Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Lịch sử và tiểu sử
Phật Sống Chùa Kim Sơn
- Tác giả
- Pháp Sư Chử Vân
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
VI. Hoạt Phật vào tù.
1. Vào tù lần đầu.
Để hóa độ chúng sanh, Hoạt Phật có những cử động điên khùng. Sư không phân biệt nam nữ, thiện ác, sạch bẩn, không điên đảo mộng tưởng nên không sợ hãi gì. Vì sư là một đạo nhân vô tâm cho nên lời nói hành động đều không để ý đến tiểu tiết.
Dân quốc sơ niên, ở Thượng hải có một vị đại thí chủ là Cung Bảo phu nhân đến chùa Kim Sơn Giang Thiên để lập Thủy Lục Đạo tràng, vị Cung Bảo này là ai? Đó là một vị quan trong triều Mãn Thanh, có thể nói là “phú khả địch quốc”(kháp nước không ai giầu bằng). Tuy ông ta đã mất rồi, nhưng vị phu nhân vẫn thường đến các chùa lớn để làm công đức, cầu cho chồng được vãng sanh Tịnh độ. Muốn thiết lập Thủy Lục đại trai thắng hội, cần tới cả trăm vị tăng sĩ để thiết lập 20 đàn trường tụng kinh. Pháp sự này phải là những người thật giầu có mới làm được.
Lúc đó quan kiểm sát Chấn Giang là Đổng Thiếu Khanh là cháu Cung Bảo phu nhân, được tin cô đến chùa Kim Sơn làm Thủy Lục đạo tràng, thì sau giờ đi làm đều đến bầu bạn với phu nhân và các vị biểu muội. Cung Bảo phu nhân là một tín đồ Phật giáo, lại đã quy y với Hoạt Phật. Bà cũng mời Hoạt Phật đến dâng hương niệm Phật và giới thiệu Hoạt Phật với con cháu để trồng thiện duyên. Các cô nương này xinh đẹp yểu điệu, quần áo đẹp đẽ thơm tho, thấy Hoạt Phật quần áo xốc xếch hôi hám thì chẳng vui, nhưng mẹ bắt buộc nên phải miễn cưỡng chào hỏi. Một hôm phu nhân đang trò chuyện với các cô nương và Đổng Thiếu Khanh thì Hoạt Phật từ đâu xồng xộc tới, trong tay còn cầm một mớ rau dưa ở thùng cơm thừa dí vào mặt các cô tiểu thư bảo:
-Đồ ăn này ngon lắm, các cô ăn thử coi.
Các cô vừa hãi mùi hôi ở quần áo Hoạt Phật và mùi ôi muốn mửa ở đám rau thừa Hoạt Phật cầm trong tay, nên vừa la hét, vừa chạy trốn. Hoạt Phật đuổi theo:
-Đừng chạy! Ta cho các cô đồ ăn ngon, mà các cô không ăn, thật tiếc quá.
Thế thì để ta ăn vậy. . . Hì Hì!
Các cô chạy vào phòng khóa chặt cửa lại. Hoạt Phật đuổi theo các cô không được, cười lớn rồi bỏ đi. Cung Bảo phu nhân biết Hoạt Phật du hí tam muội nên không cho đó là kỳ, nhưng Đổng Thiếu Khanh thì không nén được giận.
-Cái tên hòa thượng vô lại này phải bắt hắn đánh cho một trận mới được.
Bà cô ngăn lại:
-Thiếu Khanh, Ngài là Hoạt Phật du hí nhân gian, chúng ta có thể gặp Ngài là có phúc rồi, lại được quy y với Ngài càng có phúc hơn, sao con có thể tùy tiện mắng chửi?
-Mắng hắn là khách khí lắm rồi, con còn muốn bỏ tù hắn!
-Thiếu Khanh con đừng nói bậy! Những vị tăng thường cũng không thể mắng chửi huống hồ người đã đắc đạo là Hoạt Phật. Đừng nói bậy nữa. Con không nghe lời ta, vô lễ với Hoạt Phật thì tương lai sẽ không được quả tốt đâu.
Trước mặt cô mẫu thiếu Khanh không dám nói gì. Pháp hội xong, Đổng Thiếu Khanh đưa cô mẫu và các biểu muội đến ga xe lửa rồi, trở về liền sai người đến chùa Kim Sơn bắt Hoạt Phật. Khi Hoạt Phật được dẫn tới ông nói:
-Yêu tăng, ngươi đã tới rồi! -Ông là Đổng sảnh trưởng phải không?
-Sao ngươi nhận biết ta?
-Người trong thiên hạ tôi đều nhận biết, huống chi là ông?
-Hòa thượng, ngươi tên gì?
-Tôi tin Phật.
