Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST)Trang 2/2

Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Luận tạng

Abhisamayālaṃkāravṛttiḥ sphuṭārthā

Thông tin
GRETIL — Ram Shankar Tripathi: Abhisamayalankaravrti sputartha. Sarnath: Central Institute of Higher Tibetan Studies, 1977, pp. 3-44.CC BY-NC-SA 4.0

suvibhaktāṅgapratyaṅgatā / (33) suviśuddhapadārthadarśanād vitimiraśuddhālokatā / (34) vṛttasampannaśiṣyasaṃvartanīyatvena vṛttakukṣitā / (35) pramṛṣṭasaṃsāradoṣatvena mṛṣṭakukṣitā / (36) bhagnamānaśṛṅgatvena abhagnakukṣitā / (37) dharmakṣayavinivartakatvena akṣāmakukṣitā / (38) pratividdhadharmagambhīratvena gambhīranābhitā / (39) pradakṣiṇagrāhiśiṣyasaṃvartanīyatvena pradakṣiṇāvartanābhitā / (40) samantaprāsādikaparivārasaṃvartanīyatvena samantaprāsādikatā / (41) śucicittatvena śucisamudācāratā / (42) vyapagatākāladharmavinayatvena vyapagatatilakālakagātratā / (43) kāyādilāghavaprāpakadharmadeśakatvena tūlasadṛśasukumārapāṇitā / (44) pratilabdhasnigdhamahāśramaṇatvena snigdhapāṇilekhatā / (45) gambhīradharmasthānatvena gambhīrapāṇilekhatā / (46) samyagāyatipariśuddhadharmadeśakatvena āyatapāṇilekhatā / (47) pracurataraśikṣādeśakatvena nātyāyatavacanatā / (48) pratibimbavat viditasarvalokatvena bimbapratibimbopamauṣṭhatā / (49) mṛduvacanavinayatvenamṛdujihvatā / (50) prabhūtaguṇopapannatvena tanujihvatā / (51) raktabālajanaduravagāhadharmavinayatvena raktajihvatā / (52) sarvatrāsāpagatatvena meghagarjitaghoṣatā / (53) madhurādyālāpatvena madhuracārumañjusvaratā / (54) nivṛttabhavasaṃyojanatvena vṛttadaṃṣṭratā / (55) durdāntajanadamakatvena tīkṣṇadaṃṣṭratā / (56) paramaśukladharmavinayatvena śukladaṃṣṭratā / (57) samabhūtipratiṣṭhitatvena samadaṃṣṭratā / (58) samyaganupūrvābhisamayaprakāśakatvena anupūrvadaṃṣṭratā / (59) prajñāprakarṣasthāpakatvena tuṅganāsatā / (60)

śucijanasampannatvena śucināsatā / (61) paramodāradharmatvenaviśālanayanatā / (62) samupacitasattvarāśitvena cittapakṣmatā / (63) sarvayuvatijanābhinanditvena sitāsitakamaladalanayanatā / (64) nityamāyatidarśitvena āyatabhrūkatā / (65) ślakṣṇadharmavinayakuśalatvena ślakṣṇabhrakatā / (66) kuśalasnigdhasantānatvena susnigdhabhrakatā / (67) samantadoṣadarśitvena samaromabhrūkatā / (68) paramapīḍānivartakatvena pīnāyatabhujatā / (69) vijitarāgādisamaratvena samakarṇatā / (70) sarvasattvānupahatasantānasvena anupahatakarṇendriyatā / (71) sarvadṛṣṭikṛtānyathāvipariṇāmatvena aparimlānalalāṭatā / (72) sarvavādipramathanatvena pṛthulalāṭatā / (73) paripūrṇottamapraṇidhānatvena pūrṇottamāṅgatā / (74) viṣayarativyāvartakatvena bhramarasadṛśakeśatā / (75) prahīṇadarśanabhāvanāprahātavyānuśayatvena citakeśatā / (76) ślakṣṇabuddhiparijñātaśāsanatvena ślakṣṇakeśatā / (77) rāgādyasaṃluṭhitacetanatvena asaṃluṭhitakeśatā / (78) nityamaparuṣavacanatvena aparuṣakeśatā / (79) bodhyaṅgakusumāvakīrṇatvena surabhikeśatā / (80) sarvathā śobhāsaṃvartanīyatvena śrīvatsasvastikanandyāvartalalitapāṇipādatalatā ceti /

