Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Luận tạng
Yuktiṣaṣṭikakārikā Sanskrit reconstruction
- Tác giả
- Nāgārjuna
- Thông tin
- GRETIL — B. Kumar: "The Critical Edition of Yuktiṣaṣṭika-Kārikā of Nāgārjuna", The Tibet Journal 18.3 (1993), pp. 3-16.CC BY-NC-SA 4.0
Nāgārjuna: Yuktiṣaṣṭikakārikā Sanskrit reconstruction
atha yuktiṣaṣṭikārikā nāma mañjuśrikumārabhutāya namaḥ
namastasmai munīndrāya pratītyopādadeśine | yenānenā vidhānena niṣiddhāvudayavyayau ||
bhāvābhāvavyatikrāntā matiryeṣāmanāśritā | tairgambhīro niralambaḥ pratyayārthaḥ pratīyate || yukti_1
sarvadoṣākarastāvadabhāvo vinivāritaḥ | nirvartyate yathā yuktayā bhāvo 'pi śrvavaṇaṃ kuru || yukti_2
bhāvo yadi bhavetsaty yathā bālairvikalpitaḥ | vimokṣastadabhāvena ko necchet kim na kārnāt || yukti_3
vimokṣo nāsti bhāvena bhāvo nāsti hyabhāvataḥ | bhāvābhāvaparijñānānmahātmā 'pi vimucyate || yukti_4
nirvāṇam caiva lokaṃ ca manyante tattvadarśinaḥ | naiva lokaṃ na nirvānaṃ manyante tattvadarśinaḥ || yukti_5
nirvānaṃ ca bhavaścaiva dvayameva na vidyate | parijñānaṃ bhavasyaiva nirvāṇamiti kathyate || yukti_6
sambhavavibhave bhāve nirodhaḥ kalpito yathā | māyākṛto nirodho 'yam sadbhistathaivamiṣyate || yukti_7
samskṛto na parijñāto nirodho vibhave sati | pratyakṣam bhūyate kasmin vibhavo jñāyate katham || yukti_8
yadi skandhanirodhena bhavenna kleśasamkṣayaḥ | yadā cāyaṃ niruddhaḥ syāttadā mokṣo bhavisyati || yukti_9
avidyā pratyayotpannam samyagjñānena paśyataḥ | notpādaśca nirodhasca yuktaḥ ko 'pyupalabhyate || yukti_10
evam paśyati dharmaḥ yo nirvānam vā katam tathā | dharmajñānam paraṃ yatra bhedastu tatra vidyate || yukti_11
atisukṣmasya bhāvasya jātiryena vikalpitā | pratyayodbhavamartham na paśyati so 'vicakṣaṇaḥ || yukti_12
samklesakṣīnabhikṣūṇām samsārāccennivāryate | kutaḥ sampannabuddhaiśca tasyārambho na bhāṣitaḥ || yukti_13
ārambhe sati caikānte bhavedṛṣṭiparigraḥ | yaḥ pratītyasamutpādastasya purvaṃ paraṃ vā kim || yukti_14
samutpannaṃ kathaṃ purvaṃ paścāt punarnivāryate | purvāparāntavihīno mokṣaḥ khyātirmāyopamaḥ || yukti_15
bhavatīdam yadā māyā namkṣyatīti tadaiva hi | māyājñānaparābhūto māyājñānena mohitaḥ || yukti_16
yathā marīcikā māyā bhavam buddhayā hi paśyati | purvāntam vāparāntam vā na dṛṣṭayā parikliśyate || yukti_17
samskṛtam ye hi manyante bhangotpādavikalpitam | pratītyotpādacakreṇa vijānanti na te jagat || yukti_18
tadāśritya yadutpannaṃ notpannaṃ svayamevahi | svayam yadā yadutpannamutpannam nāma tat katham || yukti_19
śāntam hetukṣayādeva kṣīṇam nāmāvabudhyate | svabhāvena hi yatkṣīṇam tat kṣīṇamucyate katham || yukti_20
na kaścidanutpannam nirodho 'pi na vai tathā | utpādabhangakarmaṇābhiprāyārthaḥ pradarśitaḥ || yukti_21
utpādajñānato bhaṅgo bhaṅgajñānādanityatā | anityatvāvabodhācca saddharmo hi vibodhitaḥ || yukti_22
yaḥ pratītyasamutpāda utpādabhaṅgavarjitam | parijānāti tenaivanuttīryata bhavābudhiḥ || yukti_23
sadasadbhirviparyastā ātmabhāvāḥ pṛthagjanāḥ | kleśavamśagatāḥ sattvā ātmacinttena vañcitāḥ || yukti_24
vivudhairbhāvyate bhāveh śunyo 'nityo 'nātmakaḥ | moṣadharmacayaścaiva vivikta iti dṛśyate || yukti_25
amūlatvāt sthitirnaiva nirālambo nirāśrayaḥ | avidyāhetusambhūta ādimadhyāntavarjitaḥ || yukti_26