-Ngươi tin Phật hay không ta không cần biết, ta hỏi ngươi tên gì? -Hôm trước ông còn gọi tôi là Hoạt Phật, tôi tên Hoạt Phật.
-Ái chà! tên hòa thượng láo lếu này còn tự xưng là Hoạt Phật, như ta thấy ngươi chỉ giả điên, giả khùng, yêu ngôn hoặc chúng. Ngươi đã biết tội chưa? -Tôi có tội, ông có tội, thiên hạ đều có tội . . . Ha! Ha!
-Nói bậy! Ta hỏi ngươi vì sao mọi người kêu ngươi là Hoạt Phật?
-Không phải chỉ tôi là Hoạt Phật, mọi người đều là Hoạt Phật, ông cũng là
Phật.
-Yêu tăng! Ngươi nói gì, ta không hiểu.
-Không hiểu, thật đáng tiếc, đàn cầm mà gẩy tai trâu!
-Nói bậy! Tên hòa thượng khùng này ngươi dùng ma thuật gì để lừa dối người?
-Lừa người ư? Nếu thế gian này không ai lừa ai thì đâu có ai biến thành súc sanh?
-Tên hòa thượng đáng ghét này, hôm đó trước mặt phu nhân thấy các tiểu thư thì vui cười đuổi bắt, hành vi bất chính. Bình thời ngươi ngủ với ai? Hãy nói mau?
-Đêm đêm ôm Phật ngủ.
-Nói mau! Không được nói bậy!
-Ha! Ha! Ta ngủ với mẹ ông.
Đổng Thiếu Khanh tức giận vỗ bàn .
-Mẹ ông cũng là mẹ ta có gì đáng tức giận đâu?
-Cái tên hòa thượng điên này chỉ nói bậy. Người đâu, mau nhốt hắn vào ngục. Ở trong ngục, Hoạt Phật niệm Phật cả đêm khiến không ai ngủ được. Hôm sau, Thẩm phán Giang Tô Lư Huệ Châu, một đệ tử của Hoạt Phật phái người đến nói với Đổng Thiếu Khanh xin lãnh Hoạt Phật về.
2. Lại vào tù.
Dân quốc 17, Hoạt Phật đến Chấn Giang chơi, sau lưng Hoạt Phật có chừng 200 người nam phụ lão ấu đi theo. Bọn con nít hô lớn:
- Hoạt Phật tới rồi!
Đối với những người trị an thì hành động kỳ lạ của Hoạt Phật có thể coi là tà đạo, yêu ngôn hoặc chúng, lại không biết là có ý đồ gì. Cục trưởng cục cảnh sát là một người thiên tả, đả đảo mê tín liền ra lệnh bắt giam Hoạt Phật. Hoạt Phật coi phòng giam như Thiền phòng liền nhắm mắt ngồi nhập định. Trong hai ngày không ăn, không uống gì, viên cảnh sát coi sư bèn đến chùa Kim Sơn để hỏi thăm thì tri khác tăng cho biết:
-Ở đây không có ai là Hoạt Phật, chỉ có sư Diệu Thiện. Sư ít có khi ở chùa, cũng chẳng giữ chức vụ gì ở chùa cả. Các ông muốn tha hay bắt tùy ý các ông.
Lại mấy hôm nữa qua đi, Hoạt Phật vẫn ngồi bất động. Viên cảnh sát phụ trách sợ sư chết, lại đến hỏi tri khách tăng. Tri khách tăng bảo:
-Không sao đâu! Đó là sư nhập định đấy, tôi có cách làm sư xuất định.
Nói rồi theo viên cảnh sát tới nhà giam. Tri khách tăng đến bên Hoạt Phật búng tay ba lần, Hoạt Phật liền mở mắt ra, trông thấy tri khách tăng bèn hỏi: -Tôi đang nhập định! Có chuyện gì mà gọi tôi?
-Có chuyện gì à! ông cảnh sát này sợ hòa thượng chết nên đến nhờ tôi gọi sư.
Nhìn viên cảnh sát, Hoạt Phật bỗng kêu lên:
-Về nhà mau đi, mẹ ông đang bệnh nặng cần cứu.
-Buổi sang trước khi đi làm mẹ tôi còn mạnh khỏe mà! Tri khách tăng bảo viên cảnh sát: -Hoạt Phật đã nói là không sai đâu, ông mau chạy về xem sao có gì còn có thể nhờ hòa thượng cứu cho.
Viên cảnh sát y lời, cũng may là nhà ở gần sở. Về tới nhà thấy mẹ đang lăn lộn trên giường kêu đau bụng quá. Ông an ủi mẹ là sẽ xin Hoạt Phật chữa cho. Nói rồi ba chân bốn cẳng vội chạy về phòng giam quỳ xuống xin Hoạt Phật cứu cho mẹ mình.
