Kaṅkhākathā (KV2.3)

Điểm tranh luận: Bậc A-la-hán vẫn còn hoài nghi.

Theo chú giải: Luận điểm này giống như Luận điểm 2 (từng câu một) nhưng thay chữ "Hoài Nghi" (Kanthā) cho chữ "bất toàn về tri kiến" và "hoài nghi" (vicikicchā) cho "vô minh", với những ngoại lệ sau:

(1) Những pháp "Triền", "Bộc ", "Tiềm thùy" không được dùng trong trường hợp hoài nghi. -- Xem (1) và (2) của Luận điểm 2.

(2) Những đoạn (4, 5) được bàn đến ở luận điểm này, nếu vị A-la-hán có sự bất toàn về tri kiến, vị ấy cũng giống như bất cứ một phàm phu nào, nghĩa là vẫn còn phạm giới luật, và vẫn phải giữ các học giới.

(3) Đoạn (20) được thêm vào đoạn kinh dưới đây để dẫn chứng.

(20) Lại nữa, có phải Đức Thế tôn đã từng tuyên bố rằng:

"Khi nào bậc phạm chí đang tinh tấn tu tập. Do sự thấu rõ các pháp hành hiện hữu đều có nguyên nhân. Chính lúc đó chấm dứt được sự hoài nghi, Khi nào bậc phạm chí đang tinh tấn tu tập. Do thấu rõ các pháp hành hoại diệt bởi vì hết duyên. Chính lúc đó chấm dứt được sự hoài nghi. Khi não bậc phạm chí đang tin tấn tu tập. Do sự thấu rõ các pháp hành hiện hữu. Chính lúc đó, vị này chiến thắng ma vương và chiếm được Bồ đoàn. Khi ánh sáng đến thì bóng tối lui, hư không rực rỡ ánh mặt trời. Cũng dường như thế ấy, khi có Tuệ thấu rõ. Chính lúc ấy, sự hoài nghi được đoạn tận. Chọn một phẩm hạnh cao thượng. Bậc phạm chí tinh tấn tu tập. Chấm dứt được sự hoài nghi về đời sống hiện tại hay quá khứ của chính mình hoặc tha nhân. Giữa những người hoài nghi, bậc phạm chí không còn hoài nghi. Vị ấy là người chiến thắng tối thượng, không còn chướng ngại cho tâm dứt bỏ"¹