng thiện.

Trước đây, lúc tôi còn trẻ, cha tôi qua đời rất sớm, cha tôi qua đời khi tôi 21 tuổi. Chúng tôi sống đúng vào thời gian chiến tranh Trung - Nhật, chịu đựng 8 năm đau khổ của chiến tranh, học hành dang dở. Thời gian đó, chúng tôi là học sinh lưu vong, hoàn toàn rời khỏi gia đình. Quốc gia đối với chúng tôi cũng không tệ, thành lập rất nhiều trường trung học quốc gia, thu nạp đám học sinh lưu vong chúng tôi. Trường học là nhà chúng tôi, thầy giáo là cha mẹ chúng tôi, bạn học là anh chị em của chúng tôi. Lúc đó sự thương yêu, gần gũi của chúng tôi đối với trường lớp, đối với bạn học, đối với thầy cô là chân thành, người bây giờ không cách gì tưởng tượng được.

Chúng tôi là những người bạn trong đời sống hoạn nạn, hai bên quan tâm chăm sóc lẫn nhau, cuộc sống vô cùng khó khăn.

Lúc cha tôi mất, trong gia đình không có gì cả; tôi lưu lạc đến Đài Loan, làm việc ở Đài Loan 7, 8 năm, thấy bản thân không có tiền đồ. Thầy tôi là đại sư Chương Gia, chọn cho tôi con đường tu hành này. Đại sư khuyên tôi xuất gia, khuyên tôi hoằng dương Phật pháp. Tôi suy nghĩ rất lâu, chỉ thị của đại sư rất chính xác, tôi liền nghe theo lời dạy của thầy, chọn đi theo con đường này. Tôi theo ngài 3 năm, ngài đặt cho tôi nền tảng vững chắc. Về sau tôi từ bỏ công việc, đến Đài Trung theo học giáo với cư sĩ Lý Bỉnh Nam, ở Đài Trung suốt 10 năm. Về phương diện Phật pháp, tôi tiếp thu giáo huấn của hai vị thầy suốt 13 năm, nhưng về trình độ học vấn của thế gian thì tôi chỉ tốt nghiệp cấp 2. Cuộc đời về sau, phước tự mình cầu. Tôi đã hiểu, đã giác ngộ, cho nên từ năm 26 tuổi, sau khi học Phật tôi rất cẩn thận, thận trọng, y giáo phụng hành. Lúc trẻ cũng có vài người xem tướng đoán mạng cho tôi, đây là tập tục của người Trung Quốc. Lúc còn nhỏ, mẹ cũng đi xem bói cho tôi. Ở Đài Loan cũng gặp không ít cao nhân, đoán tôi không sống qua 45 tuổi, mạng tôi còn khổ hơn Liễu Phàm, thọ mạng còn ngắn hơn ông. Ông sống đến 53 tuổi, tôi còn không sống qua 45 tuổi. Lúc đó tôi học Phật, tôi chỉ tính thọ mạng của mình đến năm 45 tuổi, sau 45 tuổi là hết rồi. Trong thời gian 45 tuổi này, bản thân nhất định phải có thành tựu, thành tựu này chắc chắn có thể vãng sanh Tịnh độ. Tôi định mục tiêu tại đây, bản thân phải có sự tính toán. Đến năm 45 tuổi, quả nhiên tôi bị bệnh nặng, bệnh một tháng. Tôi cũng không đi khám, cũng không uống thuốc, vì tôi biết bác sĩ có thể trị bệnh, không thể trị mệnh. Mệnh đã đến rồi thì tìm bác sĩ có ích gì đâu? Cho nên tôi đóng cửa niệm Phật cầu sanh Tịnh độ. Mỗi ngày có mấy học trò làm ít thức ăn đưa đến cho tôi, ăn cháo với tương rau. Một tháng sau, sức khỏe dần dần hồi phục, [sau đó thì] suốt đời tôi chưa từng bị bệnh. Sau khi lành bệnh, chúng tôi vẫn tiếp tục làm công việc giảng kinh hoằng pháp. Đến những năm về già, ngày càng thuận lợi. Tôi nhớ có một năm, ở chùa Thiện Đạo tôi gặp được Phật sống Cam Châu, ngài là bạn cũ của tôi. Ngài là học trò của đại sư Chương Gia, lớn hơn tôi khoảng 20 tuổi. Khi gặp nhau, ngài nói với tôi: “Pháp sư Tịnh Không, thầy lại đây”.

Chúng tôi cũng rất khó khăn mới gặp nhau được một lần, hoan hỷ vô cùng, ngài nói: “Vận mệnh của thầy bây giờ đã hoàn toàn thay đổi rồi”.