Hoạt Phật bảo ông mang một chén nước lã tới, rồi nhổ vào đó, lấy tay khoắng một lúc rồi bảo bưng về cho mẹ uống. Bà mẹ uống xong lập tức bụng hết đau. Viên cảnh sát và các bạn đồng tù đều xin quy y với Hoạt phật. Các nhân viên cảnh sát có người thân bị bệnh đều nhờ hoạt Phật chữa và đều khỏi bệnh cả. Hoạt Phật sống trong phòng giam mà như sống trong Thiền phòng. Ngày ngày niệm Phật, chữa bệnh. Dần dần cả cục cảnh sát đều quy y với sư. Viên cục trưởng đành phải lẳng lặng mời sư ra khỏi nhà giam.
3. Lại vào tù. Có một lần Hoạt Phật đến Nam kinh chơi, có người nhận ra hoạt Phật, nên có nhiều người đi theo sau sư để xem. Bỗng có một người tướng mạo bần khổ tới trước mặt Hoạt Phật quỳ xuống xin hóa duyên. Hoạt Phật trong mình chẳng có một xu dính túi, cũng chẳng có một đồ vật gì quý trọng, ngạc nhiên hỏi:
-Ông định xin tôi cái gì? Nếu tôi có nhất định tôi cho ông.
-Chỉ sợ Hoạt Phật không chịu cho tôi. -Những gì có trên người tôi đều có thể cho ông, ông hãy nói đi.
-Hoạt Phật có, chỉ sợ không chịu cho thôi.
-Ông không nói ra làm sao biết tôi không cho?
-Con không có quần, xin Hoạt Phật cởi ra đưa cho con.
Hoạt Phật cười: -Chuyện bình thường, đơn giản thôi! Ông đã muốn thì tôi cho ông.
Nói rồi, ngay giữa đường trước mặt đông người Hoạt Phật cởi ngay quần ra trao cho người ấy. Người ấy cũng không làm khách cầm quần đi thẳng.
Không biết có phải người ấy muốn thử tâm bố thí của Hoạt Phật, hoặc là người xấu muốn xỏ Hoạt Phật một vố? Không ai biết. Nhưng hành vi cho thấy xuất phát từ tâm vô ngã. Hoạt phật không quần chạy trên đường, bọn trẻ con chạy theo vừa cười, vừa reo hò làm náo loạn cả đường phố. Cảnh sát bèn câu lưu sư gán cho tội công xúc tu sỉ, làm hại thuần phong mỹ tục.
Kể từ khi Hoạt Phật bị giam giữ, Cục trưởng cục cảnh sát Nam Kinh cũng là một đệ tử của Hoạt Phật, mặc dầu không hề biết chuyện này, nhưng trong lòng lúc nào cảm thấy bất an, như có người nào đang gọi tên ông. Ông nghĩ có người nào bị bắt oan hay bị xử phạt oan uổng chăng? Ông bèn kêu điện thoại cho các phân cục bảo những người phụ trách trong hai ngày vừa qua có bắt bớ ai phải báo cáo để ông tự thẩm vấn. Có một người báo cáo lại: -Báo cáo cục trưởng, hôm rồi chúng tôi có bắt giữ một vị hòa thượng điên vì ông ta không mặc quần làm tổn hao phong hóa. Chúng tôi giữ ông ở phân cục, đến nay vẫn chưa có ai lại bảo lãnh.
Cục trưởng nghe báo là hòa thượng điên thì nghĩ ngay đến Hoạt Phật, nhưng nghĩ không ra vì sao sư phụ lại không mặc quần. Bất luận thế nào cũng phải tới nơi xem đã.
Tới nơi xem ra thì chính là Kim Sơn Hoạt Phật. Ông vội quỳ xuống:
-Sư phụ! Lão nhân gia tới đây sao không báo cho đệ tử. Và làm sao lại không mặc quần? Các ông còn không mau thả sư phụ ta ra, hãy kiếm một cái quần cho Ngài mặc, có chuyện gì sẽ nói sau! Các cảnh sát viên vội vàng làm y lời cục trưởng. Ra khỏi phòng giam, Hoạt Phật kể lại đầu đuôi câu chuyện cho cục trưởng nghe rồi kết luận: -Ta khổ một chút cũng chẳng sao, nhưng không ngờ đó là phạm pháp. Cục trưởng nghe rồi rất cảm động.
-Sư phụ thật là vĩ đại, nhưng lần sau xin thầy đừng làm như thế nữa, thỉnh thầy lên xe về nhà con chơi mấy bữa, có nhiều bạn hữu của con cũng muốn được quy y với sư phụ.
