Tam tạng Pāli · Tam tạng Pāli — bản tiếng Việt · Luận tạng › Bộ Pháp Tụ

XIỂN MINH NHẤT ĐỀ (Ekakaniddesa) (DS2.2.3)

Dịch giả: Tịnh Sự
Thông tin: Mã SuttaCentral: DS2.2.3

XIỂN MINH NHẤT ĐỀ (Ekakaniddesa)

[514] Tất cả sắc đều là phi nhân, đều là vô nhân, đều là bất tương ưng nhân, đều là hữu duyên, đều là hữu vi, đều là hiệp thế, đều là cảnh lậu, đều là cảnh triền, đều là cảnh phược, đều là cảnh bộc, đều là cảnh phối, đều là cảnh cái, đều là cảnh khinh thị, đều là cảnh thủ, đều là cảnh phiền não, đều là vô ký, đều là bất tri cảnh, đều là phi sở hữu tâm, đều là bất tương ưng tâm, đều là pháp phi dị thục phi dị thục nhân, đều là phi phiền toái cảnh phiền não, đều là phi hữu tầm hữu tứ, đều là phi vô tầm hữu tứ, đều là phi vô tầm vô tứ,đều là phi câu hành tỷ, đều là phi câu hành lạc, đều là phi cau hành xả, đều là không đáng tri kiến đoạn trừ, đều là không đáng tu tiến đoạn trừ,¹ đều là phi hữu nhân đáng cho tri kiến và tu tiến đoạn trừ,² đều là phi nhân đến tích tập³ đều là phi nhân đến tịch diệt⁴ đều là phi hữu học, đều là phi vô học, đều là hy thiểu, đều là dục giới, đều là phi sắc giới, đều là phi vô sắc giới⁵, đều là hệ thuộc, đều là phi bất hệ thuộc, đều là phi cố định, đều là phi dẫn xuất, đều là sanh tồn, đều là đáng cho sáu thức biết, đều là vô thường, đều là bị già chinh phục⁶. Như vậy đây là yếu hiệp sắc một loại.

DỨT XIỂN MINH NHẤT ĐỀ

XIỂN MINH NHỊ ĐỀ (Dukaniddesa)

PHÂN CHIA SẮC Y SINH (Upādāyabhājanīya)⁷ .

[515] - Sắc y sinh ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, sắc xứ, thinh xứ, khí xứ,vị xứ, nữ quyền, nam quyền, mạng quyền, thân biểu tri, khẩu biểu tri, hư không giới, sắc khinh, sắc nhu, sắc thích nghiệp, sắc tích tụ, sắc thừa kế, sắc lão mại, sắc vô thường, đoàn thực.

[516] - Sắc nhãn xứ⁸ ấy là thế nào?

Nhãn xứ là tinh chất nương bốn đại hiển⁹liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu;¹⁰ nhờ mắt vô kiến hữu đối chiếu nào mà người đã thấy, hoặc đang thấy, hoặc sẽ thấy, hoặc có thể thấy sắc hữu kiến hữu đối chiếu, đó là nhãn, đó là nhãn xứ, đó là nhãn giới, đó là nhãn quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh ,sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là con ngươi, đó là con mắt, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc nhãn xứ.

- Sắc nhãn xứ ấy là thế nào?

Nhãn nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu; nơi mắt vô kiến hữu đối chiếu nào mà sắc hữu kiến hữu đối chiếu¹¹ đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc; đó là nhãn, đó là nhãn xứ, đó là nhãn giới, đó là nhãn quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là con ngươi, đó là con mắt, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc nhãn xứ.

- Sắc nhãn xứ ấy là thế nào?

Nhãn nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu; mắt nào là vô kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc nơi cảnh sắc hữu kiến hữu đối chiếu, đó là nhãn, đó là nhãn xứ, đó là nhãn giới, đó là nhãn quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là con ngươi, đó là con mắt, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc nhãn xứ.

- Sắc nhãn xứ ấy là thế nào?

Nhãn nào là tinh chất nương bốn đại hiển, liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu; do nương mắt nào mà nhãn xứ bắt cảnh sắc đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương mắt nào thọ sanh từ nhãn xúc, bắt cảnh sắc ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... nhãn thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương mắt nào mà nhãn xúc có cảnh sắc đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương mắt nào thọ sanh từ nhãn xúc có cảnh sắc ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... nhãn thức đã sanh, hoặ đang sanh hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh; đó là nhãn, đó là nhãn xứ, đó là nhãn giới, đó là nhãn quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là con ngươi, đó là con mắt, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc nhãn xứ.

[517] - Sắc nhĩ xứ¹² ấy là thế nào?

Nhĩ nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu nhờ tai vô kiến hữu đối chiếu nào mà người đã nghe, hoặc đang nghe, hoặc sẽ nghe, hoặc có thể nghe tiếng vô hữu kiến hữu đối chiếu; đó là nhĩ, đó là nhĩ xứ, đó là nhĩ giới, đó là nhĩ quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc nhĩ xứ.

- Sắc nhĩ xứ ấy là thế nào?

Nhĩ nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu nơi tai vô kiến hữu đối chiếu nào mà tiếng vô kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc; đó là nhĩ, đó là nhĩ xứ, đó là nhĩ giới, đó là nhĩ quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc nhĩ xứ.

- Sắc nhĩ xứ ấy là thế nào?

Nhĩ nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu tai nào là vô kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc, nơi cảnh thinh vô kiến hữu đối chiếu; đó là nhĩ, đó là nhĩ xứ, đó là nhĩ giới, đó là nhĩ quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc nhĩ xứ.

- Sắc nhĩ xứ ấy là thế nào?

