Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST)Trang 7/13

Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Kinh tạng › Thí dụ · Bổn sự

Mahāvastu-avādana

Thông tin
GRETIL — Émile Senart, 3 vols., Paris 1882-1897. Cf. also : Emmanuel Faure, B. Oguibénine, M. Yamazaki, and Y. Ousaka Mahāvastu-avādana, vol.I: word index and reverse word index Tokyo 2003 (Philologica Asiatica, Monograph Series 20) The Chuo Academic Research Institute (Tokyo, 2003 (July)).CC BY-NC-SA 4.0

[_mvu_2.290_] na nāma te pāpīmann etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā lokavicayasaṃpannā bhavanti yannūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā lokapravicayasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmann etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā ṛddhisaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā bodhipakṣikadharmasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpās satvāḥ utthānasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā vīryasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmann etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā smṛtisaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvās samādhisaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā prajñāsaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā vimuktisaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā vimuktijñānadarśanasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā pratibhānasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmann etad abhūṣi / evaṃrūpā satvā vyākaraṇasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe

[_mvu_2.291_] gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpās satvā dharmadeśanāsaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā anavadyadharmadeśanāsaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmann etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā jñānasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmann etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā darśanasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmann etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā jñānadarśanasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā āniṃjyasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpā satvāḥ paritrāṇasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā pūrvotpādasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā yugotpādasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvāḥ kalyāṇotpādasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā agrotpādasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā jyeṣṭhotpādasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā śreṣṭhotpādasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe

[_mvu_2.292_] gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmann etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvāḥ praṇidhipūrvotpādasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā niḥśreyasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā upacayasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā upastambhanakuśalā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā saṃbhārasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā āryapaṃcāṃgikasamādhisaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidya apakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā āryamahāpaṃcāṃgikasamādhisaṃpannā bhavanti yaṃ nūṇāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā āryapaṃcajñātikasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā āryamahāpaṃcajñātikasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā ekāgramanasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā araṇāsaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā arisainyapramardanasaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe

[_mvu_2.293_] gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā svayambhūsaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā svayambhūdharmatāsaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā agrāye paramāye dharmatāye saṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā kṛtapuṇyatāsaṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā agrāye paramāye varṇasaṃpadāye saṃpannā bhavanti yaṃ nūnāhaṃ śramaṇe gautame nirvidyāpakrameyaṃ // na nāma te pāpīmaṃ etad abhūṣi / evaṃrūpāḥ satvā varṇasaṃpannā te punaḥ pāpīmaṃ satvā duṣpradharṣā bhavanti / paśya pāpīmaṃ yāvat* mahadayaṃ aparādhaṃ // ekamante sthitā bhikṣavaḥ śuddhāvāsakāyikā devā māraṃ pāpīmaṃ imehi aśītīhi ākārehi saṃmukhaṃ abhigarjensuḥ // idam avocad bhagavān rājagṛhe viharanto gṛddhakūṭe parvate imasmiṃś ca punar vyākaraṇe bhāṣyabhāṇe paṃcānāṃ bhikṣuśatānāṃ anupādāśravebhyaś cittāni vimuktāni āttamanasas te bhikṣū bhagavato {senart magavato} bhāṣitam abhinandensuḥ //

avalokitaṃ nāma sūtraṃ samāptaṃ //

___evaṃ mayā śrutaṃ ekasmiṃ samaye bhagavāṃ vaiśālyām āmrapālīvane mahatā bhikṣusaṃghena sārdhaṃ mahatā ca bodhisatvagaṇena // atha khalu viśuddhamati bhikṣur utthāyāsanād ekāṃśaṃ cīvaraṃ prāpayitvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratisthāpayitvā yena

[_mvu_2.294_] bhagavāṃs tenāṃjaliṃ praṇāmayitvā bhagavantam etad uvāca // yad bhagavatā bodhisatvabhūtena bodhimaṇḍaṃ upasaṃkramitvā bodhimaṇḍe sthihitvānāvalokitaṃ sarvalokahitāya sarvalokasukhāya taṃ bhagavāṃ nirdiśatu taṃ bhaviṣyati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca bodhisatvānāṃ ca mahāsatvānāṃ mahanto dharmāloko kṛto bhaviṣyati āśvāso ca datto bhavati // atha khalu viśuddhamatir bhikṣuḥ tāye velāye imāṃ gāthām abhāṣi //

kathaṃ tvaṃ lokapradyota aprameya nirupadhi / nairaṃjanāṃ tarito si hitāya sarvaprāṇināṃ //

ye nimittā abhūt tatra taramāṇe narottame / vyākarohi mahāvīra tathāgata mahāmuni //

yathā te lokapradyota bodhimaṇḍo alaṃkṛto / tathā hi me pṛcchito brūhi arthakāmahitaṃkaraṃ //

yathā uttamā bodhi prāptā tvayā lokasya cetiya / yathā pāpīmaṃ prahanesi kṛṣṇabandhuṃ sasainyakaṃ //

daśa te balā svayaṃbhū satvasāra niruttarā / . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ṛddhiprabhāvo tha pratapasi diśā sarvā sārthavāha naramarupūjita śatakṛtvo maharṣe / kramasi yathaiva hansarājā himavarapāṇḍaro śuddho dhārtarāṣṭro varasuravara akilaṃtakāyo / vrajasi diśato vidiśā tāvad eva devāsuranāgayakṣasaṃghā marubhavanā kṛtvā

[_mvu_2.295_] sarvajihmavarṇasthūṇāṃ / yathaiva dagdhāṃ sthūṇāṃ suvarṇabimbaṃ abhibhavati tathā śāstā sarvalokam abhibhavati / kusumito ratnakāyo lakṣaṇehi yathā gagaṇaṃ pratipūraṃ tārakehi / puṇyaśatasahasrehi koṭi parā na vidyati sugatasya ekanāme // na te sti kocit samasamo sarvaloke kuto viśiṣṭo tāvad eva sarvā saṃprabhāsi daśa diśatā samantā sahasraraśmi yathā antarīkṣe // alaṃkṛtas te daśabala ātmabhāvaḥ dvātriṃśakavacitalakṣaṇehi ghanāto mukto yathā kārtikasmiṃ cadro va śobhate // yathā tārakehi sahasraśītiṃ caturo aśīti anyaś caraṃ śāstu yehi ghoṣo aṃgasahasrehi avikalyā paṃcapurā parigṛhītā bhagavato yehi bhagavato vācā // mukhato gandho bhagavato candanasya pravāyate / atuliyam aprameyaṃ buddhakṣetraṃ aparimitaṃ bharitvā sameti khila doṣamohaṃ / trisāhasrā sarvā yadi pi lokadhātu pūrā bhave śikhāśiri sarṣapehi śakyaṃ gaṇetuṃ syāt sarṣapā ekamuhūrte vicakṣaṇena na tv eva śakyaṃ gaṇayituṃ sarvasatvadhātū daśasu diśāsu aparimitā anantā yā hi bhagavato candanasya ghrāyitvā gandhaṃ pratilabhe / kṣāntibhūmi dhīra atulya mahākaruṇāvīra mahāpratāpabalavāṃ bhiṣaja satvānāṃ / nātha anupalipta dakṣiṇeya śaraṇavrajatāṃ jinapravara svayaṃbho // kas tṛptiṃ hi janaye tvāṃ stuvanto // tathā hi balo bhagavataḥ aprameyo // anantavarṇaṃ hatarāgaṃ śāntacittaṃ śaraṇaṃ vrajema tvā abhibhuṃ anabhibhūtaṃ // bhaveya antaṃ gagaṇaṃ vrajato śakyaṃ samudraṃ pi tataḥ kṣapetuṃ na śakyaṃ

[_mvu_2.296_] jine balapramāṇaṃ kṣapetuṃ / tathā hi saṃbuddho saṃbhūtabalo // siṃhaṃ narendraṃ daśabalaṃ aprameyaṃ pṛcchāmi // vīra hatarāga śāntaṃ cittaṃ jñānena śuddhā daśadiśatā asaṃgatitā sa me praśnaṃ hitakara vyākarohi //

kalpakoṭisahasrāṇi aprameyam acintiyā / carito bhoti arthāya sarvajño dvipadottamo //

dānaṃ śīlaṃ ca kṣānti ca dhyānāni ca niṣevitā / prajñā ca caritā pūrvaṃ kalpakoṭiśatāṃ bahūṃ //

āgneyamaṇīnāṃ yā ābhā gagane vidyutāna vā / nakṣatrāṇāṃ cāpi yā ābhā jihmavarṇā bhavanti tā //

nāsti devo vā nāgo vā yakṣo kambhāṇḍarākṣaso / yasya etādṛśakāyo yathā te naranāyaka //

surāsuravarapūjanīyo gurukṛtavandito saktṛto maharṣe prabhaṃkara dvipadendra satvasāravara puruṣarṣabha cetiyaṃ narāṇāṃ / bhrūvivaralalāṭe ūrṇābhāgo yathā gagane suviśuddharaśmi rājate bhagavato yathā kārtike māse vimalo virocate candro pūrṇamāsyāṃ // nīlavimalanetrā nāyakasya surucirotpalavarṇasaṃnikāśā vimalā śubhā prabhā // saṃrocate ca sukhajananā naranārīṇāṃ narendradantā vimalapāṇḍarā sujātasamasahitā himavarasannikāśā

[_mvu_2.297_] mukhaṃ dalavarasaṃprakāśaṃ daśabala tathā viśadaṃ / te śāstunaḥ taruṇasukhumaraśmībhir āstṛtā vararasavatī śobhati jihvā nāyakasya prabālakasamatulyavarṇā ca divyā bahujanasaṃjñāpanī / sukhaṃdadaṃ ca ābhājālena baddhaṃ lalāṭaṃ sabhrūmukhaṃ ca śobhe yathaiva candramaso / sukhasamāhitanīlā daśabala bhagavato śīrṣe keśā / śākyasiṃha grīvā te śobhe yathā suvarṇakambu yathā ovāhā ca jina samā / abhedyo siṃhārdhapūrvo bhagavato ātmabhāvo / prabhāsi loke diśatā samantā / viśiṣṭavākya atulasamudra karmavipākaṃ karohi imāṃ girāṃ bhāṣamāṇaḥ sarvas te loko abhinamate āvarjito karito pṛṣṭvā daśanakha-aṃjalīhi //

___evam ukte bhagavāṃ viśuddhamariṃ bhikṣuṃ etad avocat* // sādhu sādhu bhikṣu sādhu khalu punas te bhikṣu yas tvaṃ tathāgatam etam arthaṃ paripṛcchitavyaṃ manyasi / śobhanaṃ te bhikṣu pratibhānaṃ bhadrikā parimīmānsā yad evaṃ hi bhikṣu pratibhāyasi / evaṃ pi teṣāṃ kulaputrāṇāṃ karmavipākā pratibhāyanti yeṣām ayaṃ dharmaparyāyo hastagato bhaviṣyati / na te mārasya pāpīmato vasagatā bhaviṣyanti / nāpi teṣāṃ manuṣyā vā amanuṣyā vā avatāraṃ labhiṣyanti // tat kasya hetoḥ // udārakuśalamūlacaritā te hi bhikṣū te hi satvā yeṣāṃ arthāya tvaṃ etam arthaṃ paripṛcchasi bodhisatvānāṃ mahāsatvānāṃ / tvaṃ bhikṣu satvānām arthāya tathāgatam etam arthaṃ paripṛcchitavyaṃ manyasi yam idaṃ bodhisatvānāṃ lokapariṇāyakānāṃ sarvasatvacārikaviśeṣasaṃprasthitānāṃ / tvaṃ bhikṣu satvānām arthāya tathāgataṃ

[_mvu_2.298_] paripṛcchasi yam idaṃ bodhisatvānāṃ mahāsatvānāṃ lokapariṇāyakānāṃ sarvasaṃśayacchedaprabhedakauśalyasamanvāgamasaṃprasthitānāṃ / bhikṣu satvānām arthāya tathāgatam etam arthaṃ paripṛcchesi yam idaṃ bodhisatvānāṃ mahāsatvānāṃ lokapariṇāyakānāṃ dānaviśeṣābhiyuktānāṃ kṣāntiviśeṣābhiyuktānāṃ dhyānaviśeṣābhiyuktānāṃ prajñāviśeṣābhiyuktānāṃ // atha khalu bhagavāṃ tāye velāye imāṃ gāthām abhāṣi //

tuṣite bhavane divya otaritvā himasamo nāgo bhavitva ṣaḍviṣāṇo / rājño agramahiṣīṃ praviṣṭo kukṣiṃ tato trisāhasra prakampe lokadhātu //

tada suvipula ābhā suvarṇavarṇā imaṃ sarvaṃ sāhasralokadhātuṃ / upari yāvabhavagraṃ prajvalante yada jinaḥ kukṣiṃ praviṣṭo saṃprajāno //

śakraśatasahasraṃ sabrahmakoṭyo jinaṃ varakukṣigataṃ namasya nityaṃ / upāgami divase pi ardharātre na ca vraji ime avisarjitā kadācit* //

tūryaṃ ca śatasahasrasaṃpraghuṣṭaṃ upari nabhaṃ sphuṭaṃ sarvadevatāhi / divyaṃ prahāya candanasya cūrṇaṃ atha punar anye patākacchatrahastā //

. . . . . . . . . divyā pravarṣi varakusumā ca utpalasya / madhukarakaraviṃkā suvarṇamālyā yāva jino kukṣiṃ praviṣṭo saṃprajāno //

yada jāyethā buddho satvasāro devānaṃ indro dhāraye saṃhṛṣṭaḥ / vastraṃ viśiṣṭaṃ suruciraṃ kauśikeyaṃ jāmbunadasya samanibhaṃ kāṃcanasya //

yadā ca bhūmisthito bodhisatvo sapta padāṃ cakrame hṛṣṭacitto /

[_mvu_2.299_] ahaṃ khu loke asadṛśaṃ kariṣyaṃ antaṃ jarāya maraṇakriyāya //

tadā prakampe vasumati ṣaḍvikāraṃ ābhā ca muktā diśatā samantā / divyā śabdā pravāditā antarīkṣe aśīti sahasrā abhu devatānāṃ //

divyā ca cūrṇā nabhato pravarṣe candanasya suvarṇaśubhā devaputrā / mandāravehi okire bodhisatvaṃ prāmodyajātā maru hṛṣṭacittā //

ekūnatriṃśo vayasānuprāpto paripācayitvā jagadbodhisatvo / tyajitva rājyaṃ ratanavarāṃ ca sapta kāṣāyavastro abhu bodhisatvo //

so pravrajitva vidu bodhisatvo ṣaḍvarṣayugaṃ care duṣkarāṇi / so māgadhasya vijitaṃ praviṣṭo grāmikadhītā dṛśi bodhisatvaṃ //

suvarṇapātrīṃ ca udagracitto bhṛṃgāraṃ gṛhya ratanavicitraṃ / aṣṭāṅgapetaṃ śubhapāripūrṇaṃ tada ācamesi ṛṣi bodhisatvo //

balenupetaṃ surasaṃpraṇītaṃ gandhena ca upanaye bhojanaṃ ca / evaṃ ca cchandaṃ jane vegajātā buddho bhave kavacito lakṣaṇehi //

imaṃ ca hīnaṃ vijahiya iṣṭibhāvaṃ careyaṃ śuddhaṃ aśabalabrahmacaryaṃ / varje kāmaṃ duḥkhakaraṃ rogamūlaṃ seveyaṃ buddhāṃ hatarajaniṣkileśāṃ //

bhāṣitvā gāthām imāṃ evarūpāṃ senāpater duhitā hṛṣṭacittā / namasyamānāṃjaliya bodhisatvaṃ muṃcitvā aśru imaṃ vācaṃ bhāṣe //

sulabdhalābho mahipati bimbisāro aśokaprāpto parivṛṃhitājño /

[_mvu_2.300_] yasyāyaṃ vijite sthito bodhisatvo adya atulyāṃ prāpsyati bodhim agrāṃ //

bhuṃjitvā bhaktaṃ mama krakucchando vrajet svayaṃbhū drumaṃ pādapendraṃ / prabhāsayanto daśa diśā samantā jāmbunadasya yatha suvarṇayūpo //

konākanāmo mahadakṣiṇīyaḥ bhuṃjitva bhaktaṃ vraji bodhimaṇḍaṃ / adīnacitto acalo asaṃpravedhi yasyāsi kāyo sphuṭo lakṣaṇehi //

yasyāsi nāmaṃ tada kāśyapo pi jāmbūnadasamanibhavigrahasya / bhuṃjitva bhaktaṃ mama vidu satvasāraḥ vrajet svayaṃbhū drumavaraṃ pādapendraṃ //

ye bhadrakalpe atuliya dakṣiṇeyā bheṣyanti dhīrā hatarajaniṣkileśā / pūjeṣyi sarvā atuliyabodhihetoḥ na mahya kāṃkṣā anyā hi asti kiṃcit* //

ye antarīkṣe iha devaputrāḥ te candanenokire bodhisatvaṃ / vācāṃ bhāṣe muditavegajātā senāpater duhitā labdhalābhā //

pūrvenivāsaṃ smaresi sujātā premnaṃ janetva śubhaṃ bodhisatve / buddhāna koṭinayutā sahasrā bhukvā bhuktaṃ mama gatā bodhimūlaṃ //

atha khalu bodhisatvo yena nairaṃjanā tenopasaṃkramitvā muhūrtaṃ asthāsi / samehi pādatalehi dharaṇīṃ prakampesi // atha khalu tasmiṃ samaye mahāntaḥ pṛthivīcālo abhūṣi bhīṣaṇo saromaharṣaṇo yena pṛthivīcālena iyaṃ trisāhasramahāsāhasrā lokadhātu samā abhūṣi pāṇitalajātā sumeruś ca parvatarājā cakravāḍamahācakravāḍā ca parvatā nimindharo yugandharo iṣāndharo ca parvatā khadirakāśvakarṇo vinatako sudarśano ca sapta parvatā dvīpāntarikā tathānye kālaparvatā pṛthivyāṃ osannā abhūṣi

[_mvu_2.301_] bodhisatvasyānubhāvena / mahāsamudrāś ca saṃkṣubdhā abhūṣi bodhisatvasyānubhāvena prajñāyensuḥ // tena khalu punaḥ samayena ayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ śakaṭacakrapramāṇamātrehi jāmbūnadasya suvarṇasya padumehi śatasahasrapadumehi śatasahasrapatrehi nīlavaiḍūryajātehi musāragalvakehi śirigarbhapiṃjalehi sphuṭā abhūṣi aṣṭāpadavinibaddhā mahāntaś ca obhāso prādurbhūtaḥ yena obhāsena mahānirayā bhīṣmā upaśāntā abhūṣi / sarve nairayikā satvā sukhitā abhūṣi / sarve tiryagyonigatāḥ sukhitā abhūṣi / sarve yāmalaukikā satvāḥ sukhitā abhūṣi parasparaṃ maitracittā bodhisatvānubhāvena / mahāntena cobhāsena sarvā trisāhasramahāsāhasrā lokadhātu obhāsitā abhūṣi // tena khalu punaḥ samayena trisāhasramahāsāhasrāye lokadhātuye yāvatakā devendrabhavanā nāgendrabhavanā yakṣendrabhavanā garuḍendrabhavanā te sarve ekobhāsa-ābhāsā abhūṣi // sarvatra bodhisatvasya ātmabhāvatām anuprāptāḥ saṃjānanti // tena khalu punaḥ samayena yāvatakā trisāhasramahāsāhasrāye lokadhātūye devā nāgā yakṣā gandharvā asurā garuḍā kinnarā mahoragā te sarve svakasvakeṣu āsaneṣu na ramensuḥ bodhisatvasyānubhāvena / bodhisatvasya śiriṃ asahantā te sarve yena bodhimaṇḍas tenopasaṃkramensuḥ puṣpamālyagandhacchatrapatākāvādyadhūpanavilepanaparigṛhītā // tena khalu punaḥ samayena asaṃkhyeyehi aprameyehi buddhakṣetrehi abhikrāntakāntā bodhisatvāḥ devatāveṣam abhinirmiṇitvā upari antarīkṣe pratiṣṭhensuḥ divya-utpalapadumapuṇḍarīkaparigṛhītā // tena khalu punaḥ samayena ayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ śakaṭacakrapramāṇehi

[_mvu_2.302_] jāmbūnadasuvarṇapadumehi śtasahasrehi nīlavaiḍūryanāḍīhi ayutaśo keśarehi [śirīṣagarbhapaṃjarehi bhūmitalam upādāya yāvad bhavāgraṃ sphuṭam abhūṣi āgantukehi keśarakehi] śirīṣagarbhapaṃjarehi bhūmitalam upādāya yāvad bhavāgraṃ sphuṭaṃ abhūṣi āgantukehi bodhisatvehi devanāgayakṣehi ca asuragaruḍakinnaramahoragehi ca //

___atha khalu bodhisatvo mahato devagaṇasya purato nairaṃjanāṃ nadīṃ uttīrṇo // tena khalu punaḥ samayena nairaṃjanāye nadīye aśīti cchatrakoṭīyo jāmbūnadasuvarṇānāṃ chatrāṇāṃ prādurbhūtā bodhisatvasya upari sthihensuḥ aśīti cchatrakoṭīyo rūpyamayānāṃ aśīti cchatrakoṭīyo asmagarbhamayānāṃ aśīti cchatrakoṭīyo hastigarbhamayānāṃ aśīti cchatrakoṭīyo lohitakāmayānāṃ aśīti cchatrakoṭīyo maṇimayānāṃ prādurbhūtā bodhisatvasya upari sthihensuḥ / aśīti ca nāgakoṭīyo ekamekaś ca nāgo aśītināgakoṭiparivāro lohitamuktāpuṣpaparigṛhītā yena bodhisatvas tenopasaṃkramitvā bodhisatvaṃ pūjayensuḥ purimakena puṇyopacayena //

___atha khalu kālo nāgarājā svajanaparivāraḥ svakāto bhavanāto abhyudgamitvā yena bodhisatvas tenopasaṃkramitvā bodhisatvasya pādāṃ śirasā vanditvā bodhisatvaṃ prāṃjalīkṛto prekṣamāṇo gāthābhir adhyabhāṣe //

bodhiṃ paryeṣamāṇo yaṃ bodhisatvo visārado / nairaṃjanāṃ caritvāna bodhimūlam upāgame //

nānādvijasaṃgharutaṃ varapādapamaṇḍitaṃ / varapuṣpaphalopetaṃ trisāhasrāya yāvatā //

yatra te lokapradyotā āgatā bodhi prāpuṇe / krakucchando konākamuni kāśyapo ca mahāmuni //

[_mvu_2.303_] taṃ deśaṃ lokapradyoto upāgame lokanāyako / yo so vādityabandhūnāṃ śākyānāṃ paramo muniḥ //

te devasaṃghā muditā sarve harṣitamānasāḥ / puṣpameghasamānoghāḥ tāmakāsi vasundharāṃ //

svabhavaneṣu āgatvā pūjenti lokanāyakaṃ / pradakṣiṇaṃ bodhisatvaṃ śuddhāvāsā samāgatā //

mandāravehi puṣpehi divyehi manujehi ca / mahārahehi śreṣṭhehi bodhimaṇḍaṃ alaṃkare //

vṛkṣā tatomukhā sarve bodhimaṇḍe vane name / yena sa pravaro deśaḥ pūrvabuddhaniṣevitaḥ //

yāpi ca bodhimaṇḍasmiṃ devatā vṛkṣam āśritā / sā bodhisatvaṃ dṛṣṭvāna ghoṣesi ca amānuṣaṃ //

cailaṃ ca bhrāmaye divyaṃ candanaṃ ca pramuṃcasi / sā divyai ratnacūrṇaiś ca okiresi nararṣabhaṃ //

nānāvidhānāṃ gandhānāṃ divyānāṃ mānuṣāṇa ca / caturdiśāśritā vātā bodhimaṇḍe pravāyensu ca //

divyā ca tūryā vādyensu antarīkṣasmiṃ śobhanā / saṃgītiṃ vividhāṃ kurvan mañjughoṣāṃ manoramāṃ //

obhāsaḥ sumahā āsi bodhimaṇḍasya raśmibhiḥ / yena sarvo devaloko sphuṭo āsi tad anantaraṃ //

[_mvu_2.304_] jihmavarṇā abhūd divyā vimānā ratanāmayā / jāmbūnadasuvarṇehi bodhisatvasya raśmibhiḥ //

mandāravehi puṣpehi okirenti nabhe sthitāḥ / devaputrasahasrāṇi bodhisatvaṃ maharddhikāḥ //

