8. Upakkhaṭasikkhāpada (PLI-TV-BU-VB-NP8)

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Nissaggiyakaṇḍa

Cīvaravagga

8. Upakkhaṭasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena aññataro puriso pajāpatiṁ etadavoca—

“ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī”ti.

Assosi kho aññataro piṇḍacāriko bhikkhu tassa purisassa imaṁ vācaṁ bhāsamānassa.

Atha kho so bhikkhu yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ etadavoca—

“mahāpuññosi tvaṁ, āvuso upananda.

Amukasmiṁ okāse aññataro puriso pajāpatiṁ etadavoca—

‘ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī’”ti.

“Atthāvuso, maṁ so upaṭṭhāko”ti.

Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena so puriso tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ purisaṁ etadavoca—

“saccaṁ kira maṁ tvaṁ, āvuso, cīvarena acchādetukāmosī”ti?

“Api meyya, evaṁ hoti—

‘ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī’”ti.

“Sace kho maṁ tvaṁ, āvuso, cīvarena acchādetukāmosi, evarūpena cīvarena acchādehi.

Kyāhaṁ tena acchannopi karissāmi yāhaṁ na paribhuñjissāmī”ti.

Atha kho so puriso ujjhāyati khiyyati vipāceti—

“mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā.

Nayime sukarā cīvarena acchādetuṁ.

Kathañhi nāma ayyo upanando mayā pubbe appavārito maṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissatī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissatī”ti.

Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira tvaṁ, upananda, pubbe appavārito gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjasī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

“Ñātako te, upananda, aññātako”ti?

“Aññātako, bhagavā”ti.

“Aññātako, moghapurisa, aññātakassa na jānāti patirūpaṁ vā appatirūpaṁ vā santaṁ vā asantaṁ vā.

Tattha nāma tvaṁ, moghapurisa, pubbe appavārito aññātakaṁ gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissasi.

Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Bhikkhuṁ paneva uddissa aññātakassa gahapatissa vā gahapatāniyā vā cīvaracetāpannaṁ upakkhaṭaṁ hoti—

‘iminā cīvaracetāpannena cīvaraṁ cetāpetvā itthannāmaṁ bhikkhuṁ cīvarena acchādessāmī’ti;

tatra ce so bhikkhu pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjeyya—

‘sādhu vata maṁ āyasmā iminā cīvaracetāpannena evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā cīvaraṁ cetāpetvā acchādehī’ti,

kalyāṇakamyataṁ upādāya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.

Bhikkhuṁ paneva uddissāti

bhikkhussatthāya, bhikkhuṁ ārammaṇaṁ karitvā, bhikkhuṁ acchādetukāmo.

Aññātako nāma

mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddho.

Gahapati nāma

yo koci agāraṁ ajjhāvasati.

Gahapatānī nāma

yā kāci agāraṁ ajjhāvasati.

Cīvaracetāpannaṁ nāma

hiraññaṁ vā suvaṇṇaṁ vā muttā vā maṇi vā pavāḷo vā phaliko vā paṭako vā suttaṁ vā kappāso vā.

Iminā cīvaracetāpannenāti

paccupaṭṭhitena.

Cetāpetvāti

parivattetvā.

Acchādessāmīti

dassāmi.

Tatra ce so bhikkhūti

yaṁ bhikkhuṁ uddissa cīvaracetāpannaṁ upakkhaṭaṁ hoti so bhikkhu.

Pubbe appavāritoti

pubbe avutto hoti— “kīdisena te, bhante, cīvarena attho, kīdisaṁ te cīvaraṁ cetāpemī”ti?

Upasaṅkamitvāti

gharaṁ gantvā yattha katthaci upasaṅkamitvā.

Cīvare vikappaṁ āpajjeyyāti

āyataṁ vā hotu vitthataṁ vā appitaṁ vā saṇhaṁ vā.

Iminā cīvaracetāpannenāti

paccupaṭṭhitena.

Evarūpaṁ vā evarūpaṁ vāti.

Āyataṁ vā vitthataṁ vā appitaṁ vā saṇhaṁ vā.

Cetāpetvāti

parivattetvā.

Acchādehīti

dajjehi.

Kalyāṇakamyataṁ upādāyāti

sādhatthiko mahagghatthiko.

Tassa vacanena āyataṁ vā vitthataṁ vā appitaṁ vā saṇhaṁ vā cetāpeti, payoge dukkaṭaṁ.

Paṭilābhena nissaggiyaṁ hoti.

Nissajjitabbaṁ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā.

Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ.

…pe…

“idaṁ me, bhante, cīvaraṁ pubbe appavārito aññātakaṁ gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpannaṁ nissaggiyaṁ,

imāhaṁ saṅghassa nissajjāmī”ti …pe…

dadeyyāti …pe…

dadeyyunti …pe…

āyasmato dammīti.

Aññātake aññātakasaññī pubbe appavārito gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Aññātake vematiko pubbe appavārito gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Aññātake ñātakasaññī pubbe appavārito gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.

Anāpatti—

ñātakānaṁ,

pavāritānaṁ,

aññassatthāya,

attano dhanena,

mahagghaṁ cetāpetukāmassa appagghaṁ cetāpeti,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Upakkhaṭasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.