kadalīvasāram yadgandharvanagaram yathā | mohapuryāmivivannau yo māyāvat paśyati jagat | 27 atra brahmādiloko vai satya ivāvabhāsane | satyanmṛṣetyuktamāryena tatra kā śiṣyate parā || yukti_28 loko 'vidyāndhabhūto 'sau tṛṣnāstrotasā cālitaḥ | tṛṣnārahitavijñasya puṇyadṛṣṭi samā kutaḥ || yukti_29 ādau tattvamidaṃ dṛṣṭam sarvamstīti kathyate | jānannarthānnasakto 'pi paścānnunam vivicyate || yukti_30 na jānāti viviktārtha śrutimātram pravartate | yeṣām puṇyamavicchinnamutsannā itare janāḥ || yukti_31 karmāni phalayuktāni proktam samyagidam jagat | tatsvabhāvaparijñānamanutpannam hi desitam || yukti_32 aham mameti kathitam yathākaryavaśājjanaiḥ | tathā kāryavaśāt proktāḥ skandhāyatanadhātavaḥ || yukti_33 mahābhūtādaya khyātā vijñāne nicayastathā | tajjñānena viyukttena mṛṣaiva na vikalpitam || yukti_34 nirvānam satyamekam hi jinairyadabhidhīyate | nāva śiṣṭam tadā satyamevam vijñena kalpitam || yukti_35 yāvacittasya vikṣepastāvanmārasya gocaraḥ | evambhūto bhavedyatra nā doṣo jāyate kathaṃ || yukti_36 avidyāpratyayo loko yasmādbuddhaiḥ prakīrtitaḥ | vikalpastena loko 'yamiti kim nopapadyate || yukti_37 avidyāyām niruddhāyām nirodho jāyate yathā | ajñānato hi samkalpa iti kim na vidhīyate || yukti_38 hetutaḥ sambhavo yasya sthiti rna pratyayairvinā | vigamaḥ pratyayābhāvāt so 'stītyavagataḥ kutaḥ || yukti_39 paramam bhāvāmaśritya sthitiścedbhāvavādinaḥ | tadaiva hi sthitā mārge na kaściditasmayastataḥ || yukti_40 buddhamārge śritāḥ sarve 'nityamiti vādinaḥ | kena vādena gṛhyante
bhāvāḥ santi parā iti || yukti_41 eṣa vāsāviti yatra vimarśo nopalabhyate | idam satyamado veti paṇḍitaiḥ kathamucyatai || yukti_42 nānupādāya taiścāpi loko vātmābhikāṅkṣate | nityānityāderūtpādah mithyādṛṣṭyā tu hāritaḥ || yukti_43 yeṣām bhāvāsmupādāya tattvā steṣām prasāditāḥ | tatra liṅgādayo doṣāḥ prajāyante na vā kathaṃ || yukti_44 yān hi dharmānupādāya dṛṣṭaścandro jale yathā | tatra satyam mṛṣā naiva kāmaṃ dṛṣṭyā na hāritaḥ || yukti_45 rāgadveṣodbhavastīvra-duṣṭadṛṣṭiparigraḥ | vivādāstatsamutthāśca bhāvābhyupagame sati || yukti_46 sa hetuḥ sarvadṛṣṭīnām kleśotpatti rna tam vinā | tasmāttsmin parijñāte dṛṣṭikleśaparikṣayaḥ || yukti_47 parijñāñca keneti pratītyotpādadarśanāt | pratītya jātañca'jātamāha tattvavidām varaḥ || yukti_48 mithyājñāne paribhūya yo 'satye satyadhārakaḥ | parigraho vitarkādeḥ kramādrāgakriyā matā || yukti_49 mahātmanām na pakṣo vā vitarko vā na vidyate | yeṣām na vidyate pakṣeḥ parapakṣaḥ kutasteṣām || yukti_50 yasminneva samāśrito daṣṭaḥ kleśaviṣadharaih | calaṃ vāniṣṭhitam cittaṃ na tiṣṭhatyanāśritam || yukti_51 sāśraya cittavāna sattveḥ kleśodbhūto viṣo mahān | sadā pṛthagajano hīnaḥ kleśasarpena gṛhītaḥ || yukti_52 prativimbe yathā rāgo loke ca mohavandhanāt | viṣayapinjaro sakto bālo hi satyasamjñayā || yukti_53 cakṣurbhyām viṣayānnāma vimbajñānena paśyati | karmapaṅkeṣvanāsakto bhāvo yathā mahātmanaḥ || yukti_54 rūpāsaktā janā muḍhā madhyamā rāgavarjitāḥ | rūpasvabhāvavijño yo vimukto buddhimān paraḥ || yukti_55 vivṛtya sukhacintāyāḥ
vītarāgavivarjitaḥ | māyāpumvadvipaśyanānnivṛtaḥ sa bhaviṣyati || yukti_56 mithyājñānabhitapto yaḥ kleśasamdoṣabhāgbhāvet | bhāvābhāvau vikalpanādarthajñānam na jāyate || yukti_57 nāśrayḥ vītarāgā vai bhavanti rāgavarjitāḥ | arāge rāgavardhāste na sāśrayā mahātmanaḥ || yukti_58 yeṣām viviktacetasām calam cittam cañcalam | kleśasarpermathito 'pi tīṇo 'khinno bhavāmbuddheḥ || yukti_59 śāstreṇānena janānām punyam jñānam ca sancitam | punyajñānakriyodbhūtam dvāvāptotu param tathā || yukti_60
iti yuktiṣaṣṭikārikā samāptā |
āryanāgārjunamukhaniḥ satam, śāstramidaṃ
bhāratīyapaṇḍita muditaśripaṇḍitācchurtam ca bhoṭavāsinā pātchava prāntīya suryakīrtirnāma bhoṭapaṇḍitena likhitaṃ bhoṭabhāṣāyamiti ||
śubhamastu |
Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