śruṇitvā atulaṃ ghoṣaṃ kālo nāgo maharṣiṇaḥ / harṣitaprītasaṃtuṣṭo nāgakanyāpuraskṛto //

krīḍāratisukhaṃ divyam ujjhitvā sarvam āgato / caturdiśaṃ viloketvā paśyate puruṣarṣabhaṃ //

vairocanaṃ vā gagaṇasmiṃ sarvaraśmisamāgataṃ / arcitvā muditatuṣṭo bodhisatvaṃ samālape //

yādṛśā lakṣaṇā pūrvabuddhāna puruṣottama / krakucchande konākamuni abhūccāpi narottame / kāśyape jine ca lakṣaṇā tathāgate puruṣottame //

samā jālāvanaddhā teṣāṃ caraṇā supratiṣṭhitā / lākṣārasaprasekavarṇā sahacakrā maharṣiṇāṃ / heṣṭā pādatalā jātā svastikair upaśobhitāḥ //

pādāṃgulīṣu sarvatra nandiyāvarta uddhatā / bhāsanti lokanāthānāṃ vrajatāṃ citramedinīṃ //

ucchṛṃkhalapādā te nātha īdṛśā yādṛśo tuvaṃ / na-ujjotanā gulphāyo aṃgulīyo sughaṭṭitā //

[_mvu_2.305_] dīrghāṃgulī tāmranakhā jālehi utsadehi ca / caraṇā lokanāthānāṃ vrajatāṃ citramedinīṃ //

eṇījaṃghā ca te āsi śirigarbhopasannibhā / jānukā guptagulphā ca tathā lokahitā bhave //

gajahastasadṛśā bāhu āsi teṣāṃ maharṣiṇāṃ / siṃhapūrvārdhakāyā ca nyagrodhaparimaṇḍalā //

hātakaṃ yathā uttaptaṃ kāṃcanacchaviśobhanā / anonatena kāyena pāṇīhi jānukāṃ spṛśe //

mṛgarājño hi tathā teṣāṃ kaṭī vaṭṭā susañcitā / kośavastiguhyameḍhraṃ hayarājasya yādṛśaṃ //

odātam ācāraṃ teṣāṃ jānūni ca suniṣṭhitā / gambhīranābhā te āsi pūrvabuddhā maharṣiṇo //

rajokaṇena aspṛṣṭo kāyo teṣāṃ maharṣiṇā / ślakṣṇacchavī ca te nāthā īdṛśā yādṛśo bhavāṃ //

ekaikaromā te āsi ūrdhvāgraromarājino / nīlapradakṣiṇāvartā tathā lokahito bhavāṃ //

saṃvṛttaskandhā bhrūś caiṣāṃ yathā ṛṣabhasya tādṛśī / prahvarjugātrā te nāthā āsīsu ime utsadā //

phaṇikopamāṃsabāhā anupūrvam anuddhatā / nārāyaṇasaṃghaṭanā īdṛśā yādṛśo bhavāṃ //

[_mvu_2.306_] tuṃganakhā tāmranakhāḥ kailāsaśikharopamāḥ / lakṣaṇair utsadaiś caiṣāṃ kāyam atīva śobhitaṃ //

grīvā kambusamā teṣāṃ anupūrvasamudgatā / siṃhahanū ca te nāthā tathā rasarasāgriṇaḥ //

catvāriṃśatsuvaṭṭā dantā teṣāṃ maharṣiṇām abhūt* / abhūnsu śukradaṃṣṭrā te īdṛśā yādṛśo bhavāṃ //

prabhūtatanujihvāya sarvaṃ chādensu svaṃ mukhaṃ / duve ca karṇāgrāṇi te nāsāṃ ca parimārjiṣuḥ //

aṣṭāṃgasaṃprapūrṇā ca vācā teṣāṃ maharṣiṇāṃ / sarvadarśiṇāṃ satyā ca ājñeyā sarvaprāṇināṃ //

brahmasvarā ca te āsi karaviṃkarutasvarā / dundubhisvaraghoṣā ca premaṇīyasvarā pi ca //

jaleruho va kanako daśaśataraśmi bhāsati / tathā bhāsensu nāthānāṃ mukhā ādityabandhunāṃ //

āyatā abhinīlā ca netrā teṣāṃ maharṣiṇāṃ / nāsā ca udgatā śobhe suvarṇayūpopamā yathā //

bhruvantareṇābhūtteṣāṃ varajātimaharṣiṇāṃ / ūrṇā hi prakāśavantī mṛdukā tūlasādṛśā //

mahānalaṃ cābhū mukhaṃ candro vā pūrṇamāsiye /

[_mvu_2.307_] ratanāgnīva ca diśā sarvā tāya prabhāsiṣu //

nīlā ca mṛdukā keśā kācilindikasādṛśā / sarve pradakṣiṇāvartā tathā lokahito bhavāṃ //

uṣṇīṣaśīrṣā te nāthā īdṛśā yādṛśo bhavāṃ / anullokitamūrdhnāni surehi asurehi ca //

mahāprabhā hi te buddhā atigṛhṇanti raśmibhiḥ / keturājena candro va prabhāya atigṛhyate //

etāṃ ca anyā ca paśyitvā nimittā lakṣaṇāni ca / sarvāṇi bodhisatvasya idaṃ vacanam abravīt* //

yathā te devaputrā te pūjanārthāya utsṛtāḥ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

ajitāṃ jālinīṃ tṛṣṇāṃ bhavanetrīṃ samāhitaḥ / prajñāśastraṃ gṛhītvāna cchetsyase mārabandhanaṃ //

adya tvaṃ sarvato śeṣaṃ kileśapariveṣṭitaṃ / vidhuniṣyasi rāgāgniṃ bodhiṃ prāpto narottama //

saṃghāṭīpaṭaṃ pātraṃ ca cīvarasya varṇatā tathā / yathā me dṛṣṭā nāthānāṃ tathā ca lokahitā tava //

sarve pradakṣiṇāvartā edṛśā bhonti pudgalā / yathā vrajasi siṃho va adya buddho bhaviṣyasi //

śailopamaṃ aprakampyaṃ samādhiṃ ca jinopamaṃ /

[_mvu_2.308_] bodhimaṇḍe sthihitvāna dṛḍhavīryaḥ samārabhe //

sa tasya vacanaṃ śrutvā kālanāgasya bhāṣitaṃ / tuṣṭo udagrasumano bodhimūlam upāgame //

śrutvāna atulaṃ ghoṣaṃ kālanāgo mahābalo / bodhisatvasya vegena bhavanāto samudgato //

aṃjalīṃ pragṛhītvāna daśapūrṇāṃgulīn tathā / abhistave buddhavīraṃ bodhimaṇḍaṃ vrajantakaṃ //

yathā mṛdu ime vātā vāyiṣyanti sukhaṃ sadā / surabhimanojñagandhā nātyuṣṇā nātiśītalāḥ //

yathā ca kusumavṛṣṭiṃ pravarṣensu imaṃ devatā / sugata tava rahatvaṃ bheṣyati dvipadottama //

pradakṣiṇāvarto mārṣa tuṣṭo hṛṣṭo pramodito / prītimanā udagro ca sukhaṃmuñco pi niṣkrama //

yathāpi tūryasahasraṃ saṃpraghuṣṭaṃ upari nabhasmi sphuṭaṃ devatāhi / hṛṣṭapramuditacittavegajāto bhaviṣyasi buddho viśiṣṭo sarvaloke //

yathā ca prabhā na bhāyi anya kācid uparivimānā kṛtā ca jihmavarṇāḥ / yathā pracalate bhūmi ṣaḍvikāraṃ bhaviṣyasi adya atulyo dakṣiṇeyo //

yatha ca bhrāmayanty aṃbarāṇi bhīṣmaṃ māragaṇaṃ bhaṃjitva hṛṣṭacittā / chatradhvajapatākā ca dhārayanti bhaviṣyasi buddho na mahya asti kāṃkṣā //

[_mvu_2.309_] yathā ca madhuraṃ dundubhī nadanti gaganatalaṃ sphuṭaṃ sarvam ambarehi / yathā ca kusumā varṣe devasaṃgho bhaviṣyasi loke sadevako svayaṃbhūḥ //

yathā ca kariya aṃjaliṃ nabhasmiṃ abhistave devasahasra hṛṣṭacittā / kanakaprabho viśiṣṭo dakṣiṇeyo bhaviṣyasi buddho narāṇa agnavādī //

atha khalu bodhisatvo yena vṛkṣamūlaṃ tenopasaṃkramitvā tena khalu punaḥ samayena sarvāvanto bodhimaṇḍo osaktapaṭṭadāmakalāpo abhūṣi / ucchritadhvajapatāko chatrakoṭisamalaṃkṛto ratnasūtravicitrito dhūpitadhūpano ratanavṛkṣaparivṛto cīvarasaṃstṛtasaṃstṛto candanacūrṇa-adhyokīrṇo ratnoghavicitro // tena khalu punaḥ samayena anekāni devaśatasahasrāṇi upari antarīkṣe pratisthihitvā dhūpanaparigṛhītā bodhisatvaṃ namasyanti / chatradhvajapatākaparigṛhītā bodhisatvaṃ namasyanti / divya-utpalapadumakumudapuṇḍarīkaparigṛhītā namasyanti bodhisatvaṃ / divyacandanacūrṇaparigṛhītā bodhisatvaṃ namasyanti / divyaratnacūrṇaparigṛhītā divyaratnapuṣpaparigṛhītā animiṣaṃ prekṣamāṇā bodhisatvaṃ namasyanti // tasya anyā devatā suvarṇamayaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / yathā svakāye adhimuktīye anye devā rūpyamayaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā vaiḍūryamayaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā sphaṭikamayaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā asmagarbhamayaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā saptaratnamayaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā śatasahasraratnamayaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / yathāpīdaṃ svakasvakāye adhimuktīye anye devā lohitacandanasya bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā agurucandanasya bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā

[_mvu_2.310_] parasparasya vāñchitaratnamayaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā pītacandanasya bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā siṃhacandanasya bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā rasacandanasya bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti // yathāpīdaṃ svakasvakāye adhimuktīye anye devā girisāracandanasya bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā divya-agurucandanasya bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā maṇiratnāmayaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā sarvaratnālaṃkṛtaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā maṇiratnavicitritaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā divyanīlavaiḍūryālaṃkṛtaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā musāragalvamaṇivicitritaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā asmagarbhamaṇiratanavicitritaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā hastigarbhamaṇiratanavicitritaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā . . . . . maṇiratanavicitraṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devāḥ suprabhāsamaṇiratanavicitritaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā amṛtāśmagarbhehi maṇiratanehi samalaṃkṛtaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā samantacandrehi samalaṃkṛtaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devās sucandrehi samalaṃkṛtaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devās sūryobhāsehi samalaṃkṛtaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devāḥ sphaṭikavicitraṃ anye devāḥ sūryavikrāntehi samalaṃkṛtaṃ / anye devāś candrobhāsehi samalaṃkṛtaṃ / anye devā jyotiprabhāsehi samalaṃkṛtaṃ / anye devā vidyuprabhāsehi samalaṃkṛtaṃ / anye devāḥ samantālokehi maṇiratnehi samalaṃkṛtaṃ / anye devā muktāprabhehi maṇiratnehi samalaṃkṛtaṃ / anye devā apratihataprabhehi maṇiratanehi samalaṃkṛtaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devā ratanasamucchrayasamalaṃkṛtaṃ / anye devāḥ sarvalokāgrabhūtehi maṇiratanehi samalaṃkṛtaṃ / anye devāḥ śakrābhilagnehi maṇiratanehi samalaṃkṛtaṃ / anye devā ratnapatrehi samalaṃkṛtaṃ /

[_mvu_2.311_] anye devā uragagarbhamaṇiratanehi samalaṃkṛtaṃ / anye candanaprabhehi samalaṃkṛtaṃ / anye lohitākṣehi samalaṃkṛtaṃ / anye gajapatīhi maṇiratanehi samalaṃkṛtaṃ / anye maheśvaradattehi maṇiratanehi samalaṃkṛtaṃ / anye rasakehi samalaṃkṛtaṃ / anye gomedakehi maṇiratanehi samalaṃkṛtaṃ / anye devā śaśehi maṇiratanehi samalaṃkṛtaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye lālāṭikehi maṇiratanehi samalaṃkṛtaṃ / anye śirigarbhehi maṇiratanehi anye tālikehi maṇīhi etehi ca anyehi ca divyehi maṇiratanehi samalaṃkṛtaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti //

___yeṣāṃ devānāṃ tatonidānaṃ kuśalamūlo paripacciṣyati anuttarāye samyaksaṃbuddhāye te yathākuśalamūlehi bodhivṛkṣaṃ saṃjānensuḥ / nīlamuktāhārehi lohitamuktāhārehi śvetamuktāhārehi kaṇṭhaniṣkehi suvarṇasūtrehi kuṇḍalehi mudrikāhi parihārakehi valayakehi nūpurehi veṣṭanakehi mudrāhastakehi āvāpakehi ratanadāmakehi paṭṭadāmakehi puṣpadāmakehi suvarṇakeyūrehi ratnahārehi rucakahārehi mandāravadāmehi haṃsadāmehi siṃhalatāhi vajirākārehi svastikehi etehi cānyehi ca divyehi ābharaṇehi samalaṃkṛtaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānensuḥ // yeṣāṃ bodhivṛkṣaṃ paśyitvā kuśalamūlāni jāyanti te devāḥ svalaṃkṛtaṃ bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye etehi cānyehi ca yathāparikīrtitehi alaṃkārehi bodhivṛkṣaṃ samalaṃkṛtaṃ saṃjānanti // tatra kecid devā yojanaṃ uccatvena bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye devāḥ paṃcayojanam uccatvena // anye daśayojanam uccatvena //

[_mvu_2.312_] anye viṃśayojanam uccatvena / anye triṃśayojanam uccatvena / anye catvāriṃśayojanam uccatvena / anye devā paṃcāśadyojanam uccatvena bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / anye yojanaśatam uccatvena bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / yathāsvakasvakena jñānena bodhivṛkṣam uccatvena saṃjānanti // santi devā yojanasahasram uccatvena bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / santi devā dīrghāyuṣkā purimajinakṛtādhikārā yojanaśatasahasram uccatvena bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti / santi devaputrā abhisaṃjātakuśalamūlaniryātā yāvad bhavāgram uccatvena bodhivṛkṣaṃ saṃjānanti // tatra kecid devā sarvaratananiryūhaṃ siṃhāsanaṃ bodhivṛkṣamūle addaśensuḥ / divyaṃ bahuyojanam uccatvena divyaduṣyasaṃstṛtaṃ ratanajālasaṃchannaṃ kiṅkinījālasamalaṃkṛtaṃ / anye devā yojanaśatasahasram uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā yojanasahasram uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā aḍḍhatiyayojanaśatāni uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā dve yojanaśatāni uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā yojanaśatam uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā paṃcāśadyojanāni uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā catvāriṃśayojanāni uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā triṃśadyojanāni uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā viṃśadyojanāni uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā daśayojanāni uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā caturyojanāni uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā triyojanam uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā dviyojanāni

[_mvu_2.313_] uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā yojanam uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā trikrośam uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā dvikrośam uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā krośam uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā saptatālam uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā ṣaṭṭālam uccatvenānye devā paṃcatālaṃ anye devā catutālaṃ anye devā tritālaṃ anye devā dvitālaṃ anye devā tālamātraṃ bodhivṛkṣasya mūle siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā saptapauruṣeyam uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye devā ṣaṭpauruṣeyam uccatvena siṃhāsanam addaśensuḥ / anye paṃcapauruṣeyaṃ anye catupauruṣeyaṃ anye tripauruṣeyaṃ anye dvipauruṣeyaṃ / anye devā puruṣamātram uccatvena bodhivṛkṣasya mūle siṃhāsanam addaśensuḥ // tatra ye lūkhādhimuktikā satvā te tṛṇasaṃstare niṣaṇṇaṃ bodhisatvam addaśensuḥ / tṛṇasaṃstare niṣīditvā bodhisatvo anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃboddhiṣyatīti //

___atha khalu puna bodhisatvaḥ sadevamānuṣāsurasya lokasya purato yena bodhivṛkṣamūlaṃ tenopasaṃkramitvā bodhivṛkṣaṃ triṣkṛtyo pradakṣīkrtvā purimakā tathāgatā samanusmaranto niṣīdi paryaṃkam ābhuṃjitvā ṛjuṃ kāyaṃ praṇidhāya pratimukhāṃ smṛtiṃ pratisthāpayitvā // tatra cevaṃ bodhivṛkṣamūle niṣaṇṇasya bodhisatvasya mukhamaṇḍalaṃ bhāsati tapati virocate / sayyathāpi nāma mahāsāhasralokadhātuvistṛtaṃ sūryamaṇḍalaṃ vā / yasya tejena sarvāvantā trisāhasramahāsāhasrā lokadhātu jihmavarṇā asyāt* // sayyathāpi

[_mvu_2.314_] nāma jāmbūnadasya bimbasya purato vidagdhasthūṇā kālā masinibhā na tapati na virocati na ca bhavati prabhāsvarā evam eva bodhisatvena trisāhasramahāsāhasrā lokadhātuḥ tejena abhibhūtā abhūṣi // tatra ye devaputrā yāva akaniṣṭhāto upari bodhisatvaṃ niṣaṇṇaṃ addaśensuḥ tatra bhūmyā devā samānaṃ bodhisatvaṃ addaśensuḥ // tathā antarīkṣe yāvac cāturmāhārājikā devā trāyastriṃśā yāmā tuṣitā nirmāṇarati parinirmitavaśavarti mārabhavanātaḥ siṃhāsanagataṃ bodhisatvaṃ saṃjānanti // evaṃ brahmā devā brahmakāyikā devā brahmapurohitā devā mahābrahmā devā ābhā devā ābhāsvarā devā śubhā devā parīttaśubhā devā apramāṇaśubhā devā śubhakṛtsnā devā bṛhatphalā devā avṛhā devā atapā devā sudarśanā devā akaniṣṭhā devā siṃhāsanagataṃ bodhisatvaṃ saṃjānensuḥ // ye ca trisāhasramahāsāhasrāye lokadhātūye kuśalamūlasamanvāgatā satvā paryantasthāyinaḥ te sarve siṃhāsanagataṃ bodhisatvaṃ saṃjānensuḥ // ye avaruptakuśalamūlā satvā purimajinakṛtādhikārā kāmadhātuparyāpannāḥ te māraṃ na paśyanti na saṃjānanti bodhisatvasya pūjāṃ karontā bodhisatvaṃ namasyamānāḥ bodhisatvānubhāvena //

___atha khalu māraḥ pāpīyāṃ svakaṃ balaṃ dhyāmabalaṃ saṃjānati sarvāvatīṃ ca trisāhasramahāsāhasrāṃ lokadhātuṃ abhinatāṃ yena bodhisatvo / mahāsatvaś ca imaṃ pratisaṃśikṣati / na tāvad ahaṃ anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhiṣyāmi yāvan na māraṃ pāpīmaṃ sārdhaṃ balakāyena sannaddham āgataṃ parājiṣyāmi mā satvānām evaṃ bhaveyā anāścaryam etaṃ yaṃ bodhiprāptena māro nigṛhītaḥ svakaṃ ca sthāmaṃ ṛddhiprātihāryeṇa bodhisatvaḥ sadevakasya

[_mvu_2.315_] lokasya purato upadarśitukāmaḥ evaṃ dṛḍhasthāmavega-ṛddhiprāpto bodhisatva iti ca mama ca anuśikṣitvā anuttarāye samyaksaṃbodhiye cittam utpādayiṣyanti // atha khalu māro pāpīmāṃ duḥkhī durmano śokaśalyaviddhaḥ pratirājasaṃjñāṃ bodhisatve upasthāpetvā caturaṃginīṃ mārasenāṃ udyojayitvā bahuyojanaśatāṃ haritvā yena bodhivṛkṣamūlaṃ tenopasaṃkrami bodhisatvaṃ paśyiṣyāmo ti // so na prabhavati bodhisatvaṃ draṣṭuṃ cakṣuvibhramam anuprāptaḥ saced bodhisatvo mukhavāṭam osireyā yena sthāmena bodhisatvo samanvāgato abhūṣi / saced ayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhātur vajramayo mahāparvataḥ abhaviṣyat tāṃ lokadhātuṃ bodhisatvaḥ paramāṇurajasadṛśīṃ vidhūnitvā asaṃkhyeyā lokadhātuyo abhyutkṣipeyā na ca eko pi paramāṇurajo dvitīyena paramāṇurajena sārdhaṃ samaye // bodhisatvo ca tato mārapariṣāye bahūṃ satvāṃ kuśalamūlān adrākṣīt* ye imaṃ bodhisatvasya evaṃrūpaṃ ṛddhiprātihāryaṃ dṛṣṭvā anuttarāye samyaksaṃbodhāya cittam utpādayiṣyantīti // etam arthapadaṃ bodhisatvo saṃpaśyamāno āgameti na tāva ajinitvā māraṃ sabalavāhanaṃ anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhiṣyāmīti // atha khalu bhagavāṃ tāye velāye imāṃ gāthām adhyabhāṣe //

yathā svayaṃbhū sthito bodhimūle śākyāna rājā suviśuddhasatvo / suvarṇabimbaṃ yatha darśanīyo jāmbūnadaṃ apagatasarvakleśo //

obhāsajātā diśatā abhūṣi māraś ca trasto abhu kṛcchraprāpto /

[_mvu_2.316_] kiṃ taṃ hi nāma mahyaṃ bheṣyatīti ratiṃ na vindāmi vimāna asmiṃ //

vimāna sarvā abhu vyomavarṇā prāsādaśreṣṭhā varacandanasya / suvarṇasūtrā sphaṭikapravāḍā mā khu cyaviṣyaṃ ito adya sthānāt* //

sphuṭā gavākṣā rucirārdhacandrā musāragalvakavacitā ca garbhā / vairocanasya jagato viśiṣṭā ābhā abhū bhaviṣyati kiṃ tu adya //

śīrṣato mahyaṃ makuṭo pralupto śubhā ca ābhā vigatā mamādya / saṃgīti mahyaṃ sthitā apsarāṇāṃ mā khu cyaviṣyaṃ ito adya sthānāt* //

jāmbūnadena yatha kāṃcanena vyome vimānā kṛtajihmavarṇā / ime ye divyā ime ye vimānā jihmā abhū upagate bodhisatve //

so cādṛśāsi bhagavantaṃ svayaṃbhuṃ niṣaṇṇaṃ siṃhaṃ yatha duṣpradharṣaṃ /

[_mvu_2.317_] viśuddhasāraṃ jagasattvasāraṃ jāmbūnadasya yatha yūpo bhāse //

devā diva pratiṣṭhitā muktihārā suvarṇakambūrucirā manojñā / suvarṇasūtrāṃ grahiya prahṛṣṭā alaṃkaronti bhagavato bodhivṛkṣaṃ //

suvastikāś ca śubhā ardhacandrā siṃhīlatāhi sphuṭā bodhivṛkṣe / vidyuprabhāṃ ca ratanāṃ grahetvā alaṃkaronti muditadevaputrā //

candraprabhāṃ ca ratanāṃ grahetvā sūryakāntā ca ratanāṃ gṛhetvā / vairocanāṃ maṇiratnāṃ grahetvā alaṃkaronti bhagavato bodhivṛkṣaṃ //

muktāprabhā ca ratanāṃ grahetvā obhāsayantāṃ śubhadarśanīyāṃ / prāmodyajātā muditahṛṣṭacittāḥ alaṃkaronti bhagavato bodhivṛkṣaṃ //

samantacandrā maṇiratanāṃ grahetvā ratanāvaliṃ suruciradarśanīyāṃ /

[_mvu_2.318_] gomedakāṃ maṇiratanāṃ grahetvā alaṃkaronti bhagavato bodhivṛkṣaṃ //

anye grahetvā śubhalohitākṣāṃ śirigarbhaśuddhāṃ ratanāṃ grahetvā / . . . . . . . . . . . . . . . . . . . alaṃkaronti bhagavato bodhivṛkṣaṃ //

raktāṅgiyo ca rucakāṃ grahetvā maheśvarāṃ suruciravarṇavantā / karketanāṃ ca ratanāṃ grahetvā alaṃkaronti bhagavato bodhivṛkṣaṃ //

nīlāṃ ca muktāṃ tatha śvetamuktā raktāṃ ca muktāṃ śubhavarṇanīyāṃ / harṣaṃ janetvāna ca vegajātā alaṃkaronti bhagavato bodhivṛkṣaṃ //

jyotikāṃ ca maṇiratanāṃ grahetvā ye candrasūryāṃ abhibhavanti tejasā / viśeṣaprāptā maṇiratanāṃ grahetvā alaṃkaronti bhagavato bodhivṛkṣaṃ //

nāgāmaṇīṃ ca śubhavarṇanīyāṃ guhyā viśuddhākṣiyo modamānā / nabhe sthihitvā tada ṛddhimanto alaṃkaronti bhagavato bodhivṛkṣaṃ //

brahmā sahasrā upagatā bodhimaṇḍaṃ

[_mvu_2.319_] śakraś ca devā adhipati guhyakānāṃ / yehi dṛṣṭā purimakalokanāthā te devatā ca praṇatā svayaṃbhuṃ //

