Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST)Trang 1/3

Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Kinh tạng › Kinh Đại thừa

Karuṇāpuṇḍarīkasūtra

Thông tin
GRETIL — Isshi, Yamada, Mahakarunapundarika Sutra. London: School of Oriental and African Studies, 1968, 1-420.CC BY-NC-SA 4.0

Karuṇāpuṇḍarīkasūtra

karuṇāpuṇḍarīka-sūtram dharma-cakra-pravartano nāma prathamaḥ parivartaḥ

om namaḥ śrīsarvabuddhabodhisattvebhyaḥ //

buddhaṃ praṇamya sarvajñaṃ dharmaṃ saṅghaṃ guṇākaraṃ / karuṇāpuṇḍarīkākhyaṃ pravakṣye bodhisūtrakaṃ //

evaṃ mayā śrutam / ekasmin samaye bhagavān rājagṛhe viharati sma gṛdhrakūṭe parvate mahatā bhikṣusaṅghena sārdhaṃ dvādaśabhirbhikṣuśataiḥ sarvairarhadbhiḥ kṣīṇāsravairniḥkleśairvaśībhūtaiḥ suvimuktacittaiḥ suvimuktaprajñairājāneyairmahānāgaiḥ kṛtakṛtyaiḥ kṛtakaraṇīyairapahṛtabhārairanuprāptasvakārthaiḥ parikṣīṇabhavasaṃyojanaiḥ samyagājñāsuvimuktacittaiḥ sarvacetovaśiparamapāramitāprāptairabhijñānābhijñātairmahāśrāvakaiḥ / (kpsū 2) tadyathā, āyuṣmatā cājñātakauṇḍinyena āyuṣmatā cāsvajitā āyuṣmatā ca bāṣpeṇa āyuṣmatā ca mahāsthāmnā āyuṣmatā ca bhadrikeṇa āyuṣmatā ca mahākāśyapena āyuṣmatā coruvilvākāśyapena āyuṣmatā ca gayākāśyepena āyuṣmatā ca śāriputreṇa āyuṣmatā ca mahāmaudgalyāyanena āyuṣmatā ca mahākātyāyanena āyuṣmatā cāniruddhena āyuṣmatā ca revatena āyuṣmatā ca kaṃphillena āyuṣmatā ca gavāṃpatinā āyuṣmatā ca pilindavatsena āyuṣmatā ca bakulena āyuṣmatā ca mahākauṣṭhilena āyuṣmatā ca bharadvājena āyuṣmatā ca mahānandena āyuṣmatā copanandena āyuṣmatā ca sundaranandena āyuṣmatā ca pūrṇena āyuṣmatā ca subhūtinā āyuṣmatā ca rāhulena / evaṃ pramukhaiścānekairmahāśrākairāyuṣmatā cānandena śaikṣeṇa, anyābhyāṃ bhikṣusahasrābhyāṃ śaikṣāśaikṣābhyāṃ / mahāprajāpatīpramukhaiśca ṣaḍbhikṣuṇīsahasraiḥ, yaśodharayā ca bhikṣuṇyā rāhulamātrā saparivārayā /

aśītibhiśca bodhisattvasahasraiḥ sarvairavaivartikairekajātipratibaddhairyadutānuttarāyāṃ samyaksaṃboddhau dhāraṇīpratilabdhairmahāpratibhānapratiṣṭhitairavaivartyadharmacakrapravartakairbahubuddhaśatasahasraparyupāsitair (kpsū 3) bahubuddhaśatasahasrāvaropitakuśalamūlairbahubuddhaśatasahasrasaṃstutairmaitrīparibhāvitakāyacittaistathāgatajñānāvatāraṇakuśalairmahāprajñaiḥ prajñāpāramitāgatiṃgatairbahulokadhātuśatasahasraviśrutairbahuprāṇakoṭīniyutaśatasahasrasaṃpālakaiḥ / tadyathā, mañjuśriyā ca kumārabhūtena bodhisattvena mahāsattvena avalokiteśvareṇa ca mahāsthāmaprāptena ca sarvārthanāmnā ca nityodyuktena ca anikṣiptadhureṇa ca ratnapāṇinā ca bhaiṣajyarājena ca bhaiṣajyasamudgatena ca vyūharājena ca pradānaśūreṇa ca ratnacandreṇa ca pūrṇacandreṇa ca mahāvikramiṇā ca anantavikramiṇā ca trailokyavikramiṇā ca mahāpratibhānena ca satatasamitābhiyuktena ca dharaṇiṃdhareṇa ca akṣayamatinā ca mahāmatinā ca śāntamatinā ca nakṣatrarājena ca ratnavairocanena ca maitreyeṇa ca bodhisattvena mahāsattvena siṃhena ca bodhisattvena mahāsattvena / bhadrapālapūrvaṃgamaiśca ṣoḍaśabhiḥ satpuruṣaiḥ sārdhaṃ / tadyathā, bhadrapālena ca ratnākareṇa ca susārthavāhena ca naradattena ca guhaguptena ca varuṇadattena ca indradattena ca uttaramatinā ca viśeṣamatinā ca vardhamānamatinā ca amoghadarśinā ca susaṃprasthitena ca suvikrāntavikramiṇā (kpsū 4) ca anupamamatinā ca sūryagarbheṇa ca dharaṇiṃdhareṇa ca / evaṃ pramukhairaśītibhirbodhisattvasahasraiḥ sārdhaṃ /

śakreṇa ca devānāmindreṇa viṃśatidevaputrasahasraparivāreṇa / tadyathā, candreṇa ca devaputreṇa sūryeṇa ca samantagandhena ca ratnaprabheṇa ca avabhāsaprabheṇa ca / evaṃ pramukhaiścānyairdevaputraiḥ / caturbhiśca mahārājaiḥ sārdhaṃ saparivāraiḥ / brahmaṇā ca sahāpatinā sārdhaṃ dvādaśabrahmakāyikāsahasreṇa śikhinā ca brahmaṇā jyotiḥprabheṇa ca brahmanā / evaṃ pramukhairdvādaśabhiśca brahmakāyikadevaputrasahasraiḥ / aṣṭābhiśca nāgarājaiḥ sārdhaṃ bahunāgakoṭīśatasahasraparivāraiḥ / caturbhiśca kinnararājaiḥ sārdhaṃ bahukinnarakoṭīśatasahasraparivāraiḥ / caturbhiśca gandharvakāyikairdevaputraiḥ sārdhaṃ bahugandharvaśatasahasraparivāraiḥ / caturbhiścāsurendraiḥ sārdhaṃ bahvasurakoṭīśatasahasraparivāraiḥ / caturbhiśca garuḍendraiḥ sārdhaṃ bahugaruḍakoṭīniyutaśatasahasraparivāraiḥ / rājñā cājātaśatruṇā māgadhena vaidehīputreṇa sārdhaṃ bahumanuṣyarājasāmātyapaurajānapadaparivāraiḥ //

tena khalu punaḥ samayena bhagavāṃścatasṛbhiḥ parṣadbhiḥ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ satkṛto gurukṛto mānitaḥ (kpsū 5) pūjito 'rcito 'pacāyitaḥ, tadā bodhisattvaviṣayasaṃdarśanapraṇidhānavyūhasamādhiviṣayadhāraṇīmukhavyūhaṃ samādhānamukhanirdeśaṃ caryāvaiśāradyaṃ nāma dharmaparyāyaṃ sūtrāntaṃ mahāvaipulyaṃ bodhisattvānugataṃ sarvabuddhaparigrahaṃ bhāṣitumārabdhavān, tadā nānāvarṇaraśmayo niścaritā yatprabhābhirayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhāturmahatāvabhāsena sphuṭo 'bhūt / tena cāvabhāsena lokāntarikā aghā aghasphuṭā andhakāratamisrāḥ, yatremau candrasūryau eva maharddhikau mahānubhāvau maheśākhyau nābhipatato na virocatastatra ye sattvā upapannāste svakasvakamapi bāhuprasāritaṃ na paśyanti sma, tatrāpi tenāvabhāsena parisphuṭāḥ samānā anyonyaṃ paśyanti smānyonyaṃ saṃjānante sma / sarvāṇi buddhakṣetrāṇi ca parisphuṭāni saṃdṛśyante sma yāvad avīcirmahānirayo yāvadbrahmalokaṃ parisphuṭaṃ dṛśyate sma / ye ca teṣu sarveṣu kṣetreṣu ṣaṭsu gatiṣu sattvāste sarve saṃdṛśyante sma / ye ca teṣu buddhakṣetreṣu buddhā bhagavantastiṣṭhanto dhriyanto yāpayanto yaṃ dharmaṃ bhāṣante sma sa ca sarvo nikhilena śrūyate sma / ye ca teṣu buddhakṣetreṣu bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikā yogino yogācārāḥ prāptaphalāścāprāptaphalāśca te 'pi (kpsū 6) sarve saṃdṛśyante sma / ye ca teṣu buddhakṣetreṣu bodhisattvā mahāsattvā anekavividhāśravaṇārambaṇādhimuktihetukāraṇopāyakauśalyairbodhicaryācāriṇaste 'pi sarve saṃdṛśyante sma /

ye ca teṣu buddhakṣetreṣu buddhā bhagavantaḥ parinirvṛtāste 'pi sarve saṃdṛśyante sma / ye ca teṣu parinirvṛtānāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ ratnamayadhātustūpāste 'pi sarve saṃdṛśyante sma / antarīkṣācca puṣpavarṣam abhiprāvarṣat, manojñaśabdā amāradundubhyaḥ prasasvanuḥ ; sarvaścāyaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ ṣaḍvikāram aṣṭādaśamahānimittam akampat prākampat saṃprākampat, avedhat prāvedhat saṃprāvedhat, acalat prācalat saṃprācalat, akṣubhyat prākṣubhyat saṃprākṣubhyat, araṇat prāraṇat saṃprāraṇat, agarjat prāgarjat saṃprāgarjat / tasmin kṣaṇe sarvato lokeṣu harṣaṇīyāstoṣaṇīyāḥ prasādanīyā avalokanīyāḥ prahlādanīyā manojñāḥ śabdāḥ śrūyante sma / na ca kasyacit sattvasya viheṭhā vā trāso vā bhayaṃ vā stambhitatvaṃ vā / na cānyadevalokānāṃ prabhāḥ prajñāyante / sarvanarakatiryagyoniyamalokopapannāḥ sattvā vigataduḥkhāḥ sarvasukhasamarpitāścābhuvān / na ca kasyacit sattvasya rāgo vā dveṣo vā moho vā mātsaryo (kpsū 7) vā īrṣyā vā māno vā mrakṣo vā mado vā krodho vā vyāpādo vā paridāho vā bādhate / sarvasattvāśca parasparamitracittā hitacittā mātṛpitṛsaṃjñino 'bhūvan //

atha ratnavairocano nāma bodhisattvo mahāsattvastaṃ mahānimittaprātihāryaṃ dṛṣṭvā sahasotthāyaikāṃśamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇajānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat / "paramāścaryādbhutaprāpto 'haṃ bhagavan, kuta ime raśmaya āgatāḥ?, kasyaiṣa prabhāvaḥ?, ko nvatra bhagavan hetuḥ?, kaḥ pratyayo bhaviṣyati?"

atha khalu bhagavān ratnavairocanaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - "śṛṇu kulaputra sādhu ca suṣṭhu ca manasikuru bhāṣiṣye 'haṃ te" / "sādhu sādhu bhagavan" niti ratnavairocano bhagavataḥ pratyaśroṣīt / bhagavān ratnavairocanaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat /

"asti kulaputra pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi, ito buddhakṣetrakoṭīśatasahasragaṅgānadīvālukāsamān buddhakṣetrān atikramya padmā nāma lokadhāturnānāguṇavibhūṣitā nānāpuṣpasamīritā nānāgandhaiśca sphuṭā ratnavṛkṣairalaṅkṛtā ratnaparvatairākīrṇā; nīlavaiḍūryamayī tatra bhūmir (kpsū 8) bodhisattvairākīrṇā dharmaśabdena sphuṭā; sā ca punarvaiḍūryamayī bhūmirmṛdukācalindikasukhasaṃsparśa, nikṣipte ca caraṇe caturaṅgulamavanamati, utkṣipte ca caraṇe caturaṅgulamunnamati, nānāpadmaiścākīrṇā / tatra ca saptaratnamayā vṛkṣāḥ saptayojanānyuccatvena; teṣu ca vṛkṣeṣu divyakāṣāyavastrāṇi pralambante, divyāni ca vādyāni manojñāni saṃpravādyante; teṣu ca vṛkṣeṣu nānāśakuntā indriyabalabodhyaṅgamanojñāṃ śabdāṃ pravyāharanti; teṣāṃ vṛkṣāṇāṃ patrāṇi parasparaṃ spṛśya divyātikrāntaṃ pañcāṅgikatūryaśabdaṃ niścārayanti; ekaikasya ca vṛkṣasya divyātikrāntenodāreṇa gandhena yojanasahasraṃ sphurati; teṣu ca vṛkṣeṣu divyānyalaṅkārāṇyabhipralambante sma / teṣu ca vṛkṣāntareṣu saptaratnamayāḥ kūṭāgārāḥ, pañcayojanaśatamuccatvena sapādaśatayojanaṃ vistāreṇa / teṣu ca kūṭāgāreṣu samantāccaturdiśaṃ toraṇāḥ / tebhyaśca toraṇāgrebhyo bahirdhā kūṭāgārebhyaḥ puṣkariṇyaḥ, aśītiyojanāni dīrghatvena pañcāśadyojanāni vistāreṇa / tābhyaśca puṣkariṇībhyaḥ samantāccaturdiśaṃ sopānāḥ saptaratnamayāḥ / sāmantakāśca puṣkariṇyaḥ saptaratnamayaiḥ padmaiḥ pūrṇāḥ, ekaikaṃ ca padmaṃ (kpsū 9) yojanaṃ vistāreṇa /

tebhyaśca puṣpakeśarebhyo bodhisattvā mahāsattvāḥ prajāyanti; te rātryāḥ prathame yāme teṣu padmakeśareṣupapadyante, tāṃ ca rātriṃ paryaṅkenātināmayanti, vimuktiprītisukhaṃ ca pratisaṃvedayanti / tatra ca rātryāḥ pratyūṣakālasamaye śītalā vāyavaḥ sugandhikā mṛdukāḥ sukhasaṃsparśacalitāḥ pravāyante, te ca saṃkucitāni puṣpāṇi rohayanti / te ca bodhisattvāḥ samādhito vyutthāya vimuktiprītisukhaṃ pratiprasrabhya padmakeśareṣvavatīryā, teṣu ca kūṭāgāreṣu praviśya saptaratnamayeṣvāsaneṣu paryaṅkeṇa niṣaṇṇā dharmaṃ śṛṇvanti sma / teṣu ca vṛkṣakūṭāgārāntariteṣu ca caturdiśaṃ jāmbunadamayāḥ parvatā, viṃśatiyojanānyuccatvena trīṇi yojanāni vistāreṇa; teṣu ca parvateṣu anekaśatasahasrāṇi sūryakāntacandrakāntendranīlajyotīrasāśca maṇayo 'ntarāntare dṛśyanti sma / padmottarasya buddhasyābhā teṣu parvatemaṇiṣu nipatyā tayā ca buddhābhayā ca maṇiprabhayā sarvā sā padmā lokadhāturnityodāreṇāvabhāsena sphuṭā / na ca tatra candrasūryayoḥ prabhā prajñāyate, nānyatra yadā padmāḥ saṃkucanti pakṣiṇaścālpaśabdā bhavanti tadā rātrīti saṃjñā bhavati, viparyayāddivasaṃ / teṣāṃ ca (kpsū 10) parvatānāmupari nīlavaiḍūryamayāḥ kūṭāgārāḥ ṣaṣṭiyojanānyuccatvena viṃśatiyojanāni vistāreṇa, tebhyaśca kūṭāgārebhyaścaturdiśaṃ saptaratnamayāstoraṇāstebhyaḥ kūṭāgārebhyaśca saptaratnamayāḥ paryaṅkā yatraikajātipratibaddhā bodhisattvā dharmaṃ śṛṇvanti / padmāyāṃ kulaputra lokadhātau indro nāma bodhivṛkṣastrīṇi yojanasahasrāṇyudvedhena pañcayojanaśatāni vistāreṇa, yojanasahasraṃ śākhāpatrapalāśaṃ susaṃsthitaṃ /

tasya ca bodhivṛkṣasya mūle padmo raupyamayo nālaḥ pañcayojanaśatānyudvedhena, tasya koṭīśatasahasrasuvarṇamayāni patrāṇi pañcadaśayojanānyudvedhena / sarveṣu ca keśareṣvaśmagarbhamayāni kiñjalkāni, saptaratnamayāḥ keśarā daśayojanānyudvedhena saptayojanāni vistāreṇa / tatrādyarātrau padmottareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhenānuttarā samyaksaṃbodhirabhisaṃbuddhā, tasya buddhāsanapadmasya samantataḥ padmā yatra bodhisattvā niṣaṇṇāḥ padmottarasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya prātihāryāṇi paśyanti sma" /

evamukte, ratnavairocano bodhisattvo bhagavantametadavocat - "kiyadrūpāṇi bhagavān padmottarastathāgato (kpsū 11) mahāprātihāryāṇi kṛtavān?" / evamukte, bhagavān ratnavairocanaṃ bodhisattvametadavocat - "adyarātryāḥ paścime yāme padmottareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhenānuttarā samyaksaṃbodhirabhisaṃbuddhā, rātryāḥ pratyuśakālasamaye tadrupamṛddhyabhisaṃskāramabhisaṃskṛtavān, yāvad brahmalokamātmānamabhinirmāya uṣṇīṣamūrdhnaḥ ṣaṣṭiraśmikoṭīnayutaśatasahasrāṇi pramucyate, raśmibhirūrdhvāyā diśo buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān lokadhātūn avabhāsayati / ye punastasmin samaye ūrdhvāyāṃ diśi sthitā bodhisattvā adhodiśam avalokayanti, teṣāṃ na sumeruravabhāsamāgacchati, na cakravāḍamahācakravāḍā na kālaparvatāḥ / ye ca bodhisattvāstebhyo lokadhātubhyo vyākṛtā ye samādhipratilabdhā ye dhāraṇīpratilabdhā ye kṣāntipratilabdhā ye ca bhūmyatikrāntā ye caikajātipratibaddhā bodhisattvā mahāsattvāste 'pi tenāvabhāsena sphuṭā, añjaliṃ pragṛhya padmottarasya tathāgatasyātmabhāvaṃ vyavalokayitvā dvātriṃśadbhirmahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṅkṛtagātraṃ aśītibhiścānuvyañjanairdṛṣṭvā ca tāṃ bodhisattvaparṣadaṃ padmāṃ ca lokadhātuṃ buddhakṣetraguṇavyūhāṃśca dṛṣṭvā paramaprītisaumanasyajātāste (kpsū 12) ca bodhisattvā mahāsattvā buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamebhyo lokadhātubhyo gaṇanāsamatikrāntā bodhisattvāstāṃstāṃ lokadhātūnapahāya ṛddhibalena padmāṃ lokadhātumanuprāptāḥ padmottarasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pūjanāya vandanāya paryupāsanāya /

sa ca kulaputra padmottarastathāgato jihvendriyaṃ mukhānnirnāmayitvā sarvāvatīmimāṃ cāturdvīpikāṃ lokadhātuṃ niṣaṇṇāḥ sthitāścaṅkramanto jihvendriyeṇa paricchāditavān / ye cātra bodhisattvāḥ samāpannāste samādhibhyo vyutthāya sarvāvatī sā parṣat padmottarasya tathāgatasya pūjākarmaṇe udyuktā / atha kulaputra padmottarastathāgato jihvendriyamṛddhyabhisaṃskāreṇa pratiprasrambhayitvā, punaraparaṃ padmottarastathāgataḥ sarvāvantātkāyāt sarvaromakūpebhya ekaikasmād romakūpavivarāt ṣaṣṭiraśmikoṭīnayutaśatasahasrāṇi niścārayitvā daśasu dikṣvekaikasyāṃ diśi buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāṃ lokadhātūn udāreṇāvabhāsena sphuritvā, bodhisattvā mahāsattvāstebhyo lokadhātubhyo vyākṛtā ye samādhipratilabdhā iti te 'pi bodhisattvā mahāsattvāḥ svakasvakabuddhakṣetrābhayā ṛddhibalena padmāṃ lokadhātuṃ saṃprāptāḥ padmottarasya (kpsū 13) tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya darśanāya vandanāya pūjanāya paryupāsanāya /

atha khalu kulaputra padmottarastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho ṛddhyabhisaṃskāraṃ pratiprasrabhya sarvāvatyāṃ bodhisattvaparṣadi avaivartikacakraṃ nāma dhārmikaṃ dharmacakraṃ pravartitavān bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai, arthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca mahāyānasya paripūraṇārthaṃ" // iti śrīkaruṇāpuṇḍarīke mahāyānasūtre dharmacakrapravartano nāma prathamaḥ parivartaḥ // 1 // dvitīyo dhāraṇīmukhaparivartaḥ

atha khalu ratnavairocano bodhisattvo mahāsattvo bhagavantametadavocat - "kathaṃ bhadanta bhagavan padmāyāṃ lokadhātau rātriṃdivaṃ prajñāyate?, kiyadrūpāśca tatra śabdāḥ śrūyante?, kiyadrūpeṇa te bodhisattvāścāśayena samanvāgatāḥ?, katamena vā vihareṇa viharanti?" bhagavān āha - "nityāvabhāsitā kulaputra padmā lokadhāturbuddhābhayā / tatra yadā puṣpāḥ saṃkucanti, pakṣiṇaścālpaśabdā bhavanti, bhagavāṃśca te ca bodhisattvā dhyānaiḥ krīḍanti vimuktiprītisukhaṃ pratisaṃvedayanti, tadā rātrīti prajñāyate / yadā punaste puṣpā vāteneritā bhavanti, śakunāśca manojñāni kūjanti, puṣpavṛṣṭiścābhipravarṣati, caturdiśaṃ paramasugandhā manojñā mṛdukāḥ sukhasaṃsparśā vāyavaḥ pravāyanti, bhagavāṃśca samādhervyutthāya padmottaro bodhisattvānāṃ mahāsattvānāmatikramya śrāvakapratyekabuddhakathāṃ bodhisattvapiṭakaṃ dharmaṃ deśayati, tena ca tatra divasaḥ prajñāyate / avirahitāśca tatra kulaputra bodhisattvā mahāsattvā buddhaśabdena dharmaśabdena (kpsū 15) saṅghaśabdena, vaiśāradyaśabdenānabhisaṃskāraśabdenānutpādaśabdenānirodhaśabdena śāntaśabdenopaśāntaśabdena praśāntaśabdena mahāmaitrīśabdena mahākaruṇāśabdenānutpattikadharmaśabdenābhiṣekabhūmipratilābhaśabdena buddhabodhisattvaśabdenāvirahitā, nityaṃ te bodhisattvā evaṃrūpaṃ śabdaṃ śṛṇvanti sma / punaraparaṃ kulaputra ye bodhisattvā mahāsattvāḥ padmāyāṃ lokadhātau pratyājātāḥ pratyājāyiṣyanti vā sarve te dvātriṃśadbhirmahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samanvāgatā yojanaprabhā hyavinipātadharmāṇo yāvadbodhiparyantāt /

sarve te bodhisattvā maitracittāḥ snigdhacittā akaluṣacittā dāntacittāḥ kṣamācittāḥ samāhitacittāḥ prasannacittā apratihatacittāḥ śuddhacittāḥ kalyāṇacittā dharmaprīticittāḥ sarvasattvānāṃ kleśapraśamanacittāḥ pṛthivīsamacittā laukikāyāṃ kathāyām anabhiratacittā lokottarāyāṃ kathāyāṃ sābhiratacittāḥ sarvakuśaladharmaparyeṣṭicittā nirupadhau (kpsū 16) sadāprayuktacittā vyādhijarāmaraṇebhyaḥ praśāntacittāḥ sarvakleśadahanacittāḥ sarvasaṃyojanapraśamanacittāḥ sarvadharmāmanyanacittāḥ, āśayabalinaḥ prayogabalinaḥ pratyayabalinaḥ praṇidhānabalino 'sārabhinnāccālanabalino nidhyaptibalinaḥ kuśalamūlabalinaḥ samādhānabalinaḥ śrutabalinaḥ śīlabalinaḥ tyāgabalinaḥ kṣāntibalino vīryabalino dhyānabalinaḥ prajñābalinaḥ śamathabalino vipaśyanābalino 'bhijñābalinaḥ smṛtibalino bodhibalinaḥ sarvamāravidhvaṃsanabalinaḥ sarvamārabalapramardanabalinaḥ sarvaparapravādināṃ sahadharmeṇa nigrahabalinaḥ sarvakleśapramardanabalinaḥ / te ca bodhisattvā ye padmāyāṃ lokadhātau pratyājātāḥ pratyājāyiṣyanti vā bahubuddhaśatasahasrakṛtādhikārā hi avaruptakuśalamūlā; ye ca tatra padmāyāṃ lokadhātau buddhakṣetre bodhisattvāḥ pratyājātāḥ pratyājāyiṣyanti vā dhyānāhārāste bodhisattvā dharmāhārā gandhāhārāstadyathāpi nāma devā (kpsū 17) brahmakāyikā, na ca tatra kavaḍikāhārāḥ prajñāyante /

sarvaśaśca tatrākuśalasya nāmāpi nāsti; sarvaśaśca tatra mātṛgrāmasya nāmāpi nāsti, prajñaptirapi nāsti; sarvaśaśca tatra duḥkhaśabdo nāsti; sarvathā priyāpriyaśabdo nāsti, peyālaṃ na kleśaśabdo na parigraho na cātrāndhakāraṃ na durgandhaṃ na cittaklamatā na kāyaklamatā na narakatiryagyoniyamalokaśabdaḥ, apāyaprajñaptirapi nāsti, na kaṇṭakagahanapāṣāṇaśarkarā na cāgnirna candrasūryā na tārakārūpā na mahāsamudrā na sumerucakravāḍā na lokāntarikā na kālaparvatā na mīḍhapāṣāṇā na pāṃśuparvatāḥ, na meghavarṣaśabdo na kaluṣavāyuśabdaḥ, sarvathāpāyaśabdo nāsti, sarvathākṣaṇaśabdo nāsti / atha ca punaḥ padmā lokadhāturnityaṃ buddhābhayā bodhisattvābhayā puṇyābhayā ratnābhayā udāreṇāvabhāsena sphuṭā / saphalāścātra nāma pakṣiṇomanojñāḥ snigdhāḥ svakasvakena svareṇa indriyabalabodhyaṅgāni pravyāharanti sma"