Nhĩ nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu; do nương tai nào nhĩ xúc bắt cảnh thinh đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương tai nào thọ sanh từ nhĩ xúc, có cảnh thinh ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... nhĩ thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương tai nào mà nhĩ xúc có cảnh thinh đã sanh hoặc đang sanh hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương tai nào mà thọ sanh từ nhĩ xúc có cảnh thinh ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... nhĩ thức có cảnh thinh đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh; đó là nhĩ, đó là nhĩ xứ, đó là nhĩ giới, đó là nhĩ quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc nhĩ xứ.

[518] - Sắc tỷ xứ¹³ ấy là thế nào?

Tỷ nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu nhờ mũi vô kiến hữu đối chiếu nào mà người đã ngửi, hoặc đang ngửi, hoặc sẽ ngửi, hoặc có thể ngửi mùi vô hữu kiến hữu đối chiếu; đó là tỷ, đó là tỷ xứ, đó là tỷ giới, đó là tỷ quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc tỷ xứ.

- Sắc tỷ xứ ấy là thế nào?

Tỷ nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu nơi mũi vô kiến hữu đối chiếu nào mà mùi vô kiến hữu đối chiếu nào đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc; đó là tỷ, đó là tỷ xứ, đó là tỷ giới, đó là tỷ quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh ,sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc tỷ xứ.

- Sắc tỷ xứ ấy là thế nào?

Tỷ nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu, mũi nào là vô kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc, nơi cảnh khí vô kiến hữu đối chiếu; đó là tỷ, đó là tỷ xứ, đó là tỷ giới, đó là tỷ quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc tỷ xứ.

- Sắc tỷ xứ ấy là thế nào?

Tỷ nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu ; do nương mũi nào tỷ xúc bắt cảnh khí đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương mũi nào thọ sanh từ nhãn xúc ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... tỷ thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương mũi nào mà tỷ xúc, có cảnh khí đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương mũi nào thọ sanh từ tỷ xúc có cảnh khí ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... tỷ thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh; đó là tỷ, đó là tỷ xứ, đó là tỷ giới, đó là tỷ quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc tỷ xứ.

[519] - Sắc thiệt xứ¹⁴ ấy là thế nào?

Thiệt nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu, nhờ lưỡi vô kiến hữu đối chiếu mà người đã nếm, hoặc đang nếm, hoặc sẽ nếm, hoặc có thể nếm vị vô hữu kiến hữu đối chiếu; đó là thiệt, đó là thiệt xứ, đó là thiệt giới, đó là thiệt quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc thiệt xứ.

- Sắc thiệt xứ ấy là thế nào?

Thiệt nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu, nơi lưỡi đã vô kiến hữu đối chiếu nào mà vị vô kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc; đó là thiệt, đó là thiệt xứ, đó là thiệt giới, đó là thiệt quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc thiệt xứ.

- Sắc thiệt xứ ấy là thế nào?

Thiệt nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu, lưỡi nào là vô kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc, nơi cảnh vị vô kiến hữu đối chiếu; đó là thiệt, đó là thiệt xứ, đó là thiệt giới, đó là thiệt quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc thiệt xứ.

- Sắc thiệt xứ ấy là thế nào?

Thiệt nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu; do nương lưỡi nào thiệt xúc bắt cảnh vị đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương lưỡi nào mà thọ sanh từ thiệt xúc ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... thiệt thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương lưỡi nào mà thiệt xúc có cảnh vị đã sanh, hoặc đang sanh hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh; do nương lưỡi nào mà thọ sanh từ thiệt xúc, có cảnh vị ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... thiệt thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh; đó là thiệt, đó là thiệt xứ, đó là thiệt giới, đó là thiệt quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh ,sắc, đó là ruộng, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc thiệt xứ.

[520] - Sắc thân xứ¹⁵ ấy là thế nào?

Thân nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu, nhờ thân vô kiến hữu đối chiếu mà người đã va chạm, hoặc đang va chạm, hoặc sẽ va chạm, hoặc có thể va chạm cảnh xúc vô kiến hữu đối chiếu; đó là thân, đó là thân xứ, đó là thân giới, đó là thân quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc thân xứ.

- Sắc thân xứ ấy là thế nào?

Thân nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu, nơi thân vô kiến hữu đối chiếu nào mà cảnh xúc vô kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc; đó là thân, đó là thân xứ, đó là thân giới, đó là thân quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là vật, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc thân xứ.

- Sắc thân xứ ấy là thế nào?

Thân nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu, thân nào là vô kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc, nơi cảnh xúc vô kiến hữu đối chiếu; đó là thân, đó là thân xứ, đó là thân giới, đó là thân quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc thân xứ.

- Sắc thân xứ ấy là thế nào?

Thân nào là tinh chất nương bốn đại hiển liên hệ tự thân vô kiến hữu đối chiếu; do nương thân nào thân xúc bắt cảnh xúc đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương thân nào thọ sanh từ thân xúc, bắt cảnh xúc ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... thân thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do nương thân nào thọ sanh từ thân xúc có cảnh xúc ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... thân thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh; đó là thân, đó là thân xứ, đó là thân giới, đó là thân quyền, đó là thế gian, đó là môn, đó là biển cả, đó là bạch tịnh, sắc, đó là ruộng, đó là bờ bên nây, đó là làng bỏ trống. Đây là sắc nhãn xứ.