ābhāsvarā upagatā devaputrā śubhā ca devaputra śubhakṛtsnā / . . . . rūpā ca bṛhatphalā ca atapā sudarśanā ca akaniṣṭhā alaṃkaronti bhagavato bodhivṛkṣaṃ //

saṃchanno sarvo abhu bodhivṛkṣo rasmīṃ sahasrāṃ kire aprameyāṃ / divyair maṇībhiḥ pratapati buddhakṣetraṃ sarvāṃ sahāṃ abhibhave lokadhātuṃ //

tasyaivaṃ cittam ahu pramattabandhuno mā heva me cyāvaye āsanāto / eṣaiva rājā bhave devatānāṃ na cāsya asti samo sarvaloke //

athāpi buddho bhave dharmasvāmī sūnyā vimānā bhave devatānāṃ / deśeta mārgaṃ śivaśāntikṣemaṃ na bhūya mahyaṃ bhave īśvaratvaṃ //

utsadaprāptaṃ bhave buddhakṣetraṃ mārāṇa koṭī saṃyojayanto /

[_mvu_2.320_] sannaddhavarmā kavacitavarmā saṃgrāmakāle bhavathāpramattā //

udyojayitvāna sa mārasenāṃ upasaṃkramitvā varapādapendraṃ / adrākṣīt kṛṣṇo tatha bodhisatvaṃ sūryā sahasraṃ yatha antarīkṣe //

tasyaiva cittaṃ abhu vepamānaṃ eṣo na śakyo maye dharṣaṇāye / loke bhipretaṃ ratanaṃ grahetvā rājyānapekṣaṃ janayitva chandaṃ //

divyaṃ ca cūrṇaṃ varacandanasya jāmbūnadasya ratanāmayaṃ ca / divyāṃ ca gṛhya varasāragandhāṃ so bodhisatvam okire vegajāto //

ekāṃśaṃ kṛtvā vasanaṃ kṛtāṃjali pradakṣiṇaṃ nidahya jānu bhūmyāṃ / saṃharṣito 'nimeṣaṃ prekṣamāṇaḥ so bodhisatvaṃ stave tasmiṃ kāle //

rūpena tvaṃ asadṛśo puṇyavanto varṇena tuhyaṃ sadṛśo na prāpto /

[_mvu_2.321_] susaṃprajāno marupūjanīyo lokaikavīro sthito vṛkṣamūle //

na tubhya asti sadṛśo kutottaro devo va nāgo manujo va loke / sarvāṃ abhibhosi diśatāṃ śirīye ghanābhramukto gagaṇe va candro //

tavā hi te pūjaniyā bhuṃjāhi sapta ratnāni pravarottamāni / cakraṃ pravartehi mahiṃ āvasāhi cāturdvīpo ratnā paribhavāhi //

tuvaṃ ca prāptā diśa prekṣamāṇo adīnacitto ca anantatejo / devasahasrānabhibhohi ābhā vidagdhasthūṇāṃ yatha suvarṇabimbaṃ //

dvātriṃśatīhi sphuṭo lakṣaṇehi viroce kāyaṃ tava satvasāra / sobhāsi rājye sthito apramatto praśāsi satvāṃ pitaro va putrāṃ //

catvāri dvīpāṃ vasi īśvaratve na ca karesi iha anuśāstiṃ / tvaṃ ṛddhiprāpto vicaresi loke śiṣyo te bheṣyaṃ yatha ekaputro //

istrīsahasraiḥ saha krīḍamāno

[_mvu_2.322_] marūṇa rājā va śiriddhiprāpto / dāsyāmi tubhyaṃ ratanāni sapta bhavāhi rājā vidu cakravartī //

bhaviṣyate putrasahasraṃ tubhyaṃ śūrāṇa vīrāṇa mahābalānāṃ / varāṃga[rūpāna] parasainyapramardakānāṃ sasāgarāntaṃ jaye lokam etaṃ //

imā ca paśya bahu mārakanyā puṣpā grahetvā varacandanasya / prāgantarīkṣe śucivasananivastā gīte kalāsu paramārthaprāptā //

vīṇāṃ gṛhetvā paṇavāṃ mṛdaṃgāṃ śaṃkhā ca veṇuṃ ca sughoṣakāṃ ca / saṃbhārikāṃ nakulakakiṃphalāṃ ca upagīyamānā tada vṛkṣamūle //

anye sthihitvā gagaṇe ḍiyantā cūrṇāṃ kṣipanti varacandanasya / jāmbūnadasya ratanāmayaṃ ca kṣipanti cūrṇaṃ tava bhonti sarve //

hāhābherīśaṃkhapaṇavanināde prāsādaśreṣṭhe rama tvaṃ kumāra / puṣpaṃ ca gandhaṃ ca vilepanaṃ ca

[_mvu_2.323_] bhuṃjāhi tatra paricārako haṃ //

cakraṃ ca nāgo hayavaro maṃjukeśo vaiḍūryamaṇiratanaṃ viśiṣṭaṃ / strī ca śreṣṭhā dhanadharo khaḍgahasto pariṇāyako ratnā bhavanti sapta //

tavādhipatye nivasaṃ kumāra śuśrūṣanto mṛdu bhāṣamāṇaṃ / śrutvāna te vākya sukhī bhaviṣyaṃ mṛṣā ca bhāṣe na va evarūpaḥ //

satye sthihitvā labhaye surūpaṃ kāyaṃ viśiṣṭaṃ sphuṭaṃ lakṣaṇehi / vyaṃjanehi tatha anuvyaṃjanehi prabhāsamāno sphuṭa lakṣaṇehi //

so maṃjughoṣo rutavalgubhāṣī ullokayitvā diśatā samantā / aṣṭāṃgupetāṃ (ninādaye) vācāṃ śṛṇohi yakṣa girāṃ bhāṣato me //

rājā bhaviṣyaṃ ahaṃ sarvaloke buddhitva bodhiṃ vaśiśāntikṣemāṃ / putrā ca bhūtā mama apramattā kāhinti śrutvā mama ānuśāstiṃ //

mamāpi sapta ratanā viśiṣṭā

[_mvu_2.324_] bheṣyanti buddhitva me agrabodhiṃ / bodhyaṃga sapta purimajinapraśastān* tāṃ va labhitva bhavati apramatto //

catvāro anyām ahaṃ ṛddhipādāṃ dhyānapramāṇaṃ tatha mārgaśreṣṭhaṃ / buddhitva satyāni samantajñāni abhiprāpto diśatāṃ vijeṣyaṃ //

jugupsanīyāḥ sukhahīnāḥ hi kāmā na atra vijño labhe ānisaṃsaṃ / eṣo hi mārgo narake tiricche yamasya loke bahupretaloke //

adharmakāmā rata maithunasmiṃ tamāndhakāre praṇatā samantā / vihīnanetrā cyutaśukladharmā te kāmasevī nara evarūpāḥ //

durgandhapūtiṃ aśuciṃ anāryaṃ na tatra jātu ratā śuddhasatvāḥ / bālo naye tatra viśeṣasaṃjñāṃ na paṇḍito jānayi tatra cchandaṃ //

samṛddhe pakve yatha śālikṣetre vidyutpateyā aśanivaracakraṃ /

[_mvu_2.325_] tathaiva śuklā paramārthadharmā kāmanidānaṃ aphalā bhavanti //

pṛthagjanā tu ratā hīnasevī jātyandhabhūtā abudhā rajyanti / rajyanti te abudhacetasena na kāmatṛṣṇāṃ jane bodhisatvo //

saṃvartanīye yatha buddhakṣetre hutāsane prajvalite nabhasmiṃ / ramaṇīya ābhā maṣiṃ chārikāṃ vā tathaiva kāmāṃ vicikitsu [śukla]dharmā //

visṛṣṭa vadhyo yatha pārthivena labheya mokṣaṃ śriyaṃ svastibhāvaṃ / na hīnakāmāṃ pratisevamāno labheya arthaṃ tu jinānujñātaṃ //

uccāro śuṣko yatha dahyamāno jugupsanīyo paramadurgandho / na rājaputro tahiṃ bhavati udagro tathaiva kāmā garhita paṇḍitehi //

grīṣmāṇa māse yatha paścimasmiṃ lavaṇodakaṃ janaye tṛṣāṃ narāṇāṃ / tathaiva kāmāṃ duḥkha [prati]sevamāno

[_mvu_2.326_] ajñānaprāpto janayati jālatṛṣṇāṃ //

yaṃ tehi pūyaṃ yakṛdvṛkkaphuṣphasehi gūthaṃ ca anyaṃ anugatam ātmabhāve / prasyandamānaṃ vahimukhehi kāye na atra vijño jane saumanasyaṃ //

siṃhāṇalālā yatha śleṣmapūraṃ kapho tha pittaṃ anugataṃ mastarogaṃ / sadā śravanto aśuci jigupsitaṃ ca na atra vijño jane saumanasyaṃ //

kāmanidānaṃ prapatiṣu durgatīṣu uccāvacaṃ duḥkhaṃ narā devayanti / mudgā ca māṣā yatha kumbhaprāptā tathaiva khinnā narakeṣu satvā //

asīhi cchinnā bahuvidham ātmabhāvā śaktiśarehi puna pi saṃprabhinnā / bālā karonti trividhaṃ aniṣṭaṃ na atra jātu abhiratu bodhisatvo //

rūpehi vūlho bhavati sammohajātaḥ yo kāmatṛṣṇāṃ jane alpabuddhiḥ / svayaṃ va sevi duḥkhakararogamūlaṃ yathā smasāne kuṇapaṃ śṛgālaḥ // {śmaśāne}

[_mvu_2.327_] mā kṛṣṇabandhu mama mohanārthaṃ kāmāṃ praśaṃsa garhitā paṇḍitehi / aṃgārakarṣūṃ yatha saṃprapūrāṃ tathaiva kāmāṃ tyaje bodhisatvo //

na kāmasevī hi imaṃ pradeśaṃ dvijābhikīrṇaṃ sphuṭa pādapehi / na cāpi evaṃ sphuṭa lakṣaṇehi sevitva kāmāṃ labhe ātmabhāvaṃ //

rakṣitva śīlaṃ aśavalabrahmacaryaṃ sevitva buddhāṃ hatarajā niṣkileśā / bhāvetva kṣāntiṃ bahukalpakoṭī viśiṣṭo bhoti (sphuṭa) ātmabhāvo //

acchidraśilo purimabhave abhūṣi kṣāntī-upeto sada apramatto / śodhetva mārgaṃ vividhaṃ anantaṃ so adya lapsyaṃ vara-agrabodhiṃ //

bhagavato sārthavāho hitakaro apramatto purato sthitva avaca sa kṛṣṇabandhu / śṛṇohi tāta mama girāṃ bhāṣyamāṇāṃ mā atra doṣaṃ prajane aprasādaṃ //

yad eṣa jāto asadṛśa puṇyavanto kampe saśailā vasumati ṣaḍvikāraṃ /

[_mvu_2.328_] obhāsitā daśa diśatā abhūṣi divyā ca vādyā aghaṭṭitā saṃpravādyi //

divyāṃ chatrāṃ dhāraye devaputrāḥ dhvajapatākaiḥ sphuṭo buddhakṣetro / cailā bhramensu marugaṇā devasaṃghā apramādaṃ janayi adīnasatvā //

eṣo cakṣur bhaviṣyati sarvaloke ālokabhūtas timiraṃ nihatvā / eṣo ndhakāraṃ vidhame duḥkhitānāṃ mā aprasādaṃ janehi bālabuddhe //

eṣo hi lenaṃ bhaviṣyati sarvaloke trāṇaṃ ca dvīpaṃ śaraṇaṃ parāyaṇaṃ / akaritvā naramaru ca prasādaṃ ghoraṃ vrajanti nirayaṃ avīciṃ //

eṣo hi loke asadṛśo dakṣiṇeyo eṣo hi loke satataṃ hitānukampī / etaṃ saktṛtvā naranārisaṃghā cyutā sukhī bhave iha sarvaloke //

yo atra mānaṃ jane na prasādaṃ puṇyopapete dhutaraje śākyasiṃhe / na tasya jātu bhave svastibhāvo cyutaś ca kṣipraṃ vraje durgatīṣu //

[_mvu_2.329_] eṣo himāṃ acalacamūṃ prabhetti abhyutkṣipitvāna te sāgarāto / kṣetrāṇa koṭīnayutā kṣipeya sthāmena loke samo nāsti sainyaṃ //

eṣo samudraṃ jaladharaṃ vāripūrṇaṃ asuraniketaṃ udadhiṃ samantatejaṃ / śoṣeya sarvaṃ dṛḍhavrato apramatto eṣo hi sarvam abhibhave mārasainyaṃ //

brahmaṃ ca śakraṃ abhibhave guhyakāṃ ca nāgāsurā ca manujā mahoragā / vidagdhasthūṇāṃ yatha suvarṇabimbaṃ pīḍe nārāyaṇaṃ jina ghanaśarīro //

eṣo grahetvā girivaraṃ cakravāḍaṃ pāṇitalena samarajaṃ kareya / na eṣa śakyo upagato bodhimūle cāletuṃ vīro dṛḍhavrato apramatto //

candraṃ pateyā nabhato medinīye iyaṃ ca bhūmī sthihi nabhe ātmanena / pratisrotaṃ sarvā nadīyo vahensuḥ na caiva śakyo dṛḍhavrato cālanāya //

[_mvu_2.330_] yathā gajendraḥ subalavāṃ ṣaṣṭihāyanaḥ ṣaḍḍantanāgo samucchritakāyo / pādena bhinde avimano āmabhāṇḍaṃ tathaiva sarvāṃ kariṣyati mārasainyāṃ //

māro hy avāca sa duḥkhito sārthavāhaṃ trasesi kiṃ mā yatha bālabuddhi / sannaddha senā kavacitavarmitā ca kariṣyimasya dṛḍhavratasyāntarāyaṃ //

varṣā sahasrā mayā yo poṣito hi uccatīha ayaṃ mama jyeṣṭhaputro / sau gautamasya abhūr iha anuyātro avasādayiṣyanto samārasainyaṃ //

udumbarasya yatha puṣpa jātaṃ varṇopapetaṃ suruciraṃ maṃjugandhaṃ / tathaite buddhā hatarajā niḥkileśā kalpāna koṭīnayutehi bhonti //

aśraddadhantaṃ pitaraṃ vipannaśīlaṃ grāheya śuddhāṃ karuṇāṃ janetvā / putrāṇa evaṃ prakṛti tasya bhoti anukampako smi na ahaṃ amitro //

sumerumūrdhnā yadi naro āruhitvā

[_mvu_2.331_] ātmānaṃ muṃceya mahītalasmiṃ / labheya saukhyaṃ śarīre patitvā na bodhisatve ahitāni kṛtvā //

aṃgārakarṣū paramā prapūrā tatra patitvā naro bālabuddhiḥ / labheya saukhyaṃ śarīre patitvā na bodhisatve ahitāni kṛtvā //

asiṃ gṛhītvā sulikhitaṃ tailadhautaṃ mukhe karitvā svake ohareya / labheya saukhyaṃ siya tato svastibhāvo na bodhisatve paruṣāṇi kṛtvā //

kṣurehi mārgaṃ yatha ākramanto varṣasahasraṃ atha varṣakoṭi / labheya saukhyaṃ siya tato svastibhāvo na bodhisatve paruṣāṇi kṛtvā //

vilīnalohaṃ pibanto alpabuddhiḥ labheya saukhyaṃ udare sudīpte / saṃchinna antre yakṛdvṛkkaphuṣphase ca na bodhisatve paruṣāṇi kṛtvā //

ayoguḍāṃ pi gilanto jvalantāṃ labheya saukhyaṃ udare pradīpte / saṃchinne yakṛvṛkkaphuṣphase ca

[_mvu_2.332_] na bodhisatve paruṣāṇi kṛtvā //

śailo mahanto yatha cakravāḍo kṣipto nabhāto patito nrasya mūrdhne / janeya saukhyaṃ siya tato svastibhāvo na bodhisatve paruṣāṇi phṛtvā //

aṃgārakarṣū iṣu-asitomarā ca kṣiptā nabhāto patitā ātmabhāve / janeya saukhyaṃ siya tato svastibhāvo na bodhisatve paruṣāṇi kṛtvā //

śakyaṃ sahasrā ayaṃ lokadhātuḥ kalpāna koṭī dharituṃ kareṇa / cittāṃ ca jñātuṃ vividhā narāṇāṃ na saṃstarāto municālanāye //

śakyaṃ samudre janadhare vāripūrṇe madhyodake jvālitum agniskandhaṃ / sumerumātro prabhaṃkaro dhūmaketuḥ na saṃstarāto municālanāye //

śīlenupeto asadṛśo kṣāntiye ca tape vrate ca purā pāraprāptaḥ / sa keśarir vā mṛgapati jātavego nādaṃ nadanto jino mārasainye //

[_mvu_2.333_] yathā mahante prapatito pīha kūpe jātyandhasatvo yatha spandamāno / akṣī saṃprāpto diśam aprajāno tathā tava bheṣyati māra sainyaṃ //

paśyāhi tvaṃ tāta te devaputrāṃ rūpeṇupetā kṛtapuṇyakarmāṃ / cūrṇāṃ gṛhetvā varacandanasya udagracittā abhikire bodhisatvaṃ //

sarvā sahasrā sphuṭa devatāhi vimāna sarvāṃ vijahiya āgatāhi / nabhe sthihitvā avakiri puṣpacūrṇaiḥ bodhisatvaṃ pramuditā okiranti //

mā pāpacittaṃ janaya viśālabuddhe durāsadā hi mahāsārthavāhā / durgatiṣu prapatiṣu pāṃsukūle apeya tāto duḥkhī kṛcchraprāptaḥ //

ye atra premnaṃ janayiṣu gauravaṃ ca ye satva etaṃ śaraṇaṃ upenti / apāyabhūmī vijahiya nacireṇa sarve spṛśanti ajaraṃ aśokaṃ //

janīsuto pitaṃ avaca viśālabuddhi vicitrāṃ puṣpāṃ gṛhiya manojñāṃ / abhyokiritva jagasatvasāraṃ

[_mvu_2.334_] sarvānte senāṃ kareya bhasma //

nidhānaṃ labdhvā yatha andhasatvā apaśyamāne na bhaveya doṣo / tathā va labdhvā mahādakṣiṇeyaṃ pramādabandhu janayasi aprasādaṃ //

hiraṇyadhāraṃ yatha akṣamātraṃ pravarṣamāṇo gṛhe bālabuddhiḥ / utkrośamāno vrajeya cyaviṣyaṃ tathaiva tāto na sahaṃ maharṣiṃ //

vimānaṃ labdhvā yatha candanasya manojñagandhaṃ śubhadarśanīyaṃ / tato niṣkramitvā prapate iha kūpe tathaiva tāto asahaṃ maharṣiṃ //

maṇivimāne rucire prabhāsvare siṃhāsanāto yatha utthihitvā / aṃgārakarṣūṃ prapate niṣkramitvā tathaiva tāto asahaṃ maharṣiṃ //

prāsādaṃ labdhvā yatha kāṃcanasya jāmbūnadasya śubhadarśanīyaṃ / tato vrajitvā prapato arṇavasmiṃ tathaiva tāto asahaṃ maharṣiṃ //

suvarṇaniṣkāṃ yatha ośiritvā

[_mvu_2.335_] grīvāya tāmraṃ dharayeya loke / tathaiva labdhvā muniṃ dakṣiṇeyaṃ pramādabandhu janayasi aprasādaṃ //

amṛtasya pātraṃ yatha ośiritvā viṣasya pātraṃ pibed bālabuddhiḥ / tathaiva labdhvāb mahadakṣiṇeyaṃ pramādaprāpto janayasi aprasādaṃ //

yathā labhitvā śubhanīlanetrā utpāṭayeya (svayaṃ) bālabuddhiḥ / tathaiva labdhvā muniṃ dakṣiṇeyaṃ pramādabandhu janayasi aprasādaṃ //

aho smṛtiṃ hi apacinohi māra divyaṃ grahetvā varamuktihāraṃ / obhāsayantaṃ diśatā prabhāya mā aprasādaṃ janayāhi tāta //

yathā ca eṣo iha lokadhātuṃ obhāsi sarvāṃ śubharūpadhārī / bhinditva meruṃ mahacakravāḍaṃ samudramadhye yatha śailarājā //

yathā ca eṣo sthito vṛkṣamūle sumerumūrdhne abhibhavi devaputrā / nātra pradeśe sthito kāmasevī mā aprasādaṃ jane kṛṣṇabandhu //

na asti satvo tribhavasmi tāta

[_mvu_2.336_] yo evarūpo bhave puṇyavanto / adṛśyamāno yatha rasmirājo tathā niṣaṇṇo muni bodhimūle //

yathā niṣaṇṇo jino krakucchando prabhāsamāno diśa vṛkṣamūle / tathāsya kāyo sphuṭo lakṣaṇehi mā atra tāta jane aprasādaṃ //

konākanāmo yatha lokanātho viśuddhacakṣus timirasya ghātī / prabhāsamāno diśatāṃ śirīye so pi niṣaṇṇo iha vṛkṣamūle //

yasyaiva nāmaṃ abhu kāśyapo ti samantavakṣur varadakṣiṇīyo / so pi niṣaṇṇo iha vṛkṣamūle budhyasi vīro vara-agrabodhiṃ //

ye bhadrakalpe abhu lokanāthāḥ saṃbodhiprāptā muni devadevā / pūrve niṣaṇṇā iha vṛkṣamūle budhyansu vīrā śiva-agrabodhiṃ //

[buddha]sahasracatvāri jinā hi pūrvaṃ iha niṣaṇṇa drumavarapādapendre / anāgatā hitakara lokanāthā prāpsyanti te pi vara-agrabodhiṃ //

[_mvu_2.337_] bhāṣitva gāthām imam evarūpāṃ mahāsmṛtīti varanāmadheyo / muktihāraṃ kṣipe gautamasya udagracitto varavegajāto //

vidyupratiṣṭho paro māraputro divyaṃ grahetvā śubhakalpaduṣyaṃ / so bodhisatvaṃ muni prekṣamāṇo udagracitto stave bodhimaṇḍe //

manojñaghoṣaṃ rutaṃ satvasāro . . . . . . . . . . . . . . . . . . / na kaścid asti samo sarvaloke tathāsi pūrvacarito maharṣi //

tyāgyāsi pūrve caraṃ kalpanantāṃ tyaktā viśiṣṭā tava rājadhānī / hastigaṇā aśva bahu puṇyayānaṃ tena prabhāsi diśa satvasāra //

tyajitva bhāryā tatha cātmamāṃsaṃ putrā ca dhītā nayanātmamāṃsaṃ / tyajitva pūrvaṃ priya-uttamāṃgaṃ tena prabhāsi diśatāṃ samantā //

tyajitva divyā ratanāni śuddhā nānā vimānā sphuṭaratnacittā / nakṣatra-ābhā nabhe vidyutābhā

[_mvu_2.338_] sarvo vibhāsi purato janasya //

bhāṣitva gāthām ima evarūpāṃ vidyupratiṣṭho paro māraputro / vastrāṇa koṭīnayutāṃ sahasrāṃ kṣipe narendre varavegajāto //

kalyāṇamitrā pi taṃ dhārayensuḥ mā aprasādaṃ janaye bahubuddheḥ / na śakya eṣo vimalaprabho mahātmā cāletuṃ bhūyo munim āsanāto //

asaddadhāno vacanaṃ durbuddhiḥ īrṣyāṃ ca krodhaṃ jane kṛṣṇabandhu / so duṣṭacitto abudho ca jāto bhūyasya mātraṃ jane aprasādaṃ //

mārāṇa koṭīśata sannahitvā sannahya māro bahumārasainyaṃ / bodhāya vighnaṃ tada kartukāmo sa pāpacittaṃ jane hīnabuddhiḥ //

yakṣāṇa koṭīnayutā sahasrā nāgāsurā manujamahoragā ca / gandharvaputrā balasthāmaprāptā upasaṃkramensuḥ yato pādapendraṃ //

śilāṃ grahetvā mahaghorarūpāṃ

[_mvu_2.339_] sannaddhavarmī atighoraprekṣī / vidyūn kṣipesi asaniṃ pravarṣe upasaṃkramanto varapādapendraṃ //

śaktiṃ grahetvā iṣutomarāṃ ca asiṃ grahetvā kṣuratīkṣṇadhārāṃ / mālāvilambī kilikilāyamānā upakramensuḥ siṃhapādapendraṃ //

siṃhāś ca vyāghrā turagā gajāś ca uṣṭrā gavā gardabhāś cānyarūpā / āśīviṣapragṛhītaśirāṃsi upasaṃkramensuḥ yato bodhisatvo //

anye grahetvā mahadagniskandhāṃ pradīptaśīrṣā vikṛtasvabhāvā / kṣurapracārī ca vibhagnanāsā mārasya sainyā sthita bodhimūle //

rathasahasrāṇi ca bodhimaṇḍe dhvajapatākā ca sanandighoṣā / jālāvicitrā śubhavāditā hi dhvajāgramūrdhe ca sanandighoṣā //

samanta triṃśa sphuṭa yojanāni [yakṣasahasrehi mahabhairavehi /] caturdiśaṃ copari ca nabhāto

