Saṃghāṭasūtra (bản khác)

(54) jāto loke hy anarthāya kāyabhāraparivṛtaḥ / snānānulepanaiḥ kāryaṃ śucir vastraṃ suśobhanaṃ //

(55) mṛṣṭaṃ ca bhojanaṃ kāryaṃ yac charīre manoramaṃ / paṃcatūryā manojñaṃ ca śrotraṃ yācayate tathā //

(56) saptaratnasamutthāne rūpe rajyanti cakṣuṣī / sarvaṃ rasaṃ ca mṛṣṭaṃ ca jihvā yācayate 'pi ca //

(57) sparśaṃ ca mṛdukaṃ sūkṣmaṃ kāyaḥ prārthayate sadā / māṃsadvayaṃ śarīreṇa niṣpīḍya ratī jāyate //

(58) kāyo hy acetano 'py eṣa ratiṃ kas tatra vindati / pādau me ramatas tatra prāvṛtaṃ carma sundaraṃ //

(59) bhavanti maraṇe trāṇaṃ na vastraṃ na vilepanam / bhavec charīraṃ na trāṇaṃ kiṃ punar vastralepanaṃ //

(60) puruṣa ucyate kāyam eti śvāsaṃ mahābalaṃ / tīkṣṇaṃ balaṃ pratisaṃkhyā taṃ taccharīre mahāguṇaṃ //

(61) krīḍayā bhrāmitaḥ pūrvam aśvahastiparivṛtaḥ / mokṣadharmam ajānāno rato 'haṃ pāpakarmaṇi //

(62) krīḍyā kārāpitaṃ pāpaṃ paralokam ajānatā / punaḥ punaś ca jāto 'haṃ punar maraṇam āgataḥ //

(63) śokaḥ punaḥ punar dṛṣṭaṃ paridevitabandhanaṃ / mātṝṇāṃ maraṇaṃ dṛṣṭaṃ dṛṣṭāś ca pitaro mṛtā //

(64) jñātayo bhaginī caiva putrā bhāryā mṛtāpi ca / śūnyāḥ sarve hi saṃskārāḥ ko hi rajyet sacetanaḥ //

(65) viśvāsaṃ hi mayājñātaṃ lobhagrastena cetasā / śāntaṃ dharmaṃ nopalabdhaṃ maraṇaṃ nābhinanditaṃ //

(66) tena dānaṃ na dattaṃ me lobhenāvṛtacetasā / kaḥ syā lobhasamo pāpo yo 'dyāpi na nivartate //

(67) saṃbhrāntā hi vayaṃ jātāḥ saṃbhrāntaṃ sakalaṃ jagat / saṃbhrāntāḥ śabdaṃ śṛṇumo asaddharmaparigrahaṃ //

(68) mokṣaṃ dhyānāś ca margāmaḥ śarīraṃ nodvahāmahe / buddhā bhavema lokārthe śāstāro guravo jage //

(69) buddho mātāpitā loke buddho mārgapradarśakaḥ / pravarṣate dharmavarṣaṃ jaṃbudvīpe samantataḥ //

(70) mūḍhā satvā na jānanti dharmāṇāṃ saṃgrahaṃ kathaṃ / bodhau cittaṃ nāmayitvā labhyate dharmasaṃgrahaḥ //

(71) śūnyatāḥ sarvasaṃkārāḥ śūnyā bhogā dhanaṃ tathā / paśyāma śūnyam ātmānaṃ dṛṣṭvā jātā nirāśatā //

(72) sthavira bhaiṣajyasenamasmākaṃ vacanaṃ śṛṇu / dūraṃ ca te visarjemo bodhisatvāna kāraṇāt //

(73) bodhisatvā na khidyante vīryavanto mahātapāḥ / smṛtvā saṃsāradoṣāṇi kurvante guṇasaṃgrahaṃ //

(74) gacchasva yena śāstāsau pṛccha cāsmāka kāranāt / pratibuddhā sukhaṃ śāstā mā kiṃcit khidyate jinaḥ //

(75) parājitas tvayā māraḥ sabalaś ca savāhanaḥ / śīghram ujvālitaṃ dharmaṃ sarvasatvasukhāvahaṃ //