[521] - Sắc sắc xứ¹⁶ ấy là thế nào Sắc nào là ánh sáng nương bốn đại hiển hữu kiến hữu đối chiếu như màu vàng, màu đỏ tươi, màu trắng, màu đen, màu tím, màu xanh lá mạ, màu xanh trái cây, màu xanh xoài sống, dài, ngắn, thô, méo, tròn, tứ giác, lục giác, bát giác, thập lục giác, lỏm, lồi, bóng, ánh nắng, sáng, tối, mây, sương, khói, bụi, ánh sắc mặt trăng, ánh sắc mặt trời, ánh sắc tinh tú, ánh sắc mặt kính, ánh sắc ngọc ước, ngọc xà cừ, ngọc trai, ngọc bích, ánh sắc vàng và bạc, hoặc là có sắc nào khác là ánh sắc nương bốn đại hiển hữu kiến hữu đối chiếu; sắc hữu kiến hữu đối chiếu nào mà người đã thấy, hoặc đang thấy, hoặc sẽ thấy, hoặc có thể thấy bằng mặt vô kiến hữu đối chiếu; đó là sắc, đó là sắc xứ, đó là sắc giới. Đây là sắc sắc xứ.

- Sắc sắc xứ ấy là thế nào?

Sắc nào là ánh sắc nương bốn đại hiển hữu kiến hữu đối chiếu, là màu xanh dương, màu vàng, màu đỏ tươi, màu trắng, màu đen, màu tím, màu xanh lá mạ, màu xanh trái cây, màu trái xoài sống, dài, ngắn, tế, thô, méo, tròn, tứ giác, lục giác, bát giác, thập lục giác, lỏm, lồi, bóng, ánh nắng, sáng, tối, mây, sương, khói, bụi, ánh sắc mặt trăng, ánh sắc mặt trời, ánh sắc tinh tú, ánh sắc mặt kính, ánh sắc ngọc ước, ngọc xà cừ, ngọc trai, ngọc bích, ánh sắc vàng và bạc, hoặc có sắc nào khác là ánh sắc nương bốn đại hiển hữu kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc; đó là sắc, đó là sắc xứ, đó là sắc giới. Đây là sắc sắc xứ.

- Sắc sắc xứ ấy là thế nào?

Sắc nào là ánh sắc nương bốn đại hiển hữu kiến hữu đối chiếu, là màu xanh dương, màu vàng, màu đỏ tươi, màu trắng, màu đen, màu tím, màu xanh lá mạ, màu xanh trái cây, màu trái xoài sống, dài, ngắn, tế, thô, méo, tròn, tứ giác, lục giác, bát giác, thập lục giác, lỏm, lồi, bóng, ánh nắng, sáng, tối, mây, sương, khói, bụi, ánh sắc mặt trăng, ánh sắc mặt trời, ánh sắc tinh tú, ánh sắc mặt kính, ánh sắc ngọc ước, ngọc xà cừ, ngọc trai, ngọc bích, ánh sắc vàng và bạc, hoặc có sắc nào khác là ánh sắc nương bốn đại hiển hữu kiến hữu đối chiếu; là sắc hữu kiến, hữu đối chiếu mà đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc nơi mắt vô kiến hữu chiếu; đó là sắc, đó là sắc xứ, đó là sắc giới. Đây là sắc sắc xứ.

- Sắc sắc xứ ấy là thế nào?

Sắc nào là ánh sắc nương vào bốn đại hiển hữu kiến hữu đối chiếu, là màu xanh dương, màu vàng, màu đỏ tươi, màu trắng, màu đen, màu tím, màu xanh lá mạ, màu xanh trái cây, màu trái xoài sống, dài, ngắn, tế, thô, méo, tròn, tứ giác, lục giác, bát giác, thập lục giác, lỏm, lồi, bóng, ánh nắng, sáng, tối, mây, sương, khói, bụi, ánh sắc mặt trăng, ánh sắc mặt trời, ánh sắc tinh tú, ánh sắc mặt kính, ánh sắc ngọc ước, ngọc xà cừ, ngọc trai, ngọc bích, ánh sắc vàng và bạc, hoặc có sắc nào khác là sắc nương bốn đại hiển hữu kiến hữu đối chiếu, do bắt cảnh sắc nào mà nhãn xúc nương mắt ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... nhãn thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh... (trùng) ... có cảnh sắc nàomà nhãn xúc nương maàu7855?t đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh, ... (trùng) ... có cảnh sắc nào mà thọ sanh từ nhãn xúc nương mắt ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... nhãn thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh; đó là sắc, đó là sắc xứ, đó là sắc giới. Đây là sắc sắc xứ.

[522] - Sắc thinh xứ ấy là thế nào?¹⁷

- Sắc thinh xứ ấy là thế nào?

Thinh nào nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu như tiếng trống chầu, tiếng trống cơm, tiếng tù và, tiếng chập chỏa, tiếng hát, tiếng nhạc, tiếng chiêng, tiếng vỗ tay, tiếng kêu la của chúng sanh, tiếng va chạm của các chất, tiếng gió, tiếng nước, tiếng người, tiếng phi nhơn, hoặc là có tiếng nào khác nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu do bắt cảnh thinh nào mà nhĩ xúc nương tai đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do bắt cảnh thinh nào mà thọ sanh từ nhĩ xúc nương tai ... tưởng... (trùng) ... tư ... (trùng) ... nhĩ thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... có cảnh thinh nào mà nhĩ xúc nương tai đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... có cảnh thinh nào mà thọ sanh từ nhĩ xúc nương tai ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... nhĩ thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh; đó là thinh, đó là thinh xứ, đó là thinh giới. Đây là sắc thinh xứ.

[523] - Sắc khí xứ ấy là thế nào?¹⁸

Khí nào nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu như mùi rễ cây, mùi lỏi cây, mùi vỏ cây, mùi lá cây, mùi hoa, mùi trái cây, mùi tanh, hơi độc, mùi thơm, mùi thối, hoặc là có khí nào khác nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu là mùi vô kiến hữu đối chiếu nào mà người đã ngửi, hoặc đang ngửi, hoặc sẽ ngửi, hoặc có thể ngửi bằng tỷ vô kiến hữu đối chiếu; đó là khí, đó là khí xứ, đó là khí giới. Đây là sắc khí xứ.