[_mvu_2.340_] te yakṣasaṃghā paramasughorarūpā //

asiṃ grahetvā niśitāṃ sutīkṣṇāṃ yugapramāṇopagato kṛṣṇabandhu / so bodhisatvaṃ avaca praduṣṭacitto utthāhi śīghraṃ ato āsanāto //

samantāt triṃśa sphuṭa yojanāni yakṣasahasrehi mahabhairavehi / na śakyaṃ bhikṣu pravrajituṃ kahiṃcit* tavādya cchetsyaṃ yatha veṇukhaṇḍaṃ //

tato pramuṃce girāṃ bodhisatvo aṣṭāṃgupetāṃ madhurāṃ sughoṣāṃ / sarve te satvā siyu mārabhūtā na ca samarthā mama romam iṃjituṃ //

eko si bhikṣu sthito vṛkṣamūle senā ca nāsti tavaivarūpā / kasya balena na siyā samarthaṃ taṃ mārasainyaṃ tava romam iṃjituṃ //

dāne ca śīle ca kṣāntiye ca vīrye dhyāne bahukalpakoṭyo / prajñāye śreṣṭhāya bhave aprameye na mahyam asti samo sarvaloke //

maitryāvihārī karuṇāvihārī

[_mvu_2.341_] satvāna arthe carito bodhicaryāṃ / buddhitva bodhiṃ labhe buddhajñānaṃ satvāṃ pramokṣyāmy ahaṃ kṛṣṇabandhu //

acchidraśīlo purime bhavesu kalpāna koṭīnayutā anantā / samāhito vajrasamo abhedyo so adya prāpsyaṃ vara-agrabodhiṃ //

yāvanti senā tava kṛṣṇabandhu sarve bhavensu vasi īśvaratve / te cakravāḍasama āyudhehi na ca samarthā mama romam iṃjituṃ //

śūnyā nimittā praṇidhī vibhāvitā na satvasaṃjñā . . . . . . . . / na mārasaṃjñā na vihiṃsasaṃjñā evaṃ sthitasya abalo si pāpa //

na rūpasaṃjñā na pi śabdasaṃjñā nāpi rasasaṃjñā na ca gandhasaṃjñā / na praṣṭavyasaṃjñā . . . . . . . evaṃ sthitasya asamartho si māra //

na skandhasaṃjñā na me dhātusaṃjñā adhyātmasaṃjñā ca vibhāvitā me / yathāntarīkṣaṃ hi abhāvabhūtaṃ evaṃsvabhāvā hi ca sarvadharmāḥ //

[_mvu_2.342_] jālehi citreṇa hi dakṣiṇena parāhane vasumatiṃ bodhisatvo / sā ṣaḍvikāraṃ calitā lokadhātu śabdaṃ ca āsī tada bhīṣmarūpaṃ //

kaṃsasya pātrīṃ yatha maṃjughoṣāṃ parāhaneya puruṣo grahetvā / evaṃ tathaiva raṇe lokadhātu yadā hane vasumatiṃ bodhisatvo //

trastā abhūṣi tada mārasenā bhītā palāye ca bahuyojanāni / caturdiśaṃ naiva ca prekṣamāṇā paśyanti buddhaṃ yatha rasmirājaṃ //

anye rathehi pate medinīyaṃ garjanta meghā yatha antarīkṣe / yatha hastināgā ca mahārṇavasmiṃ tathaiva sarvā hata mārasainyāḥ //

divyāṃ ca puṣpāṃ prakirensu devā cūrṇaṃ pravarṣensu ca candanasya / mandāravā okire bodhisatvaṃ samantā triṃśa sphuṭa yojanāni //

devasahasrā nabhe ambarāṇi bhrāmensu anye kṣipaṃ muktihāraṃ /

[_mvu_2.343_] gāthābhi gītehi apare stavensuḥ pradhyāye tūṣṇīṃ duḥkhi kṛṣṇabandhuḥ //

saptāhapūraṃ duḥkhi mārasainyaṃ drumasya mūle abhu kṛcchraprāptaṃ / jātyandhabhūtaṃ diśam aprajānaṃ buddhaś ca śobhe yatha rasmirājo //

parasparaṃ rathaśata bhajyamānā paśyitu hatāṃ mahiṃ prakampamānāṃ / te nirmiṇitvā vikṛtātmabhāvāṃ upasaṃkramensuḥ varapādapendraṃ / na te purāṇāṃ pratilabhensu rūpāṃ sarve abhūnsuḥ bhayabhītarūpā //

yathaiva tale yo vihago nibaddho tathā kṛṣṇabandhuḥ dharaṇītalasmiṃ / saptāhapūraṃ sabalo sasainyo samohajāto na prabhoti gantuṃ //

rūpadhāto upagatā devaputrāḥ sarve samagrā pramuditavegajātā / akṣapramāṇāṃ avakire cūrṇadhārāṃ divyāṃ viśiṣṭāṃ varacandanasya //

dhvajāna koṭīnayutā sahasrā ucchrāpayensuḥ nabhe devaputrāḥ /

[_mvu_2.344_] patākapaṭṭaiḥ sphuṭa buddhakṣetraṃ yadā hane vasumatiṃ bodhisatvo //

divyā ca vādyā prapadyi antarīkṣe saṃgīti divyā abhu devatānāṃ / puṣpāṃ pravarṣe nabhi devaputrā yadā hane vasumatiṃ bodhisatvo //

yāvanti vṛkṣā abhu medinīye sarve abhū kusumānantagandhāḥ / śūnyā nimittā praṇidhi vibhāvitā evaṃsvabhāvaṃ vadate sa śabdaṃ //

divye vimāne sthite megham ūrdhve nāge vimāne tatha sāgarasmiṃ / manojñaghoṣā asurapureṣu śabdāḥ yadā hane vasumatiṃ bodhisatvo //

yaṃ kālaṃ rasmiṃ avasṛjati bodhisatvaḥ pāṇitalāto kuśalacitrāto / tadā sthapetva narakāntiricchāṃ yamasya lokā prapati sarvaloke //

vihvalajātāṃ vasumatiṃ addaśensuḥ mārāṇa koṭi prapatati medinīye / saṃbodhiprāptaṃ munim addaśensuḥ candrasahasraṃ yatha antarīkṣe //

[_mvu_2.345_] parasparasya tada utthahitvā bhūyasyā mātrayā tata medinīyaṃ / nabhāto kṣiptā yatha citrapaṭṭā tathaiva sā tada abhu mārasenā //

asantrasanto varabodhisatvo vigatabhayo atuliyo puṇyakṣetro / pūrvañ caritvā varadharmaśreṣṭhaṃ prabhāsi loke yatha rasmirājaḥ //

idaṃ ca duḥkhaṃ ayaṃ ca samudayaḥ tathā nirodho atha mārgaśreṣṭho / imasmiṃ sante prādurbhoti imasmiṃ naṣṭe idam astam eti //

avidyā hetu bhavasaṃskṛtasya taṃ pratyayaṃ bhavati jānanāya / vijñānahetu bhave nāmarūpaṃ pratyayaṃ ca taṃ bhavati ṣaḍindriyasya //

ṣaḍindriyaṃ bhavati tatha sparśajātaṃ sparśo ca hetu bhave vedanānāṃ / saṃvedayanto jāyati tṛṣṇālu tṛṣṇāpratyayaṃ bhavati upādānaṃ //

upādānahetuṃ bhavaṃ saṃsmaranti jātījarāmaraṇaṃ tathaiva vyādhiḥ /

[_mvu_2.346_] śokā ca bhonti paridevitāni āyāsā bhonti duḥkhadaurmanasyaṃ //

pratītyadharmaṃ pravicito bodhisatvaḥ nirodhas teṣām avikali sarvajñāne / teṣāṃ ca evaṃ prakṛtiṃ paśyamāno atulyaṃ prāpto varam agrabodhiṃ //

yadā ca prāpto varam agrabodhiṃ viśuddhacakṣuṃ jino aprameyaṃ / pravṛttajñāno diśatā aprasaṃgo trailokye śabdo vraji paraṃparāya //

parāhatā dundubhi aprameyā śabdo abhūṣi tada aprameyo / aśokaprāptā naranārisaṃghā devā ca nāgā manujā mahoragāḥ //

āvāsaśuddhā upagatā devaputrāḥ koṭīsahasrā nayutā anantā / te aṃjaliṃ daśanakhaṃ pragrahetvā abhistave daśabalaṃ pāraprāptaṃ //

samudramadhye yatha śailarājā sumerumūrdhne yatha vaijayanto / sūryasahasraṃ yatha antarīkṣe evaṃ prabhāsi jino bodhimūle //

yasyārthaṃ dānaṃ purimabhaveṣu dinnaṃ

[_mvu_2.347_] yasyāpi śīlam aśavalaṃ rakṣitaṃ pūrve / yasyārthaṃ prajñā paramā niṣevitā sā te narendravara prāpta bodhiḥ //

cakṣuṣmanto timirasya hantā vināśadharmanidhanaṃ satvasāraḥ / svayaṃbhūprāptaḥ naravarasārthavāhaḥ na kaścit te samasamo sarvaloke //

obhāsitā te sarvalokadhātu ghanā vimuktena yatha candrameṇa / yatha divya ābhā pratapati devanānāṃ nāgāsurāṇāṃ ca mahoragāṇāṃ //

sumeru śakyo tulayituṃ śailarājā parāgakṛtvā śata ettakāni / bhāgā ca kṛtvā samā sarṣapeṇa na buddhavarṇaṃ kṣapituṃ jinānāṃ //

mahāsamudro yatha vāripūrṇo kareṇa gṛhya gaṇayituṃ śakyo vindū / koṭīsahasrā nayutā śatāni na śakyaṃ varṇaṃ bhāṣituṃ jinānāṃ //

śakyaṃ bhavāgrāṃ jñātuṃ trisahasrāṃ iha sarvabhūmivṛkṣavātatejaḥ /

[_mvu_2.348_] tṛṇalatā-auṣadhivīryasaṃkhyāṃ na buddhavarṇo kṣapayituṃ śakya sarvaṃ //

bhinditva vārāṃ śataṃ vā sahasraṃ śakyantarīkṣaṃ gaṇayituṃ nabhāgraṃ / caturdiśānāṃ śata ettakāni na buddhavarṇo kṣapayituṃ śakya sarvaṃ //

yā satvadhātu gaṇayituṃ śakyaṃ sarvā romāṃ ca teṣāṃ pi ca keśā mūrdhni / teṣāṃ pi kāyā purimā atītā na śakyaṃ varṇaṃ kṣapayituṃ jinānāṃ //

ye satva śrutvā guṇam evarūpaṃ prasannacittā smare lokanāthaṃ / teṣāṃ sulābhā vijahiya durgatīyo bodhī ca teṣāṃ matā nacireṇa //

punar aparaṃ bhikṣū tathāgato anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbodhitvā saptāhapūraṃ ekaparyaṃkenātināmesi // atha khalu bhūmyavacarā devā antarīkṣecarā devā caturmahārājikā ca devā trāyastriṃśā ca devā yāmā ca devā tuṣitā ca devā nirmāṇaratī ca devā paranirmitavaśavartī ca devā mahābrahmā ca brahmakāyikā ca brahmapurohitā ca brahmapāriṣadyā ca ābhā ca parīttābhā cāpramāṇābhā ca ābhāsvarā ca śubhā

[_mvu_2.349_] cāpramāṇaśubhā ca śubhakṛtsnā ca vṛhatphalā ca avṛhā ca atapā ca sudṛśā ca yāva akaniṣṭhā ca devā saptāhapūraṃ tathāgataṃ bodhimaṇḍavaragataṃ satkaronti gurukaronti mānayanti pūjayanti sarvāvatī ca trisāhasramahāsāhasrā lokadhātuḥ saptāhapūraṃ ekālaṃkārā abhūṣi // atha khalu bhagavāṃ tāye velāye imāṃ gāthām abhāṣi //

saptāhapūraṃ saṃbuddho bodhiṃ buddhitva uttamāṃ / āsanāto na utthesi sarvalokasya cetiyo //

devakoṭīsahasrāṇi gagaṇasmiṃ samāgatā / puṣpavarṣaṃ pravarṣensu saptarātram anūnakaṃ //

utpalāṃ padumāṃ campāṃ puṇḍarīkāṃ manoramāṃ / sahasrapatrāṃ rucirāṃ tatra devā pravarṣiṣu //

māraś ca durmano āsi kāṇḍena lokhate mahīṃ / jito smi devadevena śākyasiṃhena tāpinā //

trāyastriṃśā ca yāmā ca tuṣitā ye ca nirmitā / paranirmitā ye devā kāmadhātupratiṣṭhitāḥ //

lohitaṃ candanaṃ divyaṃ aguruṃ atha campakaṃ / divyā ca puṣpavarṣāṇi antarīkṣeṇa okiri / akṣamātrāhi dhārāhi buddhakṣetraṃ phalī imaṃ //

brahmakoṭisahasrāṇi gagaṇasmiṃ samāgatāḥ / varṣanti sukhumaṃ cūrṇaṃ divyaṃ lohitacandanaṃ //

bhūmyā devā upādāya śuddhāvāsāḥ svayaṃprabhāḥ / evaṃ paraṃparā āsi devatāhi parisphuṭā //

chatradhvajapatākāhi antarīkṣaṃ parisphuṭaṃ /

[_mvu_2.350_] karonti pūjanāṃ śreṣṭhāṃ saṃbuddhasya śirīmato //

ābhā ca vipulā muktā buddhakṣetraṃ parisphuṭaṃ / bhavāgrā lokadhātūyo gnisavarṇā bhavesi ca //

praśāntā nirayā āsi buddhakṣetrasmi sarvaśo / śītībhūtā ca aṃgārā satvā ca sukhitā abhū //

yeṣāṃ nairayikaṃ duḥkhaṃ parikṣīṇaṃ tad antaraṃ / nirayeṣu ca satvā te deveṣu upapadyiṣu //

saṃjīvakālasūtreṣu tapane ca pratāpane / praśānto raurave agniḥ lokanāthasya raśmibhiḥ //

avīcyāṃ atha saṃghāte pratyekanirayeṣu ca / praśānto sarvaśo agniḥ lokanāthasya rasmibhiḥ //

yāvantā lokadhātūṣu pratyekanirayā abhū / praśānto sarvaśo agniḥ lokanāthasya rasmibhiḥ //

ye ca tiricchānayonīyaṃ mānsarūdhirabhojanā / maitrāya sphuṭā buddhena na hiṃsanti parasparaṃ //

chatradhvajapatākehi bodhivṛkṣo alaṃkṛtaḥ / kūṭāgārehi saṃchanno devaputrehi nirmitā //

khāṇū ca kaṇṭakathalā ca śarkarā sikatā pi ca / samantā bodhimaṇḍāto heṣṭā bhūmau pratiṣṭhitāḥ //

ratnāmayīye bhūmīye bodhimaṇḍaṃ parisphuṭaṃ / yā iha buddhakṣetrasya devaputrehi nirmitā //

[_mvu_2.351_] devaputrasahasrāṇi dharaṇiyaṃ pratiṣṭhitā / dhūpanetrāṃ gṛhetvāna pūjenti lokanāyakaṃ //

heṭhā ca dharaṇī sarvā padumehi parisphuṭā / jāmbūnadasuvarṇasya buddhatejena udgatāḥ //

ye cāpi vyādhitā satvā duḥkhitā aparāyaṇāḥ / arogā sukhitā bhūtā buddharasmiparisphuṭāḥ //

jātyandhā rūpāṃ paśyensuḥ labdhvā cakṣuṃ viśāradaṃ / parasparaṃ cālapensu bodhiprāptasya tāyino //

rāgāś cāpy api ca doṣā mohāś ca tanuno kṛtāḥ / yaṃ kālaṃ śākyasiṃhena prāptā bodhi maharṣiṇā //

prāsādā savimānā ca kuṭāgāramanoramāḥ / sarve tatomukhā āsi bodhisatvasya tāyinaḥ //

yāvanti buddhakṣetrasmiṃ naranārī ca kiṃnarāḥ / sarve tatomukhā āsi bodhisatvasya tāyinaḥ //

devatā devaputrā ca devakanyā ca śobhanāḥ / sarve tatomukhā āsi yena bodhi maharṣiṇo //

nāgā cāpy atha gandharvā yakṣā kumbhāṇḍarākṣasāḥ / sarve tatomukhā āsi yena bodhi maharṣiṇaḥ //

dārikā dārakā caiva śayyāsanāvaśāyitāḥ / tatomukhā saṃsthihensu yena bodhi maharṣiṇo //

ye cāpy ābharaṇā divyā viśiṣṭā ratanāmayāḥ /

[_mvu_2.352_] ābaddhā āsi devānaṃ sarve tatomukhā abhū //

nāgānāṃ atha yakṣāṇāṃ piśācarākṣasāna ca / teṣāṃ cābharaṇā sarve yena bodhi tato gatāḥ //

devānām atha nāgānāṃ yakṣāṇāṃ rākṣasāna ca / tatomukhā vimānābhū yena bodhi maharṣiṇo //

nupūrā valayā caiva atha vā parihārakāḥ / bodhiprāptasya buddhasya yena vilambitāmbaraṃ //

janāna hārā ca kaṇṭhe niṣkāni śobhanāni ca / ābaddhakā manuṣyāṇāṃ yena bodhi niriṃgitā //

muktihārāś ca ābaddhā vicitrā maṇikuṇḍalā / kaṭakā ca mudrikā ca yena bodhi niriṃgitā //

yāvanti buddhakṣetrasmiṃ satyadhātū acintiyā / jānantā vā ajānantā yenha bodhi niriṃgitā //

vātā ca śītalā vāye manojñagandhā manoramāḥ / samantabuddhakṣetrasmiṃ bodhiprāptasya tāyino //

yāvanti buddhakṣetrasmiṃ devā nāgā ca mānuṣā / asurā ca kinnarā yakṣā sarve paśyanti nāyakaṃ //

dhūpanetrāṃ grahetvāna sarve tena sukhasthitā / pūjayanti lokapradyotaṃ bodhimaṇḍe pratiṣṭhitaṃ //

aṃjalīhi namasyanti gāthābhir astavensu te /

[_mvu_2.353_] pūjāṃ karonti buddhasya bodhimaṇḍe pratiṣṭhitā //

sarve āsannaṃ paśyanti lokanāthaṃ prabhaṃkaraṃ / na kaścid dūre saṃjāne vyāmamātre yathā sthitaṃ //

na kaścit pṛṣṭhato buddhaṃ lokadhātūya paśyati / sarvā diśā hi buddhasya saṃmukhāṃ paśyati dṛśāṃ //

vāmadakṣiṇapārśvehi na kaścil lokanāyakaṃ / saṃjānati mahāvīraṃ sarve paśyanti nāyakaṃ //

dhūpitaṃ buddhakṣetrasmiṃ dhūpanaṃ ca tad anantaraṃ / samantā buddhakṣetrāṇāṃ gandhena koṭiyo sphuṭā //

na śakyaṃ gaṇanāṃ kartuṃ ettiyā satvakoṭiyo / paśyitvā śiriṃ buddhasya saṃbodhim abhiprasthitāḥ //

tṛṇā ca atha kāṣṭhā ca auṣadhīyo vanaspatī / sarve tatomukhā āsi yena bodhi maharṣiṇo //

ko ayaṃ īdṛśān dharmā lokanāthena darśitāṃ / śruṇitvā na siyā tuṣṭo anyatra mārapakṣikāt* //

na śakyaṃ sarvaṃ khyāpetuṃ vācayā ṛddhi bhāṣataḥ / yā śiri āsi buddhasya bodhiprāptasya tāyinaḥ //

yehi ca dṛṣṭo saṃbuddho bodhimaṇḍe pratiṣṭhitaḥ / pūjitaś ca mahāvīro te śrutvā tuṣṭa paṇḍitāḥ //

śīlaskandhe ca acchidre ye bhikṣū supratiṣṭhitāḥ / te śruṇitvā idaṃ sūtraṃ harṣaṃ kāhinti bhadrakaṃ //

[_mvu_2.354_] kṣāntisaurabhyasaṃpannā alīnakāyamānasāḥ / arthikā buddhajñānena teṣāṃ tuṣṭir bhaviṣyati //

yehi āśvāsitā satvā mociṣyi upapadyatāṃ / buddhitva uttamāṃ bodhiṃ teṣāṃ tuṣṭir bhaviṣyati //

yehi purimakā buddhā satkṛtā dvijasattamā / idaṃ ca sūtraṃ śrutvāna tuṣṭā bheṣyanti maharṣiṇaḥ //

yehi te kṛpaṇā satvā annapānena tarpitāḥ / te idaṃ sūtraṃ śrutvāna buddhe kāhinti gauravaṃ //

yehi te adhanā satvāḥ dhanehi praticchāditāḥ / te idaṃ sūtraṃ śrutvāna buddhe kāhinti gauravaṃ //

yehi ca pūrvaṃ buddhānāṃ cetiyā māpitā śubhāḥ / buddhitvā varaprasādā te khu bheṣyanti prīṇitāḥ //

yehi puluvaṃ saddharmo lokanāthasya dhārito / tyajitvā lābhasatkāraṃ te khu bheṣyanti prīṇitā //

ye te asaṃskṛtāyuś ca daṇḍakarmehi varjitāḥ / orasā lokanāthasya te hi kariṣyanti pūjanāṃ //

ye te maitreyaṃ saṃbuddhaṃ paśyitvā dvipadottamaṃ / kāhinti vipulāṃ pūjāṃ teṣāṃ harṣo bhaviṣyati //

ye te siṃhaṃ mahānāgaṃ paśyitvā lokacetiyaṃ / kāhinti vipulāṃ pūjāṃ teṣāṃ harṣo bhaviṣyati //

ketusya lokanāthasya ye hi kariṣyanti pūjanāṃ /

[_mvu_2.355_] arthikā buddhajñānena teṣāṃ harṣo bhaviṣyati //

pradyotasya ca buddhasya ye kariṣyanti pūjanāṃ / arthikā buddhajñānena teṣāṃ harṣo bhaviṣyati //

jyotindharaṃ ca ye buddhaṃ paśyitvā aparājitaṃ / pūjāṃ mahatīṃ kāhinti teṣāṃ harṣo bhaviṣyati //

sunetraṃ lokapradyotaṃ ye dṛṣṭvā satkariṣyanti / apramāṇāya pūjāya teṣāṃ harṣo bhaviṣyati //

dvau buddhau kusumanāmānau lokanāthau tathāgatau / ye dṛṣṭvā satkariṣyanti teṣāṃ harṣo bhaviṣyati //

maruṃ ca dvipadaśreṣṭhaṃ saṃbuddhaṃ vadatāṃ varaṃ / ye dṛṣṭvā satkariṣyanti teṣāṃ harṣo bhaviṣyati //

puṣpaṃ ca agrasaṃbuddhaṃ paśyitvā dvipadottamaṃ / ye kāhinti paramāṃ pūjāṃ teṣāṃ harṣo bhaviṣyati //

ye gṛddhā lābhasatkāre jihmavijñānaniśritā / alpechaṃ taṃ śruṇitvāna teṣāṃ trāso bhaviṣyati //

ye ca saṃgaṇikārāmā gaṇavāse pratiṣṭhitā / vivekaṃ śrutvā buddhasya na teṣāṃ daurmanasyatā //

evaṃ duḥśīlā śrutvānaivaṃ buddhena bhāṣitaṃ / natā lokapradīpasmiṃ tīvraṃ kāhinti gauravaṃ //

ye te vyākṛtā buddhena bodhisatvā anāgatā / sūratā sukhasaṃvāsā teṣāṃ tuṣṭir bhaviṣyati //

[_mvu_2.356_] yeṣāṃ vivartanā nāsti buddhajñānāto sarvaśaḥ / te imaṃ sūtraṃ śrutvāna bheṣyanti sukhitā narāḥ //

yehi purimā buddhā satvasārā gurukṛtā satkṛtā pūjitā narendrā / praṇatamanāḥ śiṣṭa buddhajñāne naravaravarṇa śruṇitva tuṣṭā bhonti //

ye ca avikalāḥ samantaśuddhā varaguṇakoṭīśatopapannā / ye ca dharasi dharma lujyamānaṃ muditamanā sugatasya śāsanasmiṃ //

ye ca acapalā ō ānubaddhā amukharā no ca abhū vikīrṇavācā / . . . . . . . . . na mānupetā jinavaravarṇa śruṇitva tuṣṭā bhonti //

yeṣāṃ aparityakta buddhajñānaṃ evaṃ virajā ca atulyanantabodhi / ye ca caranti vratam apramattā jinavaravarṇa śruṇitva tuṣṭā bhonti //

caturhi bhikṣū dharmehi samanvāgataḥ tathāgato pūrve bodhisatvacārikāṃ caranto sarvaloka-abhyudgatatām anuprāptaḥ // katamehi caturhi // acchidreṇa śīlaskandhena . . . . .