VII. Pháp tu của Hoạt Phật.
Năm Dân quốc 17, pháp sư Lạc Quán đến Nam Kinh được cư sĩ Hồ Công Luật mời đến ngụ ở nhà, được ba ngày thì cư sĩ bảo:
-Chắc chỉ vài ngày nữa là Hoạt Phật tới đây.
-Là Hoạt Phật Tây Tạng hả?
-Không phải, là Kim Sơn Hoạt Phật.
-Sao biết là Hoạt Phật sẽ tới?
-Cả nhà tôi đều nằm mộng thấy Hoạt Phật, chúng tôi đều là đệ tử của Ngài, hễ lần nào có người nhà nằm mộng thấy Ngài thì y như rằng Ngài tới.
Quả nhiên hai ngày sau, pháp sư nghe có tiếng niệm ở ngoài vườn:
-Ai niệm A Di Đà Phật? Cả nhà Hồ cư sĩ đều chạy ra đón. Pháp sư nhìn qua cửa sổ thì thấy một ông tăng quần áo lôi thôi, bẩn thỉu, điên điên khùng khùng, phục xuống đất lạy mọi người. Pháp sư thấy không được thoải mái, nghĩ bụng trò lạy thầy là đúng rồi, nhưng sao thầy lại lạy trò? Hoạt Phật cười ha hả vào nhà nhìn thấy pháp sư thì lại cười to hơn: -Tôi lạy người tục gia, có người cho là không nên, nay gập pháp sư, tôi cũng nên cúi đầu.
Nói rồi cũng phục xuống lạy, pháp sư cũng phục xuống lạy trả lễ, đồng thời lấy làm lạ là Hoạt Phật đọc được tư tưởng của mình.
Hồ cư sĩ đã dọn sẵn phòng cho Hoạt Phật nhưng sư muốn ở chung phòng với pháp sư. Pháp sư dẫn Hoạt Phật về phòng. Hoạt Phật bảo:
-Không phải kê thêm giường gì cả, tôi ngủ ở đây. Vừa nói vừa chỉ cái ghế đẩu để ở góc phòng. Nguyên lai Hoạt Phật không nằm ngủ, mỗi đêm sư đều ngồi thiền trên ghế đẩu đó. Đêm đó, pháp sư Lạc quán cũng ngồi thiền với Hoạt Phật một lúc rồi mệt quá phải nằm xuống ngủ. Nửa đêm nghe Hoạt Phật lầm rầm:
-Làm gì có chuyện đó, tôi không phải là Hoạt Phật, tôi là Diệu Thiện, có Hoạt Phật thì sẽ có Tử Phật, vậy ai là Tử Phật (Phật chết)?
Dừng lại một lúc lại nói:
-Tôi có gì là kỳ quái . . . ăn cơm, mặc áo là bản tánh của tôi.
Pháp sư nghe ra thì đó là những lời nói với mình, ông liền hỏi;
-Hoạt Phật, thầy nói chuyện với ai đấy?
-Hỏi rất hay, là ai? Tôi đi mòn cả dép cũng chưa tìm được còn pháp sư thì sao?
-Nếu tôi biết thì đã không hỏi ông .
Cả hai đều cười. Những cử chỉ, lời nói của Hoạt Phật đều là bản sắc của bậc tu hành, không nói thần, không nói quái chỉ dạy người ta đừng làm mọi điều xấu chỉ làm mọi điều lành. Pháp sư Lạc Quán ở cùng Hoạt Phật hai tháng, ông để ý coi Hoạt Phật tu theo pháp môn nào.
Hoạt Phật cử động rất tự do phóng khoáng, không bị trói buộc bởi một quy tắc nào như trong Thiền tông quy định. Đi phải như gió, đứng phải như tùng, ngồi như chuông, ngủ như cung.
Người học Phật nhất định chú trọng tu trì. Tu trì cũng là một loại bí hạnh. Bí hạnh có nhiều loại như tụng kinh, trì chú, tọa thiền, trì giới, niệm Phật, lễ Phật. Bất luận là chuyên tu một loại nào cũng đều gọi là bí hạnh, có bí hạnh sẽ có thọ dụng. Hoạt Phật có thọ dụng tất phải có bí hạnh, nhưng bí hạnh của sư là gì? Theo như nhận xét của Pháp sư Lạc Quán thì trước hết Hoạt Phật tu Tịnh độ, sau đó tập thiền định. Do thiền tịnh song tu mà chứng ngộ. Đối với mật tông, sư tỏ ra cũng rất tâm đắc, sư thường tụng Chú Đại Bi và được cảm ứng. Khi sư niệm “Ai niệm A Di Đà Phật?”, sư niệm rõ ràng từng chữ, lên xuống trầm bổng như tiếng chuông ngân. Câu niệm của sư cũng tương tự như thoại đầu của Thiền tông: “Người niệm Phật là ai?”
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