- Sắc khí xứ ấy là thế nào?

Khi nào nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu như mùi rễ cây, mùi lỏi cây, mùi vỏ cây, mùi lá cây, mùi hoa, mùi trái cây, mùi tanh, hơi độc, mùi thơm, mùi thối, hoặc là có khí nào khác nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu nơi mùi vô kiến hữu đối chiếu nào mà mũi vô kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc; đó là khí, đó là khí xứ, đó là khí giới. Đây là sắc khí xứ.

- Sắc khí xứ ấy là thế nào?

Khi nào nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu như mùi rễ cây, mùi lỏi cây, mùi vỏ cây, mùi lá cây, mùi hoa, mùi trái cây, mùi tanh, hơi độc, mùi thơm, mùi thối, hoặc là có khí nào khác nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu là mùi vô kiến hữu đối chiếu mà đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc nơi mũi vô kiến hữu đối chiếu; đó là khí, đó là khí xứ, đó là khí giới. Đây là sắc khí xứ.

- Sắc khí xứ ấy là thế nào?

Khi nào nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu như mùi rễ cây, mùi lỏi cây, mùi vỏ cây, mùi lá cây, mùi hoa, mùi trái cây, mùi tanh, hơi độc, mùi thơm, mùi thối, hoặc là có khí nào khác nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu do bắt cảnh khí nào mà tỷ xúc nương mũi đã sanh hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do bắt cảnh khí nào mà thọ sanh từ tỷ xúc nương mũi ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... tỷ thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... có cảnh khí nào mà tỷ xúc nương mũi đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc có thể sanh có cảnh khí nào mà thọ sanh từ tỷ xúc nương mũi ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... tỷ thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh; đó là khí, đó là khí xứ, đó là khí giới. Đây là sắc khí xứ.

[524] - Sắc vị xứ ấy là thế nào?¹⁹

- Sắc vị xứ ấy là thế nào?

Vị nào nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu, như vị rễ cây, vị thân cây, vị vỏ cây,vị lá cây, vị hoa, vị quả, vị chua, vị ngọt, vị đắng, vị cay, vị mặn, vị bùi, vị nhẩn, vị chát, vị ngon, vị dở, hoặc là có vị nào khác nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu nơi vị vô kiến hữu đối chiếu nào mà lưỡi vô kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc, đó làvị, đó là vị xứ, đó là vị giới. Đây là sắc vị xứ.

- Sắc vị xứ ấy là thế nào?

Vị nào nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu, như vị rễ cây, vị thân cây, vị vỏ cây,vị lá cây, vị hoa, vị quả, vị chua, vị ngọt, vị đắng, vị cay, vị mặn, vị bùi, vị nhẫn, vị chát, vị ngon, vị dở, hoặc là có vị nào khác nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu mà đã được tiếp xúc, hoặc đang được tiếp xúc, hoặc sẽ được tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc nơi lưỡi vô kiến hữu đối chiếu; đó làvị, đó là vị xứ, đó là vị giới. Đây là sắc vị xứ.

- Sắc vị xứ ấy là thế nào?

Vị nào nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu, như vị rễ cây, vị thân cây, vị vỏ cây,vị lá cây, vị hoa, vị quả, vị chua, vị ngọt, vị đắng, vị cay, vị mặn, vị bùi, vị nhẫn, vị chát, vị ngon, vị dở, hoặc là có vị nào khác nương bốn đại hiển vô kiến hữu đối chiếu do bắt cảnh vị nào mà thiệt xúc nương lưỡi đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do bắt cảnh vị nào thọ sanh từ thiệt xúc nương lưỡi ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... thiệt thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... có cảnh vị nào mà thiệt xúc đã sanh hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... có cảnh vị nào mà thọ sanh từ thiệt xúc nương lưỡi ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... thiệt thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh; đó làvị, đó là vị xứ, đó là vị giới. Đây là sắc vị xứ.

[525] - Sắc nữ quyền ấy là thế nào?²⁰

Sắc nào của nữ, là căn nữ, tướng nữ, nết nữ, thái độ nữ, tánh hạnh nữ, trạng thái nữ. Đây là sắc nữ quyền.

[526] - Sắc nam quyền ấy là thế nào?²¹

Sắc nào của nam, là căn nam, tướng nam, nết nam, thái độ nam, tánh hạnh nam, trạng thái nam. Đây là sắc nam quyền.

[527] - Sắc mạng quyền ấy là thế nào?²²

Sắc nào là sự thọ mạng, sự duy trì, sự nuôi sống, sự nuôi dưỡng, sự tiếp diễn, sự tồn tại, sự gìn giữ, sự sống còn, quyền sống còn của các pháp sắc kia. Đây là sắc mạng quyền.

[528] - Sắc thân biểu tri ấy là thế nào?

Sắc nào là sựlay động, sự cử động, sự biểu tri, cách biểu tri, trạng thái biểu tri của thân có tâm thiện, hoặc tâm bất thiện, hoặc tâm vô ký, bước tới, bước lui, ngó qua, ngó lại, co vào, duỗi ra. Đây là sắc thân biểu tri.

[529] - Sắc khấu biểu tri²³ ấy là thế nào?

Sắc nào là lời nói, phát biểu, chuyện vãn, thuật sự, phát âm, hành vi phát âm, ngôn ngữ, phát ngôn của người có tâm thiện, hoặc tâm bất thiện, hoặc tâm vô ký; đây gọi là ngôn ngữ, pháp là sự biểu tri, cách biểu tri, trạng thái biểu tri bằng ngôn ngữ ấy. Đây là sắc khẩu biểu tri.