atha khalu ratnavairocano bodhisattvo bhagavantametadavocat - "kiyanmahatī bhagavan sā padmā lokadhātuḥ?, (kpsū 18) kiyacciramasau padmottarastathāgatastiṣṭhati dhriyate yāpayati dharmaṃ ca deśayati yenādyarātrāvanuttarā samyaksaṃbodhiracirābhisaṃbuddhā?, kiyacciraṃ ca parinirvṛtasya saddharmaḥ sthāsyati?, kiyaccirasthāyinaste bodhisattvā ye padmāyāṃ lokadhātau buddhakṣetre pratyājātāḥ pratyājāyiṣyanti vā?, kin te bodhisattvā virahitā buddhadarśanena dharmaśravaṇena saṅghopasthānena utāhosvinneti?, kiṃ nāma cāsītpūrve sā padmā lokadhātuḥ?, kiyaccireṇa vā tatra jinasūryāstaṃgataḥ yasyānantareṇa padmottarena tathāgatenānuttarā samyaksaṃbodhirabhisaṃbuddhā?, kiṃ pratyayamapyekatyā buddhavikurvāṇān buddhaprātihāryān paśyanti ye daśasu dikṣvanyeṣu buddhakṣetreṣu buddhā bhagavantaḥ prātihāryān kurvanti, ekatyā na paśyanti?" /

bhagavān āha - "tadyathāpi nāma kulaputra sumeruḥ parvatarājā, aṣṭaṣaṣṭhiyojanasahasrāṇyudvedhena caturaśītiyojanasahasrāṇi vistāreṇa / kaścid eva puruṣa āgacchet vīryavān balavān, samādhibalena vā taṃ sumeruṃ parvatarājaṃ sarṣapamātrapramāṇaṃ bhindyāt; gaṇanātikrāntāste sarṣapā bhavanti, na śakyaṃ te sarṣapāḥ (kpsū 19) kenacid gaṇayituṃ sthāpya sarvajñajñānena; yāvantaste sarṣapaphalā bhavanti tāvantaścāturdvīpikā pramāṇā / padmā buddhakṣetramevākīrṇā bodhisattvaiḥ tadyathā sukhāvatī lokadhāturbodhisattvairākīrṇā / padmottarasya kulaputra tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya triṃśadantarakalpānyāyuḥpramāṇaṃ tiṣṭhato dhriyato yāpayato dharmaṃ ca deśayataḥ / padmottarasya kulaputra tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya parinirvṛtasya daśāntarakalpān saddharmaḥ sthāsyati / teṣāṃ ca bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ ye padmāyāṃ lokadhātau pratyājātāḥ pratyājāyiṣyanti vā teṣāṃ catvāriṃśadantarakalpāyuḥpramāṇaṃ /

pūrvaṃ ca kulaputra sā padmā lokadhātuścandanā nāma babhūva, na tvevaṃ pariśuddhābhūnna tvevam ākīrṇā śuddhasattvairbabhūva yathaitarhi padmā lokadhātuḥ / candanāyāṃ kulaputra lokadhātau candrottamo nāmābhūt tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho vidyācaraṇasampannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān, sa cāpi viṃśatyantarakalpān dharmaṃ deśitavān / parinirvāṇakālasamaye (kpsū 20) cāpyekatyā bodhisattvāḥ praṇidhānavaśitayānyadbuddhakṣetraṃ saṃkrāntāḥ / ye cāvaśiṣṭā bodhisattvāsteṣām etadavocan - "adyarātrau madhyame yāme candrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ parinirvāsyati, parinirvṛtasya bhagavato daśāntarakalpān saddharmaḥ sthāsyati / kaḥ saddharmāntardhānasyānantaramanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate?"

tena khalu punaḥ samayena gaganamudro nāma bodhisattvaḥ, sa pūrvapraṇidhānena candrottamena tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena vyākṛtaḥ / "bhaviṣyasi tvaṃ kulaputra mama parinirvṛtasya daśābhyantarakalpān saddharmaḥ sthāsyati / rātryāḥ prathame yāme mama saddharmo 'ntarahāsyati, tatraiva rātryāḥ paścime yāme tvamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, padmottaro nāma bhaviṣyasi tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho vidyācaraṇasampanno yāvadbuddho bhagavāṃs" / tatkālaṃ te bodhisattvā mahāsattvā yena candrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho bhagavāṃstenopajagmuḥ, upetya candrottamasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya sarve te bodhisattvāḥ samādhānabalena nānāprakārairbodhisattvavikurvaiścandrottamasya (kpsū 21) tathāgatasya pūjāṃ kṛtvā triskṛtvaśca pradakṣiṇīkṛtvā bhagavantametadavocan - "icchāmo vayam bhadanta bhagavan nime daśābhyantarakalpā nirodhamavahitena cittenātināmayituṃ" /

tatra khalu kulaputra candrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho gaganamudraṃ bodhisattvam mahāsattvamāmantryaitadavocat - "udgṛhṇa tvaṃ kulaputremaṃ sarvajñātākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ sarvātītānāgataistathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṃbuddhairyauvarājyābhiṣiktānāṃ bodhisattvānāṃ deśitaṃ, ye caitarhi daśasu dikṣu sarvalokadhātuṣu buddhā bhagavantastiṣṭhanti dhriyante yāpayanti te 'pi buddho bhagavanto yauvarājyābhiṣiktānāṃ bodhisattvānāṃ deśayanti, ye 'pi te bhaviṣyantyanāgate 'dhvani buddhā bhagavantaste 'pi yauvarājyābhiṣiktānāṃ bodhisattvānāmimaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ deśayiṣyanti / tadyathā;

jalijalini mahājalini phutke butke sammade mahāsammade devāṃ aṭi caṭi ṭake ṭharaṭhakke amimakasi (kpsū 22) hilicilitili ruruke mahāruruke jaye durjaye jayamati śānte śāntanirghoṣaṇi amūle ale amūlaparichinne mārasainya vitrāsane mukte muktapariśuddhe abhīte bhayamocane bhāradroharaṇā dānta vidyāvidyā varuttame, nigrahaṃ paravādināṃ dharmavādināmanugrahaṃ ārakṣā dharmavādināṃ caturṇāṃ smṛtyupasthānānām adhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /

buddhakāśaye amama nimama avevi arthe arthani stīraṇe lokādhimukte sandadha paribhāvane, caturṇāmāryavaṃśānāṃ adhimuktipadaprakāśanapadā /

bhāṣīthe bhāṣaṇe dhāre dhārayati gupte śubhe śubhaprade tatphale agraphale 'niṣphale nilaha samukta amukta nirmukte atravita vimuktavati vilaphala ayukta iviti diviti ratitula tulamaṃ ahiṃsāma ititāva atvānatvāna sarvaloka anaka livindha abhūsare hatamatte veśāgravate aphala kaphala, trayāṇām ārakṣitānāṃ adhimuktipadamidaṃ /

jaḍataḥ aniharavavatavyo idaṃ phalaṃ niyomaphalaṃ samudānāya vibhuṣa paśya sāmantra anumanto akumanto chedāvane mantrastā daśabala vigrahasthā isusthita sunikhama tīkṣṇamati āloko atitṛṣṇā adimati, pratyutpannabuddhapūrvaprahāre caturṇāṃ samyakprahāṇānāṃ adhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /

anye manye mane mamane vire virate śame śamitā viśānte mukte nirakṣame same samasame kṣaye akṣaye ajiti śānte samiṣṭhe dhāraṇī ālokāvabhāse ratnavrate raśmyavate jñānavate meruvate kṣayanidarśane lokapradīpanidarśane, caturṇāṃ pratisaṃvidāmadhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /

cakṣa ābhāsanidarśane jñānālokanidarśanaṃ ca prabhāsane sarvendriya bhūmātikrante sarvasarve vamāṃ sarve prāthavā kṣayaṃ kare gokāha vadane lokānudarśana vibhū, caturṇāṃ ṛddhipādānām adhimuktipadaprakāśanapadamidam /

acale buddhe dṛdhapracale sattve gṛhna siddhi kaṃpati nisiddha smahiddhe parekasire some caṇḍe datve acale acale apare vicivale nipare pracacale prasare anayan prabhyāse kaṃkame prabhāvini same nijase grakrame nayute, indriyāṇāṃ balānām adhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /

puṣpe supuṣpe drumaparihāre abhayarucire cekaratke akṣayamastu ninile mamale pañcaśiśire lokasya vijñāne nayasaṃgṛhīte ca yukte succendena, saptānāṃ bodhyaṅgānāṃ adhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /

cakravajre maitra samāpade krānte kete karuṇa rudīkṣayi prītirūpe kṣamasaṃpanne arake varate kharo khare amūle mūle sādhane, caturṇāṃ vaiśāradyānām adhimuktipadaprakāśanapadamidaṃ /

vartte cakre cakradhare varacakre vare prare hile hile dhare ārūpāvate huhure yathā jibhaṃga niṃbare yathāgne yathāparaṃ cariniśe yathā bhayaririśi (kpsū 25) satyanirhāra jaracavila vīryanirhāra cure mārganirhāra samādhinirhāra prajñānirhāra vimuktinirhāra vimuktijñānadarśananirhāra nakṣatranirhāra candranirhāra sūryanirhāra padāścaturuttaratathāgatena adbhutaṃ niradbhutaṃ saṃbuddhaṃ abuddha ihabuddhaṃ tatrabuddhaṃ nihaṃgamapare alaha dalaha paṇḍare paṇḍare tatrāntalu māṃgagharaṇi pūṭani saṃpūṭani gatapraṃgamanuniruva nāśani nāśabandhani cicchini cicchidra mayova hidiṃgamā vare mare hanane bharaṃ bhare bhinde bhire bhire ruṣare śaraṇe darane pravartte varaṇāḍaye vidranvumā varakhumā brahmacāriṇa indravani dhidhirāyani maheśvaralalani mamasume alamini ekākṣaraci vaṃcani carasti ābhicaṇḍāla sūre sarvasurā āvarasurā punakanitāṃ paṇḍitāṃ āyinakaṇḍi jabhāme gandhare atra runimakare bhirohiṇī siddhamatte vilokamate, buddhādhiṣṭhite dhāraṇīmukhe daśānāṃ balānām adhimuktiprakāśanapadamidaṃ" //

samanantarārabdhe khalu punarbhagavatā asmin sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśe atha tāvadiyaṃ trisāhasramahāsāhasralokadhātuḥ ṣaḍvikāraṃ kaṃpitā prakaṃpitā saṃprakaṃpitā calitā pracalitā saṃpracalitā kṣubhitā prakṣubhitā saṃprakṣubhitā garjitā pragarjitā saṃpragarjitā, unnamati praṇamati saṃpraṇamati / tathārūpaścāvabhāsaḥ prādurbhūtaḥ yaddaśasu dikṣu gaṇanāsamatikrāntā gaṅgānadīvālikāsamā lokadhātavaḥ udāreṇāvabhāsena sphuṭā babhūva / naiva tasmin samaye sumerucakravāḍamahācakravāḍaḥ cakṣuṣa ābhāsamāgacchanti / daśasu dikṣu gaṇanāsamātikrāntā lokadhātavaḥ samāpāṇitalajātā saṃdṛśyante / ye 'pi te bodhisattvā mahāsattvā daśasu dikṣu gaṇanāsamatikrāntāsu lokadhātuṣu prativasanti, ye samādhidhāraṇīkṣāntipratilabdhāḥ, te tathāgatabalena svakasvakeṣu buddhakṣetreṣvantarhitā imāṃ sahāṃ lokadhātumāgatvā gṛdhrakūṭe parvate bhagavataḥ sakāśam upasaṃkrāntā, upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā nānāprakārairvividhairbodhisattvavikurvitairbhagavataḥ pūjāṃ kṛtvā tatraiva niṣeduḥ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaśravaṇārthaṃ / gaṇanāsamatikrāntāśca devanāgayakṣāsurakumbhāṇḍapiśācā (kpsū 27) yena gṛdhrakūṭaḥ parvato yena ca bhagavāṃstenopajagmuḥ, upetya bhagavataḥ pādau śirobhirabhivandya, ekānte niṣedurimaṃ ca sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ śravaṇārthāṃ / ye cātra bodhisattvā mahāsattvāḥ sannipatitāste sarve padmāṃ buddhakṣetraṃ paśyanti sma, padmottaraṃ ca tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ mahatā bodhisattvagaṇena parivṛtaṃ / samanantarodāhṛtasya cāsya bhagavatā sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśasya dvāsaptabhirgaṅgānadīvālikāsamairbodhisattvairmahāsattvairiyaṃ dhāraṇī pratilabdhā, dhāraṇīpratilabdhāśca te bodhisattvā daśasu dikṣu gaṇanāsamatikrāntān lokadhātusthān buddhān bhagavataḥ paśyanti sma, sarvāṃśca buddhakṣetraguṇavyūhān paśyanti sma / āścaryaprāptāste samādhibalena bodhisattvavikurvitena ca buddhapūjāṃ kṛtvā tasthuḥ /

bhagavāṃstān evam āha - "imaṃ kulaputra sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ bodhisattvo mahāsattvo bhāvayamānaścaturaśītidhāraṇīmukhaśatasahasrāṇi pratilabhate, dvāsaptatiśca dhāraṇīmukhasahasrāṇi pratilabhate, ṣaṣṭiṃ ca samādhimukhasahasrāṇi pratilabhate / imāṃ ca dhāraṇīṃ (kpsū 28) pratilabdho bodhisattvo mahāsattvo mahāmaitrīṃ pratilabhate mahākaruṇāṃ pratilabhate / kevalamasya samādheḥ pratilābhāya bodhisattvo mahāsattvaḥ saptatriṃśadbodhipakṣān dharmān avabudhyate sarvajñajñānaṃ ca pratilabhate / iha ca sakalabuddhadharmāṇāṃ parigrahaḥ / imāṃ ca dhāraṇīṃ svabhāvena buddhvā buddhā bhagavantaḥ sattvānāṃ dharmāṃ deśayanti, na cātikṣipraṃ parinirvāyanti /

paśyata kulaputrāsyāḥ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśāyā dhāraṇyā anubhāvenāyaṃ mahataḥ pṛthivīcālasya prādurbhūtaḥ, mahāṃścābhāso yenāvabhāsenānantāparyantā buddhakṣetrā udāreṇāvabhāsena sphuṭā, yenāvabhāsenānantāparyantebhyo buddhakṣetrebhya ime 'nantāparyantā bodhisattvā abhyāgatāḥ, imaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ śravaṇārthaṃ / ye ceha sahāyāṃ lokadhātāvanantāparyantā devāḥ kāmāvacarā rūpāvacarā nāgā yakṣāsuramanuṣyāmanuṣyā vā imāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ śroṣyanti, te sahaśravaṇena sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśasyāvaivartino bhavantyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / likhamānaścāvirahito bhavati buddhadarśanena dharmaśravaṇena saṅghopasthānena yāvadanuttareṇa parinirvāṇena; (kpsū 29) svādhyāyamānaśca bodhisattva imaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ sarvāṇi gāḍhakarmāṇi niravaśeṣaṃ kṣapayati, janmaparivartena ca prathamāṃ bhūmimākrāmati; bhāvayamānaśca bodhisattvo mahāsattva imaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ, yadi tasya bodhisattvasya pañcānantaryāṇi karmāṇi kṛtāṇi syurupacitāṇi tānyapyasya parikṣayaṃ gacchanti, yena janmaparivartena ca prathamāṃ bhūmimavakrāmati; yasya nāstyanantaryāṇi tasya tena janmanā sarvāṇyanyāni karmāṇi niravaśeṣaṃ parikṣayaṃ gacchanti, janmaparivartena ca prathamāṃ bhūmimavakrāmati /

yo 'pi na bhāvayati na svādhyāyati śṛṇvanaśca dharmabhāṇakasya paṭṭaṃ bandhati, tasya gaṅgānadīvālikāsamā buddhā bhagavantastiṣṭhanto dhriyanto yāpayantaḥ anyalokadhātusthāḥ sādhukāramanupradāsyanti, te 'pi buddhā bhagavanto vyākariṣyantyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, na cireṇa cāsau bodhisattvaḥ paṭṭaparityāgena yauvarājye 'bhiṣicyate, ekajātipratibaddhaśca bhavatyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / evameva yaḥ kaścid gandhena pūjāṃ karoti so 'pi na cireṇānuttarāṃ samyaksaṃbodhigandhasya lābhī bhavati, puṣpeṇa pūjāṃ kṛtvā (kpsū 30) dharmabhāṇakasyānuttarāṇi jñānapuṣpāṇi pratilabhate, bhakṣyānnapānaṃ dattvā dharmabhāṇakasyānuttarasya tathāgatāhārasya lābhī bhavati bodhisattvaḥ, vastreṇācchādya dharmabhāṇakamanuttaratathāgatavarṇalābhī bhavati; yaśca dharmabhāṇakaṃ ratnairācchādayati so 'pyacirāt saptatriṃśatāṃ bodhipākṣikadharmaratnāṇāṃ lābhī bhavati / tadevaṃ mahārthikaḥ kulaputra bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ ayaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaḥ / tatkasmāddheto? yasmād atra sākalyena bodhisattvapiṭakamupadiṣṭaṃ / anena ca sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśena bodhisattvo mahāsattvaḥ asaṅgapratibhānatāṃ pratilabhate, manojñadharmacatuṣkaṃ ca pratilabhate / ebhiḥ kulaputra sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaiścandrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho yadā gaganamudraṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamavādata tathaiva pṛthivīcālo 'bhūt, mahataścāvabhāsasya loke prādurbhāvo 'bhut, gaṇanātikrāntāni ca daśasu dikṣu buddhakṣetrāṇyudāreṇāvabhāsena sphuṭānyabhūvan /

evameva samāni pāṇitalopamāni viṣamāni pṛthivīpradeśāni dṛśyante / ye ca tatra bodhisattvāḥ sannipatitāste daśasu dikṣu gaṇanāsamatikrānteṣu buddhakṣetreṣu (kpsū 31) buddhān bhagavataḥ paśyanti / evameva daśabhyo digbhyo gaṇanāsamatikrāntebhyo buddhakṣetrebhyo gaṇanāsamatikrāntā bodhisattvāścandanāṃ lokadhātumupasaṃkrāntāścandrottamasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya vandanāya paryupāsanāya, idam eva sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ śrotuṃ" //

tatra kulaputra candrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho bodhisattvān mahāsattvān āmantrayate - "abhijānāmyahaṃ kulaputra ye bodhisattvā ekajātipratibaddhāsta imān daśāntarakalpān nirodhām avahitena cetasā viharitvāvaśiṣṭā bodhisattvā asya gaganamudrasya bodhisattvasya sakāśādimān daśāntarakalpān imameva sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ bodhisattvapiṭakaṃ śrutavanto 'bhūvan" / imān daśāntarakalpān dharmaṃ śrutvā daśasu dikṣu teṣu gaṇanāsamatikrānteṣu buddhakṣetreṣu teṣāṃ gaṇanātikrāntānāṃ tiṣṭhatāṃ dhriyatāṃ yāpayatāṃ bhagavatāmantike cittamabhiprasādya tena cittaprasādahetunāvaruptakuśalamūlā bhūtvā nānāvidhairbodhisattvavikurvitaiḥ candrottamasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pūjāṃ kṛtvā, bhagavantametadavocan - "eṣāṃ bhadanta (kpsū 32) daśānāmantarakalpānām atyayena gaganamudro bodhisattvo mahāsattvo 'nuttaraṃ dhārmikaṃ dharmacakraṃ pravartayiṣyati?" / candrottama āha - "evameva kulaputremam, eṣām daśānām antarakalpānāmatyayena gaganamudro bodhisattvo mahāsattvo 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate, tasyāmeva rātryāmatyayena dhārmikaṃ dharmacakraṃ pravartayiṣyati, bodhisattvānāmiha daśāntarakalpānidameva sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ deśayiṣyati /

tatra yo bodhisattvo mahāsattvastasyāntikāddharmaṃ śroṣyati taṃ dharmaṃ śrutvā kuśalamulānyavaropayitvā, yasmin samaye gaganamudro bodhisattvo 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate; so 'bhisaṃbuddhabodhiṃ dhārmikaṃ dharmacakraṃ pravaracakraṃ avaivartikacakraṃ pravartayitvā bahubodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāvaivartikāṃ sthāpayitvā, ye bodhisattvā iha daśāntarakalpān tasya sakāśādimaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ dharmaṃ deśāmānaṃ śroṣyanti te tasmin samaye dharmaṃ śrutvā ekajātipratibaddhā bhaviṣyanti, ye tu kalpaṃ śroṣyanti te bodhisattvāstasmin samaye bhūmimavakramiṣyanti, avaivartikāśca bhaviṣyanti (kpsū 33) anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, tasminneva samaye imāṃ dhāraṇīṃ paryantato lapsyante" ityuktvā, candrottamastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ vividhāni buddhaviṣayaprātihāryāṇi saṃdarśayitvā, gaganamudrasya bodhisattvasya mahāsattvasya nārāyaṇaṃ samādhiṃ nidarśayitvā, vajramayamātmabhāvamadhitiṣṭhati prabhāvyūhaṃ samādhiṃ nidarśayati sma / yena pravartitaṃ dharmacakramiha daśāntarakalpān bodhisattvānāmidaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaṃ dharmaṃ deśayati, sarvabuddhakṣetreṣu buddhānubhāvena lakṣaṇānuvyañjanairavabhāsitaḥ saṃdṛśyate, vajramaṇḍalasamādhiṃ nidarśayati / yena bodhyāsane supravartitadharmacakro bodhisattvānāṃ dharmaṃ deśayati, cakramālaṃ samādhiṃ nidarśayati / yena dharmacakraṃ pravartayamāno bahuprāṇakoṭīnayutaśatasahasrāṇi avaivartikāṃ sthāpayati /

dharmacakrapravartanāyeti viditvā gaganamudro bodhisattvo mahāsattvo 'parimitena bodhisattvasaṅghena bhagavatāḥ pūjāṃ kṛtvā svakasvakeṣu kūṭāgāreṣu praviśya sthitāścandrottamo 'pi tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastāmeva rātrimanupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvṛtaste (kpsū 34) ca bodhisattvāstasyāmeva rātryāmatyayāt tasya bhagavataḥ śarīre pūjāṃ kṛtvā svakasvakeṣu kūṭāgāreṣu praviśanti sma / apare punarbodhisattvāḥ svakasvakaṃ buddhakṣetraṃ gatāḥ / ye ca tatra bodhisattvā ekajātipratibaddhāste nirodhasamādhānenaitān daśāntarakalpān atināmayanti / gaganamudro bodhisattvo mahāsattvo bodhisattvān mahāsattvān ārabhya dharmaṃ deśayati, teṣāṃ ca bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ daśāntarakalpān kuśalamūlānyavaropitavān / so 'dyarātrāvanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhaḥ: tena cādya dharmacakraṃ pravartitaṃ, mahāprātihāryaṃ kṛtaṃ, anekāni prāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇi avaivartikānyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpitāni / asmin khalu punaḥ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśe bhāṣyamāṇe aśītīnāṃ bodhisattvanayutaśatasahasrāṇām anutpattikeṣu dharmeṣu kṣāntipratilabdhā, dvānavatiśca prāṇakoṭyo 'vaivartikāṃ sthāpitā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, dvāsaptatibhiśca bodhisattvanayutairiyaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśā dhāraṇī pratilabdhā, gaṇanātikrāntānāṃ devamanuṣyāṇāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditāni" //

atha khalu ratnacandravairocano bodhisattvo mahāsattvo bhagavantametadavocat - "katamairbhadanta bhagavan dharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ dhāraṇīṃ pratilabhate?" /

bhagavān āha - "caturbhiḥ kulaputra dharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ dhāraṇīṃ pratilabhate / katamaiścaturbhi?, iha bodhisattvo mahāsattvaścaturṣvāryavaṃśeṣu vyavasthito bhavati / katameṣu caturṣu?, iha bodhisattvo mahāsattva itaretareṇa cīvareṇa saṃtuṣṭo bhavati / itaretaracīvarasaṃtuṣṭaśca varṇavādī bhavati / sa na cīvarahetorapratirūpāṃ eṣaṇāṃ samāpadyate / alabdhacīvaro na paritapyate, labdhvā ca cīvaramaraktaḥ paribhuṅkte, asakto 'gṛddho 'grathito 'mūrcchito 'navadhyavasito 'nadhyavasānamāpannaḥ, ādīnavadarśī niḥsaraṇaṃ prajānaṃ paribhuṅkte / asmin prathame āryavaṃśe vyavasthito bhavati bodhisattvo mahāsattvaḥ / yathā cīvaram evaṃ piṇḍapātaṃ śayyāsanaṃ / punaraparaṃ bodhisattvo mahāsattva itaretareṇa glānapratyayabhaiṣajyapariṣkāreṇa saṃtuṣṭo bhavati / itaretaraglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārasaṃtuṣṭaśca varṇavādī bhavati / sa (kpsū 36) glānapratyayabhaiṣajyapariṣkārahetorapratirūpameṣaṇāṃ na samāpadyate / so 'labdhyaglānapratyayabhaiṣajyaṃ na paritapyate, pratilabdhvāraktaḥ paribhuṅkte 'gṛddho hyagrathito 'mūrcchito 'navadhyavasito 'nadhyavasānamāpanna ādīnavadarśī niḥsaraṇaṃ prajānaṃ paribhuṅkte / eṣu caturṣvāryavaṃśeṣu vyavasthito bhavati / ebhiścaturbhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ dhāraṇīṃ pratilabhate bhāvayati ca /

