3. Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpada (PLI-TV-BU-VB-PD3)

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Pāṭidesanīyakaṇḍa

3. Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena sāvatthiyaṁ aññataraṁ kulaṁ ubhatopasannaṁ hoti.

Saddhāya vaḍḍhati, bhogena hāyati, yaṁ tasmiṁ kule uppajjati purebhattaṁ khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā taṁ sabbaṁ bhikkhūnaṁ vissajjetvā appekadā anasitā acchanti.

Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṁ jānitvā paṭiggahessanti.

Ime imesaṁ datvā appekadā anasitā acchantī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, yaṁ kulaṁ saddhāya vaḍḍhati, bhogena hāyati evarūpassa kulassa ñattidutiyena kammena sekkhasammutiṁ dātuṁ.

Evañca pana, bhikkhave, dātabbā.

Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo—

‘Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Itthannāmaṁ kulaṁ saddhāya vaḍḍhati, bhogena hāyati.

Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmassa kulassa sekkhasammutiṁ dadeyya.

Esā ñatti.

Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Itthannāmaṁ kulaṁ saddhāya vaḍḍhati, bhogena hāyati.

Saṅgho itthannāmassa kulassa sekkhasammutiṁ deti.

Yassāyasmato khamati itthannāmassa kulassa sekkhasammutiyā dānaṁ, so tuṇhassa;

yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Dinnā saṅghena itthannāmassa kulassa sekkhasammuti.

Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’ti.

Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yāni kho pana tāni sekkhasammatāni kulāni, yo pana bhikkhu tathārūpesu sekkhasammatesu kulesu khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā, paṭidesetabbaṁ tena bhikkhunā—

‘gārayhaṁ, āvuso, dhammaṁ āpajjiṁ asappāyaṁ pāṭidesanīyaṁ taṁ paṭidesemī’”ti.

Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

Tena kho pana samayena sāvatthiyaṁ ussavo hoti.

Manussā bhikkhū nimantetvā bhojenti.

Tampi kho kulaṁ bhikkhū nimantesi.

Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti—

“paṭikkhittaṁ bhagavatā sekkhasammatesu kulesu khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṁ bhuñjitun”ti.

Te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kiṁ nu kho nāma amhākaṁ jīvitena yaṁ ayyā amhākaṁ na paṭiggaṇhantī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, nimantitena sekkhasammatesu kulesu khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṁ bhuñjituṁ.

Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yāni kho pana tāni sekkhasammatāni kulāni, yo pana bhikkhu tathārūpesu sekkhasammatesu kulesu pubbe animantito khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā, paṭidesetabbaṁ tena bhikkhunā—

‘gārayhaṁ, āvuso, dhammaṁ āpajjiṁ asappāyaṁ pāṭidesanīyaṁ, taṁ paṭidesemī’”ti.

Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu tassa kulassa kulūpako hoti.

Atha kho so bhikkhu pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena taṁ kulaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

Tena kho pana samayena so bhikkhu gilāno hoti.

Atha kho te manussā taṁ bhikkhuṁ etadavocuṁ—

“bhuñjatha, bhante”ti.

Atha kho so bhikkhu—

“bhagavatā paṭikkhittaṁ animantitena sekkhasammatesu kulesu khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṁ bhuñjitun”ti kukkuccāyanto na paṭiggahesi;

nāsakkhi piṇḍāya carituṁ;

chinnabhatto ahosi.

Atha kho so bhikkhu ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi.

Bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, gilānena bhikkhunā sekkhasammatesu kulesu khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṁ bhuñjituṁ.

Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yāni kho pana tāni sekkhasammatāni kulāni, yo pana bhikkhu tathārūpesu sekkhasammatesu kulesu pubbe animantito agilāno khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā, paṭidesetabbaṁ tena bhikkhunā—

‘gārayhaṁ, āvuso, dhammaṁ āpajjiṁ asappāyaṁ pāṭidesanīyaṁ, taṁ paṭidesemī’”ti.

Yāni kho pana tāni sekkhasammatāni kulānīti

sekkhasammataṁ nāma kulaṁ yaṁ kulaṁ saddhāya vaḍḍhati, bhogena hāyati. Evarūpassa kulassa ñattidutiyena kammena sekkhasammuti dinnā hoti.

Yo panāti

yo yādiso …pe…

bhikkhūti

…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

Tathārūpesu sekkhasammatesu kulesūti

evarūpesu sekkhasammatesu kulesu.

Animantito nāma

ajjatanāya vā svātanāya vā animantito, gharūpacāraṁ okkamante nimanteti, eso animantito nāma.

Nimantito nāma

ajjatanāya vā svātanāya vā nimantito, gharūpacāraṁ anokkamante nimanteti, eso nimantito nāma.

Agilāno nāma

sakkoti piṇḍāya carituṁ.

Gilāno nāma

na sakkoti piṇḍāya carituṁ.

Khādanīyaṁ nāma

pañca bhojanāni yāmakālikaṁ sattāhakālikaṁ yāvajīvikaṁ ṭhapetvā avasesaṁ khādanīyaṁ nāma.

Bhojanīyaṁ nāma

pañca bhojanāni—odano, kummāso, sattu, maccho, maṁsaṁ.

Animantito agilāno “khādissāmi bhuñjissāmī”ti paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.

Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pāṭidesanīyassa.

Sekkhasammate sekkhasammatasaññī animantito agilāno khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pāṭidesanīyassa.

Sekkhasammate vematiko …pe…

sekkhasammate asekkhasammatasaññī animantito agilāno khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pāṭidesanīyassa.

Yāmakālikaṁ sattāhakālikaṁ yāvajīvikaṁ āhāratthāya paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.

Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa.

Asekkhasammate sekkhasammatasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Asekkhasammate vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Asekkhasammate asekkhasammatasaññī, anāpatti.

Anāpatti—

nimantitassa,

gilānassa,

nimantitassa vā gilānassa vā sesakaṁ bhuñjati,

aññesaṁ bhikkhā tattha paññattā hoti,

gharato nīharitvā denti,

niccabhatte,

salākabhatte,

pakkhike,

uposathike,

pāṭipadike,

yāmakālikaṁ sattāhakālikaṁ yāvajīvikaṁ— “sati paccaye paribhuñjā”ti deti,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.