[530] - Sắc hư không giới²⁴ )ấy là thế nào?

Sắc nào là khoảng trống, hiện tượng khoảng trống, trống rỗng, hiện tượng trống rỗng, kẻ hở, hiện tượng kẻ hở, không xúc chạm với bốn đại hiển. Đây là sắc hư không giới.

[531] - Sắc sắc khinh²⁵ ấy là thế nào?

Sắc nào là sự nhẹ nhàng của sắc, cách biến đổi nhẹ nhàng, sự không chậm chạp, sự không chần chờ. Đây là sắc sắc khinh.

[532] - Sắc sắc nhu²⁶ ấy là thế nào?

Sắc nào là sự nhu nhuyễn của sắc, sự mền mại, cách không thô cứng cách không cương ngạnh. Đây là sắc sắc nhu.

[533] - Sắc sắc thích nghiệp ấy là thế nào?²⁷ Sắc nào là sự thích hợp với việc làm của sắc, cách thích hợp với việc làm, trạng thái thích hợp với việc làm. Đây là sắc sắc thích nghiệp.

[534] - Sắc tích tụ ấy là thế nào?²⁸

Sắc nào là sự tích tập các xứ, sắc ấy là tích tụ sắc. Đây là sắc tích tụ.

[535] - Sắc sắc thừa kế²⁹ ấy là thế nào?

Sắc nào là tích tụ sắc, sắc ấy là thừa kế của sắc. Đây là sắc thừa kế.

[536] - Sắc sắc lão mại³⁰ ấy là thế nào?

Sắc nào là sự cũ kỷ của sắc, già nua, răng long, tóc bạc, da nhăn, giảm thọ, chín muồi các căn. Đây là sắc sắc lão mại.

[537] - Sắc sắc vô thường ấy là thế nào?³¹

Sắc nào là sự hoại tận của sắc, sự biến hoại, sự tiêu tán, sự phân tán, trạng thái không thường còn, sự biến mất. Đây là sắc sắc vô thường.

[538] - Sắc đoàn thực ấy là thế nào?

Tức cơm, bánh ướt, bánh khô, cá, thịt, sữa tươi, sữa đông, bơ lỏng, bơ tươi, dầu, mật ong, nước mía, hoặc là có sắc nào khác là thức nhai răng, đáng miệng ăn, vật no bụng, đáng nuốt khỏi cổ của từng nhóm chúng sanh trong mỗi mỗi xứ; các chúng sanh nuôi sống bằng bất luận dưỡng tố nào. Đây là sắc đoàn thực.

DỨT PHẦN CHIA SẮC Y SINH.

DỨT PHẦN THỨ NHẤT BÁT THIÊN TỰ - CHƯƠNG SẮC.

SẮC PHI Y SINH (NO-UPĀDĀRŪPA)³²

[539] - Sắc phi y sinh ấy là thế nào?

Tức là xúc xứ, thủy giới.

[540] - Sắc xúc xứ³³ ấy là thế nào?

Tức địa giới, hỏa giới, phong giới, cứng, mềm, tế, thô, mà lạc xúc, khổ xúc nặng, nhẹ là cảnh xúc vô kiến hữu đối chiếu nào mà người đã va chạm, hoặc đang va chạm, hoặc sẽ va chạm, hoặc có thể va chạm bằng thân vô kiến hữu đối chiếu; đó là xúc, đó là xúc xứ, đó là xúc giới. Đây là sắc xúc xứ.

- Sắc xúc xứ ấy là thế nào?

Tức địa giới, hỏa giới, phong giới, cứng, mềm, thô, tế mà lạc xúc, khổ xúc nặng, nhẹ là cảnh xúc vô kiến hữu đối chiếu nào mà thân vô kiến hữu đối chiếu đã được tiếp xúc, hoặc đang tiếp xúc, hoặc sẽ dược tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc; đó là xúc, đó là xúc xứ, đó là xúc giới. Đây là sắc xúc xứ.

- Sắc xúc xứ ấy là thế nào?

Tức địa giới, hỏa giới, phong giới, cứng, mềm, tế, thô, mà lạc xúc, khổ xúc nặng, nhẹ là cảnh xúc vô kiến hữu đối chiếu mà đã tiếp xúc, hoặc đang tiếp xúc, hoặc sẽ tiếp xúc, hoặc có thể được tiếp xúc nơi thân vô kiến hữu đối chiếu; đó là xúc, đó là xúc xứ, đó là xúc giới. Đây là sắc xúc xứ.

- Sắc xúc xứ ấy là thế nào?

- Tức địa giới, hỏa giới, phong giới, cứng, mềm, tế, thô, mà lạc xúc, khổ xúc nặng, nhẹ do bắt cảnh xúc nào mà thân xúc nương thân đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... do bắt cảnh xúc nào thọ sanh từ thân xúc nương thân ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... thân thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... có cảnh xúc nào mà thân xúc nương thân đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh ... (trùng) ... tưởng ... (trùng) ... tư ... (trùng) ... thân thức đã sanh, hoặc đang sanh, hoặc sẽ sanh, hoặc có thể sanh; đó là xúc, đó là xúc xứ, đó là xúc giới. Đây là sắc xúc xứ.

[541] - Sắc thủy giới³⁴ ấy là thế nào?

Sắc nào là chất tươm ra, chất rỉ thấm, chất dính, chất dính khắn, trạng thái quến tụ của sắc. Đây là sắc thủy giới.

ĐÂY LÀ DỨT SẮC PHI Y SINH.

[542] - Sắc thành do thủ ấy là thế nào?³⁵

Tức nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, nữ quyền, nam quyền, mạng quyền; hoặc là có sắc nào khác do nghiệp tạo tác là sắc xứ, khí xứ, vị xứ, xúc xứ, hư không giới, thủy giới, sắc tích tụ, sắc thừa kế, đoàn thực. Đây là sắc thành do thủ.