aparaiḥ pañcabhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇīṃ pratilabhate / katamaiḥ pañcabhir?, iha bodhisattvo mahāsattvaḥ ātmanā śīlavāṃ viharati, prātimokṣasaṃvarasaṃvṛtaḥ, ācāragocarasaṃpanno 'ṇumātreṣvavadyeṣu bhayadarśī, samādāya śikṣati śikṣāpadeṣu, parānapi śīlavirahitāṃ dṛṣṭvā śīlasaṃpade samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena prathamena dharmaṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ / punaraparaṃ bodhisattvo mahāsattvaḥ dṛṣṭivyasanagatāṃ sattvāṃ mithyādṛṣṭyāṃ vyutthāpya samyagdṛṣṭyāṃ samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena dvitīyena (kpsū 37) dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ / punaraparaṃ bodhisattvo mahāsattvo 'nācāravyasanagatāṃ sattvān samyagācāre samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena tṛtīyena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ / punaraparam āśayavipannān sattvān āśayasaṃpattau samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena caturtheṇa dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ / punaraparaṃ bodhisattvo mahāsattvaḥ śrāvakapratyekabuddhayāne saṃprasthitān sattvān anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena pañcamena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ / ebhiḥ pañcabhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ dhāraṇīṃ pratilabhate / aparaiḥ ṣaḍbhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ dhāraṇīṃ pratilabhate /

katamaiḥ ṣaḍbhir?, iha bodhisattvo mahāsattvaḥ svayameva bahuśruto bhavati śrutādhāraḥ śrutasannicayaḥ, tasya ye te dharmā ādau kalyāṇā madhye kalyāṇāḥ paryavasāne kalyāṇāḥ svarthāḥ suvyañjanāḥ kevalaṃ paripūrṇaṃ (kpsū 38) pariśuddhaṃ paryavadātaṃ brahmacaryaṃ abhivadamānā abhivadanti, tadrūpā anena dharmā bahavaḥ śrutā bhavanti dhṛtā vacasā paricitā manasā anvīkṣitā dṛṣṭyā supratividhāḥ, sa evaṃ bahuśrutaḥ samānaḥ parān aśrutān sattvān bāhuśrutye samādāpayati vinayati niveśayati pratiṣṭhāpayati; anena prathamena dharmeṇa samanvāgato bhavati / punaraparaṃ bodhisattvo mahāsattvo 'nīrṣyako bhavati amatsarī, sa parān īrsyāmātsaryābhibhūtān sattvān anīrṣyāyām tyāgasaṃpadi ca samādāpayati yāvat pratiṣṭhāpayati; anena dvitīyena dharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattvo bhavati / punaraparaṃ bodhisattvaḥ sattvānāmaviheṭhanajātīyo bhavati abhayapradātā, nānopadravairupadrūtān sattvān upadravebhyaḥ parimocayati, akuhakaśca bhavatyalapako 'śaṭhaśca bhavatyamāyāvī śūnyatayā ca bahulīviharati / ebhiḥ ṣaḍbhirdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattva imāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇīṃ pratilabhate /

evaṃrūpairdharmaiḥ samanvāgato bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvān samāsavistareṇa saptavarṣāṇīmān (kpsū 39) drāmiḍamantrapadāṃ triḥ kṛtvā divā pañcamaṇḍalena niṣadya kāyagatāṃ smṛtimupasthāpya śūnyatāvihāreṇa imā evaṃ dramiḍā mantrapadā utsārayitavyāḥ / uttiṣṭhatā samantato daśasu dikṣu tiṣṭhato dhriyato yāpayato buddhān bhagavataḥ smaratā satataṃ buddhānusmṛtiṃ bhāvayatā saptānāṃ varṣāṇāṃ atyayena imāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇīṃ pratilabhate bodhisattvo mahāsattvaḥ / asyā dhāraṇyāḥ pratilambhād bodhisattvo mahāsattvastadrūpam āryaṃ prajñācakṣuḥ pratilabhate, yena prajñācakṣuṣā daśasu dikṣu gaṅgānadīvālikāsameṣu buddhakṣetreṣu tiṣṭhato dhriyato yāpayato mahāprātihāryavidarśayataḥ sarvāṃ paśyati, teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ smitavidarśanaṃ dṛṣṭvā caturaśītidhāraṇīmukhasahasrāṇi pratilabhate, dvāsaptatiśca samādhimukhasahasrāṇi pratilabhate, ṣaṣṭiśca dharmamukhasahasrāṇi pratilabhate / asyāṃ ca sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇyāṃ pratiṣṭhito bodhisattvo mahāsattvo mahāmaitrīṃ pratilabhate, mahākaruṇāṃ pratilabhate / yena bodhisattvena mahāsattveneyaṃ dhāraṇī pratilabdhā bhavati tena yadi pañcānantaryāṇī karmāṇyācīrṇāni bhavati, tasya janmāntareṇa (kpsū 40) parikṣayaṃ gacchanti, tṛtīye janmani niravaśeṣaṃ tāni karmāṇi naṣṭāni bhavanti, daśamīṃ ca bhūmimavakrāmati / yasya tu bodhisattvasya nānantaryāṇi karmāni kṛtāni bhavanti tasyānyāni sarvakarmāvaraṇāni parikṣayaṃ gacchanti, janmaparivartena daśabhūmīḥ samatikrāmati, na cirasyedānīṃ saptatriṃśadbodhipakṣān dharmān pratilabhate, sarvajñajñānaṃ ca pratilabhate /

evaṃ bahukaraḥ kulaputra bodhisattvānāṃ mahāsattvānāmayaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaḥ, satatasamitaṃ bodhisattvo mahāsattvo buddhānāṃ bhagavatāṃ smitavidarśanāt prātihāryaṃ dṛṣṭvā evaṃrūpeṇa ṛddhiviṣayena samanvāgato bhavati / yad gaṅgānadīvālikāsameṣu lokadhātuṣu gaṅgānadīvālikāsamānāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ pūjāṃ kṛtvā teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ dharmaṃ śrutvā nānāvidhasamādhikṣāntidhāraṇīṃ pratilabdhāḥ, imameva buddhakṣetramāgacchanti /

evaṃ kulaputra bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśaḥ karmaparikṣayāya saṃvartate kuśalābhivṛddhaye / ye ca kulaputra sattvā asyāḥ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇyā nāma śroṣyanti (kpsū 41) tasya ca bhagavataścandrottamasya tathāgatasya, teṣāṃ sarvakarmāvaraṇāni kṣayaṃ gamiṣyanti, niyatāśca bhaviṣyanti anuttarāyāḥ samyaksaṃbuddheḥ" /

atha te bodhisattvā evamāhuḥ - "asmābhirbhadanta bhagavan gaṅgānadīvālikāsameṣu atīteṣu buddheṣu bhagavatsu tiṣṭhatsu dhriyatsu yāpayatsu iyaṃ dhāraṇī śrutā ca pratilabdhā ca" / aparevamāhuḥ - "asmābhirdvigaṅgānadīvālikāsamānāṃ", apare "tribhiḥ", apare "caturbhiḥ", apare "pañcabhiḥ", apare "ṣaḍbhiḥ", apare "saptabhiḥ", apare "aṣṭabhiḥ" / apare evam āhuḥ, "asmābhirnavasu gaṅgānadīvālikāsameṣu samyaksaṃbuddheṣu atīteṣu tiṣṭhatsu dhriyamāneṣu yāpayatsu iyaṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇīṃ śrutvā sarvākāreṇa pratilabdhā" //

maitreyastu bodhisattvo mahāsattva evamāha - "mayā daśagaṅgānadīvālikāsamān kalpān atikramya santāraṇo nāma mahākalpo 'bhūt / tatredaṃ buddhakṣetraṃ sarvālaṅkāravibhūṣitaṃ nāmābhūt / sālendrarājo nāma buddho 'bhūd vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathīḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān / anantakoṭīnayutaśatasahasreṇa bhikṣusaṅghena parivṛtaḥ (kpsū 42) tathā gaṇanātikrāntairbodhisattvaiḥ parivṛta imāmeva sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśāṃ dhāraṇīṃ bhāṣitavān, tasyāntike mayeyaṃ dhāraṇī śrutā bhāvanā paripūryādhigatāḥ / evamaprameyeṣu kalpeṣu aprameyatareṣu asaṃkhyeyatareṣu atītānāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ tiṣṭhatāṃ dhriyatāṃ yāpayatāṃ asaṃkhyeyairbodhisattvavikurvitaisteṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ pūjāṃ kṛtvā, ekaikasya buddhasya sakāśe aprameyāṇyasaṃkhyeyānyatulyāni aprameyāṇi kuśalamūlānyavaropya puṇyaskandhaḥ parigṛhītastenāhaṃ kuśalamūlena bahubhirbuddhasahasrairvyākṛtaḥ / kālamavekṣyāhaṃ praṇidhānaviṣayenaiva ciraṃ saṃsāre saṃsṛto, yena me pūrvaṃ saṃsāre saṃsarato 'nuttarā samyaksaṃbodhirnābhisaṃbuddhā, so 'hamidānīṃ bhagavatā yauvarājyenābhiṣikto, vimuktipaṭṭaśca me prajñāśirasi baddho 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau" /

atha khalu bhagavān maitreyaṃ bodhisattvametad avocat - "evametan maintreya yastvaṃ sālendrarājasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasyāntikādimāṃ sarvajñatākāradhāraṇīmukhapraveśadhāraṇīṃ pratilabdhavān / ākāṅkṣamāṇastvaṃ maitreya daśānāṃ kalpānāmatyayenānuttarāṃ (kpsū 43) samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, yathaiva te maitreyāśāparipūrṇāśaktastvaṃ maitreya śīghramevānuttareṇa jñānenānupadhiśeṣe nirvāṇadhātau praveṣṭuṃ / yacca tvaṃ maitreya iyacciraṃ saṃsāre 'bhiratastat sarvaṃ praṇidhānavaśena kālaprekṣiṇā, tena te maitreya etarhi mamāntikādyauvarājyaṃ parigṛhītaṃ, atītānāmapi te tathāgatānāmantike yauvarājyaṃ parigṛhītaṃ" //

tatra bhagavān sarvāvatīṃ parṣadaṃ avalokayate, bodhisattvaparṣadaṃ bhikṣuparṣadaṃ bhikṣuṇyupāsakopāsikāparṣadaṃ devanāgayakṣarākṣasagandharvamanuṣyāmanuṣyaṃ vyavalokya tasyāṃ velāyām imāni mantrapadānyabhāṣata /

"dāntabhūmiḥ damathabhūmiḥ smṛtibhūmiḥ prajñābhūmirvaiśāradyabhūmiḥ pratisaṃvidbhūmiranutkṣepabhūmiḥ samatāparikṣayopekṣabhūmirjātikṣayabhūmirmanuja vinmujaḥ malanmujaḥ visāgraḥ daśāvate veśataḥ teraṇa vesalagra śamuśavataḥ vimati vimati yopahira (kpsū 44) regamata vasisakrama iticāravate mekhemudra daharavate prajñākṣābubu dahakramitā sadoṣavantaḥ elaya tilaya ahusuṭā amundhamaṃ arthavati muruvati tehīnadvivā akaneti bakanate samake visābhaṭe iṭe iṭabale atra tatra kuruṣaṃ laruṣaṃ latatha katha sarvantaḥ sarvatarvaḥ aniruddhaḥ dihakhaṭambiphala bahuphala śataphala śīṣṭavate, api devānāṃ bhagavān pratītyasamutpādapratisaṃyuktānyadhimuktipadāṇi prakāśayati, eṣu prakāśyamāneṣu ṣaṣṭibhirdevanayutaiḥ satyadarśanaṃ kṛtamabhūt /

tatphalam agraphalaṃ lalaha alaha nilaṃhare vacatakhyā idaṃphalaṃ niyāmaphalaṃ namudaya vibhūkha prajñācakra sunirvṛticakra jñānīcakra, ebhiradhimuktipadairdaśānāṃ devakoṭīnāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditāni, tatraivāvaivartikā sthitāḥ /

paśya momate anumato akumato akumatī chīdratrake (kpsū 45) mantrasthā deśabala vipravastha iśasthita atimati tīkṣṇamati āloko sterituṣṇa, ebhiradhimuktipadaiścatuḥṣaṣṭīnāṃ nāgasahasrāṇāṃ anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditāni, tatraiva ca avaivartikāḥ saṃvṛtāḥ /

aprabhā samadanā ahadyo bhagavadyo karaṇyākṣa siddhamati samantakṣau alabale piṭakaro mahābale ojadaro dharaṇe migalekṣe udākṣa kudākṣa kukākṣa viroyo virūpamukha akṣihasta saṃkṣibala asurovina asuropramardane, ebhiradhimuktipadairdvādaśānāṃ yakṣakoṭīnāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpannāni, tatraivāvaivartikāḥ saṃvṛtāḥ /

arthe pilile tinithe saṃtīrthe katitene nakeme nanamaste ubherabhe mudame madame matime saniha śūre dhāraṇīya sendra sadeva sanāga sayakṣāsuradevā nāga nirukti parivāra niruktalāni smṛti prajñā parivāramati pratilābhī gatidhṛtiparivāra gatidhṛtilābhīḥ (kpsū 46) pūrvakeṣu hiteṣu caritavantaḥ abhiskāmavantaḥ śūravantaḥ ciravīryavantaḥ bhītavantaḥ sitabhāge mārgamudra diśāpakarṣaṇi kṣaparahu oharaṇo devaracatu suramudra yakṣamudra rākṣasamudra vedivedime tape tattape uṣṇāname prakhādye nanava dhāraṇīya āviśa diśāśodhane vākyaśuddhe jihvāśuddhe vāciparikarmaḥ prajñā buddhi smṛti mati gati dhṛti gaṇana pratisaraṇabuddhiḥ jayacakre śūnyacakre vyaya, ebhiradhimuktipadaiḥ ṣaṭpañcāśānāmasurasahasrāṇāṃ anuttarāyāṃ samyakasaṃbodhau cittānyutpāditāṇi, avaivartikāśca vyavasthitāḥ //

tatra bhagavān vaiśāradyasamavasaraṇaṃ nāma bodhisattvamāmantrayate sma - "durlabhaṃ kulaputra tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ loke prādurbhāvo; durlabhā ime śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaparibhāvitā amī mantrapadāḥ; sattvānāṃ hitāya bodhisattvaguṇaniṣpādanārthaṃ kulaputra tathāgatena (kpsū 47) pūrvaṃ bodhisattvacaryāṃ caratā dānadamasaṃyamakṣāntivīryasamādhiprajñā parigṛhītā bahavo buddhakoṭīnayutaśatasahasrāḥ paryupāsitāḥ, kvacid dānān dattaṃ, kvaciccīlaṃ rakṣitaṃ, kvacid brahmacaryaṃ cīrṇaṃ, kvacid bhāvanā niṣevitā, kvacit kṣāntirbhāvitā, kvacid vīryamārabdhaṃ, kvacit samādhirniṣpāditā, kvacit prajñā sevitā, bahvaprameyaṃ vividhaṃ nānāprakāraṃ śubhaṃ karma kṛtaṃ, yenaitarhi mamānuttaraṃ jñānaṃ pratilabdhaṃ / anekāṃ kalpakoṭīnayutaśatasahasrāṃ kulaputra tathāgatena pūrvaṃ bodhisattvacaryāṃ caratā mṛṣāpaiśunyaparuṣasaṃbhinnapralāpā varjitāḥ, anekavidhaṃ kuśalaṃ vākkarma sevitaṃ bahulīkṛtaṃ, yenaitarhi prabhūtajihvatā pratilabdhā, na hi kulaputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā anyathā kathayanti" /

atha bhagavāṃstataḥ parṣadaṃ ṛddhyabhisaṃskāramabhisaṃskārṣīt, yathābhisaṃskṛtenarddhyabhisaṃskāreṇa sarvapuṇyasamavasaraṇaṃ nāma samādhiṃ samāpannaḥ / mukhācca jihvendriyaṃ nirṇāmayitvā svaṃ mukhamaṇḍalaṃ pracchādya tasmājjihvendriyāt ṣaṣṭiraśmikoṭyaḥ pramuktāstaiśca raśmibhiḥ ayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhāturudāreṇāvabhāsena (kpsū 48) sphuṭo 'bhūt, taiśca raśmibhirnirayatiryagyoniyamalokadevamanuṣyāḥ sphuṭā babhūvuḥ / te ca raśmayo ye nairayikāḥ sattvā agninā prajvalitagātrā dahyante teṣāṃ śītalā vāyavo vānti yeṣāṃ spṛṣṭānāṃ tanmuhūrtaṃ sukhā vedanā prādurbabhūva / ekaikasya ca nairayikasya sattvasya purataḥ buddhanirmitaṃ tiṣṭhati dvātriṃśadbhirmahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṅkṛtagātraḥ aśītibhiranuvyañjanairvirājitatanuryaṃ dṛṣṭvā te nairayaikāḥ sukhasamarpitā buddhadarśanāpyāyitāśarīrā buddhaṃ dṛṣṭvaivaṃ cintayanto 'sya sattvasyānubhāvenāsmābhiḥ sukhā vedanā pratilabdhā; te bhagavataḥ sakāśe premaprasādaṃ gauravaṃ ca saṃjanayanti /

bhagavāṃsteṣāṃ kathayati - "bhoḥ sattvā evaṃ vācaṃ bhāṣadhvaṃ, "namo buddhāya namo dharmāya namaḥ saṅghāya", nityamevaṃ sukhasamarpitā bhaviṣyatha" / tataste nairayikāḥ sattvā añjaliṃ pragṛhya vācamudīrayanti, "namo buddhāya namo dharmāya namaḥ saṅghāya" / atha te nairayikāḥ sattvāstena kuśalamūlena tena ca cittaprasādena tataścyavitvā ekatyā deveṣūpapannā, ekatyā manuṣyeṣu; ye 'pi śītanarakeṣūpapannāḥ sattvāsteṣām uṣṇā vāyavaḥ (kpsū 49) pravāyanti, pūrvavad yāvan manuṣyeṣūpapadyante / evaṃ pretānāṃ piśācānāṃ kṣuttṛṣṇāprajvalitagātrāṇāṃ teṣāṃ te raśmayo bubhukṣāgniṃ nirvāṇaṃ kurvanti, sukhāṃ ca vedanāṃ saṃjanayanti / ekaikasya pretasya nirmitaṃ buddharūpamagrataḥ sthitaṃ bhavati dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṅkṛtaṃ aśītyā cānuvyañjanairvirājitagātraṃ; taṃ dṛṣṭvā te pretā buddhadarśanāt sukhā prīṇitagātrā evaṃ cintayantaḥ, "asya sattvasyānubhāvenāsmākaṃ sukhā vedanā pratilabdhā" / te bhagavataḥ sakāśe prasādaṃ premagauravaṃ cotpādayanti / bhagavāṃsteṣāṃ kathayati - "eta yūyaṃ sattvā, evaṃ vācamudīrayata, "namo buddhāya namo dharmāya namaḥ saṅghāyā", nityamevaṃ sukhasamarpitā bhaviṣyatha" / tataste pretā añjaliṃ pragṛhyaivaṃ vācamudīrayanti, "namo buddhāya namo dharmāya namaḥ saṅghāya" / atha te pretasattvāstena kuśalamūlena tataścyavitvā kecid deveṣūpapannāḥ ekatyā manuṣyeṣvevaṃ tiraścāṃ saṃcodayanti, evaṃ manuṣyāṃ saṃcodayanti /

gaṇanātikrāntā devamanuṣyā bhagavatsakāśaṃ upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya niṣaṇṇā dharmaśravaṇāya / tena ca samayena gaṇanātikrāntā devamanuṣyakāyā (kpsū 50) anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpādayām āsuḥ / gaṇanātikrāntāścātra bodhisattvāḥ samādhikṣāntidhāraṇīṃ pratilabdhavantaḥ // iti śrīkaruṇāpuṇḍarīke mahāyānasūtre dvitīyo dhāraṇīmukhaparivartaḥ //2// iii dānavisargas tṛtīyaḥ

atha khalu śāntimatir bodhisattvo mahāsattvo bhagavatā svarddhyābhisaṃskāre pratiprasraṃbhite bhagavantam etad avocat / "ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo yad anyeṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ pariśuddhā buddhakṣetrā apagatakaluṣā apagatapañcakaṣāyā nānāguṇavyūhā buddhakṣetrāḥ, sarve cātra bodhisattvā mahāsattvā nānāviddhaguṇaparipūrṇā nānāsukhasamarpitā, nāpi śrāvakapratyekabuddhānāṃ nāmāpi vidyate, kutaḥ punar upapattiḥ? / ko bhagavan hetuḥ kaḥ pratyayo yad bhagavān pañcakaṣāye buddhakṣetra upapannaḥ, āyuḥkaṣāye kalpakaṣāye sattvakaṣāye dṛṣṭikaṣāye kleśakaṣāye vartamāne anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhaḥ, catasraś ca pariṣadaḥ trīṇī yānāny ārabhya dharmaṃ deśayati? / kasmād bhagavatā pariśuddhaṃ buddhakṣetraṃ na parigṛhītaṃ apagatapañcakaṣāyaṃ?" /

bhagavān āha / "praṇidhānavaśena kulaputra bodhisattvāḥ pariśuddhaṃ buddhakṣetraṃ parigṛhṇanti, praṇidhānavaśenāpariśuddhaṃ (kpsū 52) buddhakṣetraṃ parigṛhṇanti / mahākaruṇāsamanvāgatatvāt kulaputra bodhisattvā mahāsattvā apariśuddhaṃ buddhakṣetraṃ parigṛhaṇanti / tat kasmād dhetos?, tathā mayā praṇidhānaṃ kṛtaṃ yenāham etarhy evaṃ pratikaṣṭe pañcakaṣāye buddhakṣetra upapannaḥ / tac cṛṇu sādhu ca suṣṭhu ca manasikuru bhāṣīṣye 'haṃ te śāntimate" / "sādhu bhagavān" niti śāntimatir bodhisattvo bhagavataḥ pratyaśroṣīt //

bhagavāṃs tān idam avocat / "bhūtapūrvaṃ kulaputraikagaṅgānadīvālikāsameṣu asaṃkhyeyeṣv atikrānteṣu asmin buddhakṣetre dhāraṇo nāma mahākalpo babhūva / tasmiṃś ca mahākalpe buddhakṣetre tasyāṃ cāturdvīpikāyāṃ araṇemī nāma rājābhūc caturdvīpakaḥ cakravartī / tasya khalv āraṇeminaḥ samudrareṇur nāma brāhmaṇo 'bhūt purohitaḥ / tasya putro jāto dvātriṃśanmahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samanvāgataḥ aśītibhir anuvyañjanair virājitaḥ śatapuṇyalakṣaṇo vyāmaprabhaḥ nyagrodhaparimaṇḍalo 'secanakadarśanaḥ / jātamātrasya ca devaśatasahasraiḥ pūjāṃ kṛtvā samudragarbha iti nāma sthāpitaṃ / so 'pareṇa samayena niṣkramya keśaśmaśrūṇy avatārya kāṣāṇi vastrāṇy ācchādya (kpsū 53) anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhaḥ, ratnagarbho nāma tathāgata udapādi, dharmacakrapravartanena sa bhagavān bhahuprāṇakoṭīnayutaśatasahasrāṃ svargamokṣaphale pratiṣṭhāpitavān / so 'pareṇa samayena bahuśrāvakakoṭīnayutaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto grāmanagaranigama janapadarāṣṭrarājadhānīṣu caryāṃ cañcūryamāṇo 'nupūrveṇānyataraṃ nagaraṃ anuprāpto, yatrāsau rājā cakravartī vasati / tatra "bahir nagarasya nātidūre jambūvano nāmodyāne ratnagarbhas tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho viharati sārdham anekaiḥ śrāvakakoṭīnayutaśatasahasrair" iti aśroṣīd, rājāraṇemī "ratnagarbhas tathāgato 'rhan samyakasaṃbuddho 'smākaṃ vijitam anuprāpto jambūvanodyāne viharati anekaiḥ śrāvakakoṭīnayutaśatasahasraiḥ sārdhaṃ / yan nūnam ahaṃ upasaṃkrāmayeyam, upasaṃkramya taṃ tathāgatam satkuryāṃ gurukuryāṃ mānayeyaṃ" /

athāraṇemī rājārājarddhyā mahatā ca rājānubhāvenānekaiḥ prāṇikoṭīnayutāśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto nagarān nirjagāma, yena jambūvanodyānaṃ tenopajagāmopetya, yāvad eva yānasya bhūmis tāvad yānena yātvā padbhyām evārāmaṃ prāviśad, yena (kpsū 54) ratnagarbhas tathāgatas tenopajagāma; upetya ratnagarbhasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pādau śirasā vanditvā triṣkṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtyaikānte nyaṣīdad, ekānte niṣaṇṇaṃ rājānam araṇeminaṃ ratnagarbhas tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho dhārmyā kathayā saṃdarśayati samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣayati / anekaparyāyeṇa dhārmyā kathayā saṃdarśayitvā samādāpayitvā samuttejayitvā saṃpraharṣayitvā tūṣṇīm abhūt /

atha rājāraṇemī utthāyāsanād ekāṃśaṃ uttarāsaṅgaṃ kṛtvā pādayor nipatya yena ratnagarbhas tathāgatas tenāñjaliṃ praṇamya ratnagarbham tathāgatam arhantaṃ samyaksaṃbuddham etad avocat / "adhivāsayatu me bhagavān idam traimāsaṃ sārdhaṃ bhikṣusaṅghena, ahaṃ bhagavantam upasthāsyae cīvarapiṇḍapātraśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārair bhikṣusaṅghaṃ ca" / adhivāsayati kulaputra ratnagarbhas tathāgato rājño 'raṇeminaḥ tūṣṇībhāvena / atha rājāraṇemī ratnagarbhasya tathāgatasya tūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavataḥ pādau śirasābhivandya triṣkṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtvā bhagavato 'ntikāt prakāntaḥ /

