44. Rahopaṭicchannasikkhāpada (PLI-TV-BU-VB-PC44)

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Pācittiyakaṇḍa

Acelakavagga

44. Rahopaṭicchannasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto sahāyakassa gharaṁ gantvā tassa pajāpatiyā saddhiṁ raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappesi.

Atha kho so puriso ujjhāyati khiyyati vipāceti—

“kathañhi nāma ayyo upanando mayhaṁ pajāpatiyā saddhiṁ raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappessatī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto mātugāmena saddhiṁ raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappessatī”ti …pe…

“saccaṁ kira tvaṁ, upananda, mātugāmena saddhiṁ raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappesī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, mātugāmena saddhiṁ raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappessasi.

Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu mātugāmena saddhiṁ raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappeyya, pācittiyan”ti.

Yo panāti

yo yādiso …pe…

bhikkhūti

…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

Mātugāmo nāma

manussitthī, na yakkhī na petī na tiracchānagatā, antamaso tadahujātāpi dārikā, pageva mahattarī.

Saddhinti

ekato.

Raho nāma

cakkhussa raho sotassa raho.

Cakkhussa raho nāma

na sakkā hoti akkhiṁ vā nikhaṇīyamāne bhamukaṁ vā ukkhipīyamāne sīsaṁ vā ukkhipīyamāne passituṁ.

Sotassa raho nāma

na sakkā hoti pakatikathā sotuṁ.

Paṭicchannaṁ nāma āsanaṁ

kuṭṭena vā kavāṭena vā kilañjena vā sāṇipākārena vā rukkhena vā thambhena vā kotthaḷiyā vā, yena kenaci paṭicchannaṁ hoti.

Nisajjaṁ kappeyyāti

mātugāme nisinne bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa.

Bhikkhu nisinne mātugāmo upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa.

Ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme mātugāmasaññī raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme vematiko raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme amātugāmasaññī raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Yakkhiyā vā petiyā vā paṇḍakena vā tiracchānagatāya vā manussaviggahitthiyā vā saddhiṁ raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappeti, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme mātugāmasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme amātugāmasaññī, anāpatti.

Anāpatti—

yo koci viññū puriso dutiyo hoti,

tiṭṭhati na nisīdati,

arahopekkho,

aññavihito nisīdati,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Rahopaṭicchannasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.