- Sắc phi thành do thủ³⁶ ấy là thế nào?

Tức là thinh xứ, thân biểu tri, khẩu biểu tri, sắc khinh, sắc nhu, sắc thích nghiệp, sắc lão mại, sắc vô thường; hoặc là sắc có sắc nào khác không do nghiệp tạo tác là sắc xứ, khí xứ, vị xứ, xúc xứ, hư không giới, thủy giới, sắc tích tụ, sắc thừa kế, đoàn thực. Đây là sắc phi thành do thủ.

[543] - Sắc thành do thủ cảnh thủ³⁷ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ ...(trùng)... thân xứ, nữ quyền, nam quyền, mạng quyền; hoặc là có sắc nào khác do nghiệp tạo tác là sắc xứ, khí xứ, vị xứ, xúc xứ, hư không giới, thủy giới, sắc tích tụ, sắc thừa kế, đoàn thực. Đây là sắc thành do thủ cảnh thủ.

- Sắc phi thành do thủ³⁸ ấy là thế nào?

Tức là thinh xứ, thân biểu tri, khẩu biểu tri, sắc khinh, sắc nhu, sắc thích nghiệp, sắc lão mại, sắc vô thường; hoặc là có sắc nào khác do nghiệp tạo tác là sắc xứ, khí xứ, vị xứ, xúc xứ, hư không giới, thủy giới, sắc tích tụ, sắc thừa kế, đoàn thực. Đây là sắc phi thành do thủ cảnh thủ.

[544] - Sắc hữu kiến³⁹ ấy là thế nào?

Tức sắc xứ. Đây là sắc hữu kiến.

- Sắc vô kiến⁴⁰ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc vô kiến.

[545] - Sắc hữu đối chiếu ấy là thế nào?⁴¹

Tức là nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, sắc xứ, thinh xứ, khí xứ, vị xứ, xúc xứ. Đây là sắc hữu đối chiếu.

- Sắc vô đối chiếu ấy là thế nào?⁴² )

Tức nữ quyền ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc vô đối chiếu.

[546] - Sắc quyền⁴³ ấy là thế nào?

Tức nhãn quyền, nhĩ quyền, tỷ quyền, thiệt quyền, thân quyền, nữ quyền, nam quyền, mạng quyền. Đây là sắc quyền.

- Sắc phi quyền⁴⁴ ấy là thế nào?

Tức sắc sứ ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi quyền.

[547] - Sắc đại hiển⁴⁵ ấy là thế nào?

Tức xúc giới, thủy giới. Đây là sắc đại hiển.

- Sắc phi đại hiển ấy là thế nào?⁴⁶

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi đại hiển.

[548] - Sắc biểu tri⁴⁷ ấy là thế nào?

Tức là thân biểu, khẩu biểu tri. Đây là sắc biểu tri.

- Sắc phi biểu tri⁴⁸ ấy là thế nào?

Tức là nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi biểu tri.

[549] - Sắc tâm sở sanh⁴⁹ ấy là thế nào?

Tức thân biểu tri, khẩu biểu tri, hoặc là có sắc nào khác do tâm sanh, do tâm làm nhân, do tâm làm sở sanh, là sắc xứ, thinh xứ, khí xứ, vị xứ, xúc xứ, hư không giới, thủy giới, sắc khinh, sắc nhu, sắc thích nghiệp, sắc tích tụ, sắc thừa kế, đoàn thực. Đây là sắc tâm sở sanh.

- Sắc phi tâm sở sanh⁵⁰ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ ... (trùng)... thân xứ, nữ quyền, nam quyền, mạng quyền, sắc lão mại, sắc vô thường; hoặc là có sắc nào khác do tâm sanh, không do tâm làm nhân, không do tâm làm sở sanh, là sắc xứ, thinh xứ, khí xứ, vị xứ, xúc xứ, hư không giới, thủy giới, sắc khinh, sắc nhu, sắc thích nghiệp, sắc tích tụ, sắc thừa kế, đoàn thực. Đây là sắc phi tâm sở sanh.

[550] - Sắc đồng hiện hữu với tâm⁵¹ ấy là thế nào?

Tức thân biểu tri, khẩu biểu tri. Đây là sắc đồng hiện hữu với tâm.

- Sắc phi đồnghiện hữu với tâm⁵² ấy là thế nào?

Tức là nhãn xứ ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi đồng hiện hữu với tâm.

[551] - Sắc tùy chuyển với tâm⁵³ ấy là thế nào?

Tức thân biểu tri, khẩu biểu tri. Đây là sắc tùy chuyển với tâm.

- Sắc phi tùy chuyển với tâm⁵⁴ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi tùy chuyển với tâm.

[552] - Sắc nội phần⁵⁵ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... thân xứ. Đây là sắc nội phần.

- Sắc ngoại phần⁵⁶ ấy là thế nào?

Tức sắc xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc ngoại phần.

[553] - Sắc thô⁵⁷ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... sắc xứ. Đây là sắc thô.

- Sắc tế⁵⁸ ấy là thế nào?

Tức nữ quyền... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc tế.

[554] - Sắc viển⁵⁹ ấy là thế nào?

Tức là nữ quyền... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc viển.

- Sắc cận⁶⁰ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... xúc xứ. Đây là sắc cận

[555] - Sắc vật của nhãn xúc⁶¹ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ ... Đây là sắc vật của nhãn xúc.

- Sắc phi vật của nhãn xúc⁶² ấy là thế nào?

Tức nhĩ xứ ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi vật của nhãn xúc.

[556] - Sắc vật của thọ sanh từ nhãn xúc⁶³ ... (trùng) ... của tưởng ... (trùng) ... của tư ... (trùng) ... vật của nhãn thức⁶⁴ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ. Đây là sắc vật của nhãn thức.