atha rājāraṇemī koṭṭarājānāhūyāmātyamahāmātrān bhaṭabalāgrapaurajānapadān pauruṣeyān āmantryovāca - "yannūnaṃ grāmaṇyo jānīyurmayā ratnagarbhastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha imaṃ traimāsaṃ sarvopakaraṇairupanimantritaḥ sārdhaṃ bhikṣusaṅghena / so 'haṃ yo me kaścid upabhogaparibhoga upasthānaṃ paricaryāntaḥpuraṃ ca gauraveṇa tatsarvaṃ bhagavato nivedayāmi bhikṣusaṅghasya ca / yad api yuṣmākaṃ paudgalikaṃ upabhogaparibhogopasthānaparicaryāntaḥpuraṃ gauraveṇa tatsarvaṃ bhagavato niryātayata bhikṣusaṅghasya ca" / tairapi niryātitaṃ / gṛhapatiratnamapi bhadramudyānaṃ sarvaṃ jāmbūnadasuvarṇamayaṃ kṛtvā, tasmin nevodyāne bhagavato 'rthāya kūṭāgāraṃ māpayati saptaratnamayaṃ samantataḥ caturdiśaṃ cātra saptaratnamayāni dvārāṇi māpayati sma / sarvaṃ codyānaṃ saptaratnamayairvṛkṣairalaṅkṛtaṃ / te ca vṛkṣā nānāprakārairvastrairalaṅcakre nānāduṣyairnānācchatrairnānāvidhaiśca muktāhārairnānāprakāraiścābharaṇairnānāratnamayaiścābharaṇairvividhaiḥ (kpsū 56) sugandhaiḥ, sarvaratnamayaiśca puṣpaphalaistān vṛkṣānalaṅkṛtavān / sarvaṃ ca tadudyānamanekavidhairmaṇibhiralaṅkṛtamabhūt, nānāpuṣpāvakīrṇaṃ, nānāpaṭṭaduṣyaprāvaraṇaprāvārebhya āsanāni prajñaptāni / tad api cakraratnaṃ bahiḥ kūṭāgārasya bhagavata evābhimukhaṃ puruṣamātrapramāṇamuparyantarīkṣe sthitaṃ jvalati / hastiratnamapi sarvaśvetaṃ saptāṅgaṃ supratiṣṭhitaṃ, bhagavataḥ pṛṣṭhataḥ sthitvā bhagavata upari ratnavṛkṣaṃ dhārayati /

sa ca vṛkṣo 'laṅkṛtaḥ saptabhī ratnairnānāvidhaiśca muktāhārairvicitraiścābharaṇairnānāvidhaiśca mālyairnānāraṅgaiśca paṭṭairnānāvidhaiśca duṣyairuparacitaṃ, tasya vṛkṣasya saptaratnamayaṃ chatraṃ sthāpitamabhūt / yā cāraṇemino rājño 'gramahiṣī sā bhagavataḥ purataḥ sthitā, bhagavantaṃ gośīrṣacandanoragasāracandanacūrṇaiścāvakiramāṇā / yacca rājño 'raṇemino maṇiratnamabhūt prabhāsvaraṃ, tataḥ svayameva bhagavataḥ purataḥ sthāpayāṃ āsa / tatastayā maṇiratnābhayā sarvaṃ tadudyānaṃ satatasamitamudāreṇāvabhāsena sphuṭaṃ abhūt, buddhābhayāyaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ sarvamidaṃ (kpsū 57) satatasamitaṃ sphuṭamabhūt / ekaikasya ca śrāvakasya gauśīrṣasyaiva candanasya pādapīṭhaṃ sthāpitaṃ, ekaikasya ca śrāvakasya pṛṣṭhataḥ sarvaśveto hastināgaḥ sthāpita uparyevaṃrūpameva cakraratnaṃ puruṣapramāṇaṃ sthāpitaṃ yathā bhagavatastathā, ekaikasya ca śrāvakasyāgrataḥ sarvālaṅkāravibhūṣitā kanyā sthāpitā gośīrṣoragasāracandanacūrnairavakirati, ekaikasya ca śrāvakasyāgrato vaiḍūryamaṇiḥ sthāpitaḥ / samantataścodyānasyābhyantare nānāvidhāni vādyāni vādyante, bahiścodyānasya samantena pariṇāyakaratnaṃ vijahāra sārdhaṃ caturaṅgeṇa balakāyena /

atha khalu kulaputra rājāraṇemī divasedivase nagarānniryāti bhagavantaṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya / tasya yāvad yānasya bhūmistāvad yānena yātvā yānād avatīrya padbhyāmevodyānaṃ prāviśat, praviśya yena ratnagarbhastathāgatastenopajagāmopetya ratnagarbhasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pādau śirasābhivandya bhagavantaṃ trīnvārān pradakṣiṇīkṛtvā, ratnagarbhasya tathāgatasya svayaṃ hastaśaucamadāt, svayaṃ ca praṇītena prabhūtena khādanīyabhojanīyena lehyapeyena svahastaṃ (kpsū 58) saṃtarpayati saṃpravārayati, svahastaṃ saṃtarpayitvā saṃpravārayitvā bhagavataṃ bhuktavantaṃ viditvā dhautahastamapanītapātrapāṇiṃ svayameva vyajanamādāya bhagavantaṃ vījayāmāsa / ekaikasya ca śrāvakasya rājaputrasahasraṃ koṭṭarājasahasraṃ caivaṃrūpamupasthānaṃ kṛtvā vyajanaṃ gṛhītvā śrāvakān vījayati sma / samanantaraparyavasite bhakṣavisarge 'nekāni prāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇyārāmaṃ praviṣṭāni dharmaśravaṇāya / gaganatale cānekairdevakoṭīnayutaśatasahasraiḥ puṣpavṛṣṭirabhivṛṣṭā divyāni vādyāni abhivādayanti, divyāni ca chatrāṇi vāsāṃsi ābharaṇāni ca pralambayanti / nīlavāsasaṃ ca yakṣāṇāṃ catvāriṃśacchatasahasrāṇi ye candanadīpāt gośīrṣasya candanasya kāṣṭhānyānayanti, bhagavato 'rthāyāhāraṃ pratijāgrati bhikṣusaṅghasya ca / rātrau svayameva rājāraṇemī bhagavataḥ purato bhikṣusaṅghasya cānekāni dīpakoṭīnayutaśatasahasrāṇi jvālayati /

atha kulaputra rājāraṇemī bhagavataḥ purataḥ sthitvā ekāṃ dīpasthālikāṃ śirasyupasthāpayitvā dvāvaṃśayordvau pāṇyordvau caraṇayordīpasthālīḥ, sarvarātrīrbhagavataḥ purato dīpaṃ jvālayamāno, bhagavato 'nubhāvenāklāntakāya (kpsū 59) evaṃrūpaṃ kāyasukhaṃ pratisaṃvedayati sma / tadyathāpi nāma tṛtīyadhyānasamāpannasya bhikṣorevamaklāntakāyaḥ aklāntacitto māsatrayaṃ bhagavantamupasthitavān / evaṃ sahasraṃ rājāputrāṇāṃ caturaśītiśca koṭṭarājasahasrāṇi anyāni ca prāṇakoṭīnayutaśatasahasrāṇi, ekaikaṃ śrāvakaṃ rājakīyenopakareṇena māsatrayamevaṃrūpeṇopasthānenopasthitavantaḥ / yathā rājāraṇemī ratnagarbhan tathāgatamupasthitavān tathāgramahiṣī devī māsatrayaṃ gandhapuspairupasthitavatī / evamanyairapi bahukanyākoṭīnayutaśatasahasrairekaikaḥ śrāvako māsatrayaṃ puṣpagandhairupasthitaḥ /

atha khalu kulaputra rājāraṇemī trayāṇāṃ māsānāmatyayena caturaśītiṃ jāmbūnadamayāni niṣkasahasrāṇi bhagavato niryātayati / cakraratnacakrapūrvaṃgamāni ca suvarṇamayāni caturaśītiścakraratnasahasrāṇi bhagavato niryātayati / hastiratnapūrvaṃgamāni caturaśītirnāgasahasrāṇi sarvaśvetāni bhagavato niryātayati / aśvaratnapūrvaṃgamāni caturaśītiraśvasahasrāṇi bhagavato niryātayati / maṇiratnapūrvaṃgamāni caturaśītiḥ sūryakāntimaṇisahasrāṇi bhagavato niryātayati sma / gṛhapatiratnapūrvaṃgamāni (kpsū 60) caturaśītirājaputrasahasrāṇi bhagavato niryātayati sma / upasthānāya pariṇāyakaratnapūrvaṃgamāni caturaśītikoṭṭarājasahasrāṇi bhagavata upasthānāya niryātayati sma / añcuranagarapūrvaṃgamāni caturaśītinagarasahasrāṇi bhagavata upajīvyāni niryātayati bhikṣusaṅghasya ca / caturaśītiratnamayāni kalpavṛkṣasahasrāṇi caturaśītiratnarāśipuṣpasahasrāṇi caturaśītisaptaratnamayāni chatrasahasrāṇi caturaśītyudārāṇāṃ rājārhanāṃ vastrāṇāṃ sahasrāṇi caturaśītisahasrāṇi ratnamayānāṃ mālānāṃ ābharaṇapīṭhaśīrṣanayanakuṇḍalasuvarṇasūtramuktāhāropānahaśayyāpādapīṭhabhājanabherīvādyaśaṅkhaghaṇṭādhvajāṃ bhṛṅgārārāmā dīpasthālikā bhagavato niryātayati sma / ratnamayāḥ śakunā ratnamayāśca mṛgāścaturaśītivyajanasahasrāṇi bhagavato niryātayati sma / caturaśītirasāyanasahasrāṇi ratnagarbhasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya niryātayati sma /

evaṃ cāha, "ahaṃ bhagavan bahukṛtyo bahukaraṇīyaḥ, kṣamatu me bhagavān, asmākamupavane 'bhiramatu, bhagavān asminnupavane ramatu nityaṃ; punarapyahaṃ bhagavantamupasaṃkramiṣye darśanāya vandanāya paryupāsanāya ca" / (kpsū 61) yacca rājño 'raṇeminaḥ putrasahasraṃ bhagavataḥ pādayornipatya bhagavantamekaikamidamavocat - "adhivāsayatvasmākamekaikasya traimāsaṃ vayaṃ bhagavantamupasthāsyāmaḥ sarvopakaraṇaiḥ sārdhaṃ bhikṣusaṅghena" / adhivāsayati bhagavāṃstasya rājaputrasahasrasya tūṣṇībhāvena / teṣāṃ adhivāsitaṃ bhagavatā viditvātha rājāraṇemī bhagavataḥ pādau śirasābhivandya bhikṣusaṅghaṃ ca triskṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya bhagavanto 'ntikāt prakāntaḥ / atha teṣāṃ rājaputrāṇāṃ jyeṣṭho 'nimiṣo nāmā bhagavantaṃ traimāsamevaṃrūpeṇopasthānenopastiṣṭhati bhikṣusaṅghaṃ ca, tadyathā rājāraṇemī tathaivamanimiṣapramukhaṃ rājakumārasahasraṃ dinedine bhagavantaṃ darśanāyopasaṃkrāmati bhikṣusaṅghaṃ ca dharmaṃ ca śrotuṃ /

atha kulaputra bhagavato ratnagarbhasya tathāgatasya pitā samudrareṇurnāma brāhmaṇaḥ, sa sarvaṃ jambūdvīpamanvāhiṇḍya strīpuruṣadārakadārikābhyaḥ piṇḍapātaṃ yācate, sa taṃ piṇḍapātaṃ parigṛhītastaṃ sarvaṃ jambūdvīpanivāsilokaṃ triśaraṇagamane pratiṣṭhāpayati, pratiṣṭhāpayitvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpādayati / tenaivamanvāhiṇḍatā na sa kaścijjambūdvīpe manuṣyabhūto (kpsū 62) 'sti yaḥ samudrareṇunā brāhmaṇena piṇḍakena na parigṛhīto, yo vā na triśaraṇagamane pratiṣṭhāpitāḥ, yasya vānuttarāyāṃ samyaksambodhau cittaṃ notpādayati, yo vā nānuttare jñāne samādāpito na pratiṣṭhāpitaḥ / bahuprāṇakoṭīnayutaśatasahasrāṇi triśaraṇakriyāvastuṣu sthāpitāni, evamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitāni niveśitāni pratiṣṭhāpitāni /

animiṣo 'pi rājakumāro bhagavantaṃ māsatrayamevaṃrūpeṇopasthānenopasthitavān sārdhaṃ bhikṣusaṅghena yathā rājñāraṇeminā, so 'pi trayāṇāṃ māsānāmatyayena caturaśītiścakraratnasahasrāṇi niryātayati sarvasauvarṇāni nagarāṇi divyāni ca hastyaśvamaṇistrīgṛhapatipariṇāyakaratnāni sthāpayitvā caturaśītihastyaśvasahasrāṇi, evaṃ sūryakāntimaṇikanyākumārakalpavṛkṣapuṣparāśicchatravastramālyābharaṇaratnapīṭhaśīrṣanayanakuṇḍalasuvarṇasūtramuktāhāropānahaśayyāpādapīṭhabhājanabherīvādyaśaṅkhapaṭahadhvajabhṛṅgārāmadīpasthālikādīni nānāratnamayāśca śakunā nānāmṛgāṃśca ratnamayāṃ rasāyanāṃśca; ekaikaśaścaturaśītisahasrāṇi bhagavato niryātitavanta evaṃ bhikṣusaṅghasya ca /

atha sa rājakumāro bhagavantaṃ kṣamāpitavān bhikṣusaṅghaṃ ca, animiṣo rājakumāro bhagavantamevaṃrūpeṇopasthānenopasthitavān sārdhaṃ bhikṣusaṅghena yathā rājñāraṇeminā tathaiva dakṣiṇā dattā anantā / evamindragaṇena māsatrayaṃ bhagavān upasthito vibhavaśca parityaktaḥ, peyālaṃ, tathaivānaṅgaṇaḥ, abhayaḥ, ambaraḥ, aśajaḥ, middhaḥ, miṣaḥ, mārdavaḥ, paṅgagaṇaḥ, mādhvavaḥ, mānavo, māsaṃvo, mājavaḥ, aravaḥ, ājñavaḥ, mukhavaḥ, arthabahuḥ, alindraḥ, neravaḥ, reṇajaḥ, candranemī, sūryanemī, indranemī, vajranemī, kṣāntinemī, sthānanemī, javanemī, raṇemī, rāhuḥ, rāhubalaḥ, rāhucitraḥ, dāmacitraḥ, rājadhānaḥ, rāgabhramaḥ, rāndhavaḥ, rakṣakaḥ, kāyaḥ, śayamāḥ, yatravaḥ, syajalaḥ, yārmathaḥ, yadhvajaḥ, yamānaḥ, yasyanaḥ, namajyotiḥ, arañjanadhvaḥ, yāvad araṇemino rājñaḥ putrasahasreṇa ekaikena ratnagarbhastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ (kpsū 64) sārdhamaprameyena bhikṣusaṅghena, evaṃrūpeṇa bhagavata upasthānenopasthitaḥ cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārairmāsatrayaṃ yathā jyeṣṭhena rājaputreṇa, tathaivaikaikaścaturaśītiḥ svarṇamayāścakrasahasrāṇi vistareṇa yāvaccaturaśītirasāyanasahasrāṇi bhagavato niryātitāni bhikṣusaṅghasya ca / evaṃrūpeṇa mahāprasādena praṇidhānaṃ kṛtvā kecid devatvaṃ kecicchakratvaṃ kecin māratvaṃ keciccakravartirājyaṃ kecin mahābhogatāṃ kecicchrāvakayānaṃ kecit pratyekabuddhayānaṃ prārthayanti, adhiṣṭhamānāśca dvau varṣaśatau pañcapañcāśacca varṣāṇi bhagavantaṃ kṣamāpayanti (kpsū 65) bhikṣusaṅghaṃ ca / tatkāle samudrareṇurbrāhmano 'grapurohito 'bhyāgato 'drākṣīt taṃ bhagavantaṃ tai rājaputrairupasthitaṃ dṛṣṭvā saptavarṣāṇi sarvopakaraṇairupanimantrayate, yaduta cīvarapiṇḍapātaśayyāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ sārdhaṃ bhikṣusaṅghena / adhivāsayati bhagavān pituragrapurohitasya tūṣṇībhāvena / atha samudrareṇurbrāhmaṇa evaṃrūpeṇa sarvopakaraṇasaṃpannenopasthānena bhagavata upasthitaḥ cīvarapiṇḍapātaśayyāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ sārdhaṃ bhikṣusaṅghena //

atha khalu kulaputrāpareṇa samayena samudrareṇorbrāhmaṇasyaivaṃ cetasaḥ parivitarka udapādi / "mayā tāvad bahuprāṇakoṭinayutaśatasahasrāṇi anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitāni / na cāhamasya rājño 'raṇeminaḥ praṇidhānaṃ jāne, kim ayaṃ prārthayati devatvaṃ vā uta śakratvaṃ vā māratvaṃ vā mahābhogatāṃ vā śrāvakayānaṃ vā pratyekabuddhayānaṃ vānuttarāṃ vā samyaksaṃbodhim ākāṅkṣate / kaccid aham anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhaḥ, atīrṇān sattvāṃstārayeyaṃ, amuktāmmocayeyaṃ jātijarāvyādhimaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsebhyaḥ, (kpsū 66) aparinirvṛtān sattvān parinirvāpayeyaṃ / kaccit svapne nivedayatu devo vā yakṣo vā nāgo vā buddho vā śrāvako vā brāhmaṇo vā kin tāvad rājā devaśriyaṃ kāṅkṣate uta manuṣyaśriyaṃ atha śrāvakatvamatha pratyekabuddhabhūmimatha vānuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ" /

atha kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇaḥ agrapurohitaḥ svapne tathārūpamavabhāsamadrākṣīt, yenāvabhāsena daśasu dikṣu gaṅgānadīvālikāsameṣu buddhakṣetreṣu buddhān bhagavataḥ paśyati / te ca buddhā bhagavantaḥ tasya brāhmaṇasya padmāni svarṇapatrāṇi rūpyadaṇḍāni vaiḍūryakarṇikāni aśmagarbhakeśarāṇi preṣayanti / sarveṣu ca teṣu padmeṣu sūryamaṇḍalaṃ dṛśyate / sūryamaṇḍalasyopari saptaratnamayaṃ chatraṃ saṃsthitaṃ / ekaikasmācca sūryamaṇḍalāt ṣaṣṭiraśmikoṭyo niścerustā raśmayaḥ sarvāstasya brāhmaṇasya vaktre praviśanti / sahasrayojanapramāṇamātmabhāvaṃ samanupaśyati pariśuddhaṃ tadyathā pariśuddhamādarśamaṇḍalaṃ / svakāyasya ca kukṣau ṣaṣṭibodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇi padmeṣu paryaṅkopaviṣṭāṃ dhyāyamānāṃ paśyati / tānapi sūryavigrahānātmanaḥ śirasi mālān paśyati / chatraṃ copari cākāśe (kpsū 67) yāvad brahmalokaparyante sthitaṃ paśyati / nānāpadmāni sāmantake sthitāni paśyati / tebhyaśca padmebhyo divyānyatikrāntamānuṣāṇi tūryāṇi niścaranti śṛṇoti ca / tatra ca rājānamāraṇeminaṃ paśyati, rudhiramrakṣitena kāyena dhāvantaṃ sūkaramukhena vividhān bahuprāṇino bhakṣayante, bhakṣayitvā cairaṇḍavṛkṣamūle niṣaṇṇaṃ / vividhāśca prāṇinaḥ samāgamya taṃ rājānaṃ bhakṣayanti yāvad asthiśaṅkalāvaśeṣaṃ kṛtvā chorayanti / evaṃ punaḥ punastathaiva prādurbhavantaṃ sūkaramukhaṃ rudhiramrakṣitena kāyena bahuvidhān prāṇino bhakṣayitvā eraṇḍamūle niṣaṇṇaṃ, vividhaiḥ prāṇibhiḥ khādyamānamasthiśaṅkalāvaśiṣṭaṃ kṛtvā choritaṃ /

punaraparaṃ rājaputrān paśyati sūkaramukhenāpare gajamukhenāpare mahiṣamukhenāpare siṃhamukhenāpare vṛkamukhenāpare śṛgālamukhenāpare śvamukhenāpare markaṭamukhena paśyati, śoṇitābhyukṣitagātrānanekavidhān prāṇino bhakṣayitvā eraṇḍavṛkṣamūle niṣaṇṇān vividhaiḥ prāṇibhirbhakṣyamāṇān asthiśaṅkalāvaśiṣṭānutsṛṣṭān / punarapi tenaiva kāyena sthitān tathaiva prāṇino bhakṣayataḥ paśyati / anyāṃśca rājaputrān paśyati mahiṣarathābhirūḍhān sumanāpuṣpābhyalaṅkṛtān (kpsū 68) kupathena dakṣiṇābhimukhān gacchataḥ / śakrabrahmalokapālāścāgatvā brāhmaṇasya kathayanti / "imāni brāhmaṇa padmāni bhāgaṃ kuru, bhāgaṃ kṛtvā tataḥ prathamaṃ rājñaḥ saṃvibhāgamekaṃ padmamanuprayaccha, tata eṣāmapi rājaputrāṇāmekaikaṃ padmaṃ dada, avaśiṣṭāni koṭṭarājñāṃ prayaccha, aparāṃ janasya" / śrutvā brāhmaṇa prāha / "yathājñāpayanti devāḥ" /

atha sa brāhmaṇaḥ padmāni bhājayamāna eva pratibuddhaḥ, saṃvicintayamāna utthāyāsanāt punarvicintayati, "hīnapraṇidhirayaṃ rājā cakravartī saṃsārasukhābhirato hīnā vāsyādhimuktiḥ sārdhamekatyai rājaputrairekatyāḥ punā rājaputrāḥ śrāvakayānamākāṅkṣanti ye mayā mahiṣarathābhirūḍhā dṛṣṭāḥ sumanāpuṣpairalaṅkṛtā dakṣiṇābhimukhā gacchanti / yacca mayā sarvasattvārthaṃ mahāyajñasyārambhaṃ kṛtaṃ / yacca mayādhatriyāṃ varṣaśatāṃ jambūdvīpamanvāhiṇḍya sarvasattvā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau yāvat pratiṣṭhāpiṭāḥ / tad evaṃ mayā sarvajambūdvīpe gatānekāni prāṇakoṭīnayutaśatasahasrāṇi triṣu puṇyakriyāvastuṣu samādāpitāni niveśitāni pratiṣṭhāpitāni / tasyaitannimittaṃ yena mayā svapne mahāvabhāso dṛṣṭaḥ (kpsū 69) daśasu dikṣu buddhā bhagavanto dṛṣṭāḥ / yacca mayā sarvaṃ jambūdvīpamanvāhiṇḍya strīpuruṣadārakadārikābhyaḥ piṇḍapātaṃ yācayitvā bahuprāṇakoṭīnayutaśatasahasrāṇi triśaraṇakriyāvastuṣu sthāpitāni vinītāni niveśitāni pratiṣṭhāpitāni / yacca mayā tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ saptavarṣāṇyupanimantritaḥ sarvopakaraṇaiḥ sārdhaṃ bhikṣusaṅghena, tena mama daśabhyo digbhyaḥ anyebhyo buddhakṣetrebhyaḥ buddhairbhagavadbhiḥ padmānyanupreṣitāni / yacca mayānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau praṇidhānaṃ kṛtaṃ, tena te buddhā saptaratnamayāni chatrāṇi visarjayanti / yatpunarmayā teṣu padmeṣu sūryavigrahā dṛṣṭā, yacca raśmayo mukhe praviśamānā dṛṣṭāḥ, yaccāsau mahān ātmabhāvo dṛṣṭaḥ, yacca sūryavigrahamālā dṛṣṭā, yacca kukṣau bodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇi padmeṣu paryaṅkaniṣaṇṇāni dhyāyamānāni, imā evaṃrūpāḥ svapnā dṛṣṭāḥ, yacca me śakrabrahmalokapāla dṛṣṭā ājñāpayantīmāni padmāni bhāgaṃ kuru, yacca mayā tāni padmāni bhāgaṃ kṛtvā dattāni / yannvaham imāḥ svapnā buddhāya bhagavata ākhyāsye, kiṃhetukāḥ kiṃpratyayā mayaivaṃrūpāḥ svapnā dṛṣṭā, yannvahaṃ (kpsū 70) tathāgataṃ pṛccheyaṃ" /

atha samudrareṇurbrāhmaṇaḥ tasyā eva rātryā atyayena bhojanaṃ sajjīkṛtvā kālyate eva yena bhagavāṃstenopajagāma, upetya svayameva bhagavato hastaśaucamupanāmayati bhikṣusaṅghasya ca / hastaśaucamupanīya prabhūtena khādanīyena bhojanīyena svahastaṃ saṃtarpayati saṃpravārayati, saṃtarpayitvā saṃpravārayitvā bhikṣusaṅghamanekaparyāyena saṃtarpya saṃpravārya bhagavantaṃ viditvā bhikṣusaṅghaṃ ca dhautahastamapanītapātraṃ nīcamāsanaṃ gṛhītvā bhagavataḥ purato niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya / atha rājāraṇemī tatraivābhyāgataḥ sārdhaṃ putrasahasreṇānekaiśca prāṇisahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛtaḥ, sa yāvad yānasya bhūmistāvad yānena yātvā yānād avatīrya padbhyāmevārāmaṃ prāvikṣat, praviśya ca yena bhagavāṃstenopajagāmopetya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhikṣusaṅghasya ca bhagavataḥ purataḥ niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya / atha samudrareṇurbrāhmaṇo yathādṛṣṭāṃ svapnāṃ bhagavato nivedayati /