[_mvu_2.357_] . . . . . sarvasatvahitacittatāya sarvasatva-ohitacittatāya // imehi bhikṣūḥ caturhi dharmehi samanvāgataḥ tathāgato pūrve bodhisatvacārikāṃ caramāṇa imaṃ evarūpaṃ sarvajñānam anuprāptaḥ //

___atha khalu bhagavān tāye velāye imāṃ gāthām abhāṣi //

śīlaskandho dhanaṃ śreṣṭhaṃ lokanāthasya śāsane / na suvarṇaṃ na ca rūpyaṃ dhanaṃ bhikṣusya varṇitaṃ //

śīlaṃ va pūjetu śāstu śāsane supratiṣṭhito / duḥśīlo chambhito dūraṃ na so buddhasya śrāvako //

śīlaṃ rakṣitvā acchidraṃ paśyanti dvipadottamā / lokanāthā mahāvīrā dvātriṃśavaralakṣaṇāḥ //

maitrāyā śīlaskandhena araṇyavāse ca utsukaḥ / sūrataḥ sukhasaṃvāso etaṃ śrāmaṇyakaṃ dhanaṃ //

alpecho alpasantuṣṭo sūrato susamāhitaḥ / hirī-ottappasaṃpanno etaṃ śrāmaṇyakaṃ dhanaṃ //

sādhuśīlā bhikṣū hi sarve tṛṣṇā chittvāna jālinīṃ / sapta bodhyaṃgān bhāventi etaṃ śrāmaṇyakaṃ dhanaṃ //

śūnyatāṃ śāntāṃ bhāveti bhavā ca virato muniḥ / bahuduḥkhā asārā ca etaṃ śrāmaṇyakaṃ dhanaṃ //

so so mahādhano bhavati yo evaṃ pratipadyati / pratipattīya saṃpanno sa khu bhikṣu mahādhano //

[_mvu_2.358_] śīlasaṃpanno yo bhikṣuḥ sa āḍhyo ti pravuccati / na hi muktāpravāḍehi bhikṣu bhoti mahādhano //

śīlavāṃ sukhasaṃvāso bhikṣu bhotu ahiṃsako / na hi cīvaralābhena vrajate bhikṣu svargatiṃ //

śīlaṃ śuci niṣevitvā varjati sarva-akṣaṇāṃ / na jñātilābhaṃ eṣantaṃ śāstā bhikṣuṃ praśaṃsati //

śīle ābhogaṃ kṛtvāna svargo bhoti na dullabho / priyo manāpaḥ sarveṣāṃ yatra yatropapadyati //

śīlaṃ rakṣetha medhāvī prārthayanto trayo sukhāṃ / praśaṃsāṃ cittalābhaṃ ca pretya svarge ca modanaṃ //

śīlaṃ prāvaraṇaṃ śreṣṭhaṃ alaṃkāraṃ prabhāsvaraṃ / śīlena śobhito bhikṣuḥ dadanto na vihanyati //

śīlena pariśuddhena kāyo bhoti prabhāsvaro / na cāsya jāyate dāgho maraṇe pratyupasthite //

śīlena pariśuddhena phalaprāptir na dullabhā / kim aṃga punaḥ svargati lokanāthaṃ ca paśyati //

śīlena śobhito bhikṣuḥ pariśuddhena mārdavo / na hi uccena bhāṣeṇa bhikṣu bhoti praśaṃsito //

śīlavāṃ ca asantrasto na so bhāyati kadā ca na / na kadācid yutāgasaṃ gacchati bhūtadurgatiṃ //

[_mvu_2.359_] śīlavāṃ bhoti alpārtho alpakṛtyo guṇe rato / samādhiṃ labhate kṣipraṃ sa cāpi prasādaṃ gacchati //

śīlaskandhena guptena bhikṣu bhoti viśārado / na tasya hanyate cakṣuṃ paśyitvā jinaśrāvakāṃ //

śīlaṃ ca bhikṣu śodhitvā nivāsaṃ purimaṃ smare / kalpakoṭīsahasrāṇi saṃprajānapratismṛto //

śīlasya ca sa niṣyando yaṃ nirīkṣīya gacchati / brahmalokaṃ mahāvīro sarvalokasya cetiyo //

śīlena pariśuddhena divyaṃ cakṣu viśudhyati / na tasyāgamanaṃ bhoti buddhakṣetreṣu sarvaśo //

śīlena susamāptena aprameyatathāgataḥ / cyutopapādaṃ jānāti sarvasatvāna nāyako //

śīlavāṃ vicare loke apramatto pradhānavāṃ / na tasya dullabho bhoti buddhaghoṣo manoramo //

śīlavāṃ priyo satvānāṃ bhavati sarvatra pūjito / satkṛto mānitaś cāpi śuddhacitto anaṃgaṇo //

śīlena pariśuddhena cyavantaṃ paśyate naraḥ / vimānaṃ ruciraṃ śreṣṭhaṃ apsarogaṇasevitaṃ //

śīlena pariśuddhena cyavantaṃ paśyate naraḥ / sumerumūrdhne rucire trāyastriśānamālaye //

śīlena pariśuddhena yāmāṃ paśyati devatāṃ / taṃ caiva nagaraṃ divyaṃ apsarāhi parisphuṭaṃ //

[_mvu_2.360_] śīlena pariśuddhena tuṣitāṃ paśyati devatāṃ / vimānāṃ paśyati teṣāṃ vicitrāṃ ratanāmayāṃ //

śīlena pariśuddhena nirmāṇaratīṃ paśyati / sunirmitāṃ devaputrāṃ paśyati ca svalaṃkṛtāṃ //

śīlena pariśuddhena devāṃ paśyati śobhanāṃ / paranirmitavaśavartī vimāneṣu pratiṣṭhitā //

śīlena pariśuddhena paśyate māramālayaṃ / maṇivitānasaṃchannaṃ apsarogaṇasevitaṃ //

śīle ābhogaṃ kṛtvāna brahmāṃ paśyati devatāṃ / jāṃbūnadavimānaṃ ca maṇīhi pratimaṇḍitaṃ //

śīlavāṃ paśyate bhikṣu devāṃ ca brahmakāyikāṃ / brahmapurohitāṃ devāṃ vimānehi pratiṣṭhitāṃ //

śīlavāṃ paśyate bhikṣur vimāneṣu pratiṣṭhitāṃ / brahmapārṣadyāṃ ca devāṃ mahābrahmāṃ ca devatāṃ //

śīlaskandhena sampanno ābhāṃ paśyati devatāṃ / viśiṣṭāṃ paśyate teṣāṃ vimānāṃ ratanāmayāṃ //

śīlavāṃ paśyate bhikṣuḥ śubhāṃ devā maharddhikāṃ / paśyate śubhakṛtsnā pi apramāṇābhāṃ paśyati //

śīlaṃ viśuddhaṃ rakṣitvā parīttaśubhāṃ paśyati / devaputrasahasrāṇi rūpadhātupratiṣṭhitāṃ //

śīlena pariśuddhena paśyati ca bṛhatphalāṃ / tathā avṛhāṃ atapāṃ paśye sudṛśāṃ ca sudarśanā /

[_mvu_2.361_] śīlena pariśuddhena śuddhāvāsāṃ pi paśyati //

ye tatra parinirvāyi vārisikto yathānalo / te pi bhikṣū paśyanti śīlaṃ rakṣitva śobhanaṃ //

śīle aśavalaḥ sadā abhūṣi purimabhaveṣu viśiṣṭalakṣamāṇaḥ / tena daśabalaṃ upeti śāstaṃ tasya virocati kāye lakṣaṇehi //

śīle sadā samādhau apramattaś ca carati jinaḥ purimā anantakalpāṃ / tena bhavati lokadharmasvāmī gagaṇagato yathā sūryo rasmirājo //

evaṃ śīlaṃ pariśuddham ācaritvā aparimitaṃ tathā anantakalpaṃ / sugato laṃkṛtaḥ śobhate lakṣaṇehi mukhāto vāti gandhaṃ candanasya //

imāṃ guṇāṃ satataṃ vipaśyamānā jinavaravarṇitaṃ śīlaṃ rakṣamāṇāḥ / viharatha pavane udagracittā munivara pūjita yehi te praṇītā //

dṛṣṭa purima buddha sārthavāhā hatarajā satkṛta pūjitā svayaṃbhū /

[_mvu_2.362_] chando janito bodhiye varāye ime guṇāḥ śrutvā udagrā bodhisatvāḥ //

punar aparaṃ bhikṣavo śīlapariśuddhaḥ tathāgataḥ samādhipariśuddhaḥ prajñāpariśuddhaḥ vimuktipariśuddhaḥ vimuktijñānapariśuddhaḥ kṣāntipariśuddho bhikṣavaḥ tathāgato saurabhyapariśuddho pi bhikṣavaḥ tathāgato maitrāpariśuddho bhikṣavaḥ tathāgato karuṇāmuditāpariśuddho pi bhikṣavo tathāgato // evaṃ pariśuddhasya bhikṣo tathāgatasya yaḥ satkāraṃ kuryāt puṣpamālyagandhadhvajapatākāhi vādya-anulepanehi na tasya puṇyasya śakyaṃ paryantam adhigantuṃ / nāpi so puṇyaskandhaṃ antareṇa śakyaṃ kṣapaṇāya anyatra trīhi yānehi anyatarānyatareṇa yānena yāvan na parinirvāṇaṃ tasya paryantaḥ // tat kasya hetoḥ // yathā evaṃ hi bhikṣo tathāgato apramāṇaḥ sarvehi guṇehi tathā evaṃ bhikṣo tathāgato pratiṣṭhāpitā dakṣiṇā apramāṇā aparyantā acintiyā atuliyā amāpiyā aparimāṇā anabhilāpyā // yaś ca khalu punaḥ bhikṣo tathāgatam etarahi tiṣṭhantaṃ yāpayantaṃ satkareyā gurukareyā māneya pūjeyā puṣpehi gandhehi mālyehi chatrehi dhvajehi patākāhi vādyehi dhūpehi vilepanehi annapānayānavastrehi yaś ca parinirvṛtasya sarṣapaphalamālam api dhātuṃ satkareyā ity etaṃ samasamaṃ //

___atha khalu bhagavāṃ tāye velāye imāṃ gāthām abhāṣīt //

bodhāya cittaṃ nāmetvā hitāya sarvaprāṇināṃ / yas stūpaṃ lokanāthasya karoti abhipradakṣiṇaṃ //

smṛtīmanto matīmanto puṇyavanto viśārado / bhoti sarvatra jātiṣu caranto bodhicārikāṃ //

[_mvu_2.363_] devanāgāna yakṣāṇāṃ rākṣasānāṃ ca pūjito / bhoti sarvatra jātīṣu stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ //

varjeti akṣaṇāṃ aṣṭau ye kecid deśitā mayā / ārāgeti kṣaṇaṃ ekaṃ buddhotpādaṃ suśobhanaṃ //

varṇarūpeṇa saṃpanno lakṣaṇehi alaṃkṛto / upeto varavarṇena adīnamanamānaso //

āḍhyo mahādhano bhoti puṇyavanto anīrṣuko / paśyitvā lokapradyotaṃ satkaroti punar punaḥ //

na so muhyati dharmeṣu nairātmyaṃ dṛṣṭvā śūnyatāṃ / prasādaṃ labhate kṣipraṃ dharmeṇa so ca kovido //

śreṣṭhikuleṣu āḍhyeṣu sphītetu copapadyati / atidānapatiḥ śūro muktātyāgo amatsarī //

ye kecij jaṃbūdvīpasmiṃ viśiṣṭā kulaśobhanāḥ / tatra so jāyate vīro hīnāṃ ca parivarjayet* //

gṛhapatimahāśālo śiritejena tejito / pūjito bhavati sarvatra stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ //

brāhmaṇamahāśālaś ca prajñāvanto bahuśruto / kṣatriyamahāśālaś ca āḍhyo bhoti mahādhano //

rājā pi dhārmiko bhoti jaṃbūdvīpasmiṃ īśvaro / praśāsati imāṃ ca sarvāṃ medinīṃ girikuṇḍalāṃ //

cakravartī maharddhikaḥ saptaratnāna īśvaraḥ /

[_mvu_2.364_] rājye pratiṣṭhito buddhaṃ satkaroti punar punaḥ //

cyutaś ca gacchate svargaṃ prasanno buddhaśāsane / śakro pi bhoti devendro merumūrdhani īśvaro //

suyāmo bhoti devendro bhoti saṃtuṣito pi ca / nirmito pi ca devendro vaśavartī ca īśvaraḥ //

brahmā pi brahmalokasmiṃ īśvaro bhoti paṇḍito / satkṛto devakoṭīhi stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ //

na śakyaṃ bhāṣaṇakṣapaṇaṃ kalpakoṭiśatehi pi / ye stūpaṃ lokanāthasya karonti abhipradakṣiṇaṃ //

na jātu andho kāṇo vā bhoti kalpāna koṭibhiḥ / bodhāya cittaṃ nāmetvā yo vande śāstu cetiyaṃ //

viśuddhāṃ labhate netrāṃ viśālāṃ nīlaśobhanāṃ / cetiyaṃ lokanāthasya kṛtvā abhipradakṣiṇaṃ //

upeto balavīryeṇa na kausīdyaṃ sa gacchati / apramatto sadā bhoti stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ //

dṛḍhavīryo dṛḍhasthāmo dhaureyo dṛḍhavikramo / kauśalyaṃ gacchate kṣipraṃ stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ //

agniviṣeṇa śastreṇa na jātu kālaṃ karoti ca / kālaṃ karoti pūrṇena āyuḥkṣīṇena paṇḍito //

vighuṣṭo rājadhānīṣu rāṣṭreṣu nigameṣu ca / rūpeṇa arthabhogehi stūpaṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ //

śucigātro śucivastraḥ śukladharmapratiṣṭhito / tato na sevate kāmāṃ caranto bodhicārikāṃ //

[_mvu_2.365_] puṣpasya mālāṃ kṛtvāna yaḥ stūpe upanikṣipe / cittaṃ bodhāya nāmetvā na so jātu vihanyati //

itaś cyavitvā mṛto hi trāyastriṃśāṃ sa gacchati / vimānaṃ labhate kṣipraṃ vicitraṃ ratanāmayaṃ //

kūṭāgārāṃś ca prāsādāṃ apsarogaṇasevitāṃ / mālāṃ stūpe dahitvāna trāyastriṃśeṣu bhuṃjati //

aṣṭāṃgavarasaṃpūrṇāṃ suvarṇavālukasaṃstṛtāṃ / vaiḍūryasphāṭikāstīrṇāṃ divyāṃ puṣkariṇīṃ labhe //

bhuṃjitvā vibhavāṃ divyāṃ paripūretva paṇḍito / cyavitvā devalokāto manuṣyo bhoti bhogavāṃ //

tena ca kuśalamūlena ārāgati tathāgataṃ / pūjeti dvipadaśreṣṭhāṃ apramatto vicakṣaṇo //

na so jayyati rāgena nāpi doṣeṇa hrīyati / nā jātu bhoti saṃmūḍhaḥ pūjetvā dvipadottamaṃ //

araktaś ca adṛṣṭaś ca amūḍhaḥ saṃvṛtendrayaḥ / bhoti sarvatra jātīṣu pūjetvā lokanāyakaṃ //

jātīkoṭīsahasrāṇi śatāni nayutāni ca / satkṛto bhoti sarvatra mālāṃ dattvāna cetiye //

cakravartī api rājā śakro pi bhoti īśvaraḥ / brahmā pi brahmalokasmiṃ mālāṃ dattvāna cetiye //

paṭṭadāmaṃ daditvāna lokanāthasya cetiye /

[_mvu_2.366_] sarve sya arthā vartanti ye divyā ye ca mānuṣāḥ //

hīnāṃ ca kulāṃ varjeti na sa tatropapadyati / āḍhyaś ca dhanavāṃ bhoti jambūdvīpasmiṃ īśvaro //

rūpeṇātha bhogehi ca varṇena atha ṛddhiyā / viśiṣṭo bhoti sarvatra pūjāṃ kṛtvā tathāgate //

jātismaraś ca so bhoti na so rāgena hrīyati / jānate doṣaṃ kāmānāṃ brahmacaryaṃ samādiye //

rūpehi atha śabdehi rasehi aparājito / na karoti pāpakaṃ karma pūjetvā dvipadottamaṃ //

gandhehi atha sparśehi na jātu sa ca hrīyati / smṛtimāṃ saṃprajānaś ca bhoti pūjetva nāyakaṃ //

na tasya caurā rājāno dhanaskandhaṃ parāmṛṣe / agnir vā apaskaroti pūjāṃ kṛtvā tathāgate //

śokaṃ ca śokavairāgyāṃ na so jātu nigacchati / paṭṭadāmaṃ daditvāna puṣpaṃ ca lokanāyake //

sarvatra bhoti jātīṣu aśoka anupadruto / pūjetvā lokapradyotaṃ cakravartī maharddhiko //

sughaṭṭitahastapādo aṃgaśobhāṃ nigacchati / varṇarūpeṇa saṃpannaḥ pūjetvā lokanāyakaṃ //

varjeti pāpakaṃ karma caranto bodhicārikāṃ / paśyate dvipadaśreṣṭhāṃ ye lokasmiṃ sudurlabhā //

[_mvu_2.367_] kalpakoṭīsahasrāṇi śatāni nayutāni ca / bhuṃjitvā saukhyaṃ saprajño budhyate bodhim uttamāṃ //

mālāvihāraṃ kṛtvāna lokanāthasya dhātuṣu / abhedyaparivāreṇa rājā bhoti maharddhiko //

varjeti pāpakāṃ dharmā ye āryehi vivarjitā / carati kuśalāṃ dharmāṃ ye buddhehi praśaṃsitā //

priyaś ca dayito bhoti satkṛtaś ca praśaṃsito / devānām atha nāgānāṃ ye ca lokasmiṃ paṇḍitā //

mahatā parivāreṇa śobhanena mahābalo / pūjayati dvipadaśreṣṭhaṃ saṃbuddham aparājitaṃ //

yatra so jāyate gehe puṇyatejena tejito / taṃ kulaṃ satkṛto bhoti rāṣṭreṇa nigamena ca //

mālāvihāraṃ kṛtvāna cittaṃ bodhāya nāmaye / tasyaiṣā bhoti saṃpatti yā buddhehi praśaṃsitā //

na so kubjo ca khaṃjo vā khalito vā vicaṃkramo / alaṃkṛto lakṣaṇehi yatra yatropapadyati //

daridra satva paśyitvā dhanena abhicchādaye / asaṃharaṇīyaś ca so caranto bodhicārikāṃ //

imāṃ ca vasudhāṃ sarvāṃ ośiritvā mahāmatiḥ / adīnacitto so bhoti na so jātu viṣīdati //

putrāṃś ca dhītarāṃś caiva bhāryā kalyāṇabhadrikāṃ / ośiritvāna so yāti yo bodhim abhiprasthito //

pūrvālāpī ca so bhoti sumukhaś ca sudarśanaḥ /

[_mvu_2.368_] na so hanyati īrṣyāye na ca mānena kadā cana //

so anīrṣu sūrataś caiva kṣāntiye pāramiṃgato / hitaiṣī guṇasaṃpanno yo bodhim abhiprasthito //

ratanaṃ sarvalokasmiṃ utpādas tasya durlabho / aniṃdito dakṣiṇīyo yo bodhim abhiprasthito //

gagaṇe nimiṣe śakyaṃ bālena gaṇetu tārakāṃ / na tasya guṇaparyantaṃ śakyaṃ vācāya bhāṣituṃ //

śakyaṃ sarveṣāṃ satvānāṃ triyadhvacittaṃ jānituṃ / na tasya guṇaparyantaṃ śakyaṃ vācāya bhāṣituṃ //

mahāsamudrāś catvāro bālena sikatāṃ tathā / nāgakoṭīsahasrāṇi na tasya guṇa bhāṣituṃ //

ye romā sarvasatvānāṃ gatiṣu ṣaṭsu ye jage / gaṇetu nimiṣe śakyaṃ na tasya guṇa bhāṣituṃ //

yatreyaṃ vasudhā sarvā āpaskandhe pratiṣṭhitā / nirmituṃ śakyate bālena na tasya guṇa bhāṣituṃ //

devāgāram upādāya ye kalpasthāyijīvino / ye atrāntareṇa vṛkṣā ye ca bhūmi anāgatā //

puṣpā phalāni ca śakyaṃ gaṇayituṃ vijānatā / ta tasya buddhaputrasya guṇaparyanta bhāṣituṃ //

bhāṣeyus tasya śūrasya varṇamālāṃ manoramāṃ /

[_mvu_2.369_] na śakyaṃ buddhaputrasya guṇaparyanta bhāṣituṃ //

jātīśatasahasrāṇi yaḥ se kareya apriyaṃ / devā manuṣyāṃ varjetvā nirayas tasya gocaraḥ //

andho acakṣuko bhoti duḥkhito aparāyaṇo / utpīḍāṃ bodhisatvānāṃ yaḥ karoti aviddasu //

cyuto avīciṃ gaccheyā dāruṇaṃ bhayabhairavaṃ / mahatā ātmabhāvena duḥkhāṃ vedeti vedanāṃ //

yojana-ātmabhāvena bhoti tatropapadyate / samantamaṇḍalākīrṇo samantaparitāpito //

paṃca śīrṣasahasrāṇi ātmabhāve pratiṣṭhitā / ekaśīrṣe ca jihvānāṃ śatā paṃca anūnakā //

halānāṃ śata ekasmiṃ jihvāgre pratipāditā / taṃ pāceti mahāghoraṃ pāpakarmasya tat phalaṃ //

avīcitaś cyavitvāna tapanaṃ ca pratāpanaṃ / vedeti tatra durmedho paurāṇaṃ duṣkṛtaṃ naro //

utpīḍāṃ buddhaputrāṇāṃ yaḥ karoti aviddasu / na tasya sulabho jātu bheṣyate mānuṣo bhavaḥ //

jātīśatasahasrāṇi śatāni nayutāni ca / duḥkhā vedanāṃ vedayati tatonidānaṃ pacyati //

majjāghāso viṣo bhoti abhimardo bhayānako /

[_mvu_2.370_] utpīḍanaṃ karitvāna buddhaputrāṇa tāyināṃ //

kṣudhāpipāsām adhigato pāpakarmasya tat phalaṃ / na so bhojanaṃ labdhvāna jātu tṛptīya bhuṃjati //

tato cyavitvā yamaloke mahādroṇiṣu khajjati / na trāṇaṃ labhate jātu kṛtvā utpīḍa bhikṣuṇāṃ //

tato cyutaḥ kālagato mānuṣaṃ lokam āgato / jātyandho bhoti durmedho dṛṣṭacitto asaṃvṛto //

vācā durbhāṣitā bhavati asatyā ghoṣapāpikā / manuṣyehi cyavitvāna kṣipraṃ gacchati durgatiṃ //

kalpakoṭīsahasrehi na jātu buddhaṃ paśyati / utpīḍāṃ buddhaputrāṇāṃ yaḥ karoti asaṃvṛto //

vastuṣu buddhaputrāṇāṃ karonto rakṣa dhārmikāṃ / varjeti durgatī sarvāṃ kṣipraṃ gacchati svargatiṃ //

āḍhyo mahādhano bhavati balavanto viśārado / smṛtiprajñāya saṃpanno sukhito bhoty anupadruto //

yadā ca lokapradyotā bhavanti parinirvṛtā / paśyitvā buddhastūpānāṃ satkaronti punar punaḥ //

ko imān edṛśā dharmāṃ śrutvā buddhasya bhāṣitāṃ / prasādaṃ buddhaputrāṇāṃ na kareyā punaḥ punaḥ //

yaś ca buddhasahasrāṇi śatāni nayutāni ca / yathā vālikā gaṃgāye ettakāṃ kalpa satkare //

yaś ca pralujjantaṃ saddharmaṃ lokanāthena darśitaṃ /

[_mvu_2.371_] ekarātriṃdivaṃ cāpi dhāraye puṇyaṃ viśiṣyati //

ahaṃ ca pūjito bhoti buddhajñāne pratiṣṭhitaḥ / te pi ca pūjitā buddhā dharme lujjante dhārite //

pralujjamāne saddharme yo rakṣe śāstu śāsanaṃ / kalpakoṭīsahasrehi na so jātu vihanyati //

kāyena sukhito bhoti na sa rogaṃ ca gacchati / amanāpasahasrehi na jātu saṃharīyati //

kṣāntiye bhoti saṃpanno sūrataḥ sakhilo mṛduḥ / maitracittaś ca satvebhyo rakṣitvā śāstu śāsanaṃ //

sukhito pramuditaḥ pratikrośaṃ pratilabhati purimanirodhadṛṣṭaṃ / sarvāṃ jahati akṣaṇāṃ aśeṣā jinavaradharma dhāretvā lujjamānaṃ //

kavacito sadā bhoti lakṣaṇehi yathā gagaṇaṃ pratipūraṃ tārakehi / sa madhuravacano manojñaghoṣo jinavaradharma dhāretva lujjamānaṃ //

hīnakulavivarjito sa bhoti sukhitaṃ yeṣu na asti saumanasyaṃ / āḍhya sukhita bhoti bhogavāṃ ca