- Sắc phi vật của nhãn thức ấy là thế nào?

-Tức nhĩ xứ ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi vật của nhãn thức.

[557] - Sắc vật của nhĩ xúc⁶⁵ ... (trùng) ... tỷ xúc ... (trùng) ... thiệt xúc ... (trùng) ... thân xúc ... (trùng) ... ấy là thế nào?

- Tức thân xứ. Đây là sắc vật của thân xúc.

- Sắc phi vật của thân xúc ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi vật của thân xúc.

[558] - sắc vật của thọ sanh từ thân xúc⁶⁶... (trùng) ... của tưởng ... (trùng) ... của tư ... (trùng) ... của thân thức⁶⁷ ấy là thế nào?

Tức thân xứ. Đây là sắc vật của thân thức.

- Sắc phi vật của thân thức ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi vật của thân thức.

[559] - Sắc cảnh của nhãn xúc ấy là thế nào?⁶⁸

Tức sắc xứ. Đây là sắc cảnh của nhãn xứ.

- Sắc phi cảnh của nhãn xúc ấy là thế nào?

Tức nhãn xúc... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi cảnh của nhãn xúc.

[560] - Sắc cảnh của thọ sanh từ nhãn xúc?⁶⁹ ... (trùng) ... của tưởng... (trùng) ... của tư... (trùng) ... của nhãn thức⁷⁰ ấy là thế nào?

Tức là sắc xứ. Đây là sắc cảnh của nhãn thức.

- Sắc phi cảnh của nhãn thức ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi cảnh của nhãn thức.

[561] - Sắc cảnh của nhĩ xúc⁷¹ ... (trùng) ... của tỷ xúc... (trùng) ... của thiệt xúc ... (trùng) ... của thân xúc ấy là thế nào?

Tức là xứ. Đây là sắc cảnh của thân xúc.

- Sắc phi cảnh của thân xúc ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi cảnh của thân xúc.

[562] - Sắc cảnh của thọ sanh từ thân xúc⁷² ... (trùng)... của tưởng ... (trùng) ... của tư ... (trùng) ... của thân thức⁷³ ấy là thế nào?

Tức xúc xứ. Đây là sắc cảnh của thân thức.

- Sắc phi cảnh của thân thức ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi cảnh của thân thức.

[563] - Sắc nhãn xứ⁷⁴ ấy là thế nào?

Nhãn nào là tinh chất nương bốn đại hiển ... (trùng) ... đó là làng bỏ trống. Đây là sắc nhãn xứ.

- Sắc phi nhãn xứ⁷⁵ ấy là thế nào?

Tức nhĩ xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi nhãn xứ.

[564] - Sắc nhĩ xứ ... (trùng) ... tỷ xứ ... (trùng) ... thiệt xứ ... (trùng) ... thân xư ù⁷⁶ ấy là thế nào?

Thân nào là tinh chất nương bốn đại hiển ... (trùng) ... đó là làng bỏ trống. Đây là sắc thân xứ.

- Sắc phi thân xứ⁷⁷ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ ... (trùng) ... đoàn thực. Đây la øsắc phi thân xứ.

[565] - Sắc sắc xứ⁷⁸ ấy là thế nào?

Sắc nào là ánh sắc nương bốn đại hiển... (trùng) ... Đó là sắc giới. Đây là sắc sắc xứ.

- Sắc phi sắc xư ù⁷⁹ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi sắc xứ.

[566] - Sắc thinh xứ... (trùng) ... khí xứ... (trùng) ... vị xứ... (trùng) ... xúc xứ⁸⁰ ấy là thế nào?

Tức địa giới... (trùng) ... đó là xúc giới. Đây là sắc xúc xứ.

- Sắc phi xúc xứ⁸¹ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi xúc xứ.

[567] - Sắc sắc nhãn giới⁸² ấy là thế nào?

Tức là nhãn xứ. Đây là sắc nhãn giới.

- Sắc phi nhãn giới⁸³ ấy là thế nào?

Tức nhĩ xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi nhãn giới.

[568] - Sắc nhĩ giới ... (trùng) ... tỷ giới ... (trùng) ... thiện giới... (trùng) ... thân giới⁸⁴ ấy là thế nào?

Tức thân xứ. Đây là sắc thân giới.

- Sắc phi thân giới⁸⁵ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi thân giới.

[569] - Sắc sắc giới⁸⁶ ấy là thế nào?

Tức sắc xứ. Đây là sắc sắc giới.

- Sắc phi sắc giới⁸⁷ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi sắc giới.

[570] - Sắc thinh giới... (trùng) ... khí giới... (trùng) ... vị giới... (trùng) ... xúc giới⁸⁸ ấy là thế nào?

Tức xúc xứ. Đây là sắc xúc giới.

- Sắc phi xúc giới ấy là thế nào?

Tức thân xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi xúc giới.

[571] - Sắc nhãn quyền⁸⁹ ấy là thế nào?

Nhãn nào là tinh chất nương bốn đại hiển... (trùng) ... đó là làng bỏ trống. Đây là sắc nhãn quyền.

- Sắc phi nhãn quyền⁹⁰ ấy là thế nào?

Tức nhĩ xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi nhãn quyền.

[572] - Sắc nhĩ quyền⁹¹ ... (trùng) ... tỷ quyền⁹² ... (trùng) ... thiệt quyền⁹³ ... (trùng) ... thân quyền⁹⁴ ấy là thế nào?

Thân nào là tinh chất nương bốn đại hiển... (trùng) ... đó là làng bỏ trống. Đây là sắc thân quyền.

- Sắc phi thân quyền⁹⁵ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi thân quyền.