4 - nairmāṇikakāyaḥ

itthaṃ kāyatrayaṃ nirdiśyaṃ caturthaḥ nairmāṇikakāyaḥ sarvabālajanasādhāraṇa iti / tamāha -

karoti yena citrāṇi hitāni jagataḥ samam / ābhavātso 'nupacchinnaḥ kāyo nairmāṇiko mune // abhis_8.33 //

iti / yena śākyamunitathāgatādirūpeṇa āsaṃsāraṃ sarvalokadhātuṣu sattvānāṃ samīhitamarthaṃ samaṃ karoti, asau kāyaḥ prabandhatayā anuparato nairmāṇiko buddhasya bhagavataḥ sarvabālajanasādhāraṇaścaturtho 'vasātavyaḥ /

buddhakāritrāṇi

ityevaṃ svābhāvikakāyasvarūpabhāvanāprabhāvitabuddhādiviṣayatve jñānādyapekṣya parikalpitakāyatrayaṃ nirdiśyaṃ saṃvṛtyā jñānameva sāmbhogikakāyādipratibhāsotpādadvāreṇārthakriyākārīti karma vineyajanapratibhāsabhāk tadādhipatyāśrayeṇāyātaṃ dharmakāya eveti /

tathā karmāpyanucchinnamasyāsaṃsāramiṣyate / gatīnāṃ śamanaṃ karma saṅgrahe ca caturvidhe // abhis_8.34 //

niveśanaṃ sasaṃkleśe vyavadānāvabodhane / sattvānāmarthayāthātmye ṣaṭsu pāramitāsu ca // abhis_8.35 //

buddhamārge prakṛtyaiva śūnyatāyāṃ dvayakṣaye / saṃkete 'nupalambhe ca paripāke ca dehinām // abhis_8.36 //

bodhisattvasya mārge 'bhiniveśasya nivāraṇe / bodhiprāptau jinakṣetraviśuddhau niyatiṃ prati // abhis_8.37 //

aprameye ca sattvārthe buddhasevādike guṇe / bodheraṅgeṣvanāśe ca karmaṇāṃ satyadarśane // abhis_8.38 //

viparyāsaprahāṇe ca tadavastukatānaye / vyavadāne sasambhāre saṃskṛtāsaṃskṛte prati // abhis_8.39 //

vyatibhedāparijñāne nirvāṇe ca niveśanam / dharmakāyasya karmedaṃ saptaviṃśatidhā matam // abhis_8.40 //

iti / tatra prathamaṃ praśastāpraśastagatyanabhiniveśāvasthānalakṣaṇaṃ gatipraśamanaṃ karma kṛtvā, dānādicatuḥsaṅgrahavastuni pratiṣṭhāpya, śrutamayādijñānena vipakṣapratipakṣaheyopādeyadvāreṇa bodhayitvā, māyākāra ivānunayādiviviktatayā maitryādilakṣaṇe parārthe sattvārthayāthātmye pratiṣṭhāpya, tadanu svārthe trimaṇḍalaviśuddhiprabhāvitaṣaṭpāramitābhyāse, tadanantaraṃ svaparārthalakṣaṇe daśakuśalakarmapathe buddhamārge, tataḥ sarvadharmaprakṛtiśūnyatābhyāse, tadanu dānapāramitādhiṣṭhānena prathamāyāṃ bhūmau sarvatragadharmadhātuprativedhalakṣaṇe advayadharme, tato dvitīyādibhūmau sambhāraparipūrihetubhūte śīlādipāramitāsarvadharmasāṅketikajñāne niveśayati / evamanukrameṇa prajñāpāramitādhiṣṭhānena ṣaṣṭhyāṃ bhūmau jñānajñeyabhāvānabhiniveśalakṣaṇe sarvadharmānupalambhe, tadanantaraṃ saptamyāmupāyapāramitābalena sattvaparipāke, tato balapāramitābalenāṣṭamyāṃ śrāvakādyasādhāraṇe bodhisattvamārge, punastatraiva sarvabhāvābhiniveśaprahāṇe, tadanu navamyāṃ praṇidhānapāramitāsāmarthyād bodhiprāptau, tadanantaraṃ jñānapāramitābalād daśamyāṃ bhūmau vividhabuddhakṣetraviśuddhau pratiṣṭhāpya, punastatraiva ekajātipratibaddhasvarūpe samyak sambodhipratiniyame daśadiglokadhātavīyasattvārthe sarvalokadhātubuddhopasaṅkramaṇādiguṇe ca niveśayati /

evamanukrameṇa punastatraina viśeṣamārgasvarūpe samastabodhyāvāhakadharmalakṣaṇe bodhyaṅge, karmaphalasambandhāvipraṇāśe, yathābhūtapadārthādhigame, sarvaviparyāsaprahāṇe, nirvastukaviparyāsaprahāṇe jñāne, prakṛtipariśuddhilakṣaṇe bodhisattvavyavadāne, sarvakalaṅkāpagatavyavadānahetau sambhāre, śūnyatāsvabhāvena saṃskṛtāsaṃskṛtāvyatibhedaparijñāne ca pratiṣṭhāpya tāthāgatyāṃ bhūmau nirvāṇe niveśayati / evaṃ dharmakāyavadasya saptaviṃśatiprakāraṃ karma āsaṃsāramiṣyata iti kāritram /