(76) na cāsmābhiḥ śruto dharmo yena buddhā bhavemahe / gacchasva śīghraṃ sthavira asmākaṃ hitakāraṇāt //

(77) nottarāmo vayaṃ yāvan na paśyāmas tathāgataṃ / dvātṛṃśalakṣaṇadharaṃ sthitā sarve sagauravāḥ //

7. bhaiṣajyaseno bodhisatva āha: (88) ūrdhvaṃ tāvan nirīkṣadhvaṃ kiṃ paśyadhvaṃ hi sāṃprataṃ / (79) avalokayanti te ūrdhvaṃ sthitāḥ paṃca anūnakāḥ / śatās trayaḥ sahasrāṇi kūṭāgārāḥ samantataḥ //

(80) saptaratnasamārūḍhā ratnajālasvalaṃkṛtāḥ / padmaṃ praphullaṃ madhye ca divyagandhapramuñcanaṃ //

(81) pṛcchanti sthaviraṃ tatra kim etad iha dṛśyate / kūṭāgārā ratnajālāḥ padmakesarasaṃsthitāḥ //

8. bhaiṣajayasena āha: (82) sthānāny etāni yuṣmākaṃ gacchadhvaṃ buddhadarśanaṃ / vandadhvaṃ lokapradyotaṃ yo 'sau lokottaro guruḥ //

9. ta āhuḥ: (83) tatra mārgaṃ na jānīmo na paśyāmas tathāgataṃ / yatra mārgaṃ na jānīmaḥ kutra gacchāma vanditum //

10. bhaiṣajyasena āha: (84) vandanāya ca gantavyaṃ śāstāram amṛtaprabhaṃ / anantam ākāśam iva parāmārṣṭuṃ na śakyate //

(85) sthāne tiṣṭhaty asau śāstā yathā tiṣṭhanti meravaḥ / sumeror upamā syāt tu gādhaṃ caiva mahodadheḥ //

(86) trsāhasrāc ca rajaso na jñānād buddhasaṃbhavāt / vandito lokapradyoto bodhisatvair daśaddiśaḥ //

11. ta āhuḥ:

(87) vilokaya lokanātha pūrayāsmakam āśayaṃ / cittena vandito 'smābhiḥ śāstā labdhās tataḥ phalaṃ //

12. bhaiṣajyaseno bodhisatva āha: (88) na gandhai rajyate śāstā na mālyair na / vilepanaiḥ hetuṃ gṛhṇāti satvānāṃ yena mucyanti saṃskṛtāt //

(89) saṃgrāmaṃ na kurute tasya māraḥ paramadāruṇaṃ / damito hi mano yena buddhaṃ ca śaraṇaṃ gataḥ //

(90) mṛtyor na yāsyati vaśaṃ kṣipraṃ prāpsyati dhāraṇīḥ / cittaprasādaṃ kṛtvāsau śāstāraṃ paśyate tataḥ //

[sasū(c) 254] 1. atha khalu kalaviṅkarutasvaramanojñaghoṣas tathāgataḥ smitaṃ prāduścakāra. 2. atha khalu bhaiṣajyaseno bodhisatvo mahāsatva utthāyāsanād, yena bhagavāṃs tenāṃjaliṃ praṇamya, bhagavantam etad avocat: ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayaḥ smitasya prāduṣkaraṇāya yad bhagavato mukhadvārāc caturaśītiraśmisahasrāṇi niścaranti? 3. taiś ca raśmibhiḥ trisāhasramahāsāhasrī lokadhātur avabhāsena sphuṭābhūt, 4. sarve ca dvātṛṃśan mahānirayā sphuṭā abhūvan, 5. dvātṛṃśatiś ca devabhavanāny avabhāsitāni, 6. tāś ca raśmayo nānāvarṇāḥ tadyathā nīlapītalohitāvadātamaṃjiṣṭhāsphaṭikarajatavarṇāḥ, 7. etāśca raśmayo bhagavato mukhadvārān niścarya, trisāhasramahāsāhasryāṃ lokadhātau sarvamukhopadhānaṃ kṛtvā, punar eva pratyudāvṛtya, bhagavantaṃ saptakṛt pradakṣiṇīkṛtya, bhagavato mūrdhany antaradhīyanta.