bhagavān āha - "yattvaṃ brāhmaṇādrākṣīt mahāntamavabhāsaṃ yenāvabhāsena gaṅgānadīvālikāsameṣu buddhakṣetreṣu (kpsū 71) buddhā bhagavanto dṛṣṭā tava padmāni visarjayanti, teṣu ca padmeṣu sūryavigrahā dṛṣṭā raśmayaḥ pramuñcamānāste ca raśmayastava mukhe praviśanti / yattvayā brāhmaṇa adhatrikāyāṃ varṣaśatāṃ jambudvīpamāhiṇḍatā, tena tvayā gaṇanātikrāntāḥ sattvāstriṣu puṇyakriyāvastuṣu niveśitāḥ pratiṣṭhāpitāśca, gaṇanātikrāntāśca sattvā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitā niveśitāḥ pratiṣṭhāpitāḥ / yacca tvayā sarvasattvārthaṃ mahāyajñasyārambhaḥ kṛtastena tvaṃ brāhmaṇa buddhā bhagavanto vyākariṣyantyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, ye daśasu dikṣu gaṅgānadīvālikāsameṣu lokadhātuṣu tiṣṭhanti dhriyante yāpayanti dharmaṃ ca deśayanti, yaiśca tava padmāni visarjitāni suvarṇapatrāṇi rūpyadaṇḍāni vaiḍūryakarṇikāni asmagarbhakeśarāṇi, teṣu ca sarveṣu padmeṣu sūryavigrahā dṛśyante / idaṃ tasya svapnasya pūrvanimittaṃ / yattvaṃ brāhmaṇādrākṣīt svapne ye daśausu dikṣu gaṅgānadīvālikāsameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantastiṣṭhanti dhriyante yāpayanti dharmaṃ ca deśayanti, tairbuddhairbhagavadbhiḥ saptaratnamayāni chatrāṇi visarjitāni, yāni chatrāṇi copari cākāśe yāvad (kpsū 72) brahmalokaparyantaṃ saṃtiṣṭhanti /

yasyāṃ eva rātrau tvaṃ brāhmaṇānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase tasyāṃ eva rātrau daśasu dikṣu gaṅgānadīvālikāsameṣu lokadhātuṣūdāraḥ kīrtiśabdaśloko 'bhyudgacchate, upari ca yāvad brahmalokaparyantaṃ kṛtvā na śakyante tava mūrdhānaṃ vyavalokayituṃ brahmādibhirdevalokairapi / idaṃ tasya svapnasya pūrvanimittaṃ / yattvaṃ brāhmaṇādrākṣit mahāntamātmabhāvaṃ yāvad brahmalokaṃ yacca sūryamaṇḍalānāṃ mālā śīrasi baddhā, tadye tvayā gaṇanātikrāntāḥ sattvāḥ samādāpitā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, te ca tavābhisaṃbuddhabodherbrāhmaṇa buddhakṣetraparamāṇurajaḥsameṣu lokadhātuṣu deśasu dikṣu sthitā anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyante / sarve ye tvayā bodhau samādāpitā te tavābhīkṣṇaṃ varṇaṃ udāhariṣyanti, "anena tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena vayaṃ prathamamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitā, yenāsmaitarhyanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhā, eṣa cāsmākaṃ kalyāṇamitraṃ" / te buddhā bhagavanto bodhisattvān visarjayiṣyanti tava pūjākarmaṇe, tataste bodhisattvā mahāsattvā vividhairbodhisattvavikurvitaistava (kpsū 73) pūjāṃ kṛtvā, tatra tava sakāśāddharmaṃ śrutvā nānāvidhāḥ samādhirdhāraṇīḥ kṣāntiśca pratilapsyante / te bodhisattvā mahāsattvāḥ svakasvakeṣu buddhakṣetreṣu gatvā tava varṇaṃ uccārayiṣyanti ghoṣamanuśrāvayiṣyanti / idaṃ brāhmaṇa tasya svapnasya pūrvanimittaṃ /

yattvayā brāhmaṇa svapne dṛṣṭā bodhisattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇi tāni tava kukṣau praviśya padmeṣu paryaṅkopaviṣṭā dhyāyanti, abhisaṃbuddhabodhiśca tvaṃ brāhmaṇa bahuprāṇakoṭīnayutaśatasahasrāṇi yānyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayiṣyasi avaivartikāni sthāpayiṣyasyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / te tava parinirvṛtasya brāhmaṇānuttareṇa parinirvāṇena buddhakṣetraparamāṇurajaḥsameṣu kalpeṣu paścāddaśāsu dikṣvanyeṣu buddhakṣetreṣu te buddhā bhagavanto dharmeṇa rājyaṃ kārayantastava varṇaṃ bhāṣiṣyanti / "evam asaṃkhyeyeṣu kalpeṣvatikrānteṣu evaṃnāmā tathāgato abhūd arhan samyaksaṃbuddhaḥ, tena tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena vayamanuttarāyāṃ samyaksaṃboddhau samādāpitā vinītā niveśitāḥ pratiṣṭhāpitā avaivartikāśca sthāpitā, yena vayametarhyanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhāḥ, (kpsū 74) dharmarājyaṃ ca pratilabdhāḥ" / idaṃ brāhmaṇa tasya svapnasya pūrvanimittaṃ / yattvaṃ brāhmaṇa svapne dṛṣṭavān sūkaramukhena yāvacchvamukhena rudhiramrakṣitena gātreṇānekavidhāṃ prāṇino bhakṣayitvā hīna eraṇḍamūle niṣaṇṇāste 'pyanye vividhaiḥ prāṇibhirbhakṣyante yāvadasthiśaṅkalāvaśeṣā utsṛjyante, punarapyāpyāyitakāyā rudhirābhyaktena kāyena yāvacchvamukhena bahuvidhāṃ prāṇino bhakṣayitvā punarhīnasyairaṇḍavṛkṣasya mūle niṣaṇṇā vividhaiśca prāṇibhiḥ khādyante /

te tvayā mohapuruṣāstrividhe puṇyakriyāvastuni samādāpitā prātiṣṭhāpitā dāne yame saṃyame ca, te deveṣu cyavanaduḥkhamabhilaṣanti, manuṣyeṣu jarāvyādhimaraṇāpriyasaṃprayogapriyavinābhāvaduḥkhāṃ preteṣu kṣutpipāsaduḥkhaṃ tiryakṣvanyonyabhakṣaṇaduḥkhaṃ nārakeṣu dāhacchedavadhabandhananānāvidhakāraṇādiduḥkhamabhilaṣanti / trividhe ca puṇyakriyāvastuni pratiṣṭhāpitā deveṣu devarājyamabhilaṣanti manuṣyeṣu caikadvīpaiśvaryamākāṅkṣante / teṣāṃ tatra sarvasattvāḥ paribhogaṃ gacchanti, te 'pi ca sarvasattvānāmāhāraparibhogaṃ (kpsū 75) gacchanti / evaṃ te mohapuruṣāḥ sarve tvayā trividhe puṇyakriyāvastuni pratiṣṭhāpitāstavopāsakā bhaviṣyanti / idaṃ brāhmaṇa tasya svapnasya pūrvanimittaṃ / yattvaṃ brāhmaṇa svapnamadrākṣīt apare manuṣyā mahiṣarathābhirūdhāḥ sumanāmālālāṅkṛtaśirasaḥ apathena dakṣiṇābhimukhaṃ gacchanti, te 'pi tvayā brāhmaṇa kulaputrāḥ triṣu puṇyakriyāvastuṣu pratiṣṭhāpitāḥ kevalamātmadamanārthaṃ ātmaśamanārthaṃ śrāvakayānasaṃprasthitāḥ, teṣāṃ śrāvakayānasaṃprasthitānāṃ brāhmaṇa pudgalānāmidaṃ purvanimittaṃ" //

atha khalu kulaputra brāhmaṇaḥ samudrareṇū rājānamāraṇeminametadavocat - "durlabhaṃ mahārāja manuṣyatvaṃ, durlabhā kṣaṇasaṃpat, durlabhamudumbarapuṣpasadṛśānāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ prādurbhāvo loke, durlabhaḥ kuśaladharme chandaḥ, durlabhaṃ samyakpraṇidhānaṃ / duḥkhotpattibhūtaṃ mahārāja devarājatvaṃ, duḥkhotpattibhūtaṃ mahārāja manuṣyeṣu caikadvīpaiśvaryarājatvaṃ, duḥkhotpattibhūtaṃ dvistriścāturdvīpikarājatvaṃ / ciraṃ mahārāja saṃsāraduḥkhamanubhavitavyaṃ / (kpsū 76) anavasthitā mahārāja vāyuvegacapalā devamanuṣyasaṃpattayo, dakacandropamā bālāḥ pañcabhiḥ kāmaguṇairatṛptā viṣayeṣu mattā devamāṇuṣāṃ śriyamabhilaṣanti / te bālāḥ punaḥ punarnarakeṣu kāraṇāduḥkhamanubhavanti tiryakṣu saṃmohaduḥkhaṃ preteṣu kṣutpipāsāduḥkhaṃ manuṣyeṣu priyaviprayogaduḥkhaṃ deveṣu cyavanaduḥkhaṃ punargarbhavāsaduḥkhaṃ parasparaśīrṣaprapātanaduḥkhaṃ anyonyabhakṣaṇaduḥkhaṃ, evaṃ bhramamāṇā bālā duḥkhamanubhavanti / tatkasmāddhetoḥ?, kalyāṇamitravirahitāḥ samyakpraṇidhānaṃ na kurvanti na vyāyamanti aprāptasya prāptaye 'nadhigatasyādhigamāyāsākṣātkṛtasya sākṣātkriyāyai / evaṃ mūrkhā bālāḥ khidyante bodhicittena yatra sarvaduḥkhakṣayo bhavati, saṃsāreṇa ca na khidyante nodvijanti yatra punaḥ punarduḥkhotpattirbhavati / parīkṣasva mahārāja yathā saṃsāraḥ sarvaduḥkhānāṃ bhājanabhūtaḥ / tasmāttarhi tvaṃ mahārāja kṛtādhikāro bhagavataḥ śāsane 'varopitakuśalamūlastriṣu ratneṣu labdhaprasādaḥ, bhagavato dattadāno (kpsū 77) mahābhogatāyai rakṣitaśīlaḥ svargopapattipratilābhāya śruto bhagavato 'ntikāddharmaṃ prajñāmahādharmapratilābhāya te saṃpatsyante / yaṣṭayajñastvaṃ mahārāja utpādāyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittaṃ" / āha, "alaṃ brāhmaṇa, nāhaṃ brāhmaṇānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhilaṣāmi saṃsārābhirataḥ, yanmahābrāhmaṇa mayā dānaṃ dattaṃ śīlaṃ rakṣitaṃ dharmaḥ śrutaḥ / durlabhā hi brāhmaṇānuttarā samyaksaṃbodhiḥ" /

dvirapi samudrareṇurbrāhmaṇo rājānamāha - "śuddho mahārāja bodhimārgaḥ / āśayena praṇidhānaṃ kartavyaṃ / paripūryābhiprasannaḥ sa mārgo 'dhyāśayena viśuddhaḥ / ṛjuḥ sa mārgaḥ aśaṭhaḥ / śuddhaḥ sa mārgaḥ kleśapravāhakatvāt / vipulo 'sau mārgaḥ anāvarṇatvāt / samavasaraṇaḥ sa mārgaḥ cintanāya / nirbhayaḥ sa mārgaḥ sarvapāpākaraṇatayā / sumṛduḥ sa mārgaḥ dānapāramitayā / śītalaḥ sa mārgaḥ śīlapāramitayā / nirāśrayaḥ sa mārgaḥ kṣāntipāramitayā / adhiṣṭhānāśrayaḥ sa mārgaḥ vīryapāramitayā / anāvilaḥ sa mārgaḥ dhyānapāramitayā / suviditaḥ sa mārgaḥ (kpsū 78) prajñāpāramitayā / suprasannaḥ sa mārgo mahāmaitryā / svabhāvajñānānugataḥ sa mārgaḥ mahākaruṇayā / sadānanditaḥ sa mārgaḥ mahāmuditayā / akliṣṭaḥ sa mārgaḥ upekṣayā / apagatakaṇṭakaḥ sa mārgaḥ kāmavyāpādavihiṃsāvitarkaiḥ / kṣemaṃgamanaḥ sa mārgo 'pratihatacittatayā / dhūrtavirahitaḥ sa mārgaḥ rūpaśabdagandharasasparśaviditatvāt / nihatamārapratyarthikaḥ sa mārgaḥ dhātvāyatanasuvimṛṣṭatvāt / suprabodhaḥ sa mārgaḥ avidyāndhakāranirāvaraṇatvāt / dṛḍhavīryasattvacittagamanaḥ sa mārgaḥ apagataśrāvakapratyekabuddhamanasikāratvāt / utsoḍhaḥ sa mārgaḥ sarvatathāgatādhiṣṭhitatvāt / mahāratnaniṣpādakaḥ sa mārgaḥ sarvajñatāratnānukūlatvāt / sadāprakāśitaḥ sa mārgaḥ asaṅgajñānasya bhagavataḥ / kuśalamūladeśakānucīrṇaḥ sa mārgaḥ sarvatathāgatānugṛhītatvāt / duṣṭakleśānukūlavigataḥ sa mārgaḥ anunayapratighaprahīṇatvāt / nihatarajaḥ sa mārgaḥ vyāpādakhilakrodhāpagatatvāt / (kpsū 79) sugatigamanīyaḥ sa mārgaḥ sarvākuśalavirahitatvāt /

kṣemaṃgamo mahārāja saṃbodhimārgaḥ nirvāṇaparyavasānaḥ / utpādaya mahārāja bodhicittaṃ" / rājā prāha - "ayaṃ brāhmaṇa tathāgataḥ aśītivarṣasāhasrikāyāṃ prajāyāṃ loka utpanno, na śakyaṃ tathāgatena sarve 'pāyaḥ śamayituṃ / ye sattvā avaruptakuśalamūlaste sattvāḥ phale sthitāḥ, kecit samādhidhāraṇīkṣāntiṣu niṣpannāḥ, utkṛṣṭakuśalamūlāstu ye sattvāste bodhau avaivartyāḥ saṃvṛttāḥ, kecidavaruptakuśalamūlāḥ devamanuṣyaśriyamanubhavanti / svakasvakaiḥ sattvāḥ kuśalākuśalaiḥ karmabhirbhramanti / katame sattvā bhagavatā vinītāḥ sadekasattvasyāpi duḥkhaṃ na praśāntaṃ, kṣetrabhūtaḥ kevalaṃ bhagavata āśrayaḥ, nānavaruptakuśalamūlānāṃ sattvānāṃ duḥkhamocanaṃ karoti / utpādayāmyahaṃ bodhicittaṃ / bodhisattvacaryāṃ caraṃstenāhaṃ mahājñānasamucchrayeṇa acintyenodāreṇa dharmamukhapraveśena sattvān vinayeyaṃ buddhakāryaṃ ca kuryāṃ / na kevalamasmiṃ kliṣṭe buddhakṣetre bodhāya cittaṃ (kpsū 80) pariṇāmayeyaṃ / yadyahaṃ tādṛśaṃ buddhakṣetraṃ labheyamutpādayeyamahaṃ bodhicittaṃ, tadāhaṃ bodhisattvacaryāṃ cariṣyāmi yadāhamanuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ ca spṛśeyaṃ, sarvaṃ ca tatra buddhakṣetre sattvānāṃ duḥkhaṃ praśamayeyaṃ" /

atha khalu kulaputra ratnagarbhastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastādṛśamṛddhyabhisaṃskāramabhisaṃskṛtavān tadādarśavyūhaṃ nāma samādhiṃ samāpannaḥ / tathā samāhitena bhagavatā ādarśavyūhe samādhau tathārūpāvabhāsaḥ prādurbhūtaḥ, yenāvabhāsena daśasu dikṣvekaikasyāṃ diśi sahasrabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamā lokadhātavaḥ sarvaguṇavyūhā dṛṣyante; keṣucid buddhā bhagavantaḥ parinirvṛtāḥ, keṣucit parinirvāṇāya saṃsthitāḥ; yatra ca bodhisattvā mahāsattvā bodhivṛkṣamūle niṣaṇṇā māraṃ parājayanti, yatra cācirābhisaṃbuddhā dharmacakraṃ pravartayanti, yatra cācirapravṛttadharmacakraṃ dharmaṃ deśayanti, yatra ca buddhānāṃ bodhisattvānāṃ sphuṭāṃ buddhakṣetrāṃ, yatra śrāvakapratyekabuddhānāmutpādo nāsti, yatra ca śrāvakapratyekabuddhā utpadyante, yatra ca śūnyaṃ buddhakṣetraṃ buddhebhyo bodhisattvebhyaḥ (kpsū 81) śrāvakapratyekabuddhebhyaḥ; kvacit kliṣṭaṃ buddhakṣetraṃ pañcakaṣāyaṃ, kvacit pariśuddhamapagatapañcakaṣāyaṃ, kvacidutkṛṣṭāḥ sattvāḥ, kvaciddhīnāḥ, kvaciddīrghāyuṣkāḥ, kvacidalpāyuṣkāḥ; kānicidbuddhakṣetrānyagninā saṃvartante, kānicidudakena, kānicidvāyunā; kvacidvivartante, kvacidvivṛttāstiṣṭhanti; te sarva udāreṇāvabhāsena sphuṭāḥ saṃdṛśyante / sarvāvatī sā parṣattāṃ dṛṣṭvā buddhakṣetre guṇavyūhān, samudrareṇurbrāhmaṇaḥ punā rājānametadavocat - "paśya mahārājaitān buddhakṣetraguṇavyūhān, utpādaya mahārājanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittaṃ, gṛhāṇa mahārāja buddhakṣetraṃ yādṛśamākāṅkṣasi" /

athāraṇemī rājā yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat - "kena bhagavan karmaṇā bodhisattvo mahāsattvaḥ pariśuddhaṃ buddhakṣetraṃ parigṛhṇāti, kena karmaṇāpariśuddhaṃ; utkṛṣṭāḥ sattvāḥ kena karmaṇā, yāvaddīrghāyuṣkāḥ sattvā vistaraḥ" / bhagavān āha - "praṇidhānavaśena mahārāja bodhisattvo mahāsattvaḥ pariśuddhaṃ buddhakṣetraṃ parigṛhṇāti apagatapañcakaṣāyaṃ, praṇidhānenāpariśuddhaṃ" / rājā prāha - "ahaṃ bhadanta (kpsū 82) bhagavan nagaraṃ praviśyaikāgre niṣadya praṇidhānaṃ cintayiṣyāmi, tathārūpaṃ me buddhakṣetramapagatapañcakaṣāyaṃ rocate tatremā subhavacaryā pariṇāmayiṣyāmi" / bhagavān āha - "yasyedānīṃ mahārāja kālaṃ manyase" / atha khalu kulaputra rājāraṇemī bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhikṣusaṅghaṃ ca triṣkṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya bhagavato 'ntikāt prakāntaḥ / nagaraṃ praviśya svake gṛha ekāgraḥ pratisaṃlīno niṣaṇṇaḥ, buddhakṣetrapraṇidhānaṃ vyūhaṃ cintayati /

atha khalu samudrareṇurbrāhmaṇaḥ jyeṣṭhaṃ rājaputramanimiṣamāmantrayati / "utpādaya tvamanimiṣānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittaṃ / yacca tvayā tribhiḥ puṇyakriyāvastubhiḥ śubhaṃ caratā puṇyamārjitaṃ tatsarvamanuttarayāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayā" / sa prāha - "ahamapyupādhyāya svagṛhaṃ gatvaikākī rahogato niṣadya buddhakṣetraguṇavyūhāṃścintayiṣyāmi / yadi bodhāya cittamutpatsyate, punarāgamya bhagavataḥ sakāśaṃ bodhicittaṃ pariṇāmayiṣyāmi" / ataḥ so 'pi rājaputro bhagavataḥ pādau śirasābhivandya bhikṣusaṅghasya ca triṣkṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtvā bhagavato 'ntikāt prakāntaḥ, (kpsū 83) svakaṃ niveśanaṃ gatvā ekākī rahogato niṣadya buddhakṣetraguṇavyūhaṃ cintayati / atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇo 'grapurohito dvitīyaṃ rājaputraṃ nimantrayitvovāca, "utpādaya tvaṃ kumāra bodhicittaṃ", vistareṇa peyālaṃ yāvat, sarvarājaputrasahasraṃ bodhau samādāpayati, caturaśītiḥ koṭṭarājasahasrāṇi, anyāni ca navatiḥ koṭyaḥ sattvānāṃ bodhau samādāpayati / te 'pi sarva evamāhuḥ, "vayamapi svasvagṛhaṃ gatvaikākino niṣadya buddhakṣetraguṇavyūhaṃ cintayiṣyāmaḥ" / evamuktvā sarva eva svagṛhāṇi gatvaikākino niṣaṇṇāḥ saptavarṣāṇi buddhakṣetraguṇavyūhapraṇidhānāni cintayanti //

atha khalu kulaputra samudrareṇorbrāhmaṇasyaivaṃ apareṇa samayena cetasaḥ parivitarka udāpādi / "mayā khalvanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau bahuprāṇakoṭīnayutaśatasahasrāṇi samādāpitāni / ayaṃ ca mayā buddho bhagavān saptavarṣāṇi sarvopakarṇairupanimantritaḥ sārdhamaparimitena bhikṣusaṅghena / yadi ca mamānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau āśā paripūryate tathā cāyaṃ praṇidhānaṃ saṃpadyate yad ahaṃ devāsuragandharvayakṣarākṣasakumbhāṇḍān asmin mahāyajñe samādāpayāmi" /

atha kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇaḥ purohito vaiśravaṇamākāṅkṣate darśanāya / atha khalu vaiśravaṇo mahārājānekairyakṣaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto yena samudrareṇurbrāhmaṇastenopajagāmopetya samudrareṇorbrāhmaṇasyāgrataḥ sthitvaitadavocat - "kiṃ brāhmaṇa matto hyākāṅkṣase?" brāhmaṇaḥ prāha - "ko bhavān?" vaiśrāvaṇaḥ prāha - "śrutaṃ tvayā brāhmaṇāsti vaiśravaṇo nāma yakṣādhipatiḥ / so ahaṃ; brāhmaṇa kim ājñāpayasi kiṃ karavāṇi?" / brāhmaṇaḥ prāha / "śṛṇu yakṣādhipate 'haṃ bhagavatpūjāṃ kariṣye, tvamatrautsukyamāpadyasva" / sa prāha - "tathāstu yathā tvaṃ brāhmaṇākāṅkṣase" / "tena hi tvaṃ mahārāja yākṣān asmākaṃ vacanenānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpaya / evaṃ ca punaḥ samādāpaya, sacedyūyaṃ yakṣā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhāvarthikā gacchata, yūyaṃ pārāt samudrasya gośīrṣaṃ uragasāracandanamānayantu, apare bhagavato 'rthe gandhamapare vividhāṃ puṣpān, yenāhaṃ divasedivase bhagavataḥ pūjāṃ kariṣyāmi" / "evamastu brāhmaṇa", vaiśravaṇo mahārājā tasya brāhmaṇasya pratiśrutya tatraivāntarhitaḥ bherīmāhatya yakṣarākṣasāṃ sannipātyaitadavocat (kpsū 85) - "yat khalu mārṣā jānīyuḥ, ayaṃ jambudvīpe samudrareṇurnāma brāhmaṇo rājño 'raṇemino 'grapurohitaḥ, taṃ ratnagarbhaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ sārdhaṃ bhikṣusaṅghena saptavarṣāṇi sarvopakaraṇairupasthāsyati / tadyuṣmābhistat kuśalamanumoditavyaṃ, tena ca yūyaṃ kuśalamūlenānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpādayatā" / tena khalu punaḥ samayena bahuyakṣarākṣasakoṭīnayutaśatasahasrāṇi añjaliṃ kṛtvocuḥ /

"yaḥ samudrareṇorbrāhmaṇasya puṇyābhisyandaḥ kuśalābhiṣyando ratnagarbhaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ saptavarṣāṇi sarvopakaraṇairupatiṣṭhati sārdhamaparimitena bhikṣusaṅghena, tatsarvaṃ vayaṃ puṇyaskandhamanumodāmastena ca kuśalamūlenānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhyemahi" / vaiśravaṇo mahārājaḥ prāha - "śṛṇvantu bhavantaḥ, yaḥ kaścid yuṣmākaṃ kuśalamūlenārthikaḥ puṇyārthī sa saptavarṣān pārāt samudrasya gośīrṣoragasāracandanamānayatu, yena samudrareṇurbrāhmaṇo bhagavato bhikṣusaṅghasya cāhāraṃ sajjīkuryāt" / tato dvānavatiyakṣasahasrāṇi ekakaṇṭhenodāhṛtavantaḥ / "vayaṃ mārṣā imān saptavarṣān gośīrṣamuragasāracandanamānayiṣyāmo, (kpsū 86) yena samudrareṇurbrāhmaṇo bhagavato 'rthāyāhāraṃ sajjīkariṣyati bhikṣusaṅghasya ca" / ṣaṭcatvāriṃśadyakṣasahasrāṇi kathayanti / "vayaṃ gandhamānayiṣyāmaḥ" / dvāpañcāśadyakṣasahasrāṇi kathayanti / "vayaṃ vicitrān puṣpān ānayiṣyāmaḥ" / viṃśadyakṣasahasrāṇi kathayanti / "vayaṃ vividharasāyanānāmojāṃ gṛhnīmo bhagavato 'rthāya bhikṣusaṅghasya ca, yadannapānasajjīkṛtaṃ bhaviṣyati tatraujāṃ prakṣepsyāmaḥ" / saptatiryakṣasahasrāṇi kathayanti / "vayaṃ mārṣā bhagavato 'rthāyāhāraṃ sajjīkariṣyāmo bhikṣusaṅghasya ca" /

atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇo viruḍhakasya mahārājasyākāṅkṣati darśanaṃ / tato virūḍhako mahārājā yena samudrareṇurbrāhmaṇastenopajagāmopetya yāvad anekakumbhāṇḍakoṭīnayutaśatasahasrāṇi anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpādayanti / evaṃ virūpākṣo dhṛtarāṣṭro bahunāgagandharvakoṭīnayutaśatasahasrāṇyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpādayanti / atha khalu dvitīyikāyāścāturdvīpikāyā lokapālā buddhānubhāvenāgatāḥ samudrareṇorbrāhmaṇasya sakāśat, tān api brāhmaṇaḥ samādāpayati / te 'pi gatvā svakaṃ svakaṃ parṣadamanuttarāyāṃ (kpsū 87) samyaksaṃbodhau samādāpayanti, yāvat trisāhasramahāsāhasrāt koṭīśataṃ vaiśravaṇānām saparṣatkānāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayanti, koṭīśataṃ vīrūḍhakānām koṭiśataṃ virūpākṣāṇāṃ koṭiśataṃ dhṛtarāṣṭrāṇāṃ sapārṣadyānāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayanti /

atha khalu kulaputra samudrareṇorbrāhmaṇasyaitad abhavat / "yadyahamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhyeyaṃ āśā ca samṛdhyeta yadi ca me praṇidhiḥ samṛdhyeta, virūḍhakānāṃ tadahaṃ kārayeyaṃ kāraṃ, asmin mahāyajñe tat sattvānāṃ saṃvibhajeyaṃ, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayeyaṃ / sacedahamanena puṇyenānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhyeyañchakro mamādya devānāmindro darśanāyopasaṃkrāmatu, suyamo devaputraḥ saṃtuṣito devaputraḥ sunirmito devaputraḥ paranirmitavaśavartī ca devaputraḥ darśanāyopasaṃkrāmatu" / sahacittotpādādeva kulaputra samudrareṇorbrāhmaṇasya śakro devānāmindro darśanāyopasaṃkrāntaḥ, suyāmaśca (kpsū 88) devaputraḥ saṃtuṣitaśca devaputraḥ sunirmitaśca devaputraḥ paranirmitavaśavartī ca devaputraḥ taṃ brāhmaṇaṃ darśanāyopasaṃkrāntaḥ / tāṃ samudrareṇurbrāhmaṇaḥ pṛcchati / "ke bhadantaḥ?" pañcadevarājānaḥ svakasvakā nāmagotrāṇyanuśrāvayanti / evaṃ cāhuḥ / "kiṃ bhoḥ brāhmaṇāsmākamājñāpayasi? / kānyasmābhirasmin mahāyajñe upakaraṇānyupasthāpayitavyāni?" brāhmaṇaḥ prāha / "yāni yuṣmākaṃ devaloke sarvaviśiṣṭāni ratnamayāni kūṭāgārāṇi ratnavṛkṣā vā kalpavṛkṣā vā gandhavṛkṣā vā puṣpavṛkṣā vā phalavṛkṣā divyāni cīvarāṇi divyāsanāni divyāni prajñapanāni divyāni ratnabhājanāni divyānyalaṅkāracchatradhvajapatākābharaṇāni divyāni ca vādyāni tairvastubhiḥ sarvajambūdvīpamalaṅkuruta bhagavato 'rthāya bhikṣusaṅghasya ca" /