prathamacittotpādasya antimakarmaṇāñca anukramanirdeśena avaśiṣṭānāṃ madhyapadārthānāmapi kramo veditavyaḥ, vaktavyabāhulyabhayānmayā nollikhitaḥ /

iti abhisamayālaṅkāre nāma prajñāpāramitāśāstre aṣṭamādhikāravṛttiḥ /

madhyamarucisattvārthaṃ vyākhyānam

evaṃ vistararucisattvānugraheṇa aṣṭabhiḥ padārthaiḥ (prajñāpāramitāṃ) vyākhyāya punaranyaprakāreṇa vyākhyānāyāha -

lakṣaṇaṃ tatprayogastatprakarṣastadanukramaḥ / tanniṣṭhā tadvipākaścetyanyaḥ ṣoḍhārthasaṃgrahaḥ // 1 //

iti / prathamaṃ sarvākārajñatāditrisarvajñatābhilakṣyasthānīyatvena lakṣaṇam / tato vaśitvārthatrisarvajñatābhāvanāṃ prati prayujyate 'neneti trisarvajñatāprayogaḥ sarvākārābhisambodhaḥ / tato 'tyabhyāsāt prakarṣagamanamiti trisarvajñatāyāḥ prakarṣāvasthomūrdhābhisamayaḥ / tato 'dhigatavastuniścayāya vyastasamastavibhāvitārthapraguṇīkaraṇamiti trisarvajñatānukramāvastho 'nupūrvābhisamayaḥ / tato viśeṣagamanābhāvāt trisarvajñatāniṣṭhāvasthaḥ samyagekakṣaṇābhisambodhaḥ / tatastasya phalam, iti trisarvajñatāvipāko dharmakāyaḥ sakāritraḥ / evaṃ ṣaṭprakāreṇārthasaṃgraheṇa pūrvavadeva jinajananī vyākhyeyā /

saṃkṣiptarūcisattvārthaṃ vyākhyānam

madhyamarucisattvānukampayā amunā ṣaṭprakāreṇārthasaṃgraheṇa vyākhyāya punaḥ saṃkṣiptarucisattvānurodhenānyaprakāreṇa vyākhyānāyāha -

viṣayastritayo hetuḥ prayogaścaturātmakaḥ / dharmakāyaḥ phalaṃ karmetyanyastredhārthasaṃgrahaḥ // 2 //

iti / ādau sarvākārajñatāditrisarvajñatāsvabhāvaḥ pravṛttiviṣayahetuḥ / sa kathaṃ prayujyata iti tadanantaraṃ sarvākārābhisambodhādiścaturvidho 'bhisamayaḥ prayogaḥ / tasyaivaṃ prayogavato viṣayasya kiṃ phalamiti tadanu dharmakāyaḥ sakarmā phalamityevaṃ trividhenārthasaṃgraheṇa tathaiva jinajananī vyākhyeyā /

pariṇāmanā

arthataḥ padato vāpi nāmaparyāyataḥ kvacit / tāvāneva budhairjñeyaḥ piṇḍārthaḥ sarvamātṛṣu // 1 //

anyathā na bhavetsamyak sarvāsāṃ kramasaṃgrahaḥ / tatra piṇḍādibhedena vaiśiṣṭyaṃ jāyate dhruvam // 2 //

āryavimuktisenasyānubhāvenātra darśitam / arthamātraṃ subodhāya tyaktvā vacanavistaram // 3 //

vairocanaṃ guruṃ natvā sadupādhyāyajñāninam / kārikāṇāṃ sphuṭā vṛttirharibhadreṇa racyate // 4 //

etadgranthavidhānena yatpuṇyamarjitaṃ mayā / nikhilāḥ prāṇinastena prāpnuyuḥ saugatīṃ dhiyam // 5 //

sarvaśāstrabahirbhūtaḥ kvāhaṃ svalpamatiḥ pumān / kva cāryagatigamyo 'yaṃ śāstrārtho mahimānvitaḥ // 6 //

tathāpyagocarībhūte yatnamāsthitavānaham / parātmahitabuddhyaiva kṣamyatāmeṣa sādhubhiḥ // 7 //

aho mṛśaṃ mayā nānāmataiḥ śrāntena vīkṣitam / śamasthānaṃ cireṇedaṃ prajñāpāramitāmatam // 8 //

iti prajñāpāramitopadeśaśāstre ācāryaharibhadrakṛtā abhisamayālaṅkāravṛttiḥ samāptā /

bhāratīyapaṇḍitena vidyākaraprabheṇa mahālokacakṣuṣā vandeśrīkūṭena cānūdya nirṇītā / śrīpaṇḍitāmaragomyādibhiḥ bhikṣudhīmatprajñena ca paścāt sunirṇītā /

Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.