[sasū(c) 255] 1. atha khalu bhaiṣajyaseno bodhisatvo mahāsatvo bhagavantam etad avocat: pṛccheyam ahaṃ bhagavantaṃ tathāgatam arhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ kañcid eva pradeśaṃ, sacen me bhagavān avakāśaṃ kuryāt pṛṣṭapraśnavyākaraṇāya. 2. evam ukte bhagavāṃ bhaiṣajyasenaṃ bodhisatvaṃ mahāsatvam etad avocat: pṛccha tvaṃ bhaiṣajyasena yad yad evākāṃkṣasy; ahaṃ te tasya tasyaiva praśnasya vyākaraṇena cittam āradhayiṣyāmi.

[sasū(c) 256] 1. evam ukte bhaiṣajyaseno bodhisatvo mahāsatvo bhagavantam etad avocat: tṛṃśat koṭīsahasrāṇi bhagavan navakānāṃ satvānāṃ prādurbhūtāni. 2. te tathāgatasya sūkṣmān dharmadeśanām avagāhanti. 3. sūkṣmaṃ (dharmaṃ) bhagavan vṛddhāḥ satvā paribhāṣanti, parivadanti, paripīḍayanti. 4. na yūyaṃ vṛddhāḥ satvā dharmaṃ jānītha, nityaṃ yūyam adharme cākuśale ca rajyatha. 5. tad bhagavan mṛṣṭāṃ manāpāṃ vācaṃ bhāṣante. tat kena kāraṇena bhagavan vāvaṃ bhāṣante? 6. bhagavān āha: na vijānāsi bhaiṣajyasena kena kāraṇenaite satvā evaṃ vācaṃ bhāṣante? 7. tathāgatasyaibhir mṛdukaṃ sukumāraṃ bhāṣitaṃ dharmaṃ śrutvā tenaite bhaiṣajyasena sarvadharmāṇāṃ artham avabhotsyante, 8. sarvaguṇasamanvāgatāś ca bhaviṣyanti, 9. sarve ca dhāraṇīm avagāhiṣyanti. 10. adyadagreṇa daśabhūmipratiṣṭhitā bhaviṣyanti, 11. adya mahādharmadundubhiśabdaṃ prakariṣyanti, 12. adya mahādharmaprakārasamanvāgatā bhaviṣyanti. 13. paśyasi tvaṃ bhaiṣajyasena imāni kūṭāgārāṇi? 14. bhaiṣajyasena āha: paśyāmi bhagavan, paśyāmi sugata. 15. bhagavān āha: adyeme bhaiṣajyasena daharāḥ satvāḥ, eṣu kūṭāgāreṣv abhiruhya, dharmābhisamayam anuprāpsyanti, 16. adyeme sarvakuśaladharmaparipūriṃ kariṣyanti, 17. adya mahādharmadundubhiṃ parāhaniṣyanti, 18. anekeṣāṃ ca devanikāyānām adya dharmābhisamayo bhaviṣyati, 19. bahūnāñ ca nairayikānāṃ satvānāṃ vinipātasaṃprasthitānāṃ, tathāgatajñānanirdeśaṃ śrutvā, sarvasaṃsāraparāṅmukhaparājayo bhaviṣyati. [sasū(c) 257] 1. tasyām ca velāyāṃ vṛddhasatvair navānavatibhiḥ koṭīśasraiḥ srotaāpattiphalaṃ prāptaṃ. 2. te ca sarvadharmasamanvāgatā bhaviṣyanti, 3. sarve te bhaiṣajyasena sarvaduḥkhaparivarjitā bhaviṣyanti, 4. sarve te bhaiṣajyasena sarvatathāgatadarśanaṃ niṣpādayiṣyanti, 5. sarve te bhaiṣajyasena mahādharmasamanvāgatā bhaviṣyanti. 6. avalokaya bhaiṣajyasena caturdiśaṃ!