"evam astu mārṣāste" pañcadevarājāno brāhmaṇasya pratiśrutya brāhmaṇasyāntikāt prākāntā devalokaṃ gatā gatvā veṭakaṃ devaputramāveṭukaṃ devaputraṃ rohiṇaṃ devaputraṃ korabhanandaṃ devaputramāmantrayitvaivamāhuḥ / " gacchata yūyaṃ mārṣā jambūdvīpamavatīrya jambūvanaṃ udyānamevaṃvidhenālaṅkāraviśeṣenaivaṃvidhairāsanaiḥ saṃstatairalaṅkuruta yathaivāyaṃ (kpsū 89) devaloko 'laṅkṛtaḥ / evaṃvidhameva bhagavato 'rthāya ratnamayaṃ kūṭāgāraṃ kārayata yādṛśo 'yaṃ ratnaniryūhaḥ kūṭāgāra īdṛśaṃ mārṣā kūṭāgāraṃ kārayata" / te pañcadevaputrā devarājñaḥ pratiśrutya jambūdvīpamavatīrya ekarātryā sarvaṃ jambūvanamudyānamevaṃrūpeṇālaṅkāreṇa ratnavṛkṣairyāvaddhvajairalaṅkṛtaṃ / evaṃrūpaḥ kūṭāgāro bhagavato 'rthāya kṛtastadyathā śakrasya devānāmindrasya ratnaniryūhaḥ kūṭāgāraḥ sarvākārapariniṣṭhitaṃ kṛtsnaṃ ca jambūvanaṃ divyenālaṅkāreṇālaṅkṛtya devarājānāṃ saṃkramyārocayanti / "yat khalu mārṣā jānīyuryathaivāyaṃ devalokaḥ svabhyalaṅkṛtaḥ tathaiva jambūvanodyānaṃ divyairalaṅkāraviśeṣaiḥ svalaṅkṛtaṃ sarvākārapariniṣṭhitaṃ, evaṃrūpaśca sarvaratnamayaḥ kūṭāgāro bhagavato 'rthāya kṛtaḥ tadyathā śakrasya devānāmindrasya ratnaniryūhaḥ kūṭāgāraḥ / na hi mārṣā devalokasya jambudvīpe ca jambūvanasyodyānasya kiṃcidapyasti nānākaraṇaṃ" / atha te pañcadevarājānaḥ śakrasuyāmasaṃtuṣitāḥ sunirmitaparanirmitavaśavartī jambūdvīpamavatīrya samudrareṇuṃ brāhmaṇamupasaṃkramyaivamāhuḥ / "alaṅkṛtaṃ brāhmaṇa bhagavato 'rthāya bhikṣusaṅghasya (kpsū 90) ca jambūvanaṃ / kimasmābhirbhūyaḥ karaṇīyaṃ?" /

evamukte samudrareṇurbrāhmaṇaḥ pañcadevaputānetadavocat - "yūyaṃ khalu pañcadevarājānaḥ pṛthagdevanikāye rājyaṃ kārayata tatra yuṣmākaṃ vaśo vartate, gacchata rājānaḥ svakasvakāṃ devaparṣadāṃ, sannipātayata jambūdvīpe, bhagavantaṃ darśanāyopasaṃkrāmata vandanāya paryupāsanāya bhiksusaṅghaṃ ca, bhagavataścāntikāddharmaṃ śṛṇvata" / atha te pañcadevarājānaḥ svakasvakeṣu sthānāntareṣu gatvā śakro devānāmindro devāṃstrayastriṃśān sannipātyaivamāhuḥ - "yut khalu mārṣā jānīyurjambudvīpe 'raṇemino rājñaḥ samudrareṇurnāma brāhmaṇaḥ agrapurohitaḥ, sa ratnagarbhaṃ tathāgataṃ saptavarṣāṇi sarvopakaraṇairupanimantrya pratimānayati sārdhamaparimitena bhikṣusaṅghena / asmābhiśca bhagavato 'rthāya bhikṣusaṅghasya ca sarva ārāmo 'laṅkṛtaḥ, tadyūyaṃ kuśalamūlamanumodyānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpādayata samudrareṇorbrāhmaṇasya samādāpanayā" / tena khalu punaḥ samayena bahavastrayastriṃśaddevakoṭīnayutaśatasahasrā añjaliṃ pragṛhya vācamudīrayanti / "anumodāmo mārṣā evaṃ puṇyaskandhaṃ tayā cānumodanayā (kpsū 91) yatpuṇyamasmākaṃ syāttatsarvaṃ anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayāmaḥ" / suyāmo devaputro yāmān devān sannipātya vistareṇa peyālaṃ tuṣitanirmāṇaratidevaputraḥ paranirmito devaputraḥ paranirmitavaśavartino devān sannipātya yāvad bahūni devaputrakoṭīnayutaśatasahasrāṇyañjaliṃ pragṛhya vācaṃ bhāṣante sma / "anumodāmo vayaṃ mārṣā yat kuśalamūlaṃ tasmācca kuśalamūlatyatpuṇyaṃ tatsarvamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayāmaḥ /

tena hi mārṣā gacchāmo jambudvīpamavatarāmaḥ bhagavato darśanāya vandanāya paryupāsanāya dharmaśravaṇāya ca bhikṣusaṅghaṃ ca" / te pañcadevarājāno rātrāvekaiko devarājñaḥ strīpuruṣadārakadārikābhirbahuprāṇakoṭīnayutaśatasahasraiḥ sārdhaṃ jambudvīpamavatīrya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya bhikṣusaṅghaṃ ca bhagavato 'ntikād dharmaṃ śṛṇvanti / devā gaganatalasthā bhagavantaṃ divyaiḥ kusumotpalapadmakumudapuṇḍarīkasumanāvārṣikātimuktakacampakamāndāravamahāmāndāravapuṣpavṛṣṭyāvakiranti, divyāni ca vādyāni pravādayanti /

punaraparaṃ kulaputra samudrareṇorbrāhmaṇasya evaṃ cetasi cetaḥparivitarka udapādi / "yadi mamānuttarāyāṃ (kpsū 92) samyaksaṃbodhau āśā paripūryate, tadayaṃ mama praṇidhiḥ saṃpadyate yadidamasurāṃ bodhau samādāpayeyaṃ" / sahacittotpādena kulaputra pañcāsurendro yenāsau brāhmaṇastenopasaṃkrāntā, upasaṃkramya yāvadbahvasurakoṭīnayutaśatasahasrāṇi brāhmaṇasya vacanena sastrīpuruṣadārakadārikā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpādayanti, bhagavataśca sakāśamupagamya dharmaṃ śṛṇvanti, vistareṇa peyālaṃ / evaṃ sa brāhmaṇo māramākāṅkṣate / tena khalu punaḥ samayena pūrṇo nāma māra āgatya yāvadanekairmārakoṭīnayutaśatasahasrairmārakāyikairdevaputrasiḥ sastrīpuruṣadārakadārikairanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditāni yāvadupasaṃkrāntā dharmaśravaṇāya /

atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇaḥ ketapuriṃ nāma mahābrahmāṇamākāṅkṣate upasaṃkramaṇāya / yāvadbrāhmaṇasya sakāśāt pratiśrutya brahmalokāt, yāvad bahuprāṇikoṭīniyutaśatasahasrāṇi anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpādayanti, tataścāvataranti bhagavantaṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya bhikṣusaṅghasya ca, bhagavataścāntikāddharmāśravaṇāya / (kpsū 93) atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇo dvitīyāyāṃ cāturdvīpikāyāṃ śakramākāṅkṣate suyāmaṃ saṃtuṣitaṃ sunirmitaṃ paranirmitavaśavartinaṃ ca devaputramākāṅkṣate darśanāya / te 'pi pañcadevarājāno bhagavato 'nubhāvena brāhmaṇasya sakāśamupasaṃkrāntastān brāhmaṇaḥ samanuśiṣṭavān / te 'pi svakāni bhavanāni gatvā svakāṃ parṣadaṃ brāhmaṇahastena samādāpayanti / evaṃ bahubhistrayastriṃśaddevaniyutaśatasahasrairanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditāni sastrīpuruṣadārakadārikaiste ca sahaśakreṇemāṃ cāturdvīpikāmāgatā bhagavantaṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya bhikṣusaṅghaṃ ca, bhagavataścāntikāddharmaṃ śrotuṃ / evaṃ suyāmaḥ saṃtuṣitaḥ sunirmitaḥ paranirmitavaśavartī devaputraḥ yāvat paranirmitavaśavartikān devān bodhāya samādāpayitvā bahubhiḥ paranirmitavaśavartidevakoṭīniyutaśatasahasraiḥ sastrīpuruṣadārakadārikairanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau kṛtacittotpādaiścāturdvīpikāmāgatā bhagavantaṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya bhikṣusaṅghaṃ ca, bhagavataścāntikāddharmaṃ śrotuṃ /

evaṃ dvitīyāyāṃ cāturdvīpikāyāṃ asurendrā mārā brahmāṇaḥ, (kpsū 94) evaṃ tṛtīyāyāṃ cāturdvīpikāyāṃ caturthyāṃ pañcamyāṃ śakrasuyāmasaṃtuṣitanirmāṇaparanirmitāsurendra mārā brahmāṇaḥ buddhānubhāvenemāṃ cāturdvīpikāṃ āgatāḥ sapariṣaṭkā yāvan te dharmaśravaṇāya / evaṃ yāvattrisāhasramahāsāhasrādbuddhakṣetrāt koṭīśataṃ śakrāṇāṃ koṭiśataṃ suyāmānāṃ koṭīśataṃ saṃtuṣitānāṃ koṭīśataṃ nirmāṇaratīnāṃ koṭīśataṃ paranirmitavaśavartīnāṃ devaputrāṇāṃ, koṭīśatamasurendrāṇāṃ koṭīśataṃ mārāṇāṃ koṭīśataṃ mahābrahmaṇāṃ ekaiko mahābrahmānekaiḥ koṭīniyutaśatasahasrairbrahmakāyikānāṃ devānāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau kṛtacittotpādānāṃ parivṛtaḥ puraskṛto bhagavadanubhāvenemāṃ cāturdvīpikāmāgato bhagavato darśanāyopasaṃkramaṇāya vandanāya paryupāsanāya bhikṣusaṅghaṃ ca bhagavataścāntikāddharmaṃ śrotuṃ / tadā ca trisāhasramahāsāhasrayāṃ lokadhātau nāsti sa kāścit pṛthivīpradeśo yo na sphuṭo 'bhūt //

atha khalu kulaputra samudrareṇorbrāhmaṇasyaitadabhavat / "yadi mamānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhāvāśāparipūrirbhavati tadyathaivaṃ koṭīśataṃ vaiśravaṇānāṃ yāvat koṭīśataṃ mahābrahmaṇāṃ māmanuvartanti tathaivaṃ (kpsū 95) me bhagavān anuvartate / yadevaṃrūpaṃ mahāprātihāryaṃ kuryāt yāvattrisāhasramahāsāhasre lokadhātau manuṣyāḥ tiryāñco yāmalokikā nairayikāsteṣāṃ sarveṣāṃ duḥkhāvedanā praśāmyeta sukhāvedanotpadyeta, teṣāṃ caikaikakasyāgrato buddhanirmitaṃ tiṣṭhet yastāṃ sattvān anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayet" / atha khalu kulaputra ratnagarbhastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ samudrareṇorbrāhmaṇasya cetasā cittamājñāya tasyāṃ velāyāṃ pratāpaṃ nāma samādhiṃ samāpannaḥ / yathā samāhitena cittena bhagavān pratāpe samādhau bhagavataḥ kāyādaikaikasmād romakūpād gaṇanāsamatikrāntā raśmaya udgatāstaiśca raśmibhirayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ sphuṭo 'bhut / sa tatra kecid raśmayo narakaṃ gatvā śītanarakopapannānāṃ sattvānāmuṣṇā vāyavo vānti, ye uṣṇanarakopapannāḥ sattvāsteṣāṃ śītalā vāyavo vānti yena teṣāṃ nairayikānāṃ sattvānāṃ sarvaṃ kṣuttarṣaśramaduḥkhaṃ praśāmyati sukhāvedanotpadyate / ekaikasya ca nairayikasya nirmito buddhavigraho 'gratastiṣṭhati dvātriṃśadbhirmahāpuruṣalakṣaṇairalaṅkṛtagātraḥ aśītibhiranuvyañjanaiḥ samalaṅkṛtaśarīraḥ / atha teṣāṃ nairayikānāṃ sukhasamarpitānāmetadabhūt / (kpsū 96) "kiṃ pratyayamasmākaṃ duḥkhapraśāntaṃ sukhaṃ ca prādurbhūtaṃ?" / te taṃ bhagavantaṃ paśyanti dvātriṃśadbhirmahāpuruṣalakṣaṇairalaṅkṛtaṃ aśītyanuvyañjanavirājitagātraṃ /

te taṃ dṛṣṭvaivamāhuḥ / "asya mahākāruṇikasya mahātmano 'nubhāvena vayamevaṃ sukhinaḥ saṃvṛttāḥ" / te prītisaumanasyajātaḥ prasannamanaso bhagavantaṃ prekṣante / teṣāṃ bhagavānāha - "sādhu yūyaṃ sattvā namo buddhāyeti vācaṃ bhāṣatāṃ, anuttarāyāṃ ca samyaksaṃbodhau cittamutpādayata / evaṃ yuṣmākaṃ duḥkhāvedanā na bhūya utpadyate, nityaṃ ca sukhāyā vedanāyā lābhino bhaviṣyatha" / ta evaṃ āhuḥ / "namo buddhāyotpādayāmo vayamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittaṃ, taccāsmākaṃ kuśalamūlaṃ karmāvaraṇākṣayāya saṃvartatu" / tataśca kecit cyutvā manuṣyāṇāṃ sabhāgatāyāmupapadyante / ye nairayikāḥ sattvā agninā dahyante teṣāṃ te raśmayaḥ śītalān vāyūn pramuñcanti, te taiḥ spṛṣṭāḥ praśāntakṣuttarṣāścāduḥkhā bhavanti, yāvat kecit tataścyāvitvā manuṣyāṇāṃ sabhāgatāyāṃ upapadyante / evaṃ tiryagyonirvaktavyā evaṃ yāvan manuṣyā vaktavyāḥ / sā ca prabhā pratinivṛtyā bhagavantaṃ triṣkṛtvaḥ (kpsū 97) pradakṣiṇīkṛtvā bhagavata uṣṇīṣe 'ntarhitā, dṛṣṭvā ca gaṇanātikrāntā devamanuṣyā yakṣarākṣasanāgāsurā avaivartikāḥ sthāpitā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, gaṇanātikrāntaśca sattvāḥ samādhikṣāntidhāraṇī pratilabdhavantaḥ / yairjambūdvīpakairmanuṣyaiḥ śrutamañjure nagare rājadhānyāṃ jambūvanodyānaṃ bhagavato 'rthāya bhikṣusaṅghasya ca devairdivyairalaṅkāravibhūṣaṇairalaṅkṛtaṃ / "yannūnaṃ vayaṃ gatvā paśyemaḥ, tatra ca ratnagarbhaṃ tathāgataṃ paśyema bhikṣusaṅghaṃ ca / tatra gatvā bhagavataḥ sakāśād dharmaṃ śṛṇuyāmaḥ" /

tena khalu punaḥ samayena divasedivase 'nekāni devamanuṣyebhyaḥ strīpuruṣadārakadārikākoṭīniyutaśatasahasrāṇi mañjurakaṃ nagaramāgacchanti bhagavato darśanāyopasaṃkramaṇāya paryupāsanāya bhikṣusaṅghaṃ ca, taṃ codyānāṃ didṛkṣavaḥ / tasya codyānasya viṃśaddvārasahasrāṇi saptaratnamayānyabhūvan / ekaikasminnudyānadvāre pañcapañcaśatāni ratnapīṭhānāṃ prajñaptāni, teṣu ca pañcapañcamāṇavakaśatānyupaviṣṭāni, ye te sattvā gatāstamudyānaṃ praviśanti tāṃste māṇavakā buddhasāraṇaṃ gamayanti dharmaśaraṇaṃ gamayanti saṅghaśaraṇaṃ gamayanti, anuttarāyāṃ (kpsū 98) samyaksaṃbodhau samādāpayanti cittaṃ cotpādayanti, āsanasthā ye dūrasthāyinaḥ paścāttamudyānaṃ praviśanti bhagavantaṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya bhikṣusaṅghasya ca darśanāya /

evaṃ samudrareṇumā brāhmaṇenāgrapurohitena tāni saptavarṣāṇi gaṇanātikrāntā devā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitā vinītā niveṣitāḥ pratiṣṭhāpitā, gaṇanātikrāntā nāgāḥ asurā yakṣarākṣasāḥ kumbhāṇḍā gandharvāḥ pretāḥ piśācā nairayikā gaṇanātikrāntāḥ anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitā vinītā niveśitāḥ pratiṣṭhāpitāḥ, yāvat tiryagyonigatā iti / sa teṣāṃ saptānāṃ varṣāṇāmatyayena samudrareṇurbrāhmaṇaścaturaśītiścakrasahasrāṇi sthāpayitvā divyaṃ cakraratnaṃ, caturaśītihastisahasrāṇi saptaratnālaṅkāravibhūṣitāni sthāpayitvā hastiratnaṃ, yāvaccaturaśītirathasahasrāṇi niryātayati / teṣāṃ saptānāṃ varṣāṇāṃ atyayena rājño 'raṇeminaḥ na rāgacchanda utpadyate, na dveṣacchandaḥ na mohacchandaḥ na rājacchandaḥ na dhanacchandaḥ na (kpsū 99) putracchandaḥ na devīcchandaḥ nāhāracchandaḥ na pānacchandaḥ na vastracchandaḥ na gandhacchandaḥ na yānacchandaḥ na nidracchandaḥ nātmacchandaḥ, na paracchandaṃ kṛtavān / saptavarṣāṇi na pārśvaṃ nikṣiptavān / na cāsya rātrisaṃjñā utpannā, na divasasaṃjñā utpannā, na rūpasaṃjñāṃ na śabdasaṃjñāṃ na rasasaṃjñāṃ na gandhasaṃjñāṃ na sparśāsaṃjñāṃ utpāditavān / taiśca saptabhirvarṣaiḥ kāyaśramo notpannaḥ, nityaṃ satatasamitaṃ daśasu dikṣu ekaikasyāṃ diśi sahasraṃ buddhakṣetraṃ paramāṇurajaḥsameṣu lokadhātuṣu buddhakṣetraguṇavyūhāṃ paśyati / na ca sumeruścakṣuṣo 'vabhāsamāgacchati, nānye parvatāḥ na cakravāḍamahācakravāḍāḥ na lokāntarikā na candrādityau na divyāni vimānāni cakṣuṣo 'vabhāsaṃ āgacchanti /

yathā tāṃ buddhakṣetraṃ pariśuddhāṃ paśyati, tathaiva pariśuddhabuddhakṣetraguṇavyūhān paśyan praṇidhānaṃ cintayati / yathāraṇemī rājā īdṛśena sukhaguṇavihāreṇa saptavarṣāṇi viharati, īdṛśān buddhakṣetraguṇavyuhān paśyati, pariśuddhabuddhakṣetraguṇavyūhaṃ praṇidhānaṃ (kpsū 100) cintayanniṣaṇṇaḥ, evamanimiṣo jyeṣṭho rājaputraḥ, nimuḥ, indragaṇaḥ, evaṃ tadrājñaḥ sarvaṃ putrasahastaṃ ca caturaśītikoṭṭarājasahasrāṇi aparāṇi ca dvānavatiprāṇakoṭyaḥ sarvāṇyevameva saptavarṣāṇi ekākino rahogatāḥ pratisaṃlīnāḥ, daśasu dikṣvaikaikasyāṃ diśi sahasrabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān lokadhātūn paśyanti / na ca teṣāṃ saptānāṃ varṣāṇāṃ antareṇa rāgacchanda utpanno na dveṣacchando na mohacchandaḥ, yāvat na teṣāṃ śramasthānamutpannamabhūt / satatasamitaṃ ca daśasu dikṣvaikaikasyāṃ diśi sahasrabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān buddhakṣetraguṇavyūhān paśyanti / na ca teṣāṃ sumeruścakṣuso 'vabhāsamāgacchati, na cānye parvatā yāvanna divyāni vimānāni cakṣuṣo 'vabhāsamāgacchanti / yathaiva te buddhakṣetraguṇavyūhāḥ dṛṣṭāḥ tathaiva pariśuddhabuddhakṣetraguṇavyūhapraṇidhānaṃ cintayanti / sarva evamīdṛśena guṇavihāreṇa saptavarṣān viharanti / kecit pariśuddhabuddhakṣetraguṇavyūhāṃ cintayanti, kecid apariśuddhabuddhakṣetraguṇavyūhaṃ cintayanti //

atha khalu samudrareṇurbrāhmaṇastāni saptavarṣāṇi nirgatāni niṣṭhitāni viditvā saptaratnaṃ niryātayati / (kpsū 101) yena ratnagarbhastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ tenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat - "mayā bhadanta bhagavan rājāraṇemī anutarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitaḥ, sa gṛhaṃ gatvaikākī rahogataḥ pratisaṃlīno niṣaṇṇaḥ, na cātra kasyacin manuṣyasya praveśo dīyate / evaṃ tatsahasraṃ rājaputrāṇāṃ anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitaṃ / evameva pratiprati svagṛhāṇi gatvā ekākinaḥ pratisaṃlayananiṣaṇṇaṃ, na cātra kasyacit praveśo dīyate / evaṃ yāvaccaturaśītiḥ koṭṭarājasahasrāṇi evamapare dvānavatiḥ prāṇakoṭyo 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitāḥ niveśitāḥ pratiṣṭhāpitāḥ, sarve svakasvakāni gṛhāṇi gatvā hyekākino rahasi gatā niṣadya pratisaṃlīnā, na cātra kasyacit praveśo dīyate / bhagavāṃścaināṃ samanvāharatu yāvad rājāraṇemī tasmāt pratisaṃlayanād vyutthāyehāgacchet; te 'pi sarva ihagaccheyuḥ ye mayā sarve bodhau samādāpitāḥ acalāṃ ca buddhimanugṛhṇeyuranuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, bhagavataścāntikādvyākaraṇaṃ prāpnuyurgotraṃ ca nāma ca buddhakṣetraṃ ca pratigṛhṇīyuḥ" /

atha khalu kulaputra ratnagarbhastathāgato 'rhan (kpsū 102) samyaksaṃbuddho nirhārapatiṃ nāma samādhiṃ samāpannaḥ / yathā samāpannasya mukhānnīlapītalohitāvadātamañjiṣṭhāsphaṭikavarṇā arciṣo niścaranti / yāṃ niśṛtya teṣāṃ pratisaṃlīnānāṃ viharatāmagrato brahmanirmitaḥ sthita evamāha / "uttiṣṭhata mārṣā bhagavantaṃ darśanāyopasaṃkramata vandanāya paryupāsanāya bhikṣusaṅghaṃ ca, parisamāptā mārṣā samudrareṇorbrāhmaṇasya saptavārṣiko yajñaḥ / bhagavān punaranyena caryāṃ prakramiṣyati" / tataste sarve raśmibhiḥ saṃcoditāḥ, utthāya rājānamaraṇeminaṃ codayanti / sa taiḥ saṃcodito vyutthitaḥ prasthitaśca, prasthitasya ca tasya rājño devatā gaganatale bherīmṛdaṃgapaṭahādīn vādyāni pravādayanti /

atha khalu rājāraṇemī rathābhirūḍhaḥ tena putrasahasreṇa caturaśītibhiśca koṭṭarājasahasrairdvānavatibhiśca prāṇakoṭibhiḥ parivṛto nagarānniryāti bhagavato 'ntikaṃ bhagavantaṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya / sa yāvad yānasya bhūmistāvadyānena yātvā yānād avatarati, yānād avatīrya padbhyāmeva jambūvanaṃ praviveśa, (kpsū 103) praviśya ca yena bhagavāṃstenopajagāma, upetya bhagavataḥ pādau śīrasābhivandya bhikṣusaṅghasya caikānte nyaṣīdat sārdham anekaiḥ prāṇakoṭibhiḥ / atha samudrareṇurbrāhmaṇo rājānamaraṇeminaṃ prāha - "anumodatu mahārājemaṃ yacca tvayā māstrayaṃ bhagavataḥ upasthānaṃ kṛtaṃ sarvopakaraṇaiḥ aparimitasya bhikṣusaṅghasya ca nānāvicitrāṇi ca ratnāni niryātitāni caturaśītiśca nagarasahasrāṇi, tadevānumodanāsahagataṃ puṇyaskandhaṃ yacca parityāgasahagataṃ puṇyaskandhaṃ sarvaṃ pariṇāmayānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau" / evaṃ tad rājñaḥ putrasahasraṃ samādāpayati tathaiva caturaśītiḥ koṭṭarājasahasrāṇi aparāśca bahuprāṇakoṭyaḥ, tenānumodanāsahagatena puṇyaskandhenānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitāḥ pratiṣṭhāpitāḥ / evaṃ cāha - "anumodata yūyamiha dakṣiṇāṃ niryātayata" / kathayati ca /