Tôi hỏi: “Vậy là sao?”

Ngài nói: “Trước đây chúng tôi thường nói chuyện sau lưng thầy”.

Tôi hỏi: “Nói gì vậy?” Ngài bảo: “Nói thầy là người thông minh, nhưng đáng tiếc lại không có phước báo, còn đoản mệnh”. Tôi nói: “Những điều này có thể nói trước mặt tôi, không cần nói sau lưng”. Tôi nói, tôi biết rất rõ. Ngài nói: Những năm gần đây thầy hoằng dương Phật pháp nên đã hoàn toàn thay đổi. Không những thầy có phước báo, mà còn rất trường thọ”. Tôi rất cảm khái, qua năm sau thì Phật sống Cam Châu qua đời.

Ngài là một vị đại đức rất hiếm có trong tạng truyền Phật giáo, là một bậc thiện tri thức thật sự, một người xuất gia có quy củ. Trong xã hội hiện nay, có thể tìm được một người xuất gia có quy củ như thế quả thật không nhiều. Ở Hồng Kông tôi gặp được một vị, đó là pháp sư Thánh Nhất, ở chùa Bảo Lâm trên núi Đại Tự, tôi rất tôn trọng và kính ngưỡng ông. Nghe nói 2 năm nay sức khỏe của pháp sư không được tốt lắm, ông có cống hiến rất lớn với Phật giáo nước nhà. Cho nên mệnh có thể thay đổi, phương pháp thay đổi vận mệnh chính là sau khi giác ngộ rồi thì không tạo ác nữa. Khởi tâm động niệm phải nghĩ cho người khác, phải nghĩ cho xã hội, phải nghĩ cho chúng sanh, đừng nghĩ cho riêng mình. Lời này nói thì đơn giản, nhưng khi làm thì không dễ chút nào. Tiên sinh Liễu Phàm làm suốt mười mấy năm cảm ứng mới xuất hiện. Bản thân tôi làm khoảng 30 năm thì cảm ứng mới rõ ràng, bản thân tôi có thể cảm nhận được. Sau khi học xong thì tôi ra giảng kinh thuyết pháp, 20 năm mới có một đạo tràng nhỏ, chính là Thư viện Hoa Tạng ở Cảnh Mỹ. Tôi hoằng pháp 20 năm mới có một nơi như vậy. Thêm 5 năm nữa mới có Phật Đà Giáo Dục Cơ Kim Hội. Thêm 5 năm nữa, rất nhiều nơi trên thế giới chúng tôi đều thành lập đạo tràng Tịnh độ. Cho nên những năm cuối đời, đích thực ứng nghiệm với những lời của Phật sống Cam Châu, ngày càng thuận lợi, tâm địa ngày càng thanh tịnh, ngày càng không nghĩ đến bản thân nữa. Ngày nay, tôi sống trên thế gian này là sống vì người khác, không vì bản thân, không còn bản thân nữa. Từ lâu tôi đã buông bỏ sự hưởng thụ danh văn lợi dưỡng, ngũ dục lục trần rồi. Những năm cuối đời đại sư Ấn Quang thường nói: “Tôi không có gì cả, tôi cũng không sợ chết”. Hiện nay, tôi gần như cũng đi vào cảnh giới đó của đại sư. Bản thân không có gì cả, thật sự cũng không sợ chết. Đối với tôi mà nói, chết là một việc rất hoan hỷ, một việc rất vui mừng, vì tôi biết sau khi chết tôi sẽ đi đâu. Từ đâu sanh đến, chết đi về đâu, rõ ràng tường tận. Đây gọi là “mạng do ta tạo, phước tự mình cầu”. Lời này là thật, không giả chút nào.

Tiên sinh Liễu Phàm thay đổi vận mệnh vô cùng gian nan, về sau đọc đến đoạn đó tôi sẽ nhắc nhở mọi người. Khi bản thân tôi thay đổi vận mệnh cuộc đời, tôi rất may mắn, tôi thay đổi thuận lợi hơn ông. Nguyên nhân là vì tôi trước sau không rời xa thầy, thầy luôn ở cạnh tôi đốc thúc, chỉ đạo, điều này có lợi ích rất lớn. Tôi học với đại sư Chương Gia 3 năm, học với thầy Lý Bỉnh Nam 10 năm,27 thời gian 13 năm tôi luôn ở bên cạnh thầy, điều này có lợi ích rất lớn, thầy ân cần dạy bảo tôi. Lúc đó dù sao cũng còn quá trẻ, cho nên mặc dù rất dụng công nhưng không đạt được tiêu chuẩn mà cổ nhân nói. Bản thân tôi nỗ lực dụng công, tự cho điểm thì cùng lắm cũng không quá 60 điểm, gọi là đủ điểm mà thôi. Bây giờ, đại khái có thể đạt được khoảng tám, chín mươi điểm, bởi vậy hiệu nghiệm ngày càng rõ ràng.