[sasū(c) 258] 1. avalokayati bhaiṣajyaseno bodhisatvo mahāsatvaḥ samantāc caturdiśaṃ: 2. pūrvasyān diśi paṃcāśatkoṭīgaṃgānadībālikāsamā bodhisatvā āgacchanti; 3. dakṣiṇasyān diśi ṣaṣṭikoṭīgaṃgānadībālikāsamā bodhisatvā āgacchanti; 4. paścimasyāṃ diśi saptatikoṭīgaṃgānadībālikāsamā bodhisatvā āgacchanti; 5. uttarasyān diśy aśītikoṭīgaṃgānadībālikāsamā bodhisatvā āgacchanti; 6. adhastāddiśi navatikoṭīsahasragaṃgānadībālikāsamā bodhisatvā āgacchanti; 7. ūrdhvāyāṃ diśi koṭīśatasahasragaṃgānadībālikāsamā bodhisatvā āgacchanti; 8. te cāgatāgatā bodhisatvā mahāsatvā, mahābhagavataḥ pādau śiraśābhivandya, ekānte tasthuḥ.

[sasū(c) 259] 1. ekāntasthitānāṃ daśadigbhya āgatānāṃ bodhisatvānāṃ mahāsatvānām, atha bhaiṣajyaseno bodhisatvo mahāsatvo bhagavantam etad avocat: 2. kim etad bhagavan khagāntarīkṣe kṛṣṇarūpaṃ lohitarūpaṃ ca paśyāmi? 3. bhagavān āha: kimidaṃ bhaiṣajyasena? na saṃjānāsi yad etad antarīkṣe kṛṣṇarūpaṃ lohitarūpaṃ ca paśyasi? 4. āha: na jānāmi bhagavan, na jānāmi sugata. 5. bhagavān āha: eṣa tathāgata eva jānāti: māro 'yaṃ bhaiṣajyasena vicakṣuskaraṇāyehopasaṃkrāntaḥ. 6. icchasi bhaiṣajyasenaitān bodhisatvān mahāsatvān draṣṭuṃ ya ete khagāntarīkṣe vyavasthitāḥ? 7. āha: icchāmi bhagavann, icchāmi sugata.

[sasū(c) 260] 1. atha bhagavāṃs, tān bodhisatvān darśayitvā, bhaiṣajyasenaṃ bodhisatvaṃ mahāsatvam āmantrayati sma: 2. īdṛśā bhaiṣajyasena gaṃgānadībālikāsamā bodhisatvā āgatāḥ. 3. āha: ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo yad ete bodhisatvā etāvanta ihāgatāḥ? 4. bhagavān āha: daharāṇāṃ satvānāṃ pratyayena bhaiṣajyasena saṃprātaṃ sarvasatvā dharmadhyānasamanvāgatā bhaviṣyanti. 5. paśyasi tvaṃ bhaiṣajyasena? bodhisatvā nānāṛddhibalā āgatā. 6. avalokitā mayā koṭīśatagaṃgānadībālikāsamā lokadhātavas; tatra mayā koṭīnayutaśatasahasragaṃgānadībālikāsamā bodhisatvā mahāsatvā dṛṣṭāḥ. 7. svakasvakena ṛddhibalena tiṣṭhanti, nānārūpā, nānāvarṇā, nānābalasaṃsthānās tiṣṭhanti. 8. āryadharmavihāreṣu te bodhisatvās tiṣṭhanti. dharmavihāreṣu te bodhisatvaparivārās tiṣṭhanti.

[sasū(c) 260] 1. idam avocad bhagavān āttamanāḥ. 2. sarvaśuro bodhisatvo mahāsatvaḥ, bhaiṣajyaseno bodhisatvo mahāsatvaḥ, sarve ca navapurāṇakā bodhisatvā mahāsatvāḥ, sā ca sarvāvatī parṣat, sadevamanuṣāsuragandharvaś ca loko bhagavato bhāṣitam abhyanandat. 3. 3. saṃghāṭaṃ nāma mahāyānasūtraṃ samāptam.

colophon d: // 0 // āryasaṃghāṭaṃ nāma dharmmaparyāyaṃ samāptam //0//