14. Senāsanasikkhāpada (PLI-TV-BU-VB-PC14)

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Pācittiyakaṇḍa

Bhūtagāmavagga

14. Senāsanasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena bhikkhū hemantike kāle ajjhokāse senāsanaṁ paññapetvā kāyaṁ otāpentā kāle ārocite taṁ pakkamantā neva uddhariṁsu na uddharāpesuṁ, anāpucchā pakkamiṁsu.

Senāsanaṁ ovaṭṭhaṁ hoti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathaṁ hi nāma bhikkhū ajjhokāse senāsanaṁ paññapetvā taṁ pakkamantā neva uddharissanti na uddharāpessanti, anāpucchā pakkamissanti, senāsanaṁ ovaṭṭhan”ti.

Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū ajjhokāse …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu saṅghikaṁ mañcaṁ vā pīṭhaṁ vā bhisiṁ vā kocchaṁ vā ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṁ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya, anāpucchaṁ vā gaccheyya, pācittiyan”ti.

Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

Tena kho pana samayena bhikkhū ajjhokāse vasitvā kālasseva senāsanaṁ abhiharanti.

Addasā kho bhagavā te bhikkhū kālasseva senāsanaṁ abhiharante.

Disvāna etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, aṭṭha māse avassikasaṅkete maṇḍape vā rukkhamūle vā yattha kākā vā kulalā vā na ūhadanti tattha senāsanaṁ nikkhipitun”ti.

Yo panāti

yo yādiso …pe…

bhikkhūti

…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

Saṅghikaṁ nāma

saṅghassa dinnaṁ hoti pariccattaṁ.

Mañco nāma

cattāro mañcā—

masārako, bundikābaddho, kuḷīrapādako, āhaccapādako.

Pīṭhaṁ nāma

cattāri pīṭhāni— masārakaṁ, bundikābaddhaṁ, kuḷīrapādakaṁ, āhaccapādakaṁ.

Bhisi nāma

pañca bhisiyo— uṇṇabhisi, coḷabhisi, vākabhisi, tiṇabhisi, paṇṇabhisi.

Kocchaṁ nāma—

vākamayaṁ vā usīramayaṁ vā muñjamayaṁ vā pabbajamayaṁ vā anto saṁveṭhetvā baddhaṁ hoti.

Santharitvāti

sayaṁ santharitvā.

Santharāpetvāti

aññaṁ santharāpetvā.

Anupasampannaṁ santharāpeti, tassa palibodho.

Upasampannaṁ santharāpeti, santhārakassa palibodho.

Taṁ pakkamanto neva uddhareyyāti

na sayaṁ uddhareyya.

Na uddharāpeyyāti

na aññaṁ uddharāpeyya.

Anāpucchaṁ vā gaccheyyāti

bhikkhuṁ vā sāmaṇeraṁ vā ārāmikaṁ vā anāpucchā majjhimassa purisassa leḍḍupātaṁ atikkamantassa āpatti pācittiyassa.

Saṅghike saṅghikasaññī ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṁ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṁ vā gaccheyya, āpatti pācittiyassa.

Saṅghike vematiko …pe…

saṅghike puggalikasaññī ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṁ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya, anāpucchaṁ vā gaccheyya, āpatti pācittiyassa.

Cimilikaṁ vā uttarattharaṇaṁ vā bhūmattharaṇaṁ vā taṭṭikaṁ vā cammakhaṇḍaṁ vā pādapuñchaniṁ vā phalakapīṭhaṁ vā ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṁ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya, anāpucchaṁ vā gaccheyya, āpatti dukkaṭassa.

Puggalike saṅghikasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Puggalike vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Puggalike puggalikasaññī aññassa puggalike, āpatti dukkaṭassa.

Attano puggalike anāpatti.

Anāpatti—

uddharitvā gacchati,

uddharāpetvā gacchati,

āpucchaṁ gacchati,

otāpento gacchati,

kenaci palibuddhaṁ hoti,

āpadāsu,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Senāsanasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.