Điều này, các bậc cổ đại đức thường nói phải “thật làm”. Tôi tập hợp tâm đắc học Phật 50 năm nay của mình, viết ra 20 chữ. Người ta hỏi tôi: “Thưa pháp sư, thầy tu như thế nào vậy? Thầy dạy người như thế nào vậy?” Những gì tôi dạy đều ở trong 20 chữ này: “Chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi”. Mười chữ này là giữ tâm, bất luận là thuận cảnh hay nghịch cảnh, bất luận là thiện duyên hay nghịch duyên, nhà Phật nói duyên là đối với người và việc. Hoàn cảnh nhân sự là nói về duyên, hoàn cảnh vật chất là nói về cảnh giới. Thuận cảnh hay nghịch cảnh là nói về hoàn cảnh vật chất thiện duyên hay ác duyên là nói về hoàn cảnh nhân sự. Chúng ta cần phải rèn luyện bản thân trong những cảnh duyên này, nhất định phải dùng tâm chân thành để xử sự, đối người, tiếp vật. Người khác dùng tâm hư vọng với ta, không sao hết, đó là việc của họ, không liên quan đến mình. Thậm chí họ hủy báng ta, sỉ nhục ta, hãm hại ta, đều không liên quan gì đến mình. Riêng bản thân ta một mực chân thành đối đãi với người, như vậy sẽ chuyển họa thành phúc, chuyển rất nhanh, tai nạn tiêu trừ thì phước đến.

Phải dùng tâm thanh tịnh để xử sự, đối người, tiếp vật, thanh tịnh nghĩa là mảy trần không nhiễm. Thuận cảnh tuyệt đối không khởi tâm tham luyến, ác cảnh không khởi tâm sân hận, luôn luôn giữ gìn tâm địa thanh tịnh, bình đẳng của chính mình, thì tự nhiên sẽ sanh trí tuệ, tâm yêu thương tất cả chúng sanh cũng tự nhiên sanh ra, đây gọi là tâm từ bi. Dùng tâm từ bi thì 2 đến 3 năm là có hiệu nghiệm. Trước đây tôi đọc truyện ký của đại sư Ấn Quang, gian phòng trước đây đại sư ở, trong phòng có muỗi, có gián, có kiến, bị những động vật này quấy nhiễu. Thị giả của đại sư, tức là người chăm sóc ngài muốn quét dọn, đuổi những con vật này đi. Đại sư nói không cần, chúng ở đây chứng tỏ ta tu hành chưa đủ đức hạnh, không thể cảm động chúng, đừng đuổi chúng đi. Sau 70 tuổi, trong phòng đại sư không tìm thấy một con vật nào, quả nhiên chúng đã chuyển nhà rồi, thuật ngữ trong Phật pháp gọi là “thiên đơn”, nghĩa là chúng đã đi nơi khác rồi. Đại sư Ấn Quang sau 70 tuổi, bây giờ tôi cũng sau 70 tuổi rồi. Hai năm nay tôi cũng có hiệu quả nên rất hoan hỷ, trước đây những căn phòng tôi ở cũng có kiến, gián, thường nhìn thấy chúng, nhưng 2 năm nay dần dần ít đi rồi. Ở Toowoomba tôi mua một mảnh đất nhỏ, cũng đã được 1 năm 8 tháng. Lúc vừa mới mua có rất nhiều kiến và gián, côn trùng nhỏ rất nhiều. Trên núi có hai vị đồng tu, tôi nói với họ nhất định không được sát sanh, phải dùng tâm thanh tịnh, tâm cung kính đối với chúng. Không những không được làm tổn thương những bạn kiến nhỏ này, mà ngay đến ý niệm hại chúng cũng phải đoạn dứt. Nhìn thấy chúng, chúng ta chắp tay nói: Bồ-tát kiến, Bồ-tát gián. Chúng ta phải dùng tâm này để đối đãi với chúng, nói với chúng: “Môi trường sống của chúng ta không giống nhau, trong phòng là môi trường sống của tôi, bên ngoài là môi trường sống của quý vị, hy vọng chúng ta chung sống hòa thuận, không quấy nhiễu nhau, hợp tác lẫn nhau”. Thường dùng tâm này đối đãi chúng, khuyên khích chúng. Một năm rưỡi lại đây, tôi thấy số lượng kiến đã ít đi 90%.