[_mvu_2.372_] jinavaradharma dhāretva lujjamānaṃ //

sthāmavara upeti vīryavanto vicarati sarvāṃ vasundharāṃ adīno / buddhaśatasahasra satkaroti jinavaradharma dhāretva lujjamānaṃ //

smṛtimatigativanto puṇyavanto paramasusatkṛtu bhoti narāmareṣu / vidu paramapraśasta jaṃbudvīpe jinavaradharma dhāretva lujjamānaṃ //

paramasu-abhirūpadarśanīyo priya bhavati naranārīṇāṃ marūṇāṃ / suruciru praśastu puṇyavanto jinavaradharma dhāretva lujjamānaṃ //

kalpaśatasahasrakoṭī pūrāṃ guṇasthāviryasaṃgato anantajñānī / no ca kṣapeya sarva ānuśaṃsaṃ jinavaraśāsanaṃ lujjitaṃ dharetvā //

yeṣām imaṃ purimasūtraṃ śāstā daśabaladhāri prakāśi devadevo / teṣām idaṃ narāṇāṃ harṣam aprakampyaṃ bhaviṣyati paścime kāle vartamāne //

bhāṣec ca jinavaradharma nirvṛtānāṃ

[_mvu_2.373_] śraddhāya teṣāṃ dharayati gāraveṇa / dānaṃ ca deti aparimitacetiyeṣu pūjeti saṃgha bhagavato ca gāraveṇa //

pralajjamāne jinavaraśāsanasmiṃ dhāreti śāstu varadharmanetrī / so taṃ akaritvā śubhakarmaśreṣṭhaṃ nopacakrame śubhaṃ kālakarmaṃ //

sarve ca satvā siyu lokanāthā samantacakṣū hatarajaniṣkileśā / te kalpakoṭīnayutāṃ sahasrāṃ bhāṣeyu varṇaṃ jinavare puṣpadinne //

pāpaṃ ca karmaṃ vijahati sarvakālaṃ śreṣṭhaṃ ca dharma prakari udagracitto / caritvārthaṃ suciraṃ cārikāsu so buddho loke bhavati atulyo //

yaḥ sārṣapeṇa sūkṣmataraṃ grahetvā dhūpeya gandhaṃ bhagavato cetiyeṣu / tasyānuśaṃsāṃ śṛṇotha me bhāṣamāṇaṃ prasannacittā jahiya kileśāṃ //

so puṇyavanto carati diśāsu arogaprāpto dṛḍhavrata apramatto / vineti lokāṃ carayanto cārikāṃ priyo manāpo bhavati janasya //

[_mvu_2.374_] rājyaṃ ca prāpto jina satkaroti mahānubhāvo vidu cakravartī / suvarṇavarṇo sphuṭo lakṣaṇehi manojñagandhāṃ labhate sarvakālaṃ //

tasya duḥkhaṃ nāsti daurmanasyaṃ sa bhogāṃ hīnāṃ vitari cārikāsu / āḍhyaś ca bhoti dhanavāṃ prabhūtabhogo aśeṣaprāpto vicarati sarvaloke //

upasaṃkrami bahujanaṃ pṛcchamāno dharmaṃ viśiṣṭaṃ jinaśāsanasmiṃ / vineti kāṃkṣāṃ girāṃ bhāṣamāṇaḥ śrutvā ca dharmaṃ labhe saumanasyaṃ //

na pāpakarmaṃ kari hīnabuddhiḥ jñānaṃ tu jñātvā paramaṃ viśiṣṭo / karoti divyaṃ śubhapremaṇīyaṃ śodheti cakṣuṃ vidhamati andhakāraṃ //

na tīvrarāgo bhavati na tīvradoṣo na tīvramoho bhavati manuṣyaloke / caranta śuddhaṃ aśabalabrahmacaryaṃ karoti arthaṃ aparimita-anantaṃ //

na kasyacid bhavati praduṣṭacitto na bhogahānir bhavate kadācit* / na tasya nīgho bhavati janasya dhūpetva gandhaṃ jinacetiyeṣu //

[_mvu_2.375_] viśuddhacitto vimalo vidhūtapāpaḥ śāntaḥ praśāntaḥ paraśamenupetaḥ / kalpāna koṭī nayutā śatāṃ caritvā bodhiṃ atulyāṃ spṛśati adīnacitto //

satvāna koṭīnayutāṃ sahasrāṃ mārge aśoke parame sthapetvā / vartetva cakraṃ asadṛśaṃ sarvaloke nirvāyi paścā hatarajo niṣkileśo //

patākaṃ dattvā bhagavato cetiyeṣu janayet* chandaṃ katham asmi buddha loke / so pūjanīyo bhavati janasya carantu śreṣṭho jinacārikāye //

vighuṣṭaśabdo bhavati vidu praśaṃsyaḥ śuddhaṃ viśuddhaṃ labhe ātmabhāvaṃ / udvīkṣaṇīyo bhavati janasya devāna nāgāna guru pūjitaś ca //

suvarṇavarṇo sada ātmabhāvo lābhī ca bhoti śubhacīvarāṇāṃ / karpāsikānām atha kambalānāṃ kṣomadukūlāna ca kauśikānāṃ //

ye jaṃbudvīpe kulaśreṣṭha bhonti āḍhyā mahātmā bahudhanasvāpateyā / tatraiva tasya bhavatopapatti

[_mvu_2.376_] varjeti hīnā kulā ye daridrā //

yena tasya kvacij janiyati īśvaratvaṃ praduṣṭacitto na bhavati kaści satvo / pāpaṃ ca karmaṃ garahati so pareṣāṃ viśuddhaśīlo bhavati sadāpramatto amatsarī bhavati anāgrahītaḥ so muktatyāgo bhavati aśokaprāpto / na jīvikārthaṃ janayati so pareṣāṃ vighuṣṭaśabdo bhavati sadā praśasto //

paśyitva buddhaṃ mahāsārthavāhaṃ karoti pūjāṃ sada hṛṣṭacitto / chatraiḥ patākaiḥ dhvajagandhamālyaiḥ sadā caranto aśabalabrahmacaryaṃ //

manuṣyaloke gurukṛta satkṛto ca deveṣu divyaṃ labhati vimānaśreṣṭhaṃ / manojñavarṇaṃ suruciradarśanīyaṃ rajatābhicchannaṃ maṇisphāṭikehi //

[citraṃ] sumerumūrdhne labhati īśvaratvaṃ sarve sya devā abhinata śiṣyabhūtā / dharmeṇa teṣāṃ janayati saumanasyaṃ na jātu bhoti paramapramatto //

tato cyavitvā bhaviṣyati manuṣyaloke rājāna śreṣṭho varacakravartī / na tasya pāpaṃ janayati kaści satvaḥ

[_mvu_2.377_] priyo manāpo bhavati janasya //

kalpāna koṭīnayutā sahasrāṃ labhitva saukhyaṃ suciraṃ martyaloke / gatvāna deśaṃ purimajināna vuṭṭhaṃ so bodhiṃ buddhe ajaramarām aśokāṃ //

dhvajaṃ dahitvā hatarajasatvasāre taṃ ca prasūtaṃ labhe no cireṇa / prabhūtakośo bhavati anopamaprajño parivāra tasya hoti adīnacitto //

labhitva bhogāṃ vibhajati bhuṃjate ca na tasya trāso bhavati na daurmanasyaṃ / rājā so tuṣṭo vitarati grāmarāṣṭraṃ na pāpacittaṃ janayati tasmiṃ jātu //

śreṣṭhī viśiṣṭo bhavati prabhūtakośo gṛhapatiś ca ratanavicitritāṃgo / putro ca rājño atha vā amātyo rājā ca bhavati balacakravartī //

varjeti so hīnakulāni sarvān* viśiṣṭabhogaṃ kularatnaṃ labhitvā / sadāpramatto bhavati alīnacitto varjeti kāmāṃ yatha mīḍhakumbhaṃ //

[_mvu_2.378_] viśiṣṭarūpaṃ labhate kṣaṇāṃś ca kule ca śreṣṭhe bhavatīśvaraś ca / parivāras tasya bhavati abhedyo puraskṛtaś ca bhavati janena //

na cittaśūlaṃ janayati so pureṣu prasannacitto sadā apramatto / na tasya agni kramate na śastraṃ ullokanīyo sada puṇyavanto //

pramādaṃ so na carati puṇyavanto susaṃprajāno sada so manuṣyo / sunigṛhīto bhavati muktacitto na tasya . . . . dharmasya anto //

sutīkṣṇagātro bhavati viśiṣṭo suviśuddhacitto bhagavāṃ satyavādī //

bhayārditānāṃ jane saumanasyaṃ trāṇaṃ careya ca parāyaṇaṃ ca //

sa vai karitvā bahukāmanuṣyaṃ pratisthihitvā mahājñānaskandhe / gacchitva maṇḍaṃ varapādapendraṃ buddhe atulyo vara-agrabodhiṃ //

heṣṭā upādāya bhavāgrapūraṃ

[_mvu_2.379_] jāmbūnadasya imaṃ buddhakṣetraṃ / śakyaṃ kṣapetu śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ //

na tasya kāyo bhavati vivarṇo dṛḍhe sa pīṭhe . . . . . acchati / ālokaprāpto care sarvaloke dahitva dīpaṃ bhagavato cetiyeṣu //

yadā ca bhoti jinaprādurbhāvo {senart: -prādubhāvo} āsannaprāpto bhavati tathāgatasya / putro ca bhrātā atha pitā vā jñātiko so jñānaskandhaṃ labhe nacireṇa //

buddhāna kṣetrā nayutāmitā sahasrā pūrā bhavensuḥ yadi sarṣapāṇāṃ / śakyaṃ gaṇetuṃ tulayya jānituṃ vā na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ //

agrārhaṃ buddho varadakṣiṇīyo agrāṃ caritvā cārikāṃ viśiṣṭāṃ / karitva pūjaṃ guṇasāgarasya vipāko agro bhavati anopamo //

vaiḍūryaratnehi maṇīhi pūrā sarvā siyāyaṃ sahālokadhātu / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ //

[_mvu_2.380_] kārṣāpaṇehi sahalokadhātuṃ heṣṭā upādāya bhavāgrapūrāṃ / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na budhastūpe dharayato ekadīpaṃ //

kṣetrasahasrā varacandanena heṣṭā upādāya bhavāgrapūrāṃ / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ //

kṣetrā sahasrā bahuvastrapūrā yaṃ devaloke śubhakasmi duṣyaṃ / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ //

deveṣu divyā ca ratnā vicitrā nāgāsuramanujamahoragānāṃ / śakyaṃ kṣapayituṃ śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ //

ye divyagandhā naradevaloke tehi bhaveyā sahā saṃprapūrā / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ //

pramāṇaṃ śakya diśi vidiśāsu jñātuṃ ākāśadhātu ayam ettiko ti /

[_mvu_2.381_] na buddhastūpe dharayato ekadīpaṃ pramāṇa śakyaṃ gaṇayituṃ puṇyaskandhe //

chatraṃ se dinnaṃ bhagavato mārutānāṃ buddhottamasya vrajato nararṣabhasya / cittaṃ prasādetva narottamasmiṃ mā buddhakāyaṃ tape rasmirājā //

so taṃ karitvā ahaṃ dharmaśreṣṭhaṃ śataṃ sahasraṃ maruśakra āhu / brahmāpi āsi ahaṃ brahmaloke śatasahasraṃ dadiya jinasya cchatraṃ //

rājā abhūṣi ahaṃ cakravartī śatasahasraṃ daśadiśācaro bhūyaḥ / śreṣṭhī abhūt* dhanavāṃ prabhūtakośo gṛhapati bahudhano puṇyavanto //

viṃśac ca koṭi sugatottamānāṃ āgamita me gurukṛta satkṛtā ca / śayyāsanehi . . . . . . . . . . . . . vihārās teṣāṃ kṛtagandhaliptāḥ / daurgandhiyaṃ apagataṃ sarva mahyaṃ uṣṇaṃ ca śītaṃ vivarjitaṃ me //

tuṣṭo ca bhosi paramodagracitto pūjāṃ ca teṣāṃ paramottamānāṃ / karoṣi alaṃkṛtvā śubhadarśanīyaṃ

[_mvu_2.382_] daditva cchatraṃ jinacetiyehi //

tasyāpi bhoti śubha ātmabhāvo dvātriṃśatīhi sphuṭa lakṣaṇehi / yehi sya nityaṃ pratapati ātmabhāvaḥ yūpo viśiṣṭo yatha kāṃcanasya / jāmbūnadasya yatha darśanīyo asaṃprakīrṇo sphuṭo vyaṃjanehi //

abhijñaprāpto bhavati bhiṣacchreṣṭho caranto jityaṃ jinacārikāsu / na bhogahīno bhavati kadācid* devāna bhoti guru pūjito ca //

na kāmabhogai ramate kadācid* viśuddhaśīlo sada brahmacarī / samādiyitvā pavanaṃ vrajitvā ariktadhyāno suviśeṣaprāpto //

na dhyānahānir bhavate kadācit* na bodhicittaṃ jahate kadācit* / maitrāvihārī sada hṛṣṭacitto daditva cchatraṃ jinacetiyeṣu //

vādyeṣu pūjitva nararṣabhasya na śokaśalyā prasahanti tasya / manojñaghoṣo ca manuṣyaloke svaraṃ ca tasya viśuddha bhoti //

viśuddhaśroto ca udagracitto

[_mvu_2.383_] viśuddhacakṣū ca susaṃprajāno / śrotendriyeṇa su-upeto bhoti vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu //

jihvāsya bhoti tanudarśanīyā padmaprakāśā yatha puṇḍarīkaṃ / rakta pravāḍā yatha devatānāṃ yaṃ yaṃ svaraṃ osire darśanīyaṃ //

na jaḍo bhoti ajihvo [kubjo] na khaṃjo na pi vicchinnāṃgo viśiṣṭo bhoti / pravarātmā bhoti pravarātmabhāvo vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu //

na tasya kaścij jano durmano syāt* devā ca nāgā manujā mahoragā / āśvāsaprāpto care sarvaloke vādetva vadyaṃ jinacetiyeṣu //

na jātu gilāno bhave pāṇḍurāgo na cāpi kuṣṭhī nāpi ca kilāsī / praśaṃsanīyaṃ labhe ātmabhāvaṃ vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu //

prabhūtacitto ca akubjagātro uttaptavarṇo yatha suvarṇabiṃbaṃ / dṛḍhasamādhi ca asaṃpravedhī

[_mvu_2.384_] vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu //

deveṣu kho . . . . . īśvaratvaṃ manuṣyalokaṃ pi gatu pūjanīyo / uttaptavīryo bhavati amardanīyo vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu //

na so kahiṃcij jane aprasādaṃ na cāpi kaṃcitparuṣaṃ bhaṇāti / paiśunya sarvaṃ vijahati satyavādī vādetva vādyaṃ jinacetiyeṣu //

alaṃkārā kṛtva jinacetiyeṣu snāpitva stūpāni tathāgatānāṃ / viśuddhavākyo snapayitva stūpaṃ rajo dhovamāno virajasya smṛtyā //

dharmaṃ karitvā karikāradharmaṃ ārogyaprāpto care sarvaloke / praśaṃsanīyo bhavate janasya kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu //

akhaṇḍaśīlo ca ariktadhyāno prāptvāna sevāṃ dhanam aprasahyaṃ / ājñāṃ karoti bahukāṃ janasya kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu //

śmasānasaṃjñāṃ janayate iṣṭikāsu

[_mvu_2.385_] na kāmaloko ca na raktacitto / lābhāya chandaṃ jahati aśeṣaṃ kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu //

na cittapīḍāṃ janaye pareṣu na khādyabhojyena jane saumanasyaṃ / na ca daridro sa na cāpi rogī kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu //

amitrapakṣo na ca tasya bhoti pūjeti buddhāṃ satataṃ abhedyo / buddhaṃ ca dharmaṃ jinaśrāvakāṃ ca kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu //

kṣetrā sahasrā bahavo anantā jāmbūnadena siyā sarvapūrā / śakyaṃ kṣapetuṃ śirim evarūpāṃ na tailavinduṃ jinastupe dattvā //

sadā ca bhoti vaśi ātmacitte na ceṣṭamāno vrajati kadācit* / abhinnahasto ca abhinnapādo kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu //

unmārga sarvaṃ pi jahāti tena yena vrajante bahudurgatīyo / viśodhito sya bhave svargamārgo kārīṣi dattvā jinacetiyeṣu //

nāmetva cittaṃ sahalokanāthe

[_mvu_2.386_] tailasya vinduṃ jinacetiyeṣu / dadeya ekaṃ śatadhā karitvā taṃ puṇyaskandhaṃ kṣapayituṃ na śakyaṃ //

iṣṭikā gṛhya bhagavato cetiyeṣu puṇyasyārthāya naro ced dhareya / na tasya jātu amanojñagandhaṃ kāyo sya gandhaṃ labhe candanasya //

kalpāna koṭīnayutā sahasrāṃ viśiṣṭakāyo bhavate śubhāṃgo / vighuṣṭaśabdo varalakṣitāṃgo śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya //

vimānaśreṣṭhaṃ labhate sugandhaṃ divyaṃ manojñaṃ varacandanasya / na tatra tṛṣṇāṃ janaye kadācit* śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya //

koṭīsahasraṃ labhate apsarāṇāṃ manojñagandhā ca sudarśanīyā / tāsāṃ na tṛṣṇāṃ janaye kadācit* śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya //

aṣṭāṃgupetāṃ jalaśobhamānāṃ udyānaśreṣṭhāṃ labhate puṣkiriṇyo / divyotpalehi ca śobhamānā śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya //

[_mvu_2.387_] parivāras tasya bhavate anurūpaṃ divyaṃ ca ghoṣaṃ śṛṇoti viśuddhaṃ / saṃgītiśabdāni surāsurāṇāṃ śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya //

kathāṃ ca dhārmāṃ śṛṇe devatānāṃ saṃskārā sarve ca duḥkhā anityā / grāhyaṃ ca bhoti varadāna dānaṃ śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya //

jarābhibhūto upagato svargalokaṃ na tasya bhūyo ito durgatīyo / sa buddhaṃ ca paśyati martyaloke śodhetva stūpaṃ dvipadottamasya //

kathāṃ ca kṛtvā śubha devatānāṃ sthapetva devā bahubuddhastūpaṃ / kālaṃ karitva upagami martyaloke śodhetva stūpaṃ puruṣottamasya //

so jātamātro smare kalpān anantāṃ ye pūrvaṃ buddhā pūjita satkṛtā ca / nāmaṃ ca teṣāṃ smarati gaṇaṃ ca dharmaṃ śodhetva stūpaṃ dvipadottamasya //

anulepena bhagavato yo karoti pūjāṃ viśiṣṭāṃ sumanojñaghoṣāṃ / so labdhalābho vicarati sarvaloke ādinnasāro varagandha dattvā //

[_mvu_2.388_] pralujjakāle jinaśāsanasya na so ihāgacchati jambudvīpe / svargeṣu saṃdhāvati tasmi kāle gandhānulepaṃ kariyāna stūpe //

durgandhakāmāṃ sujugupsanīyāṃ varjeti nityaṃ sthito śīlaskandhe / sadā caranto iha brahmacaryaṃ gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe //

ito cyavitvā marusvargaloke atha sahasrā tulayati aprameyāṃ / karoti arthaṃ bahudevatānāṃ gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe //

yasmiṃ ca kāle narā bhonti āḍhyā aduṣṭacittā mṛdumārdavā ca / tasmin tu kāle sthito jambudvīpe gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe //

apāyabhūmiṃ vijahiya sarvāṃ āsannaprāpto sa jinasya bhoti / pratīto bhavati sukhapremaṇīyo gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe //

viśiṣṭavākyo bhavati sughoṣo priyo manāpo janasatkṛto ca /

[_mvu_2.389_] sukhaṃ ca tasya sada suprasannaṃ gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe //

rājāpi bhoti varacakravartī śreṣṭhī amātyo gṛhapati puṇyavanto / buddho pi [bhoti] prabhaṃkaro dharmasvāmī gandhānulepaṃ dadiyāna stūpe //

maṇihāraṃ dattvā jinacetiyeṣu udagracitto pramudito vegajāto / so bhoti rājā saha lakṣaṇehi mahānubhāvo gurukṛto cakravartī //

maṇivimānaṃ rucira premaṇīyaṃ vicitravarṇaṃ labhe darśanīyaṃ / prāsādam agraṃ ratanāmayaṃ ca mahārahāhi sphuṭa vedikāhi //

so rājadhānīṃ labhate viśiṣṭāṃ nārīgaṇehi narasaṃprapūrāṃ / samāṃ sujātāṃ suvibhaktarūpāṃ prabhūtabhogāṃ bahuśo samantā //

subhikṣakṣemāṃ apagataśarkarāṃ puṣpāvakīrṇāṃ sphuṭāvasaktadāmāṃ / sumanojñaghoṣāṃ priyadarśanīyāṃ

[_mvu_2.390_] antiṣṭhaguptāṃ bahuśālimadhye //

udyānaramyāṃ śubharutasanninādāṃ jālavicitrāṃ sukhasaṃpraveśāṃ / dhvajapatākāhi sphuṭāṃ suramyāṃ chatrehi cchannāṃ śubhadarśanīyāṃ //

na tatra corā na śaṭhā na dhūrtā rājye bhavanti paravittahānī / īryāpathena upapeta satvā vijite santi sadā maitracittā //

ataś ca devāṃ vrajate supuṇyo svargeṣu bhoti paripṛcchanīyo / kiṃ kāryaṃ śuklaṃ katham ācarema yadā vrajema ito martyaloke //

buddhāṃś ca kṣipraṃ labhe dakṣiṇīyāṃ paśyitva so pūjati lokanāthāṃ / bodhāya cchandaṃ janayati pūjaṃ kṛtvā tenaiva buddhā hataraja vyākaronti //

bahujñānī bhavati mahānubhāvo viśeṣabhūmisthito agrasatvo / cittaprasādaṃ bhagavato ekaṃ kṛtvā kalpasahasraṃ jahe durgatīyo //

ārocayāmi imu bhāṣamāṇo mā koci kāṃkṣāṃ jane bhāṣato me /

[_mvu_2.391_] mā buddhajñānaṃ kṣipiyā avīciṃ bhaveya paścā suduḥkhito kṛcchraprāptaḥ //

yo jālakāni upanaye cetiyeṣu lokapradīpe mahāpuṇyakṣetre / so mārajālaṃ vidhāpiya apramatto bhoti narendro daśabalo niṣkileśo //

apāyabhūmiṃ vijahati apramatto sadā ca buddhaṃ hataraja satkaroti / sadā ca bhoti balacakravartī samantalokaṃ upagata puṇyavanto //

deveṣu bhoti marupati pūjanīyo divyaṃ ca āyuṃ labhe tatra kṣipraṃ / yaśaṃ ca divyaṃ tathāpi ca divyavarṇaṃ divyaṃ ca saukhyaṃ asadṛśam īśvarīyaṃ //

rūpāṃ ca śabdān tatha punar gandhaśreṣṭhāṃ spṛṣṭavyāṃ tathā labhe devabhūto / ullokanīyo bhavati mahānubhāvo na kāmatṛṣṇāṃ janayati apsarāsu //

tato cyavitva vrajati manuṣyalokaṃ sugandhitāṅgo bhavati viśiṣṭavarṇo / na pārihāṇiṃ labhate kadācit* choretva jālaṃ jinacetiyeṣu //

[_mvu_2.392_] śūro ca bhavati dṛḍhavrata apramatto na kāmabhoge suratiṃ janeti / naiṣkramyato bhavati adīnacitto choretva jālaṃ jinacetiyeṣu //

so akṣaṇāni parivarjayitvā kṣaṇā ca tasya bhavanti viśiṣṭā / buddhāna pūjāṃ atuliyāṃ so karoti choretva jālaṃ jinacetiyeṣu //

na bodhicittaṃ vijahati so kadācit* na khaṇḍaśīlo bhavati asaṃvṛto vā / dharmaṃ virāgaṃ labhe viśuddhaṃ choretva jālaṃ jinacetiyeṣu //

daurvarṇiyaṃ ca jahe sarvakālaṃ dauṣprajñiyaṃ ca vijahati so aśeṣaṃ / viśeṣaprāpto vicarati sarvaloke choretva jālaṃ jinacetiyeṣu //

lābhī ca bhoti śucibhojanānāṃ vastrāṃ viśiṣṭāṃ labhe suvarṇacitrāṃ / raṅgopapetāṃ suruciradarśanīyāṃ choretva jālaṃ jinacetiyeṣu //

abhyuddharitvāna jinacetiyeṣu nirmālyaṃ tuṣṭo pramudito vegajāto / duḥkhāṃ kharāṃ vācaṃ jugupsamāno

[_mvu_2.393_] ārāgaye so daśabalasārthavāhaṃ //

prāsādiko bhavati viśuddhakāyo ullokanīyo bahujanapūjito ca / na tasya rājā bhave duṣṭacitto yo cetiye apanayi jīrṇapuṣpaṃ //

kumārga tasyāpihitā bhavanti yo śīlaskandhe sthito bodhisatvo / abhyuddhareyā jinacetiyeṣu osire puṣpa purimaṃ milānaṃ //