"dānenāhamanena nendrabhavanaṃ na brahmaloke phalaṃ / kāṅkṣāmi drutavāyuvegacapalāṃ na tveva rājyaśriyaṃ //

dānasyāsya phalaṃ tu bhaktimahato yan me ha tenāpnuyāṃ / cittaiśvaryakariṃ hi bodhimatulāṃ sattvāṃśca santāraye" // iti śrīkaruṇāpuṇḍarīke dānavisargastṛtīyaḥ // 3 // iv bodhisattvavyākaraṇaparivartaścaturthaḥ

atha khalu kulaputra ratnagarbhasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasyaitad abhavat / "bahyo 'nena samudrareṇunā brāhmaṇena prāṇakoṭyo 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitā niveśitāḥ pratiṣṭhāpitā avaivartikabhūmau sthāpitāste ca mayā vyākartavyā buddhakṣetrāśca darśayitavyāḥ" / atha khalu bhagavān bodhicittāsaṃpramoṣaṃ nāma samādhiṃ samāpannaḥ / smitaṃ ca prāviṣkṛtavān, yena smitāviṣkaraṇenānantā paryantā buddhakṣetrā udareṇāvabhāsenāvabhāsya rājño 'raṇemino 'nyeṣāṃ ca bahūnāṃ prāṇakoṭināṃ buddhakṣetraguṇavyūhaṃ ādarśayati / tena khalu punaḥ samayena daśasu dikṣu gaṇanātikrānteṣu buddhakṣetreṣu bodhisattvā mahāsattvāḥ tamavabhāsaṃ dṛṣṭvā buddhānubhāvenemāṃ lokadhātuṃ samāgatā bhagavato darśanāya vandanāya paryupāsanāya bhikṣusaṅghaṃ ca / te ca vividhairbodhisattvavikurvitairbhagavataḥ pūjāṃ kṛtvā pādau śirasābhivandya bhagavantaṃ paryupāsya purato niṣaṇṇā bodhisattvapraṇidhānaṃ śrotukāmāḥ /

atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇo 'grapurohitaḥ rājānamaraṇeminamāha - "tvaṃ tāvan mahārāja prathamaṃ buddhakṣetraguṇavyūhaṃ pratigṛhṇīṣva" / atha rājānaṇemī yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat - "ahaṃ bhagavan bodhyarthikaḥ, yanmayā māsatrayaṃ bhagavato nānāvidhairupakaraṇairupasthānaṃ kṛtamaprameyasya ca bhikṣusaṅghasya tanmayā kuśalamūlamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmitaṃ / imāni ca bhagavan mayā saptavarṣāṇi buddhakṣetraguṇavyūhāścintitā; yatrāhaṃ bhagavan buddhakṣetre 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddho yatra na nirayā syurna tiryagyonirna yamalokāḥ / ye ca sattvāścyavayuste mā durgatāvupapadyeyuḥ / sarve tatra sattvāḥ suvarṇvarṇā bhaveyuḥ / sarveṣāṃ tatra devamanuṣyāṇāṃ nānātvaṃ na syāt / sarve tatra sattvā jātismarāḥ / sarvasattvāścaivaṃrūpeṇa divyena cakṣuṣā samanvāgatāḥ syuryad buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi anyeṣu lokadhātuṣu tiṣṭhato yāpayato dharmaṃ ca deśayataḥ paśyeyuḥ / sarvasattvāścaivaṃrupeṇa divyena śrotreṇa samanvāgatāḥ syuḥ, yad buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ dharmaṃ deśayamānaṃ (kpsū 107) śṛṇuyuḥ / sarvasattvāścaivaṃrūpeṇa paracittajñānena samanvāgatāḥ syuḥ, teṣāṃ bahubuddhakṣetrakoṭīnayutaśatasahasrasthitānāṃ sattvānāṃ cittacaritānyājāneyuḥ / sarvasattvāḥ tathāvidhenarddhikauśalyena samanvāgatāḥ syuryadekacittotpādena buddhakṣetrakoṭīniyutaśatasahasrāṇi atikrameyuḥ / mā ca tatra sattvā bhaveyuḥ parigrahavanto 'ntataḥ svaśarīre 'pyanāgṛhītamānasāḥ / sarvasattvāścāvaivartikā bhaveyuranuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau /

sarvasattvāścopapādukāḥ syuḥ / na tatra mātṛgrāmasya prajñaptirbhavet / na tatra sattvānāṃ āyuḥ pramāṇaparyantaḥ syād, anyatra praṇidhānavaśena / na tatra sattvānāmakuśalasya nāmāpi syāt / na tatra buddhakṣetre durgandhaṃ syāt, divyātikrāntena bhagavadgandhena tadbuddhakṣetraṃ sphuṭaṃ syāt / sarvasattvāśca dvātriṃśadbhirmahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṅkṛtāḥ syuḥ / sarvasattvāścaikajātipratibaddhāḥ syuḥ, sthāpayitvā praṇidhānaṃ / sarvasattvāstatraikapūrvāhṇena buddhānubhāvena gaṇanātikrāntān buddhān paryupāsīran, yāvad vividhena bodhisattvavikurvitenākāṅkṣeyuḥ buddhānāṃ pūjāṃ kartuṃ tathaiva teṣāṃ siddhyeyuḥ, tenaiva pūrvabhaktena vivarteyuḥ / (kpsū 108) sarvasattvāśca buddhapiṭakaṃ kathayeyuḥ / sarvasattvāśca nārāyaṇabalasamanvāgatā bhaveyuḥ / na kaścit sattvo buddhakṣetraguṇālaṅkārasya varṇaparyantaṃ śaktaḥ syādgṛhītumantaśo divyenāpi cakṣuṣā / sarvasattvāstatra pratisaṃvitprāptāḥ syuḥ, asaṃkhyeyapratibhānāḥ / ekaikasya ca bodhisattvasya yojanasahasrapramāṇaṃ syāt / prabhāsvaraṃ ca tadbuddhakṣetraṃ syāt, samantena ca gaṇanātikrāntā buddhakṣetraguṇavyuhāstatra dṛśyeyuḥ / ye cātra sattvā upapadyeyuryāvadbodhiparyantena brahmacāriṇaḥ syuḥ / sarvasattvāḥ sadevakasya lokasya namasyanīyāḥ syuḥ, yāvad bodhiparyantena nendriyavikalā bhaveyuḥ / sahopapannāśca tatra sattvā divyātikrāntamāryaprītisukhaṃ pratilabheyuḥ / sarvasattvāśca tatra kuśalamūlasamavadhānāḥ syuḥ / sarvasattvāśca tatra navāni vastrāṇi kāśāyāṇi dhārayeyuḥ /

sahopapannāśca tatra sattvāḥ suvibhaktivatīṃ samādhiṃ pratilabheyuḥ, yasya samādheḥ pratilābhādgaṇanātikrānteṣu buddhakṣetreṣu gatvā buddhān paryupasīran yāvad bodhiparyantenānupaśyeyuḥ / ye ca tatra bodhisattvā upapadyeyuḥ te yādṛgjātīyāṃ buddhakṣetraguṇavyūhān ākāṅkṣeyuḥ tādṛgjātīyān buddhakṣetraguṇavyūhāḥ (kpsū 109) teṣu ratnavṛkṣeṣu paśyeyuḥ / sahopapannāśca sattvāḥ samādhiṃ pratilabheyuryasya samādheḥ pratilābhāt daśasu dikṣu gaṇanātikrānteṣu anyeṣu buddhakṣetreṣu buddhāstiṣṭhato yāpayato nityaṃ paśyeyurye tatra sattvāḥ pratyājāyeyuḥ te sarva evaṃrūpeṇa cīvaravimānālaṅkārābharaṇavarṇarūpeṇa syuryathā paranirmitavaśavartino devāḥ / na tatra buddhakṣetre pāṃśuśilā kālaparvatā bhaveyuḥ, na cakravāḍamahācakravāḍā na sumerurna mahāsamudrāḥ; na tatrāvareṇanivaraṇakleśaśabdāḥ sarveṇa sarvaṃ sarvataśca; tatra narakatiryagyoniyamalokaśabdo na syānnākṣaṇaśabdo na duḥkhaśabdaḥ /

evaṃrūpeṇāhaṃ bhagavan buddhakṣetreṇārthī; tāvadahaṃ bhadanta bhagavan bodhisattvaduṣkaracaryāṃ cariṣye yāvannaivaṃrūpairguṇairbuddhakṣetraṃ pariśodhayiṣye; evamahaṃ bhadanta bhagavan puruṣakāraṃ kariṣye, tataḥ paścādanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsye / daśayojanasāhasrikaśca me bodhivṛkṣo bhavet, tatra niṣaṇṇaścāhamekakṣaṇenacittotpādenānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeya / apramāṇā ca me prabhā syāt buddhakṣetrakoṭīnayutaśatasahasrāṇām (kpsū 110) avabhāsayanti / aparimāṇā ca mamāyurbhavedaprameyakalpakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ na śakyaṃ kenacid gaṇayitumanyatra sārvajñena jñānena / aprameyaśca me bodhisattvasaṅghaḥ syāt śrāvakapratyekabuddhavarjito, yanna śakyaṃ gaṇayituṃ anyatra sārvajñena jñānena / bodhiprāptasya ca mamāprameyeṣvasaṃkhyeyeṣu anyeṣu buddhakṣetreṣu buddhā bhagavanto varṇabhāṣaṇaṃ kuryurghoṣaṃ cānuśrāvayeyuryaśa udīrayeyuḥ / bodhiprāptasya ca mamāprameyeṣvasaṃkhyeyeṣvanyeṣu buddhakṣetreṣu ye sattvā nāmadheyaṃ śṛṇuyuste sarve buddhakṣetre kuśalamūlapariṇāmanaṃ kṛtvā mama buddhakṣetra upapadyeyuḥ, sthāpayitvānantaryakārakān sattvān saddharmapratikṣepakān / bodhiprāptasya me 'nyāsu gaṇanātikrāntāsu lokadhātuṣu sattvā bodhicittotpādaṃ kuryuḥ, mama buddhakṣetra upapattimākāṅkṣamāṇāḥ, tatra ca kuśalamūlapariṇāmanaṃ kuryuḥ; teṣāṃ cāhaṃ maraṇakālasamayeṣvagratastiṣṭheya bodhisattvagaṇaparivṛtaḥ; te ca māṃ dṛṣṭvā prītiṃ prasādaṃ ca mamāntika utpādayeyuḥ, sarvāvaraṇatāṃ (kpsū 111) ca nivartayeyuḥ, kālaṃ ca kṛtvāsmākaṃ buddhakṣetra upapadyeyuḥ /

ye ca tatra bodhisattvāste 'smākaṃ sakāśādaśrutapūrvāṃ dharmadeśanāmākāṅkṣeyuḥ śrotuṃ te yādṛśīmākāṅkṣeyustādṛśīṃ śṛṇuyuḥ / bodhiprāptasya ca mama gaṇanātikrānteṣu buddhakṣetreṣu bodhisattvā nāmadheyaṃ śṛṇuyuḥ te 'vaivartikāḥ syuranuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, prathamāṃ kṣāntiṃ pratilabheyuḥ tathā dvitīyāṃ, yādṛśīṃ samādhiṃ dhāraṇīṃ cākāṅkṣeyuḥ tādṛśīṃ samādhiṃ dhāraṇīṃ ca pratilabheyuḥ / parinirvṛtasya ca mama gaṇanātikrānteṣu kalpeṣu paścād gaṇanātikrānteṣu buddhakṣetreṣu bodhisattvā mama nāmadheyaṃ śrutvā paramāṃ prītiṃ prasādaṃ prāmodyaṃ ca prāpnuyurmāmeva namasyamānā āścaryaprāptā yaśakīrtiṃ ca varṇayeyuḥ; bodhisattvabhūtena ca yadā mayā buddhakāryaṃ abhiniṣpāditaṃ tataḥ paścādanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhyeyaṃ, abhisaṃbuddhasya ca mama paramaprasādapratilabdhā bodhisattvāḥ prathamāyāḥ kṣāntyā lābhinaḥ syurdvitīyāyāḥ tṛtīyāyāḥ, yādṛśīṃ ca samādhiṃ dhāraṇīṃ ākāṅkṣeyustādṛśīṃ pratilabheyuḥ, yāvadbodhiparyantenānupaśyeyuḥ / bodhiprāptasya ca me gaṇanātikrānteṣu buddhakṣetreṣu yāḥ striyo mama nāmadheyaṃ (kpsū 112) śṛṇuyustāḥ paramaprītiprāmodyaṃ pratilabheyuḥ, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpādayeyuḥ, yāvadbodhiparyantena na bhūyaḥ strītvaṃ pratilabheyuḥ / parinirvṛtasya ca me gaṇanātikrānteṣu kalpeṣu gaṇanātikrāntā yāḥ striyo mama nāmadheyaṃ śṛṇuyuḥ tāḥ paramaprītiprāmodyaṃ prasādaṃ ca prāpnuyuḥ, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpādayeyuḥ, yāvadbodhiparyantena na bhūyaḥ strītvaṃ pratilabheyuḥ /

īdṛśamahaṃ bhadanta bhagavan buddhakṣetramākāṅkṣāmi, īdṛśāśca pariśuddhāśayāḥ sattvā, īdṛśo 'haṃ bhagavan buddhakṣetre 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ" /

atha khalu kulaputra ratnagarbhastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho rājño 'raṇeminaḥ sādhukāramadāt / "sādhu sādhu mahārāja, gambhīraste mahārāja praṇidhānaṃ pariśuddhaṃ te buddhakṣetraṃ parigṛhītaṃ / paśya mahārāja paścimāyāṃ diśi koṭīśatasahasrabuddhakṣetrāṇāṃ atikramya indrasuvirājitā nāma lokadhātuḥ, tatrendraghoṣeśvararājo nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastiṣṭhati dhriyate yāpayati pariśuddhānāṃ sattvānāṃ dharmaṃ deśayati / na ca tatra buddhakṣetre śrāvakapratyekabuddhānāṃ (kpsū 113) prajñaptirapyasti, utpādāya na tatra śrāvakapratyekabuddhakathā kriyate, śuddhā ca tatra mahāyānakathā / sarva evopapādukāḥ sattvā, na ca tatra mātṛgrāmasya nāmāpi jñāyate / sarva ete guṇāstatra buddhakṣetre yathā mahārājenāparimitaṃ buddhakṣetraguṇavyūhapraṇidhānam kṛtamamitāśayāḥ sattvā vaineyāḥ parigṛhītāstena tvaṃ mahārāja indraghoṣeśvararājatathāgatasya parinirvṛtasya tasmin saddharme 'ntarhite ṣaṣṭīnāmantarakalpānāmatyayena sā lokadhāturmeruprabhā nāma bhaviṣyati / tatrācintyamatiguṇarājo nāma tathāgato bhaviṣyatyarhan samyaksaṃbuddho / yathaivendraghoṣeśvararājasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya indrasuvirājitāyāṃ lokadhātau buddhakṣetraguṇavyūhaḥ tathaivācintyamatiguṇarājasya tathāgatasya meruprabhāyāṃ lokadhātau guṇavyūho bhaviṣyati / tasya cācintyamatiguṇarājasya tathāgatasya ṣaṣṭyantarakalpāṇyāyuḥpramāṇaṃ bhaviṣyati /

yadācintyamatiguṇarājastathāgataḥ parinirvāsyati tasya ṣoḍaśāntarakalpāḥ saddharmaḥ sthāsyati, tasya saddharme 'ntarhite sahasrāntarakalpātyayena viratirnāma sā lokadhāturbhaviṣyati / (kpsū 114) tatra raśmirnāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ, peyālaṃ pūrvavat, samāścaiṣāmāyuḥ samā lokadhātuḥ / evaṃ parinirvṛtānāṃ saddharme 'ntarhite aparā nāma sā lokadhāturbhaviṣyati / tara ratneśvaraghoṣo nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha utpatsyate / samo buddhakṣetraguṇavyūhaḥ samaṃ cāntarakalpā sthāsyati yāpayiṣyati dharmaṃ ca deśayiṣyati / tasya parinirvṛtasya saptāntarakalpāṃ saddharmaḥ sthāsyati, tasmiṃśca saddharme 'ntarhite, peyālaṃ pūrvavat / evaṃ cāprameyāparimāṇān tathāgatāṃstatra buddhakṣetra upapannān paśyāmi parinirvṛtāṃśca, naivāsau lokadhātussaṃvartate na nivartate / tatrānāgate 'dhvani atikrānta ekasmin gaṅgāvālikāsame 'saṃkhyeye pratiṣṭhe dvitīye nadīgaṅgāvālikāsame 'saṃkhyeye sā lokadhātuḥ sukhāvatī nāma bhaviṣyati / tatra tvaṃ mahārājanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, amitāyurnāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho bhaviṣyasi" /

rājāraṇemyāha - "kutra te bhadanta bhagavan bodhisattvā mahāsattvā ye 'smākaṃ prathamataraṃ tatra buddhakṣetre (kpsū 115) 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyante?" / bhagavān āha - "ime te mahārāja bodhisattvā mahāsattvā ye 'prameyairasaṃkhyeyairatulyairaparimāṇairdaśabhyo digbhyaḥ tābhyastābhyo lokadhātubhya āgatā maṃ vandanāya paryupāsanāya dharmaśravaṇāya, ye mama purato niṣaṇṇā ete 'tītairbuddhairvyākṛtā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, pratyutpannairapi buddhairbhagavadbhirete kulaputrā vyākṛtā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / ye tatra buddhakṣetre prathamataramanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyante, ekaikaścaiṣa mahārāja bodhisattvo 'nekeṣāṃ buddhakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ antike kṛtādhikāro 'varuptakuśalamūlo bhāvitaprajñaḥ, ta ete mahārāja kulaputrā ye tatra prathamataraṃ buddhakṣetre buddhā bhaviṣyanti" / rājāraṇemyāha - "ayaṃ bhadanta bhagavan samudrareṇurbrāhmaṇo yenāhaṃ sapariṣatko 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitāḥ sa kiyatā kālenānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate?" / bhagavān āha - "mahākāruṇika eṣa brāhmaṇaḥ samudrareṇuḥ, śroṣyasi tvaṃ yathaiṣa siṃhanādaṃ nadiṣyati" /

rājā āha - "yadyeṣa me praṇidhiḥ samṛdhyati yathāhaṃ (kpsū 116) bhagavatā vyākṛtāḥ, tadyathāhaṃ bhagavataḥ pādavandanaṃ kuryāṃ pañcamaṇḍalena tadā gaṅgānadīvālikāsamā lokadhātavaḥ prakampantu pracalantu / ye ca teṣu buddhakṣetreṣu buddhāḥ tiṣṭhanti dhriyanti yāpayanti te ca māṃ vyākuryuḥ" /

atha khalu kulaputra rājāraṇemī ratnagarbhasya tathāgatasya pañcamaṇḍalakena pādayornipatitaḥ / yadaiva rājñaḥ śirasā pṛthivī spṛṣṭā tadā gaṅgānadīvālikāsamā buddhakṣetrāḥ kampitāḥ calitāḥ pracalitāḥ kṣubhitāḥ saṃprakṣubhitāḥ, gāṅgānadīvālikāsamā buddhā vyākurvanti / "santīraṇe buddhakṣetre dhāraṇe kalpe 'śītivarṣasahasrāyuṣkāyāṃ prajāyāṃ ratnagarbhastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho rājānamaraṇeminaṃ vyākaroti / bhaviṣyasi tvamanāgate 'dhvani atikrānte gaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye praviṣṭe dvitīye 'saṃkhyeye sukhāvatyāṃ lokadhātāvamitaśuddhāyāṃ amitāyurnāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ, samantato daśasu dikṣu gaṅgānadīvālikāsamān lokadhātūn avabhāsayiṣyasi" /

bhagavān āha -

"uttiṣṭha pravarasattvā vidhijña vyākṛtastvaṃ daśabalaiḥ / gaṅgāprakhyā velitavasumatīsaśailā bhaviṣyasi naravaradamyasārathiḥ" //

atha khalu kulaputra rājāraṇemī tuṣṭa udagraḥ pramuditāḥ prītisaumanasyajātaḥ, atikramya nātidūre ekānte niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya //

atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇo rājño 'raṇemino jyeṣṭhaputramanimiṣaṃ nāma rājakumāramāmantrayati sma /

animiṣo 'vocat / peyālaṃ pūrvavat, "avalokitā mayāpāyā ye ca tatra sattvā upapannāḥ pracaṇḍaghoraṃ duḥkhaṃ anubhavanti / avalokitā mayā svargā ye ca tatra sattvā upapannāḥ saṃkliṣṭacittāḥ punarapyapāyeṣu prapatanti / sarvasattvāśca mayāvalokitā akalyāṇamitrasaṃsṛṣṭā viharanti, dharmadurbhikṣāndhakāre kuśalamūlaparikṣīṇā (kpsū 118) dṛṣṭigrāhagrastāḥ kumārgairvihanyate / svareṇāhaṃ bhagavan tān sattvān vijñapayāmi, sarvaṃ ca kuśalaṃ pariṇāmayāmi anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / yad ahaṃ bodhisattvacaryāṃ careyaṃ ye kecanasattvā duḥkhotpīḍā bhayatarjitā dharmadurbhikṣāndhakāre praviṣṭā līnā dīnā atrāṇā aśaraṇā aparāyaṇā māmanusmareyuḥ, nāma ca parikīrtayeyuḥ / yadyahaṃ divyena śrotreṇa śṛṇuyāṃ divyena cakṣuṣā paśyeyaṃ, na ca tāṃ sattvān vyasanebhyaḥ parimocayeyaṃ, nāhamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ / yadāhaṃ bhadanta bhagavan sattvahetościrapraṇidhānaviśeṣeṇa ciraṃ bodhisattvacaryāṃ cariṣyāmi tadā me āśāparipūrirbhavatu / yadāhaṃ bhadanta bhagavan mahārājāraṇemī atikrānte ekasmin gaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye pratiṣṭhe dvitīye sukhāvatyāṃ lokadhātāvanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate, amitāyurnāma bhaviṣyati tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ, pariśuddhe buddhakṣetre pariśuddhānāṃ sattvānāṃ buddhakāryaṃ kariṣyati, yāvatyāmitāyustathāgataḥ aparimāṇān kalpān buddhakāryaṃ kṛtvā pariniṣṭhitabuddhakāryo 'nupadhiśeṣanirvāṇadhātau pravekṣyate, tasya praviṣṭasya yāvat saddharmaḥ sthāsyati (kpsū 119) tāvacciramahaṃ bodhisattvacaryāṃ cariṣyāmi, bodhisattvabhūto 'haṃ buddhakāryaṃ kariṣyāmi / yadāmitāyuṣastathāgatasya samyaksaṃbuddhasya rātryāḥ prathame yāme saddharmo 'ntardhāsyati tasyāmeva rātryāṃ paścime yāme 'hamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ / vyākarotu māṃ bhagavān anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / evamevāhaṃ daśasu dikṣu gaṅgānadīvālikāsamāsu lokadhātuṣu ye buddhā bhagavantastiṣṭhanti dhriyanti yāpayanti tān api buddhān bhagavataḥ svareṇa vijñapayāmi vyākurvantu māṃ te buddhā bhagavanto 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau" /

vyākṛtaḥ kulaputra ratnagarbheṇa tathāgatenānimiṣo rājaputraḥ / evaṃ cāha - "yattvayā kulaputrāvalokitā apāyāḥ avalokitāḥ svargā avalokitaṃ sarvasattvānāṃ duḥkhaṃ saṃjanitaṃ kāruṇyacittaṃ sattvānāṃ duḥkhamocanārthaṃ kleśapraśamanārthaṃ, tasmāttvaṃ kulaputrāvalokiteśvaro nāma bhaviṣyasi / tvamavalokiteśvara bahūnāṃ sattvakoṭīnayutaśatasahasrāṇāṃ duḥkhamocakaḥ / bodhisattvabhūtastvaṃ kulaputra buddhakāryaṃ kariṣyasi / parinivṛte cāmitābhe tathāgate 'vaśiṣṭe dvitīye gaṅgānadīvālikāsame 'saṃkhyeye, yasyāmeva rātryāṃ prathame (kpsū 120) yāme saddharmo 'ntardhāsyati tasyāmeva rātryāṃ paścime yāme tvaṃ kulaputrānekavyūhe bodhivṛkṣamūle vajrāsane niṣaṇṇaḥ anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, samantaraśmyabhyudgataśrīkūṭarājo nāma bhaviṣyasi tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ / ṣaṇṇavatikalpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi tavāyurbhaviṣyati / parinirvṛtasya te triṣaṣṭikalpakoṭyaḥ saddharmaḥ sthāsyati" /