Bây giờ vẫn còn, nhưng rất ít, không như trước đây, kiến kết thành từng đàn. Tôi nói với mọi người, chúng ta tiếp tục nỗ lực thêm 2 năm nữa, có lẽ sẽ hoàn toàn không còn nữa. Dùng tâm thương yêu chân thành đối đãi với những động vật nhỏ này. Không chỉ đối với những động vật nhỏ này, mà đối với thực vật cũng không ngoại lệ. Trong vườn chúng tôi trồng rất nhiều loại hoa, rất nhiều cây cối, còn có rau xanh. Ở trên núi chúng tôi tự trồng rau, chúng tôi cũng dùng tâm yêu thương đối đãi chúng, yêu thương chăm sóc chúng. Hoa nở rất đẹp, rất thơm, những cây cối, rau xanh này rất tươi tốt. Chúng tôi không cần dùng phân bón, không dùng thuốc trừ sâu, hoàn toàn không có, chỉ dùng lòng yêu thương để chăm sóc chúng. Có cảm ứng, ngay đến cây cối hoa cỏ đều có cảm ứng. Điều này khiến chúng tôi nghĩ đến truyền thuyết thời xưa: “Cao tăng Trúc Đạo Sanh thuyết pháp, sỏi đá cũng gật đầu”. Ngay đến sỏi đá cũng đều có cảm ứng, hiện nay tôi vẫn chưa đạt được hiệu quả này. Bây giờ tôi chỉ mới chung sống được với thực vật, thực vật và tôi có cảm ứng, sỏi đá thì chưa. Công phu của Trúc Đạo Sanh cao hơn tôi một bậc, tôi vẫn chưa đạt đến công phu như ngài.

Những việc này đều nói rõ với chư vị: “Mệnh do ta tạo, phước tự mình cầu”. Trong đời này của tôi, 50 năm học Phật thể nghiệm được, vận mệnh hoàn toàn thay đổi được. Tuy không dám nói được đại tự tại, đại viên mãn, nhưng rất gần với tự tại viên mãn, tôi có lòng tin có thể đạt được. Đoạn văn bên dưới nói: “Trong hết thảy kinh sách đều nói đạo lý này, quả thực là lời giáo huấn rất hay”. Những lời giáo huấn nói trong trước tác của các bậc cổ thánh tiên hiền rất chính xác rõ ràng, chúng ta cần phải tin tưởng. “Trong kinh Phật của chúng ta nói” , “ngã” là thiền sư Vân Cốc, ngài là người xuất gia, “ngã giáo” tức là Phật giáo. Trong Kinh điển Phật giáo nói:

“Cầu giàu có được giàu có, cầu con trai con gái được con trai con gái, cầu sống lâu được sống lâu”. Phàm phu chúng ta không thể vô cầu.

Trước đây tôi học Phật, trong tâm cũng có mong cầu. Đại sư Chương Gia nhận ra điều này, nói với tôi: “Trong cửa nhà Phật, có cầu ắt ứng”, đây là ngài dạy tôi phương pháp để cầu. Viên Liễu Phàm là được thiền sư Vân Cốc truyền cho phương pháp cầu, còn phương pháp cầu của tôi là do đại sư Chương Gia dạy, ngôn ngữ đơn giản hơn thiền sư Vân Cốc, nhưng rất có hiệu quả. Đại sư nói, khi con dùng chân tâm cầu nguyện mà không có cảm ứng, khi cầu không có cảm ứng là do nguyên nhân gì? Là do bản thân con có nghiệp chướng. Chướng ngại không phải ở chỗ Phật pháp, không ở bên ngoài, mà chướng ngại ở bản thân mình, bản thân có nghiệp chướng. Chỉ cần trừ bỏ nghiệp chướng, thì cảm ứng liền hiện tiền, có cầu ắt ứng. Tôi hỏi thầy, thỉnh giáo thầy, tôi nói: “Làm sao đoạn trừ được nghiệp chướng?” Thầy nói với tôi: “Phải sám hối”. Trong kinh Hoa Nghiêm, Bồ-tát Phổ Hiền nói “sám trừ nghiệp chướng”. Sau đó ngài dạy tôi làm thế nào sám trừ? Tuyệt đối không phải lạy Lương Hoàng Sám, lạy Thủy Sám, không phải như vậy. Cho nên tôi gặp được vị thầy này, thật sự là một vị thầy tốt. Thầy nói: “Phật pháp không trọng ở hình thức, mà trọng nơi thực chất”. Thực chất là gì? Về sau không tái phạm. Ví dụ chúng ta khởi ý niệm xấu, nói lời khó nghe, làm điều không hay, bây giờ biết đây là tội lỗi, như vậy là sai, từ đây về sau ta không tái phạm nữa. Đây gọi là chân thật sám hối, như vậy mới có thể tiêu trừ được nghiệp chướng. Giả dụ bạn ở trước Phật Bồ-tát đọc kinh, trì chú, tưởng rằng đã sám hối rồi. Sau khi niệm xong lại tạo, tạo rồi lại niệm, như vậy cũng vô ích, điều này là hoàn toàn sai lầm.