[573] - Sắc nữ quyền⁹⁶ ấy là thế nào?

Sắc nào của nữ, là căn nữ, tướng nữ, nết nữ, thái độ nữ, tánh hạnh nữ, trạng thái nữ. Đây là sắc nữ quyền.

- Sắc phi nữ quyền⁹⁷ ấy là thế nào?

Tức là nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi nữ quyền.

[574] - Sắc nam quyền⁹⁸ ấy là thế nào?

Sắc nào của nam, là căn nam, tướng nam,nết nam, thái độ nam, tánh hạnh nam, trạng thái nam. Đây là sắc nam quyền.

- Sắc phi nam quyền⁹⁹ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi nam quyền.

[575] - Sắc mạng quyền¹⁰⁰ ấy là thế nào?

Sắc nào là sự thọ mạng, sự duy trì, sự nuôi sống, sự nuôi dưỡng, sự tiếp diễn, sự tồn tại, sự giữ gìn, sự sống còn, quyền sống còn của các pháp sắc kia. Đây là sắc mạng quyền.

- Sắc phi mạng quyền¹⁰¹ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi mạng quyền.

[576] - Sắc thân biểu¹⁰² tri ấy là thế nào?

Sắc nào là sự lay động, sự cử động, cách cử động, sự biểu tri, cách biểu tri, trạng thái biểu tri, của thân có tâm thiện, hoặc tâm bất thiện, hoặc tâm vô ký bước tới bước lui, ngó qua, ngó lại, co vào, duỗi ra. Đây là sắc thân biểu tri.

- Sắc phi thân biểu tri¹⁰³ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi thân biểu tri.

[577] - Sắc khẩu biểu tri¹⁰⁴ ấy là thế nào?

Sắc nào là lời nói, phát biểu, chuyện vãn, thuật sự, phát âm, hành vi phát âm, ngôn ngữ, phát ngôn của người có tâm thiện, hoặc tâm bất thiện hoặc tâm vô ký; đây gọi là ngôn ngữ, pháp là sự biểu tri, cách biểu tri, trạng thái biểu tri bằng ngôn ngữ ấy. Đây là sắc khẩu biểu tri.

- Sắc phi khẩu biểu tri (Na vacīviññattirūpa.) ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi khẩu biểu tri.

[578] - Sắc hư không giới¹⁰⁵ ấy là thế nào?

- Sắc phi hư không giới¹⁰⁶ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi hư không giới.

[579] - Sắc thủy giới¹⁰⁷ ấy là thế nào?

Sắc nào là chất tươm ra, chất rĩ thấm, chất dính, chất dính khắn, trạng thái quến tụ của sắc. Đây là sắc thủy giới.

- Sắc phi thủy giới¹⁰⁸ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi thủy giới.

[580] - Sắc sắc khinh ấy¹⁰⁹ là thế nào?

Sắc nào là sự nhẹ nhàng của sắc, cách biến đổi nhẹ nhàng, sự không chậm chạp, sự không chần chờ. Đây là sắc sắc khinh.

- Sắc phi sắc khinh¹¹⁰ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi sắc khinh.

[581] - Sắc sắc nhu¹¹¹ ấy là thế nào?

Sắc nào là sự nhu nhuyễn của, sự mềm mại, cách không thô cứng, cách không cương ngạnh. Đây là sắc sắc nhu.

- Sắc phi sắc nhu¹¹² ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi sắc nhu.

[582] - Sắc sắc thích nghiệp¹¹³ ấy là thế nào?

Sắc nào là sự thích hợp với việc làm của sắc, cách thích hợp với việc làm, trạng thái thích hợp với việc làm. Đây là sắc sắc thích nghiệp.

[583] - Sắc phi sắc thích nghiệp¹¹⁴ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi sắc.

- Sắc phi sắc tích tụ¹¹⁵ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi sắc tích tụ.

[584] - Sắc sắc thừa kế¹¹⁶ ấy là thế nào?

Sắc nào là sự tích tụ của sắc, sắc ấy là thừa kế của sắc. Đây là sắc sắc thừa kế.

- Sắc phi sắc thừa kế¹¹⁷ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi sắc thưa kế.

[585] - Sắc lão mại¹¹⁸ ấy là thế nào?

Sắc nào là sự cũ kỷ của sắc, già nua, răng long, tóc bạc, da nhăn, giảm thọ, chín muồi các căn. Đây là sắc lão mại.

- Sắc phi sắc lão mại (2) ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi sắc lão mại.

[586] - Sắc sắc vô thường¹¹⁹ ấy là thế nào?

Sắc nào là sự hoại tận của sắc, sự biến hoại, sự tiêu tán, sự phân tán, trạng thái không thường còn, sự biến mất. Đây là sắc sắc vô thường.

- Sắc phi sắc vô thường¹²⁰ ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là sắc phi sắc Thích nghiệp vô thường.

[587] - Sắc đoàn thực ấy¹²¹ ấy là thế nào?

Tức cơm, bánh ước, bánh khô, cá thịt, sữa tươi, sữa đông, bơ lỏng, bơ tươi, dầu, mật ong, nước mía, hoặc là có sắc náo khác là thức răng nhai, đáng miệng ăn, vật no bụng, đáng nuốt khỏi cổ của từng nhóm chúng sanh trong mỗi xứ, các chúng sanh nuôi sống bằng bất luận dưỡng tố nào. Đây là sắc đoàn thực.

- Sắc phi đoàn thực¹²² ấy là thế nào?

Tức nhãn xứ... (trùng) ... sắc vô thường. Đây là sắc phi đoàn thực.

Như vậy là dứt nhiếp sắc hai loại.

DỨT XIỂN MINH NHỊ ĐỀ.

Nguồn: Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.

XIỂN MINH NHẤT ĐỀ (Ekakaniddesa) (DS2.2.3)