avalokiteśvara āha - "yadi bhagavan nimā mamāśā paripūryate tadyadāhaṃ bhagavataḥ pādābhivandanaṃ karomi tadā ye buddhā bhagavanto daśasu dikṣu gaṅgānadīvālikāsameṣu lokadhātuṣu tiṣṭhanti dhriyante yāpayanti te vyākurvantu māṃ, calatu ca dharaṇī sarvagaṅgānadīvālikāsamāsu daśasu dikṣu lokadhātuṣu, sarvaparvatapāṣāṇaśikharavṛkṣebhyaḥ pañcāṅgikānāṃ tūryāṇāṃ śabdo niścaratu, sarvasattvāśca virāgacittaṃ pratilabhantu" / yadā cāvalokiteśvareṇa bodhisattvena ratnagarbhastathāgataḥ pañcamaṇḍalakena vanditastadā gaṅgānadīvālikāsameṣu (kpsū 121) buddhakṣetreṣu dharaṇī pracalitā, te ca buddhā bhagavanto vyākurvanti peyālaṃ pūrvavat, sarvaparvatapāṣāṇaśikharebhyaḥ pañcāṅgikasya tūryasya śabdo niścarati, sarvasattvāśca virāgacittena sthitāḥ /

bhagavān āha -

"uttiṣṭha kāruṇyapuṇyasu hṛṣṭamānaso vyākṛtastvaṃ daśadiśi varadehadhārī / prakampitā dharaṇīsakṣetra ṣaḍvikāro bhaviṣyasi jināgrapugalo maharṣī" //

atha khalu samudrareṇurbrāhmaṇo 'grapurohito dvitīyaṃ rājaputraṃ nimirnāmāmantrayāmāsa / "evaṃ cānumoda tvaṃ kulaputremaṃ mahāparityāgaṃ, yacca tvayā śubhamupārjitaṃ tatsarvaṃ sattvahetoḥ sarvajñatāyāṃ pariṇāmaya, utpādaya cittamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau" /

atha nimī rājakumāro bhagavataḥ purastānniṣadyedamavocat - "yat mayā bhagavān upasthitaḥ sarvopakaraṇaiḥ sārdhamaparimitena bhikṣusaṅghena, yaścānumodanodgataḥ (kpsū 122) puṇyaskandhaḥ, yacca kāyavāṅmanaḥ sucaritaṃ puṇyaṃ pariṇāmayāmi anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / na kevalamasmin kliṣṭe buddhakṣetre bodhimahaṃ spṛśeyaṃ; yatrāvalokiteśvaraḥ kumāraḥ sarvaratnasannicayāyāṃ lokadhātāvanekaratnavyūhe bodhivṛkṣe niṣaṇṇo 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate samantaraśmyabhudgataśrīkūṭarājo nāma tathāgato bhaviṣyati, tamahaṃ adhyeṣayeyaṃ dharmadeśanāyāṃ yāvaccāsau tathāgato dharmaṃ deśayet tāvadahaṃ bodhisattvacaryāṃ careyaṃ, tasya tathāgatasyāstaṃgatasya saddharme 'ntarhite tasyānantareṇāhaṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ / evaṃrūpaṃ me buddhakṣetraṃ bhavedguṇavyūhena, evamevāhaṃ buddhakāryaṃ kuryāṃ, evameva parinirvāpayeyaṃ, evameva parinirvṛtasya saddharmaściraṃ tiṣṭhet, sarva eva guṇavyūhaḥ yathā samantaraśmyabhyudgataśrīkūṭarājasya tathāgatasya" /

bhagavān āha - "mahāsthāmante kulaputra prārthitaṃ / prāpsyasi tvaṃ kulaputraivaṃrūpaṃ sthānaṃ yathā svayaṃ parigṛhītaṃ / prāpsyasi tvaṃ kulaputra tasmin buddhakṣetre 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ / supratiṣṭhitaguṇamaṇikūṭarājo nāma tathāgato bhaviṣyasi / yathā sthāmante (kpsū 123) kulaputra mahāsthānaṃ parigṛhītaṃ, tena tvaṃ kulaputra mahāsthāmaprāpto bhavasva" /

sa prāha - "yadi me bhagavanneṣāśā paripūryate, tadyadāhaṃ bhagavataḥ pañcamaṇḍalakena kāyena pādau vandāmi tadā me daśasu dikṣu gaṅgānadīvālikāsamā buddhā bhagavanto vyākurvantu, sumanāvarṣaśca pravarṣatu" / yadā kulaputra mahāsthāmaprāptena satpuruṣeṇa ratnagarbhasya pañcamaṇḍalakena pādābhivandanaṃ kṛtaṃ tadā gaṅgānadīvālikāsameṣu daśasu dikṣu gaṅgānadīvālikāsamairbuddhairbhagavadbhirvyākṛtaḥ, ṣaḍvikāraṃ ca mahāpṛthivī pracalitā, sumanāvṛṣṭiśca prapatitā /

bhagavān āha - "uttiṣṭha dṛḍhasthāmavegapuṇya vyākṛta daśadiśi lokanāthaiḥ / calitā mahāpṛthivī vṛṣṭirvṛṣṭā sumanā varṣairbhaviṣyasi tvaṃ suranarabrahmabhūtaḥ" //

atha samudrareṇurbrāhmaṇastṛtīyaṃ rājaputramindragaṇaṃ nāmamantrayati sma / peyālaṃ pūrvavat, pratigṛhyāñjaliṃ ratnagarbhaṃ tathāgatametadavocat - "yanmayā bhagavān sarvopakaraṇairupasthitaḥ sārdhaṃ bhikṣusaṅghena, yacca me kāyavāṅmanaḥ sucaritaṃ, idaṃ cānumodanāsahagataṃ puṇyaskandhaṃ, etatsarvamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayāmi / na tu kliṣṭe buddhakṣetre 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ, na cātikṣipraṃ prāpnuyāṃ / na yāvaccāhamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ tāvadbodhicaryāṃ caran, daśasu dikṣvanantāparyanteṣu anyeṣu lokadhātuṣu buddhān bhagavataḥ paśyeyaṃ / ye mayā prathamaṃ bodhāya samādāpitā yeṣāṃ mayā tatprathamaṃ bodhicittamutpāditaṃ bodhicitte pratiṣṭhāpitāḥ, pāramitāsu ca ye mayā samādāpitā niveśitā pratiṣṭhāpitā bodhicaryāṃ caratā, tān ahaṃ divyena cakṣuṣā gaṅgānadīvālikāsame buddhakṣetre paramāṇurajaḥsameṣu buddhakṣetreṣu buddhān bhagavato dharman deśayataḥ paśyeyaṃ, ye mayā bodhāya samādāpitāḥ / evamahaṃ bodhisattvacaryāṃ caran buddhakāryaṃ kuryāṃ, tāvadahaṃ bodhisattvacaryāṃ careyaṃ sattvānāmāśayapariśodhayamānaḥ yāvantaḥ kecit sattvā (kpsū 125) mama buddhakṣetra upapadyeran ta evaṃvidhāḥ syuḥ tadyathā brahmakāyikā devāḥ; tathā ca buddhakṣetraguṇavyūhaṃ pariśodhayeyaṃ yathā gaṅgānadīvālikāsamaṃ trisāhasramahāsāhasraṃ ekaṃ buddhakṣetraṃ syāt /

tasya ca buddhakṣetrasya bhavāgraparyantāni prākārāṇi anekaratnasaṃsthitāni nānāratnapratyuptāni ca syuḥ, sarvā ca tatra buddhakṣetre śuddhavaiḍūryamayī pṛthivī syāt, apagatarajaḥpāṣāṇaśarkarāpagatakaluṣasaṃsparśā dharaṇī syāt / na tatra mātṛgrāmasyanāma prajñaptiḥ syāt, sarvasattvāścopapādukāḥ syurna tatra sattvāḥ kavadīkārāhārāḥ syuḥ, sarve ca tatra sattvā prītyāhārā dharmāhārāḥ syuḥ / na tatra buddhakṣetre śrāvakapratyekabuddhānāṃ prajñaptiḥ syāt, śuddhānāṃ bodhisattvānāmapagatakhilamaladveṣamrakṣāṇāṃ śuddhānāṃ brahmacāriṇāṃ buddhakṣetraṃ pariśuddhaṃ syāt / sarve tatra bodhisattvā muṇḍāḥ kāṣāyavastradhāriṇaḥ prādurbhaveyuḥ, samanantaraprādurbhūtānāṃ mahāvabhāsaṃ bhavet, teṣāṃ dakṣiṇe haste ratnapātrī nānārasapūrṇā prādurbhavet; samanantaraprādurbhūtānāṃ evaṃrūpāṃ smṛtiṃ pratilabheyurnāsmākaṃ pratirūpaṃ ye vayaṃ kavaḍīkārāhāramāharema, (kpsū 126) yannūnaṃ vayamanyāsu lokadhātuṣu gatvā buddhān bhagavatastiṣṭhato yāpayato 'nenāhāreṇa pratimānayāmo buddhaśrāvakāṃśca duḥkhitaṃ ca janaṃ pratimānayāmaḥ, pretabhavaneṣu ca gatvā kṣuttarṣaprajvalitagātrān sattvān anenāhāreṇa pratimānayāmaḥ" / sahacittotpādena te bodhisattvā mahāsattvā acintyacāritravatīṃ nāma samādhiṃ pratilabheyuḥ, tasya ca samādheḥ pratilābhādasajjanā daśasu dikṣvaprameyeṣvanyeṣu buddhakṣetreṣu gaccheyuḥ, tiṣṭhato yāpayato buddhān bhagavata āhāreṇa pratimānayeyuḥ śrāvakāṃścānyāṃśca sattvāṃ, prītyā pratimānya dharmadeśanāṃ kṛtvā tenaiva pūrvabhaktena svabuddhakṣetraṃ āgaccheyuḥ /

evaṃ cīvararatnāni, yāvat tenaiva pūrvabhaktena svakaṃ buddhakṣetramāgatyānyonyaṃ cīvareṇa prāvarayeyuḥ / yāvanti ca tatra buddhakṣetre teṣāṃ bodhisattvānāmupabhogaḥ paribhogā bhaveyustaiḥ sarvairbuddhaiḥ śrāvakaiścānyaiśca sattvaiḥ sahasādhāraṇaṃ kṛtvā paścādātmanā paribhuñjeyuḥ / aṣṭākṣaṇavarjitaṃ ca buddhakṣetraṃ bhavet, na ca tatra duḥkhaśabdo bhavet, (kpsū 127) na śikṣāgrahaṇaśabdaḥ, āpattivyutthānaśabdo 'pi na bhavet / anekaratnaśatasahasropacitaṃ tadbuddhakṣetraṃ syāt, anekaratnapratyuptaṃ maṇisandarśanasadṛśaṃ bhavet, yāni maṇiratnāni daśasu dikṣvadṛṣṭapūrvāṇi tāni aśrutapūrvāṇi tāni maṇiratnāni pracareyuḥ, yeṣāṃ maṇiratnānāṃ nāmadheye nirdiśyamāne varṣakoṭyo 'pi kṣayaṃ gaccheyuḥ / yaśca bodhisattvaḥ ākāṅkṣeta svarṇamayaṃ eva buddhakṣetraṃ paśyeyaṃ tasya svarṇamayaṃ eva tiṣṭheta / yo rūpyamayamākāṅkṣeta sa rūpyamayaṃ paśyet, na cāsya suvarṇamayaṃ parihāyeyaṃ, peyālaṃ pūrvavat / ya ākāṅkṣeta sphatikamayaṃ vaiḍūryamayaṃ aśmagarbhamayaṃ lohitamuktāmayaṃ musālagalvamayaṃ evaṃvidhaṃ tadbuddhakṣetraṃ paśyema, ityākāṅkṣeyuḥ / agarumayaṃ tagaramayaṃ tamālapatramayaṃ yo bodhisattva ākāṅkṣeduragasāracandanamayaṃ goṣīrṣacandanamayaṃ tadbuddhakṣetraṃ draṣṭuṃ tasya tathaiva syāt / yathā yathā yādṛśamākāṅkṣeyuḥ tathā tathā tādṛśaṃ syāt; na caiko dvitīyasya praṇidhiḥ syāt, sarveṣāṃ eva praṇidhiḥ paripūryate /

na ca tatra buddhakṣetre sūryācandramasau (kpsū 128) prajñāyeyātāṃ, svayaṃ prabhāśca tatra bodhisattvāḥ pratyājāyeyuḥ, anyāṃ yādṛśīṃ prabhāmākāṅkṣeran tādṛśīmutsṛjeyuḥ, antato buddhakṣetrakoṭīnayutaśatasahasreṣvapi / na ca tatra buddhakṣetre rātridivasānāṃ nāmadheyamapi prajñāyate, anyatra kusumavikasanatayā / na ca tatra buddhakṣetre śītoṣṇaṃ prajñāyate na vyādhirna glānyaṃ na jarāmaraṇamanyatra yo bodhisattva ākāṅkṣedbodhimabhisaṃboddhuṃ so 'nyatra lokadhātāvuṣitvā āyuḥ kṣapayitvā bodhimabhisaṃbudhyeta / na tatra buddhakṣetre maraṇaṃ bhaveyuḥ, anuttaraparinirvāṇena uparyantarīkṣe tathāgataparinirvāṇaṃ syāt / yādṛgjātrīyāṃśca bodhisattva upabhogaparibhogāmākāṅkṣeran tādṛgjātīyā abhinirvarteyuḥ / sarvatra ca buddhakṣetre gaganatale tūryakoṭīniyutaśatasahasrā vādyeyuḥ / na ca tebhyastūryebhyaḥ kāmopasaṃhitāḥ śabdā niścareyuḥ, anyatra pāramitā śabdā niścareyuḥ, buddhaśabdo dharmaśabdaḥ saṅghaśabdo bodhisattvapiṭakadharmaparyāyaśabdo niścaret / yathādhimuktā bodhisattvāstādṛgjātīyāṃ śabdāṃ śṛṇuyuḥ / (kpsū 129) bodhisattvacārikāmahaṃ bhagavaṃścaramāṇo yāvan mayāprameyeṣvasaṃkhyeyeṣu buddhakoṭīnayutaśatasahasreṣu buddhakṣetraguṇavyūhā dṛṣṭāste vyūhāste 'laṅkārāstāni liṅgāni tāni nimittāni tāni sthānāni tāni praṇidhānāni sarva eva mama buddhakṣetre praviśeyuḥ, sthāpayitvā śrāvakapratyekabuddhavyūhāṃ pañcakaṣāyikāṃśca buddhakṣetraguṇavyūhāṃ /

na ca tatra buddhakṣetre narakatiryakpretāḥ prajñāyeyurna sumerurna cakravāḍamahācakravāḍā na śīlāpāṃśuparvatāḥ prajñāyeyuḥ, na mahāsamudrā; na cānye kāṣṭhavṛkṣā bhaveyurdivyātikrāntairnānāvṛkṣaistadbuddhakṣetramākīrṇaṃ syāt, anyatra divyaiḥ kusumairmāndāravamahāmāndāravairna ca tatra durgandhaṃ syānnānāgandhairudārodāraistadbuddhakṣetraṃ sphuṭaṃ syāt / sarve tatraikajātipratibaddhā bodhisattvā utpadyeran, na tatraikasattvaḥ syādyastataścyavitvānyatra pratyājāyeta, anyatra tuṣitebhyaḥ tataścyuto 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeta / tāvadahaṃ bhadanta bhagavan bodhisattvacaryāṃ cariṣyāmi yāvannaivaṃvidhaṃ mahāpuruṣakāramabhiniṣpādayiṣyāmi / evaṃrūpaṃ buddhakṣetraṃ sthāpayiṣyāmi, evaṃrūpaiḥ śuddhāśayaiḥ sattvairekajātipratibaddhairbodhisattvaiḥ (kpsū 130) sārdhaṃ tadbuddhakṣetramākīrṇaṃ pratiṣṭhāpayiṣyāmi / na tatra bodhisattvaḥ syād yo na mayā prathamaṃ bodhāya samādāpitaḥ syāt; sarve te tatra bodhisattvāḥ pratyājāyeyuḥ ye mayā prathamaṃ bodhāya samādāpitāḥ pāramitāsu niveśitāḥ; tatraivedaṃ buddhakṣetramantargataṃ kuryāṃ sarve cāmī duḥkhā praśamayeyaṃ / bodhisattvabhūto 'haṃ bhadanta bhagavan evaṃrūpaṃ puruṣakāraṃ niṣpādayeyaṃ, tataḥ paścāt tatra buddhakṣetre 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ / daśacāturdvīpikasahasrapramāṇo me bodhivṛkṣaḥ pariṇāhena syāt, saptaratnavicitrasandarśano nāma bhavet /

daśatrisāhasraḥ samantapariṇāhena; tasya ca bodhivṛkṣasya gandhenābhayā ca kṛtsanaṃ buddhakṣetraṃ sphuṭaṃ syāt; tasya mūle pañcacāturdvīpikapramāṇaṃ me nānāratnavicitraṃ vajrāsanaṃ syāt, praśamakṣamasuvicitrajñānagandhasamavasaraṇaṃ nāma bhaveccaturaśītiyojanānyuccatvena; tasyāhaṃ bodhivṛkṣasya mūle vajrāsane niṣīdeyaṃ, paryaṅkamābhujya tenaiva muhūrtenānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ yāvat parinirvāṇakālaṃ tatparyaṅkaṃ na (kpsū 131) bhindyāṃ na muceyaṃ na tasmād bodhivṛkṣamūlāduttiṣṭheyaṃ / bodhivṛkṣamūlastha evāhaṃ vajrāsane niṣaṇṇo 'haṃ nirmitān buddhān bodhisattvāṃśca gaṇanātikrānteṣvanyeṣu buddhakṣetreṣu preṣayeyaṃ, ekaiko buddha ekapūrvabhaktena sattvānāṃ dharmaṃ deśayet, tenaiva pūrvabhaktena gaṇanātikrāntān sattvān anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayeyuḥ pratiṣṭhāpayeyuḥ avaivartikāṃ sthāpayeyuḥ, evaṃ nirmitā bodhisattvā bodhisattvakāryaṃ kuryuḥ / bodhiprāptasya me gaṇanātikrānteṣu daśasu dikṣvanyāsu lokadhātuṣu mama kāyo dṛṣyet, yeṣāṃ ca sattvānāṃ mama kāyo lakṣaṇālaṅkṛtaścakṣurindriyasyābhāsamāgacchet sarve te sattvā niyatā bhaveyuranuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, yāvad bodhiparinirvāṇena te sattvā avirahitā bhaveyurbuddhairbhagavadbhiḥ /

na tatrendriyavikalā bhaveyurye ca tatra bodhisattvā māṃ draṣṭuṃ iccheyuste yena yenaiva gaccheyuḥ parivarteyuḥ caṃkrameyurniṣīdeyuḥ tiṣṭheyuḥ, sarve te bodhisattvāḥ samanantarotpāditena buddhanamaskāracittena māṃ bodhivṛkṣaniṣaṇṇaṃ paśyeyuḥ, dṛṣṭvā ca yasya dharmasaṃśayaḥ syāt so 'sya sahadarśanena vigacchettīrṇavacikitsāḥ syādanupadiṣṭasya dharmapadasyārthamājāneyuḥ / apramāṇaṃ me (kpsū 132) āyurbhavet na śakyate kenacid gaṇayituṃ anyatra sārvajñena jñānena, apramānāśca tatra bodhisattvā bhaveyuḥ / yasmiṃśca kṣaṇe 'haṃ tatra buddhakṣetre 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeyaṃ tasmin kṣaṇe tatra buddhakṣetre bodhisattvā muṇḍāḥ kāṣāyavastrāḥ saṃbhaveyuḥ, yāvan mama parinirvāṇānna cātra buddhakṣetra ekasattvo 'pi dīrghakeśaḥ syāt śuklaprāvaraṇo vā, sarva eva śramaṇavarṇāḥ syuḥ śramaṇapratirūpāstiṣṭheyuḥ" /

bhagavān āha - "sādhu sādhu satpuruṣa, tvamapi paṇḍito vyakto medhāvī atīvaśobhanaṃ te praṇidhānaṃ kṛtaṃ, atīvaguṇavāstvamatīvajñānavān; yatastvaṃ kulaputra sarvasattvānāmarthāyaivaṃrūpāṃ pravarāṃ praśastāṃ matiṃ kṛtavān pravaro buddhakṣetraguṇavyūhaḥ parigṛhītaḥ, tataste kulaputra mañjuśrīrnāma bhavatu / bhaviṣyasi tvaṃ mañjuśrīranāgate 'dhvani atikrāntayordvayornadīvālikāsamayorasaṃkhyeyayoḥ praviṣṭe ca tṛtīye 'saṃkhyeye dakṣiṇasyāṃ diśi śuddhavirajaḥsannicayo nāma lokadhāturbhaviṣyati, tatra ca sahālokadhāturantargatā bhaviṣyati, anupraviṣṭaśca evaṃrūpayā guṇavyūhayā tadbuddhakṣetraṃ prādurbhaviṣyati / tatra tvaṃ mañjuśrīranuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase, (kpsū 133) samantadarśī nāma tathāgato bhaviṣyasi arhan samyaksaṃbuddhaḥ / evaṃrūpā ca te bodhisattvaparṣadbhaviṣyati sarve caite praṇidhānāstvayi saṃpatsyante yathā tvayā praṇidhānaṃ kṛtaṃ; bodhisattvabhūtena tatastvaṃ bahubuddhakoṭīṣvavaruptakuśalamūlo bhaviṣyasi, āśayapariśodhakaśca kleśapramardakaḥ, ye ca te mañjuśrīssattvā nāmaṃ śroṣyanti teṣāṃ sarvakarmāvaraṇakṣayo bhaviṣyati, kuśalavivardhakaśca bhaviṣyasi" /

mañjuśrīrāha - "yadi me bhagavannevaṃrūpā āśāparipūrirbhavediti yathā me praṇidhānaṃ kṛtaṃ tathā caiva māṃ buddhā bhagavanto vyākurvantu ye daśasu dikṣvaprameyeṣvasaṃkhyeyeṣu lokadhātuṣu tiṣṭhanti dhriyanti yāpayanti sattvānāṃ ca dharmaṃ deśayanti / tathāprameyāsaṃkhyeyā buddhakṣetrāḥ prakaṃpantu / sarvasattvāścaivaṃrūpeṇa sukhena samarpitā bhavantu, tadyathā dvitīyadhyānakrīḍāvyūhasamāpannasya bodhisattvasya / tathāprameyāsaṃkhyeyebhyo buddhakṣetrebhyo divyamāndāravapuṣpāṇyabhipravarṣantu, tebhyaśca māndāravebhya evaṃrūpaḥ śabdo niścaratu yaduta buddhaśabdo dharmaśabdaḥ saṅghaśabdaḥ (kpsū 134) pāramitāśabdaḥ balavaiśāradyaśabdaśca niścaratu / yadā cāhaṃ bhagavataḥ pañcamaṇḍalena pādau vandeya tadā caivaṃrūpaṃ nimittaṃ prādurbhavet" / yadā ca mañjuśriyā kumārabhūtena bhagavataḥ pādābhivandanaṃ kṛtaṃ tadā tatkṣaṇādevamaprameyāsaṃkhyeyā buddhakṣetrāḥ prakaṃpitā, divyāni ca māndāravāṇyabhipravarṣitāni, sarvasattvāścaivaṃrūpeṇa sukhena samarpitā abhavanyathā praṇidhānaṃ kṛtaṃ / ye ca bodhisattvā mahāsattvāsteṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ dharmaṃ śṛṇvanti te tān buddhān bhagavataḥ paripṛcchanti, "ko 'tra hetuḥ kaḥ pratyayaḥ evaṃrūpāṇāṃ nimittānāṃ prādurbhāvāya?" te ca buddhā bhagavanto mañjuśriyaṃ kumārabhūtaṃ vyākurvanti anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau /

bhagavān āha - "uttiṣṭha pravaramati viśālabuddhe vyākṛtastvaṃ daśadiśi lokanāthaiḥ / calitā kṣitiḥ tarpitāḥ sattvāḥ saukhyaiḥ puṣpāḥ pravṛṣṭā bheṣyase buddha loka" // iti //

atha khalu kulaputra samudrareṇurbrāhmaṇaścaturthaṃ rājaputramānaṅgaṇaṃ nāmāmantrayati / peyālaṃ yathā mañjuśriyā praṇidhānaṃ kṛtaṃ / tasya bhagavān sādhukāramanuprādāsīt, "sādhu sādhu kulaputra, bodhisattvabhūtastvaṃ kulaputrāprameyāsaṃkhyeyānāṃ sattvānāṃ kleśaparvatāṃ bhetsyasi, buddhakāryaṃ ca kariṣyasi, tataḥ paścādanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyase / tena tvaṃ kulaputra vajracchedaprajñāvabhāsaśrīrnāma bodhisattvo bhavasva / bhaviṣyasi tvaṃ vajracchedaprajñāvabhāsānāgate 'dhvanyatikrāntānāmekagaṅgānadīvālikānāmasaṃkhyeye 'nupraviṣṭe dvitīye gaṅgānadīvālikāsaṃkhyeye purimāyāṃ diśi daśagaṅgānadīvālikāsamān buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāllokadhātūnatikramya tatrānimiṣā nāma lokadhāturbhaviṣyati, tatra tvaṃ kulaputra bodhimabhisaṃbhotsyasi, samantabhadro nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho vidyācaraṇasampanno bhaviṣyasi yāvad buddho bhagavān / evaṃrūpaṃ ca te buddhakṣetramanekaguṇavyūhitaṃ bhaviṣyati yathā praṇidhānaṃ kṛtaṃ" /

samanantaravyākṛtaśca kulaputra ratnagarbheṇa tathāgatena vajracchedaprajñāvabhāso bodhisattvo 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, gaganatalagatānyanekāni devakoṭīniyutaśatasahasrāṇi sādhukāramadurgośīrṣoragasāracandanāgarutamālacūrṇaṃ ca pravārṣuḥ /

Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.