śokaṃ ca doṣaṃ ca jahe sarvakālaṃ rāgāṃ ca kāye jahe sarva aśeṣāṃ / āśvāsaprāpto so anantakalpāṃ yo cetiye apanaye jīrṇapuṣpaṃ //

buddho ca bhoti sahasārthavāho anantatejena marupūjanīyo / alaṃkṛto bhavati viśuddhakāyo yo cetiye apanaye jīrṇapuṣpaṃ //

paṃca dadeyā śubhadivyapuṣpāṃ māndāravāṃ atha pāṭalāṃ vā [nirmālyāṃ] / yo jīrṇaṃ puṣpaṃ apanaye cetiyeṣu vipāku tasya bhavati sa śobhamāno //

na tasya kāye kramati viṣaṃ na śastraṃ hutāsanaṃ jvalito agniskandho /

[_mvu_2.394_] caurā pi taṃ na prasahanti pāpā yo jīrṇaṃ puṣpaṃ apanaye cetiyeṣu //

na tasya puṇyaṃ sukaraṃ prakīrtituṃ yan tena puṇyaṃ sumahat* gṛhītaṃ / osannapuṣpaṃ jinacetiyeṣu choretva tuṣṭo pramuditavegajāto //

udviddhakāyo bhavati udāro sadā caranto śubhakarmaśreṣṭhaṃ / na tasya dūre vara-agrabodhi choretva nirmālyaṃ jinasya stūpe //

yo candanaṃ kireya nāyakasya chandaṃ jinetvā paramārthabodhi / so bhoti loke sada pūjanīyo prāsādiko sumano tejavanto //

tasyaiva rājño praṇamati sarvaloko devā nāgā ca manujā mahoragā [ca] / sarvāṃ sahasrāṃ kusumitalokadhātuṃ prāśāsi vīro tato īśvaratve //

ye tasya rājye nivasanti loke pratiṣṭhanti te varabuddhijñāne / te sarvapāpeṣu atikramitvā devamanuṣyeṣu caranti dharmaṃ //

parivāras tasya bhavati abhedyo

[_mvu_2.395_] puṇyavanto smṛtivanta prajñavanto / āśvāsaprāpto vicarati sarvaloke yathābhiprāyaṃ janayati teṣu prītiṃ //

prapūravākyaṃ svarāṅgaṃ bhavati śuddhaṃ jñāpeti satvān susakhilaślakṣṇavākyo / na tasya kopi jane īśvarīyaṃ ullokanīyo bhavati bahujanasya //

priyavadya dānaṃ tatha arthacaryā samānārthatā ca bahujanasya / akruṣṭavanto na janeti roṣaṃ yo aṃgulīhi name buddhastūpaṃ //

na so apāyaṃ prapateya bhūyaḥ varjeti hīnāṃ kula martyaloke / āḍhyaś ca so bhoti prabhūtakośo yo aṃjalīye vandati buddhastūpaṃ //

devendra bhoti gata devalokaṃ manuṣyabhūto pi ca bhoti rājā / na pārihāni ca kadāci tasya yo aṃjalīye vandati buddhastūpaṃ //

ayuktavācaṃ na kadāci bhāṣe subhāṣitaṃ bhāṣati nityakālaṃ / atṛpta satvā vacanena tasya yaṃ so pramuṃced varam ekavācaṃ //

[_mvu_2.396_] kālaṃ karonto jinam adṛśāsi {addaśāsi?} manojñaghoṣāṃ vase rājadhānīṃ / so indrakīle sthita lokanāthaṃ puṣpāṃ grahetvā abhikire vegajāto //

svakasmiṃ gṛhe jinam addaśāsi bhuṃjitva bhaktaṃ vadanta dharmaṃ / prasādajāto jina satkaroti gṛhītva pātraṃ vraje nāyakasya //

pratigṛhṇate tasya jino 'ntikāto jñātvāna cittaṃ caritaṃ udāraṃ / tasya yaśo bheṣyati devaloke viśiṣṭa loke asadṛśo dakṣiṇīyo //

gṛhīta jñātvā sugatena pātraṃ so vegajāto parituṣṭacitto / ullokayitvā tada devalokaṃ janeya cchandaṃ imam evarūpaṃ //

moceya satvāṃ bahuduḥkhaprāptāṃ andhāna cakṣu siya sarvaloke / ālokaprāpto tamastimirasya ghātī atīrṇasatvān aham api tārayeyaṃ //

amukta moceyam asaṃskṛtāto spṛśitva śāntāṃ varam agrabodhiṃ / care ahaṃ daśadiśā asaṃprakaṃpo buddhitva jñānaṃ duḥkhitāṃ pramoce //

[_mvu_2.397_] jñātvāna tasya praṇidhim evarūpāṃ yathā taṃ cittaṃ tato buddhajñāne / smitaṃ karitvā jino vyākaroti buddho tuvaṃ bheṣyasi lokanātho //

idam avocad bhagavān āttamanā viśuddhamati bhikṣuḥ sadevamānuṣāsuraloko bhagavato bhāṣitam abhyanande //

_____avalokitaṃ nāma sūtraṃ mahāvastusya parivāraṃ samāptaṃ //

bodhisatvo yathā vīro nairaṃjanām upāgame / atha kālo mahānāgo ekako va anucintayat* //

yathāyaṃ raṇate pṛthivī kaṃsapātrīva tāḍitā / niḥsaṃśayaṃ mahāvīro loke prādurbhaviṣyati //

raṇatīṃ pṛthivīṃ śrutvā nandighoṣasamākulāṃ / bhavanāto uttaritvāna samantaṃ sa vilokaye //

vilokayanto mahānāgo asadṛśaṃ puruṣottamaṃ / agniskandhaṃ jvalamānaṃ vidyuṃ vāpi ghanāntare //

nairaṃjanāyāṃ tīre adrutagāmi anigho puruṣasiṃho / ghṛtahutanibhānanas taṃ nāgo kāla bhavantaṃ vande //

tato udagro samāno prītisukhasamarpito / bodhisatvaṃ namasyanto imāṃ gāthām abhāṣata //

yādṛśā me purā dṛṣṭā lokanāthā mahāyaśāḥ / teṣāṃ tuvaṃ pi sadṛśo atra me nāsti saṃśayaḥ //

[_mvu_2.398_] yathā uddharase pādaṃ dakṣiṇaṃ puruṣottama / diśām abhivilokento adya buddho bhaviṣyasi //

yatheyaṃ raṇate pṛthvī kaṃsapātrīva tāḍitā / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā ca bhavanaṃ mahyaṃ andhakāratamisrakaṃ / obhāsena sphuṭaṃ sarvaṃ adya buddho bhaviṣyasi //

yathā vimāno tejena sphuṭo tiṣṭhati sarvaśo / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā ca vimalā netrā viśuddhā mama nāyaka / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā cīvaranikṣepā yathā ca avagāhasi / nairaṃjanāṃ śītakālāṃ adya buddho bhaviṣyasi //

yathā nairaṃjanā ramyā kusumehi samākulā / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā ca puṣpā varṣanti devā kṣipanti ambarā / vṛkṣā ca praṇatā sarve adya buddho bhaviṣyasi //

śucijalaṃ ca vahate pratipūrṇaṃ pārthivottamasuto avagāhya / abhyudayanto abhiṣecayitvā upāgame purimabuddhaniṣadyāṃ //

sarvamahīṃ sacaturdvīpasaśailāṃ kheḍapiṇḍaṃ va anapekṣo jahitvā /

[_mvu_2.399_] yāce svastikaṃ tṛṇāṃ narasiṃho yatra niṣaṇṇo sa spṛśo varabodhiṃ //

tasya tṛṇāṃ mṛdukatūlanikāśāṃ svastiko kanakabimbanibhasya / vegajātu adade tṛṇamuṣṭiṃ taṃ gṛhya ca mṛdutūlāṃgulapāṇiḥ //

atha khalu bodhisatvo siṃhavikrāntaṃ vikrame anuttarasya amṛtasya āharaṇatāye / nāgavikrāntaṃ vikrame / ṛṣabhavikrāntaṃ vikrame / haṃsavikrāntaṃ vikrame / kroñcavikrāntaṃ vikrame / duṣpradharṣavikrāntaṃ vikrame / agrotpādavikrāntaṃ vikrame / śreṣṭhotpādavikrāntaṃ vikrame / pūrvotpādavikrāntaṃ vikrame / yugotpādavikrāntaṃ vikrame / praṇidhipūrvotpādavikrāntaṃ vikrame / śatrumathanavikrāntaṃ vikrame / aparājitavikrāntaṃ vikrame / mahāpuruṣavikrāntaṃ vikrame / alīnavikrāntaṃ vikrame / adīnavikrāntaṃ vikrame / ahīnavikrāntaṃ vikrame / abhītavikrāntaṃ vikrame / hitaiṣī-anandhakārīkaraṇatāye mahāvikrāntaṃ vikrame / mahāsaṃgrāmavijayāye anuttarasya amṛtasya āharaṇatāye vikrāntaṃ vikrame //

___atha khalu bodhisatvaṃ siṃhavikrāntaṃ vikramantaṃ / nāgavikrāntaṃ vikramantaṃ / ṛṣabhavikrāntaṃ vikramantaṃ / haṃsavikrāntaṃ vikramantaṃ / kroñcavikrāntaṃ vikramantaṃ / duṣpradharṣavikrāntaṃ vikramantaṃ / agrotpādavikrāntaṃ vikramantaṃ / śreṣṭhotpādavikrāntaṃ vikramantaṃ / pūrvotpādavikrāntaṃ vikramantaṃ / yugotpādavikrāntaṃ vikramantaṃ / praṇidhipūrvotpādavikrāntaṃ vikramantaṃ / śatrumathanavikrāntaṃ vikramantaṃ / aparājitavikrāntaṃ vikramantaṃ / mahāpuruṣavikrāntaṃ

[_mvu_2.400_] vikramantaṃ / alīnavikrāntaṃ vikramantaṃ / adīnavikrāntaṃ vikramantaṃ / abhītavikrāntaṃ vikramantaṃ / hitaiṣī-anandhakārīkaraṇatāye mahāvikrāntaṃ vikramantaṃ / mahāsaṃgrāmavijayāye anuttarasya amṛtasya āharaṇatāye mahāvikrāntaṃ vikramantaṃ paṃca vāṇaśatāni bodhisatvaṃ anupradakṣiṇīkarontā anuparivartensuḥ / paṃca haṃsaśatāni bodhisatvaṃ anupradakṣiṇīkarontā anuparivartensuḥ / paṃca kroñcaśatāni bodhisatvam anupradakṣiṇīkarontā anuparivartensuḥ / paṃca mayūraśatāni bodhisatvam anupradakṣiṇīkarontā anuparivartensuḥ / paṃca jīvaṃjīvakaśatāni bodhisatvam anupradakṣiṇīkarontā anuparivartensuḥ / paṃca kanyāśatāni bodhisatvam anupradakṣiṇīkarontā anuvartensuḥ //

___kālo nāma nāgarājā addarśi dṛṣṭvā ca punar bodhisatvam etad uvāca // ehi mahāśramaṇa ehi mahāśramaṇa yena tvaṃ mahāśramaṇa mārgeṇa āgacchasi sa bhagavāṃ pi mahāśramaṇa krakucchando etena mārgeṇa āgato so ca anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddho tvaṃ pi adya mahāśramaṇa etena mārgeṇa āgacchasi adya tuvaṃ pi anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhiṣyasi / yena mahāśramaṇa mārgeṇāgacchasi bhagavān api konākamuni etena mārgeṇa āgato so ca anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddho tvaṃ pi mahāśramaṇa etena mārgeṇa āgacchasi adya tvaṃ pi anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhiṣyasi / yena tvaṃ mahāśramaṇa mārgeṇāgacchasi bhagavāṃ mahāśramaṇa kāśyapo etena mārgeṇāgato anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddho tvaṃ pi mahāśramaṇa etena mārgeṇāgacchasi adya tvaṃ pi samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyiṣyasi //

___atha khalu kālo nāgarājā bodhimaṇḍaṃ gacchantaṃ gāthābhir abhistave //

[_mvu_2.401_] atha kalpasahasrāṇi vaśibhūtasahasrakoṭīn anucīrṇaṃ / dṛṣṭvā tadā vrajantaṃ kālo śākyottamam avocat* //

mārgeṇa yena gaccasi dvipadottama adrutaṃ asaṃbhītaṃ / adya jinapāramitāye sarvasatvāna caritaṃ budhyasi //

yena te purimā buddhā mṛdumārgeṇa prasthitā / tena tvaṃ praṇato vīra adya buddho bhaviṣyasi //

krakucchando bhagavāṃ buddho muni konākasāhvayo / kāśyapo bhagavāṃ buddho bhavāṃ py etena prasthitaḥ //

yena gato krakucchando konākamuni ca kāśyapo / etena tvaṃ gaccha vīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā tṛṇāni gṛhṇāsi yathā yācasi svastikaṃ / yathopesi mahīmaṇḍaṃ adya buddho bhaviṣyasi //

yathā ime śuddhāvāsā vaśībhūtā karapuṭāḥ / namasyanti tarhi eṣāṃ satkāro śākyasutā samaḥ //

purimehi yathā vimānaṃ tejena sphuṭaṃ sarvaśaḥ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā ca bhavanaṃ mahyaṃ andhakāratamisrakaṃ / obhāsena sphuṭaṃ sarvaṃ adya buddho bhaviṣyasi //

yathā ca vimalā netrāḥ viśuddhā mama nāyaka / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā ca raṇate pṛthvī kaṃsapātrīva tāḍitā /

[_mvu_2.402_] niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā ca vātā vāyanti yathā vṛkṣā niriṃgitā / yathā dvijā nikūjanti adya buddho bhaviṣyasi //

yathā medinī puṣpehi samaṃgibhūtamaṇḍitā / buddhānām eva utpāde evaṃ bhoti alaṃkṛtā //

yathā vāṇaśatā paṃca karonti tvāṃ pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā pattriśatā paṃca karonti tvāṃ pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā haṃsaśatā paṃca karonti tvā pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā kroñcaśatā paṃca karonti tvā pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā moraśatā paṃca karonti tvā pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā jīvakaśatā paṃca karonti tvā pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā pūrṇakumbhaśatā paṃca karonti tvāṃ pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

yathā kanyāśatā paṃca karonti tvāṃ pradakṣiṇaṃ / niḥsaṃśayaṃ mahāvīra adya buddho bhaviṣyasi //

saṃmukhaṃ pi ca jinapāramitāye

[_mvu_2.403_] upāgame purimabuddhaniṣadyāṃ / svastikakāle sa lokapradīpaḥ upāviśe mahiruhāgrasamīpe //

atha khalu kālo nāgarājo bodhisatvaṃ siṃhāsanagatam abhistave //

yathā mṛdūhi jālehi saṃstaritvāna saṃstaraṃ / yathā paryaṃkam ābhuṃjasi adya buddho bhaviṣyasi //

yathā vāṇaśatā paṃca karonti tvāṃ pradakṣiṇaṃ / samīpe drumarājasya adya buddho bhaviṣyasi //

tvaṃ pi naravīra cariyāṃ adya niṣevasi pūrvaṃ anucīrṇāṃ / dhakṣyasi tvaṃ śaṭhasainyaṃ sanāgaratha sapadātaṃ //

yathā dvātriṃśatī kāye mahāpuruṣalakṣaṇā / niḥsaṃśayaṃ mārasainyaṃ prabhaṃjitvā virocasi //

adya tvaṃ sāśravaṃ cittaṃ kilesamadasūdana / jñānenotpāṭayitvāna bodhiṃ prāpya vibhotsyasi //

adya te saha dharmeṇa prativaktā na bheṣyati / iti kālo mahānāgaḥ uragāṇāṃ varottamaḥ / hṛṣṭo prāṃjaliko āha adya buddho bhaviṣyasi //

bodhisatvo kālaṃ nāgarājānaṃ saṃrāgeti // evam etaṃ mahākāla evam etaṃ mahānāga adyāhaṃ anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyiṣyaṃ //

taṃ ca kālam avaci dvipadendro prītiharṣaparivṛṃhitakāyo /

[_mvu_2.404_] adya kāla vacanaṃ tava satyaṃ adya spṛśiṣya anuttarabodhiṃ //

api mahidharā girivarā na bhaveyā candramātra gagaṇā prapateyā / naivāhan tatra gato na bhaveyaṃ bhohi prītimanaso bhujagendra //

meruśṛṃga anilo vidhameyā medinī ca gagaṇaṃ ca sameyā / mādṛśā na hi siṃhāsanaśreṣṭhaṃ upagamya amṛtaṃ na spṛśensuḥ //

so girāṃ pramuṃca tatra niṣaṇṇo tiryaṃ va drumavarasya samīpe / adya sarvabhavamūlam aśeṣaṃ ūhanāmi rajanīkṣayakāle //

stavitva kālo saṃbuddhaṃ dvātriṃśavaralakṣaṇaṃ / pradakṣiṇaṃ karitvāna tatraivāntarahāyitha //

niṣaṇṇo bodhisatvo paṃca saṃjñā pratilabhe // tadyathā atītasaṃjñā kṣemasaṃjñā sukhasaṃjñā aśakyasaṃjñā // imāṃ ca punaḥ parasaṃjñāṃ pratilabhate // adyamaham anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddheṣyaṃ [catvāri nītayo tadyathā sāma daṇḍo bhedo pradāno] //

___atha khalu māro pāpīmāṃ yena bodhiyaṣṭis tenopasaṃkramitvā vaihāyase antarīkṣe sthitaḥ prāṃjalīkṛtaḥ bodhisatvaṃ namasyanto // atha khalu bodhisatvo māraṃ pāpīmaṃ imāye gāthāye abhyabhāṣe //

[_mvu_2.405_] vaihāyase tiṣṭhasi antarīkṣe vegapramatto mṛgamaṇḍalīva / namasyanto prāṃjali vandamāno taṃ vandanīyaṃ iha tvaṃ namasyasi //

ahaṃ vo īśvaro rājā vicetā sarvaprāṇināṃ / sukhaduḥkhasya vidvāṃso loke paryāyakovidu //

yavā te yauvanaṃ vīra ārogyaṃ ca mahāyaśa / bhuṃja mānuṣyakā kāmāṃ pitur niveśane vasa //

mahīṃ ramyāṃ āvasehi sphītāṃ udadhimaṇḍalāṃ / mahāyajñāni yajamāno rājyaṃ kārehi gautama //

aśvamedhaṃ puruṣamedhaṃ puṇḍarīkaṃ nirargaḍaṃ / etāṃ yajñāṃ yajitvāna hohisi amaro maru //

etāṃ yajñā yajitvāna trāyastriṃśā sa-indrikā / modanti kāmakānāṃ . . . . . . . . . . . . . //

evaṃ tvaṃ hi mārṣa kruhi karohi vacanaṃ mama / mā āgāmike vihanyāhi hitvā sāṃdṛṣṭikaṃ phalaṃ //

imāṃ gāthāṃ bhaṇe māro bodhisatvasya santike / tathāvādinaṃ ca māraṃ bodhisatvo dhyabhāṣati //

pramattabuddhi pāpīmaṃ kasya arthaṃ ihāgataḥ / naiva tvaṃ īśvaro rājā na brahmā na prajāpatiḥ //

[_mvu_2.406_] saca tvam īśvaro asyā na me yācesi prāṃjali / susamṛddhāpi yā jātiḥ hīnotkṛṣṭā ca madhyamā / tāṃ nāhaṃ abhinandāmi anapekṣo smi te pi hi //

susamṛddhā pi ye kāmā hīnautkṛṣṭamadhyamā / te py ahaṃ nābhinandāmi anapekṣo smi te pi hi //

ye pime paṃca kāmaguṇā lokasya sukhasammatā / te py ahaṃ nābhinandāmi anapekṣo smi te pi hi //

nāgo yathā pāśaṃ bhittvā dārayitvā ca bandhanā / gacchati yenakāmo va . . . . . . . . . . . . . . . //

chittvā gṛhabandhanāni gaṃsāmi ahaṃ puraṃ varaṃ / aho dharmam udīrayensuḥ hṛṣṭapramuditā nabhe //

punar māro yena bodhiyaṣṭis tenopasaṃkramitvā uparivaihāyasaṃ antarīkṣe asthāsi // bodhisatvo taṃ āha // kas tvaṃ // māro āha //

aham īśvaro madakaro marumānuṣāṇāṃ mahyaṃ surāsuravaro viṣayānuvāsī / saṃsārapaṃjaragatā madanābhibhūtā kāmāturā mucyanti mṛtyupāśā //

taṃ vācayā madhurayā paramārthadarśī māraṃ bravīta mahimaṇḍagato maharṣi / ākalpakoṭi kuśaloghasamanvitasya

[_mvu_2.407_] vacanaṃ nararṣabharutaṃ narapuṃgavasya //

cittaśūro si yadi taveśvaratvaṃ kāmeśvaro si yadi vyaktam anīśvaro si / kāmāturā hi strīṇāṃ manujendragarbha paṃke patanti maṇiratnavilambicūḍā //

teṣān tathā nipatitāna mahīśvarāṇāṃ pṛṣṭhe patanti puruṣāṇa striyo lalantyaḥ / te kāmarāgamadavegayutā hasanti tasmiṃ kṣaṇasmiṃ pramadā yamadāsabhūtā //

so dāsatām upagato pramadājanasya aiśvaryatāṃ vadasi paśya yathāsi mūḍho / kāmāturasya hi na vidyati īśvaratvaṃ nābhū na cāpi bhavitā iti niścitaṃ me //

so haṃ tavādya sabalaṃ yadhi nirjinitvā aruṇodaye pratibhāte bhavitāsmi buddho / siṃhāsanam anugato hi na kaści kṛṣṇa uttiṣṭhate caramadehagato abuddho //

māro āha / kiṃ garjase drumavarasmi sukhaṃ niṣaṇṇo na hi tāva paśyasiha yodhyasahasramāliṃ / senāṃ piśācabahurākṣasayakṣasaṃghāṃ

[_mvu_2.408_] caturaṃginīṃ muditāṃ bahumantrayantrāṃ //

bodhisatva āha //

yadi mārakoṭinayutāni samāgamensuḥ kuśalaughasaṃcayasaṃcitanararṣabhasya / romaṃ na iṃjeya kuto tuvaṃ kṛṣṇabandhu pratigaccha kiṃ vilapesi nirarthakena //

māro bodhisatvena kṣipto svakaṃ bhavanaṃ gatvā parivārasya ācikṣati // eṣo māriṣa bodhisatvo bodhimaṇḍe niṣaṇṇo anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbodhitukāmo / so sthānāto cyāvayitavyaḥ mā mama viṣayāto bahujanakāyam atikrāmayiṣyati // tasya dāni janīsuto nāma putro āha // tāta mā naṃ antarāyaṃ karohi anuttarāye samyaksaṃbodhaye abhisaṃbudhyatu / yādṛśaṃ me adhigataṃ garbhokramaṇaṃ ca jāti ca abhiniṣkramaṇaṃ ca yathā ca bodhimaṇḍe upasaṃkramya niṣaṇṇo adyaiṣa anuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ / abhisaṃbuddhiṣyati / nāsti so satvo vā satvakāyo vā bodhisatvasya samartho anuttarāye samyaksaṃbodhaye antarāyaṃ kartuṃ //

niṣaṇṇo siṃho yatha duṣpradharṣo obhāsayitva diśāṃ vṛkṣamūle / na caitad asmākaṃ kadāci rocati yaṃ evarūpaṃ ṛṣim ākramesi //

śīlena kṣāntīye tapena caiva upeto sarvaparamāṃ gatiṃ gato /

[_mvu_2.409_] so evarūpo samucchritadhvajo gajo yathā bhetsyati ātmabandhaṃ //

paśya tuvaṃ sarvadvipāda-uttamaṃ taṃ candro yathā vibhāti pūrṇamāsye / kathaṃ hi cittaṃ kramate abuddhi yo evarūpāṃ labhate viheṭhāṃ //

aṃgārakarṣūṃ prapateya na koci āśīviṣaṃ pi spṛśe no kareṇa / jātyandho trasto śunakhehi pṛṣṭhe so andhakūpe prapate acakṣuḥ //

evaṃ ime bhonti parīttacetaso mantro ca no asti tathāvidhānāṃ / ye evarūpaṃ pariśuddhagocaraṃ taṃ aśraddadhānā prapatanti acakṣuṣo //

sacevaṃ etaṃ vacanaṃ na gṛhṇatha mārgastha unmārgagatā smariṣyatha / palāyamānā diśatā caturdiśaṃ yathāpi . . . . bhraṣṭa kroṣṭuko //

kālo amātyo gāthāṃ bhāṣati //

sarvo svakārthasmi samucchritasmiṃ sammoham āsanno visaṃjñabuddhiḥ /

[_mvu_2.410_] yathā ayaṃ deva asaṃpratīto matiṃ ayuktāṃ karute janīsutaḥ //

tato māro mahāsannāhaṃ sannahitvā āgato bodhisatvasamīpaṃ // bodhisatvena ca ukkāsitaśabdena bhagno // punaḥ māro mahāsannāhaṃ sannahitvā bodhimaṇḍe bodhisatvasamīpam āgataḥ mahatīye caturaṃginīye senāye kumbhāṇḍayakṣarākṣasavatīye // samantā triṃśadyojanāṃ sphuritvā hayasahasrayuktavāhanaṃ abhiruhi citracāpadharo sannaddhakavacito ucchritadhvajapatākaḥ anekabherīmṛdaṃgamarupaṭahapaṇavaśaṃkhasaṃninādena kilikilaprakṣveḍitaśabdāni pramuṃcamānāye bhairavāye vikṛtāye bhūtagaṇasenāye saṃparivṛto // tadyathā // anye aśvamukhā anye uṣṭramakhā anye gardabhamukhā anye ajamukhā anye meṇḍamukhā anye mṛgamukhā anye siṃhamukhā anye vyāghramukhā anye dvīpimukhā anye ṛkṣamukhā anye śvānamukhā anye sūkaramukhā anye viḍālamukhā anye kākamukhā anye kukkuṭamukhā anye gṛdhramukhā anye kuraramukhā anye aśīrṣakā kabandhā anye ekaśirā anye bahuśirā anye dviśirā anye acakṣuṣo anye caikacakṣuṣo anye ahastakā anye apādakā anye abāhukā anye daśabāhukā anye asidharā anye śaktidharā anye tomaradharā anye bhiṇḍipāladharā anye śūladharā anye triśūladharā anye haladharā anye cakradharā anye muśaladharā anye mudgaradharā anye paraśudharā anye khaḍgadharā anye karaṃkadharā / anye mukhato 'gniṃ vamanti anye sarpāṃ vamanti anye kṣuraparyantā cakrān upari antarīkṣe bhrāmayanti // anye pādena hastināgaṃ gṛhya bodhisatvaṃ abhidravanti /