Thầy nói thật với tôi, Phật pháp trọng thực chất không trọng hình thức. Ví dụ nói đến giới luật, thầy rất chú trọng giới luật, tôi học với thầy 3 năm, thầy nói đến tầm quan trọng của giới luật, đã nhắc đi nhắc lại mấy chục lần, điều này tôi có ấn tượng rất sâu. Trì giới như thế nào? Thầy nói với tôi, không cần phải đến nơi đâu để cầu pháp sư thọ giới, đại sư bảo không cần thiết, ngài nói làm vậy cũng vô ích. Tôi hỏi vậy phải làm sao? Học điều nào thực hành được điều đó, vậy thì con đang trì điều luật đó rồi. Ví dụ không sát sanh, nếu bạn thật sự làm được, đối với tất cả sinh vật tuyệt đối31 không có ý niệm sát hại, vậy thì giới điều này của bạn đã viên mãn rồi, không nhất định phải đi thọ giới. Đến Giới Đàn thọ giới, bạn thọ giới rồi nhưng không làm được, vậy thì bạn đã phá giới, phạm giới rồi, chẳng phải tội cộng thêm tội hay sao? Thầy dạy cho tôi phương pháp này, học điều nào thực hành điều đó, làm được thì chính là thật sự thọ trì. Cho nên, tôi học Phật được lợi ích là nhờ những lời dạy bảo của các bậc đại thiện tri thức này.

Năm trước, tôi gặp tổng thống Nathan của Singapore, chúng tôi cùng nhau ăn cơm. Tổng thống Nathan nói với tôi, ông là tín đồ của Ấn Độ giáo, ông nói: “Tôi khâm phục Phật giáo nhất, Phật giáo trọng thực chất, không trọng hình thức”. Tôi nghe xong rất kinh ngạc, câu nói này mấy mươi năm trước đại sư Chương Gia nói với tôi. Trong mấy mươi năm nay, tôi chưa từng nghe ai nói lại lời này, tôi nghe tổng thống Nathan nói thì biết ngay đây là người trong nghề, người này không đơn giản, cho nên tôi cũng rất tôn trọng ông.

Chúng ta cần phải hiểu, rốt cuộc nên cầu pháp như thế nào. Thật sự tiêu trừ được nghiệp chướng thì có cầu ắt ứng, dù tập khí nghiệp chướng nặng cũng không sợ. Chúng ta cần nhẫn nại, cần thời gian để tiêu trừ. Bạn xem tiên sinh Liễu Phàm dùng thời gian mấy chục năm, tôi cũng dùng thời gian hai đến ba mươi năm, không có thời gian dài như vậy thì không được. Không phải nói đoạn là đoạn được, đâu có dễ dàng như vậy! Nhất định phải khắc phục tập khí, khuyết điểm của chính mình, thường nhắc nhở bản thân. Vì thế, người xưa coi trọng đọc tụng, rất có đạo lý. Đời này tôi có thể thành tựu, tôi biết tôi được lợi ích là nhờ giảng đài. Hơn 40 năm tôi chưa từng rời khỏi bục giảng, ngày ngày giảng kinh, ngày ngày khuyên người, ngày ngày khuyên bản thân. Người khác có đạt được lợi ích hay không thì tôi không biết, bản thân tôi thật sự được lợi ích. Đây chính là Phật pháp thường nói: “Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”. Nếu không huân tu thời gian dài thì làm sao có thành tựu cho được? Tập khí, khuyết điểm của chúng ta là huân tập từ vô lượng kiếp mà thành, đều là huân tập trong thời gian dài. Bây giờ chúng ta muốn đoạn trừ tập khí xấu, tập khí ác, muốn học cổ thánh tiên hiền, muốn học chư Phật Bồ-tát thì cũng cần phải có thời gian. Cho nên, nếu không có thời gian tương đối dài thì cần phải có quyết tâm, có nghị lực đoạn trừ tập khí của mình, như vậy mới có thể thành tựu viên mãn.

Tốt rồi, hôm nay chúng ta giảng đến đây.