[_mvu_2.411_] anye uṣṭraṃ gṛhya anye aśvaṃ gṛhya anye gardabhaṃ gṛhya anye kabandhaṃ gṛhya anye karaṃkāṃ gṛhya anye āśīviṣaṃ gṛhya anye siṃhāṃ gṛhya anye vyāghrāṃ gṛhya anye dvīpīṃ gṛhya anye ṛkṣāṃ gṛhya anye gavayāṃ gṛhya anye mahiṣāṃ gṛhya anye śīrṣakaroṭīṃ gṛhya anye parvatakūṭāni gṛhya anye samūlāni vṛkṣāṇi gṛhya / anye antarīkṣā ca aṃgāravarṣaṃ pātayanti anye āśīviṣavarṣāṇi pātenti anye upalavarṣāṇi pātenti / anye hastiṣu abhirūḍhā anye aśveṣu anye uṣṭreṣu anye mahiṣeṣu anye gardabheṣu gavayeṣu anye mṛgeṣu anye sūkareṣu abhirūḍhā bodhisatvam abhidravanti // nāpi bodhisatvasya romasyāpi iṃjitatvaṃ cittasya vā anyathātvaṃ //

atha sa sagavayāśvaratho kho bahuhayavāraṇayuktāṃ senāṃ / abhinirmiṇīyabhiyāsi yena bodhisatvāsanaṃ śreṣṭhaṃ //

so hayasahasrayuktaṃ vāhanam abhiruhya citracāpadharo / vācām ugrām udīraye hanatha hanatha gṛhṇatha naṃ śīghraṃ //

kuṃjarakharaśvavadanā uṣṭramukhā muṣalapāṇino raudrā / rākṣasagaṇā pratibhayaṃ bhramanti yato sau arinighātī //

aparāṇi kabandhāni āśīviṣakāni ruhanti medinyāṃ / imaṃ hanatha imaṃ gṛhṇatha ravanti ārttasvaraṃ ghoraṃ //

apare mukhato sarpān agniṃ viṣaṃ ca vamanti . . . / pādena gṛhya gajendram abhidravanti piśācagaṇāḥ //

[_mvu_2.412_] parvataśṛṃgānapara uggiramānā abhidravanti muniṃ / aṃgāravarṣam apare varṣanti nabhe piśācagaṇāḥ //

kṣuraparyantā apare bhramenti cakrāṇi antarīkṣagatā / gagaṇe ca caṭacaṭāyati asanirghorāṃ karoti śabdaṃ //

atha khalu bodhisatvena triṣkṛtyo śiraṃ parāmṛṣya triṣkṛtyo paryaṃkaṃ parāmṛṣya dakṣiṇena hastaratanena suvicitrarājikena lākṣārasaprasekavarṇena mṛdunā tūlasaṃsparśopamena tāmranakhena anekakalpakoṭīkuśalamūlasamanvāgatena pṛthivī saṃparāhatā pranade gambhīraṃ sukṣmarūpaṃ anunade anuraṇe / sayyathāpi nāma māgadhikā kaṃsapātrī parvataśṛṃge saṃparāhatā gambhīrarūpaṃ anunade anuraṇe evam eva bodhisatvena dakṣiṇena hastaratanena tāmranakhena suvicitrarājikena lākṣārasaprasekavarṇena mṛdunā tūlasaṃsparśopamena anekakalpakoṭīkuśalamūlasamanvāgatena pṛthivī parāhatā tena ca pṛthivīśabdena bhijje lujje pralujje pariṇame // hastino pi sānaṃ sīdensuḥ aśvā pi sānaṃ sīdensuḥ rathā pi sānaṃ sīdensuḥ pādā pi sānaṃ sīdensuḥ hastā pi sānaṃ sīdensuḥ praharaṇā pi prapatensuḥ diśā pi sānaṃ ujjhyensuḥ atīrthenāpi nadīṃ nairaṃjanāṃ prapatensuḥ / anye vāmena pārśvena prapatensuḥ anye dakṣiṇena pārśvena prapatensuḥ anye uttānakā prapatensuḥ anye pādehi prapatensuḥ anye jānukehi prapatensuḥ anye omūrdhakā prapatensuḥ anye avakubjakā prapatensuḥ bhītā trastā parasparam utkrośamānā //

so kareṇa mṛdutūlupamena āhaneya dharaṇīṃ dvipadendro /

[_mvu_2.413_] kampe medinī sasāgaraśailā tena bhagnā ca camuḥ namucisya //

so ca jahe tadā bodhisamīpaṃ bodhisatvatejena te caranto / anekaturagavāraṇayodhā vagāḍhā nairaṃjanāṃ nāma tīrthaṃ //

patitamathitāśvarathaśastraḥ māro sarākṣasagaṇo diśāṃ ca / aprajānanto nairaṃjananāma pratyotīrṇo vigataśastro tīrthaṃ //

yojanasahasramātraṃ palānā ṛddhibalena rakṣasenā trastā / tathāpi no cābhayā prakaṃpanti jīvātha diṣṭyā sma saṃśayamuktā //

anye rakṣagaṇāḥ kaṇṭhāvalagnā prarodanti ca mandāravāṃ ca / devā pravarṣensu karkāravāṃ ca hṛṣṭamanā vācam udīrayanti //

vijayo pārthivasya gagaṇe ca dundubhiśabdo hikkāranado ca /

[_mvu_2.414_] nirnade trailokye pravidhutaṃ ca nabhaṃ vimalaṃ śāstu vijayasmiṃ //

devaputro devalokaṃ gatvā āha //

yo sau bhāvo satpuruṣottamasya nairaṃjanātīram upahatasya / na śakyaṃ tad varṣaśatehi vaktuṃ pradeśamātraṃ parikīrtayiṣyaṃ //

dṛṣṭo me jāmbūnadakāñcanābho vyomaprabho lakṣaṇacitragātro / saṃprasthito ekacaro abhūṣi nairañjanā yāva ca bodhimaṇḍo //

so te kramāṃ padmadalaprakāśāṃ yathā yathā nikṣipate mahīyaṃ / tathā tathā kampati sābhirāmā anekaghoṣābhiratā vasudharā //

dṛṣṭā me mārasya camū samāgatā samantato yakṣasahasrakoṭyo / karoti trāsaṃ hṛdayaṃ prakampe na satvasārasya karonti iñjanāṃ //

na cāsya bhāvaṃ pṛthivīya jñāyate samantato devasahasrakoṭiyo / ghoṣaṃ udīrayanti bhaviṣyate jino

[_mvu_2.415_] prahṛṣṭā vastrāṇi ca bhrāmayensuḥ //

dṛṣṭā me paṃcaśatā jīvajīvakā mayūrahaṃsā karaviṃkakokilā / saṃprasthitenaikaravā abhūṣi nairaṃjanā yāva ca bodhimaṇḍaṃ //

dṛṣṭo me mārgā amarehi nirmito nairaṃjanā yāva ca bodhimaṇḍaṃ / dhūpasya ca puṣpasya ca mālyasya vicitrapuṣpo sumanojñagandho //

bhagne māre sarvaśo hatateje pūrve yāme pariśodhaye cakṣuṃ / madhyame ca yāme māranighātī pūrvenivāsacaritā smaresi //

udgate ca aruṇe varabuddhiṃ yattakāṃ purimabuddhānubuddhāṃ / buddhadharmavaśitā prāpuṇesi lokanātho bhavarāganighātī //

rātryā paścime yāme aruṇodghāṭasamaye nandīmukhāyāṃ rajanyāṃ yat kiṃcit puruṣeṇa satpuruṣeṇa mahāpuruṣeṇa puruṣarṣabhena puruṣadravyena puruṣavīreṇa puruṣanāgena puruṣasiṃhena puruṣanṛpeṇa puruṣapadumena puruṣakumudena puruṣapuṇḍarīkena puruṣapuṃgavena puruṣājāneyena puruṣadhaureyeṇa anuttareṇa puruṣadamyasārathinā vikrāntena parākrāntena ekena apramattena

[_mvu_2.416_] ātāpinā vyapakṛṣṭena prahitātmena viharantena gatimatā smṛtimatā dhṛtimatā buddhimatā prajñāvantena arthikena cchandikena sarvaśo sarvatra yajjñātavyaṃ boddhavyaṃ abhisaṃboddhavyaṃ sarvaṃ tam ekacittakṣaṇasamāyuktayā prajñayā anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhaḥ // devaputrā gandhamālyaṃ gṛhya sthitā kin tu khalu bhagavato cittaṃ vimuktaṃ // bhagavāṃs tāsāṃ devatānāṃ cittena cittam ājñāya tāye velāye tāsāṃ devatānāṃ imaṃ kāṃkṣāchedanaṃ udānaṃ bhāṣati // chittvā tṛṣṇāṃ vijahāmi rajaṃ śuṣkāśravāṇi na sravanti chinnaṃ vartmaṃ na vartati / eṣaiva anto duḥkhasya //

atha nānāvarṇā kusuma-oghā nipatensuḥ sucitrasugandhā / devaputrakaratalavimuktā devarājam abhidakṣiṇiyensuḥ //

yasya vīryaṃ girisāram atulyaṃ yo sadā kulātiteja sikhīva / tasya devamanujopacitasya aṃjaliṃ kurutha apratimasya //

yadā ime prādurbhavanti dharmā ātāpino dhyāyato brāhmaṇasya / athāsya kāṃkṣā vyapanenti sarvā yadā prajānāti sahetudharmā //

ayaṃ anulomo pratītyasamutpādaḥ //

[_mvu_2.417_] yadā ime prādurbhavanti dharmā ātāpino dhyāyato brāhmaṇasya / athāsya kāṃkṣā vyapanenti sarvā kṣayaṃ pratyayānāṃ avaiti //

ayaṃ pratilomaḥ pratītyasamutpādaḥ //

___māreṇa pāpīmatā prāṇakā nirmitā bhagavato paryaṃkaṃ bhindanti / sūryeṇa udentena sarve vilīnā //

___atha khalu bhagavān tāye velāye imaṃ udānam udānaye //

yadā ime prādurbhavanti dharmā ātāpano dhyāyato brāhmaṇasya / vidharṣitā tiṣṭhati mārasainyā sūryeṇaiva obhāsitam antarīkṣaṃ //

atha khalu bhagavān prathamasaṃbodhiprāpto tāye velāye imam udānam udānaye //

sukho vipāko puṇyānāṃ abhiprāyaś ca ṛdhyati / kṣipraṃ ca paramāṃ śāntiṃ nirvṛtiṃ cādhigacchati //

purato ye upasargā devatā mārakāyikā / antarāyaṃ na śaknonti kṛtapuṇyasya kartuṃ vai //

ye bhonti alpapuṇyasya vigrahā te na bhavanti balavanto / balavāṃ bhoti samādhī saṃbhāravatāṃ sapuṇyavatāṃ //

yadi yo ca devaloke atha vā vasavartino manuṣyo vā /

[_mvu_2.418_] akṛtyaṃ prārthayate kiṃci tathā tatha na ṛdhyate tasya //

atha vā puna prārthayati nirvāṇaṃ acyutaṃ padam aśokaṃ / mārgaṃ duḥkhapraśamanaṃ pratilabhate alpakisareṇa //

___atha khalu bhagavān āha // lokavijitaṃ nāma samādhi samāpadyate // ayaṃ lokaḥ santāpajāto sparśoparato rāgaṃ vedeti ātmano / yena yena hi madyanti tato na bhavati anyathā / bhave ayaṃ loko sakto bhave rakto bhavābhinandito // bhavo yatra bhavati duḥkhaṃ bhavati // prahāṇārthaṃ khalu punar bhikṣavas tathāgatena brahmacaryaṃ uṣyati // ye hi keci bhavena bhavasya niḥśaraṇam āhuḥ sarve te bhavā aniḥśaraṇā ti vademi / ye vā punaḥ kecid bhikṣavo bhavena bhavasya vipramokṣam āhuḥ sarve te bhavā avimuktā ti vademi // upadhiṃ pratītya duḥkhasya saṃbhavo sarvopadhikṣayato bhikṣavo nāsti duḥkhasya saṃbhavo // lokam imaṃ paśya pṛthuṃ avidyāparīttaṃ bhūtaṃ bhūtasaṃbhavā aparimuktaṃ // ye kecid bhavā sarve hi sarvatrayāye saṃvartanti / sarve te bhavā anityā duḥkhadharmāḥ pariṇāmadharmāḥ // evam etaṃ yathābhūtaṃ samyakprajñayā paśyate // kṣīyati bhavatṛṣṇā bhavaṃ nābhinandati sarvaśo tṛṣṇākṣayo nirvāṇaṃ // tasya nirvṛtasya bhikṣavaḥ punarbhavo na bhavati // abhibhūto māro vijitasaṃgrāmo nirjitāḥ śatravaḥ apatyaktaḥ sarvabhavo iti //

___bhagavān samyaksaṃbuddho yad arthaṃ samudāgato tam artham abhisaṃbhāvayitvā bodhimūle ukkāśanaśabdena māro pāpīmāṃ sabalo savāhano bhagno // anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyitvā

[_mvu_2.419_] pravṛtte varadharmacakre mahāpariṣāṃ samudānayitvā rājagṛhe viharāta śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca satkṛto gurukṛto mānito pūjito 'pacito lābhāgrayaśograprāpto lābhī cīvarapiṇḍapātraśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ / tatra ca anopaliptaḥ padmam iva jalena puṇyabhāgīyāṃ satvāṃ puṇyehi niveśayamāno phalabhāgīyāṃ satvāṃ phalehi pratiṣṭhāpayamāno vāsanābhāgīyāṃ satvāṃ vāsanāyām avasthāpayamāno amṛtam analpakena devamanuṣyāṃ saṃvibhajanto prāṇakoṭiśatasahasrāṇām amṛtam anuprāpayanto anavarāgrajātijarāmaraṇasaṃsārakāntāranarakādidurgamahāprapātād abhyuddharitvā kṣame śive same sthale abhaye nirvāṇe pratiṣṭhāpayamāno āvarjayitvā aṃgamagadhavajjimallakāśikośalakurupāṃcālacetivatsamatsyaśūrasena-aśvaka-avantidaśadiśāṃ / jñāne dṛṣṭaparākramo svayaṃbhū divyehi vihārehi viharanto brāhmaṇehi vihārehi viharanto āniṃjehi vihārehi viharanto āryehi vihārehi viharanto sāṃtatyedi vihārehi viharanto buddho buddhavihārehi viharanto jino jinavihārehi viharanto jānako jānakavihārehi viharanto sarvajño sarvajñavihārehi viharanto // cetovaśiprāpto punaḥ buddho bhagavanto yehi yehi vihārehi ākāṃkṣati tehi tehi vihārehi viharati //

___etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣubhi śrutaṃ yathā bhagavato bodhimūle ukkāsanaśabdena māraḥ pāpīmāṃ sabalo savāhano bhagno // te bhikṣu bhagavantam āhansuḥ // paśya bhagavann āścaryaṃ narasiṃhasya mānakrodhapramathinaḥ kathaṃ ca bhagavato ukkāśanamātreṇa māro sabalāgro nirjito / ekenāpi asahāyena maitracittena dhīmatā anekayakṣanayutā ukkāsanamātreṇa balāgro nirjito siṃhavyāghratarakṣudvīpivāraṇakuṃjarā candravaktreṇa sabalāgro

[_mvu_2.420_] nirjito pāpīmāṃ pāpanayo ca pāpācārapariśramaḥ / ukkāśanamātreṇa sabalāgro kathaṃ jitaḥ // bhagavān āha // kiṃ bhikṣavaḥ āścaryaṃ tathāgatena parasaṃbodhiprāptena bodhimūle ukkāśanaśabdena māraḥ pāpīmāṃ sabalavāhano bhagnaḥ / anyadāpi maye kumārabhūtena ukkāśanaśabdena eṣa pāpīmāṃ sabalāgro nirjitaḥ // bhikṣū āhansuḥ // anyadāpi bhagavan* // bhagavān āha // anyadāpi bhikṣavaḥ //

___bhūtapūrvaṃ bhikṣavo atītam adhvānaṃ nagare vārāṇasī kāśijanapade tatra rājā subandhu nāma kṛtapuṇyo maheśākhyo mahābalo mahākośo ṣaṣṭīnāṃ nagarasahasrāṇāṃ rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ sphītaṃ praśāntadaṇḍavyavahārataskaraṃ kṣemaṃ subhikṣaṃ nirītikaṃ nirupadravaṃ ākīrṇajanamanuṣyaṃ / tasya dāni rājño subandhusya ṣaṣṭi nāgasahasrāṇi ibhadantakalpitāni hemajālapraticchannāni suvarṇālaṃkārabhūṣitāni sakhurapravālāni sahastyārohāṇi [iṣutomarapāṇino] ṣaṣṭi aśvasahasrāṇi saindhavānāṃ śīghrapravāhināṃ sarvālaṃkārabhūṣitānāṃ ṣaṣṭi rathasahasrāṇi siṃhacarmaparivārāṇi vyāghracarmaparicchannā dvīpicarmaparicchannāni sanandighoṣāṇi savaijayantakāni sakhurapravālāni ucchritadhvajapatākāni ṣaṣṭi dhenusahasrāṇi sarvāṇi kāmadohīni ṣaṣṭi strīsahasrāṇi āmuktamaṇikuṇḍalāni sarvālaṃkārabhūṣitāni ṣaṣṭi paryaṃkasahasrāṇi suvarṇamayāni rūpyamayāni dantamayāni ṣaṣṭi suvarṇapātrasahasrāṇi ṣaṣṭi ratnamayāni sahasrāṇi ṣaṣṭi nidhānasahasrāṇi / viṃśadbrāhmaṇasahasrāṇi nityabhojanāni / prabhūtaṃ dhanadhānyakośakoṣṭhāgāraṃ prabhūtadāsīdāsakarmakarapauruṣeyaṃ prabhūtaṃ amātyabhaṭhabalāgraṃ prabhūtaṃ yantradhanuguṇakośaṃ //

[_mvu_2.421_] tasya dāni rājño subandhusya śayanagṛhe mahanto ikṣustambo prādurbhūtaḥ / tasya dāni ikṣustambasya madhye ekaṃ ikṣuḥ sarvaśobhanaṃ prādurbhūtaḥ itarāṇīkṣustaṃbāny abhibhavati balenāpi varṇenāpi tejenāpi palāśenāpi // so dāni rājā subandhuḥ ikṣustambaṃ dṛṣṭvā vismito cintāsāgaram anupraviṣṭo // kasyedaṃ bhaviṣyati nimittaṃ kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā // so dāni rājā subandhuḥ brāhmaṇapurohitarājācāryāṃ śabdāvitvā āmantreti // bhavanto śayanagṛhe me mahānto ikṣustambo prādurbhūto tasya ikṣustambasya madhye eko ikṣu sarvaśobhanaṃ prādurbhūtaṃ sarvā itarāṇy abhibhavati varṇenāpi tejenāpi palāśenāpi / taṃ bhavanto pratyavekṣatha jānatha kasyetaṃ nimittaṃ laṃcakaṃ pāpakaṃ vā yaṃ dāni vo kartavyaṃ taṃ karotha // te dāni brāhmaṇapurohitarājācāryās taṃ ikṣustambaṃ pratyavekṣanti paśyanti adbhutaṃ prāsādikaṃ darśanīyaṃ cakṣuramaṇīyaṃ dṛṣṭvā ca punaḥ rājño subandhusya jayena vaddhāpayitvā etad avocat* // diṣṭyā vṛddhi mahārāja kalyāṇaṃ nimittaṃ antaḥpure prādurbhūtaṃ / ato te mahārāja ikṣustambātaḥ kumāro prādurbhaviṣyati kṛtapuṇyo maheśākhyo mahātejo durāsado duṣpradharṣā duṣprasaho prāsādiko darśanīyo devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca / taṃ devasya priyaṃ bhavatu // te dāni brāhmaṇā rājñā subandhunā praṇītena khādanīyabhojanīyena saṃtarpayitvā saṃpravārayitvā hiraṇyasuvarṇasya utsaṃgāṃ kṛtvā visarjitā //

___so dāni ikṣustambo ahorātrehi saṃvṛddho kālāntareṇa mahanto ikṣustambo saṃvṛtto so pi madhyamako ikṣustambo mahanto velupramāṇo ikṣu saṃjāto komalo ca darśanīyo ca pariṇāhavanto ca sarvān ikṣustambān abhibhavati // tasya dāni rājño subandhusya

[_mvu_2.422_] agramahiṣī surucirā nāma prāsādikā darśanīyā akṣudrāvakāśā paramāya śubhavarṇapuṣkalatāya samanvāgatā // so dāni rājā subandhuḥ agramahiṣīya surucirāya sārdhaṃ rājārhe śayane śayitaḥ osaktapaṭṭadāmakalāpe dhūpitadhūpane muktapuṣpāvakīrṇe suvarṇamaye rūpyamaye dīpavṛkṣehi . . . . . kubjavāmanakirātavarṣavarakāṃcukīyehi jāgrantehi //

___atha khalu tato ikṣustambāto rātryā paścime yāme aruṇodghāṭakālasamaye mūladaṇḍāto kumāraḥ prādurbhūtaḥ prāsādiko darśanīyaḥ akṣudrāvakāśaḥ paramāye suvarṇapuṣkalatāye samanvāgataḥ // tato so kumāro surucirāye devīye pratigṛhīto // so dāni rājā subandhuḥ taṃ kumāraṃ ikṣustambāto prādurbhūtaṃ dṛṣṭvā vismito / āścaryaṃ kedṛśo eṣo satvo bhaviṣyati yo ikṣuto prādurbhūto // so dāni rājā subandhuḥ kumārasya saptarātraṃ ramanīyāṇi jātakarmāṇi karoti / śramaṇabrāhmaṇakṛpaṇavanīpakeṣu anye ca mahājanakāye saptāhaṃ viśrāṇeti annaṃ pānaṃ khādyaṃ bhojyaṃ gandhamālyavilepanaṃ vastrāṃ ca tailapranālikā pravāhitā ghṛtapranālikā pravāhitā nānāprakārāḥ pānapranālikā pravāhitā / mahanto jñātivargo samāgataḥ bahūni rājaśatāni samāgatāni bahūni brāhmaṇasahasrāṇi samāgatāni / mahanto āmodo subandhusya gṛhe vartati / tūryaśatāni saṃpravādyanti saṃgītiśatāni nivartanti // sarvaṃ nagaraṃ saptāhaṃ satkṛtaṃ // tad anupātraṃ rājā saptāhaṃ jātakarmāṇi kṛtvā saptāhasyātyayena tato rājā subandhuḥ brāhmaṇapurohitarājācāryāṇām āmantrayati // bhavanto kumārasya sadṛśaṃ nāmaṃ karotha // teṣāṃ dāni bhavati / eṣo kumāro ikṣuto jāto bhavatu imasya ikṣvāku tti nāmaṃ // te dāni brāhmaṇā rājño nivedenti yaṃ

[_mvu_2.423_] mahārāja eṣo kumāro ikṣuto jāto bhavatu imasya kumārasya ikṣvākū ti nāmaṃ // so dāni rājā subandhuḥ kumārasya nāmaṃ brāhmaṇānāṃ sakāśātaḥ śrutvā prīto saṃvṛtto / sadṛśaṃ kumārasya nāmaṃ sthapitaṃ // anye pi kumārasya nāmaṃ śrutvā prītā saṃvṛttāḥ // teṣāṃ dāni brāhmaṇānāṃ rājñā subandhunā prabhūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ dattvā saṃpravāritā prabhūtaṃ hiraṇyasuvarṇaṃ dattvā visarjitāḥ //

___tena dāni rājñā subandhunā tasya kumārasya catvāro dhātrīyo saparivārā anurūpā upasthāpitā yā kumāraṃ anyā udvarteti supeti anyā stanaṃ pāyeti anyā uccāraprasrāvam ākarṣati anyā utsaṃgena dhārayati // evaṃ dāni so ikṣvākū rājakumāro caturhi dhātrīhi samyagupasthihiyamāno samyakparicarīyamāno yathā utpalaṃ vā padumaṃ vā kumudaṃ vā puṇḍarīkaṃ vā kūlāntehi evaṃ sa bahvīyati // yathoktaṃ bhagavatā //

Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.