Nghi lễ và Sách Phật học · Nghi lễ tụng niệm · Bắc Truyền › Tổng hợp

Nhật Tụng Thiền Môn 2010

Tác giả: Thích Nhất Hạnh
Thông tin: Nguồn: Tủ sách Không Hoa

Mục đích của người xuất gia là cất bước bước lên cho được bến bờ giải thoát, vì vậy mà cả về hai phương diện tâm ý và hình dung, người xuất gia không giống với người trần tục. Người xuất gia phải nối tiếp và làm rạng rỡ cho được giòng giống của thánh tăng, nhiếp phục được quần ma, báo đền được bốn ân và cứu độ cho ba cõi. Nếu không sống được theo chí nguyện ấy thì ta chỉ là những kẻ lạm xen vào tăng đoàn, hành động và ngôn ngữ đều hoang sơ, hoàn toàn cô phụ tấm lòng của đàn na thí chủ. Nhìn lại nơi điểm khởi hành năm cũ, thì ta đã bước thêm được bước nào đâu? Nếu sống cho qua ngày thì hoảng hốt một đời, còn lấy gì để trông mong và nương tựa?

Tuy nhiên, nhìn lại, ta thấy ta vẫn còn hình tướng đẹp đẽ của người xuất gia; chắc chắn là trong quá khứ ta đã gieo rắc nhân lành cho nên hôm nay mới có được quả báo tốt đẹp ấy. Vậy thì tại sao ta còn ngồi yên khoanh tay, không biết trân quý thì giờ để cho tháng năm trôi qua như vậy? Nếu không nổ lực tinh tiến trên đường tu học thì làm sao một ngày kia đạo quả có thể viên thành? Nếu kiếp này mà trôi qua oan uổng thì kiếp sau sẽ được thừa hưởng gì?

Gần gũi bạn lành

Từ bỏ người thân, quyết lòng mặc áo tu, chủ ý của ta là vượt lên một chân trời cao rộng nào đó. Nếu biết tâm niệm điều này mỗi giây mỗi phút thì làm sao ta có thể để cho ngày tháng trôi qua? Kỳ vọng sẽ làm trụ cột cho Phật pháp, làm gương mẫu cho thế hệ mai sau, nuôi dưỡng tâm ý ấy hàng ngày mà chưa chắc đã thực hiện được một phần nào chí nguyện của mình. Nói ra lời nào thì lời ấy cũng phải phù hợp với kinh giáo, đàm luận chuyện gì cũng phải dựa vào sự nghiên cứu và kinh nghiệm của cổ nhân. Phong thái ta phải đĩnh đạc, chí khí ta phải cao siêu. Cần đi đâu xa thì phải nương tựa vào bạn hiền, để có thể luôn luôn thanh lọc những điều ta nghe, ta thấy. Khi cư trú cũng phải nương tựa vào bạn tốt để ngày nào cũng được học hỏi thêm những điều chưa được am tường. Người ta nói rằng cha mẹ tuy sinh ra ta nhưng chính bạn hữu lại là kẻ tác thành cho ta. Sống gần gũi với các bậc thiện tri thức thì cũng như đi trong sương, tuy áo không ướt nhưng cũng có nhuần thấm. Còn nếu chơi với kẻ xấu thì cái thấy càng ngày càng sai lạc, sớm chiều vì vậy cứ tiếp tục tạo ra nghiệp xấu. Kết quả có cần chờ lâu đâu. Nó đến ngay trước mắt. Sau này một khi đã mất thân người thì muôn kiếp sẽ khó mà lấy lại.

Khẩn thiết dụng tâm

Lời nói ngay thẳng thường không êm tai, sao ta không có khả năng khắc ghi vào tâm khảm? Nếu tiếp nhận được chánh kiến, ta sẽ có thể rửa tâm, vun đức, ẩn tích, mai danh, rèn luyện tinh thần, chấm dứt mọi huyên náo vô ích. Nếu có chủ tâm tham thiền học đạo để hạ thủ công phu, thì phải vượt lên khỏi những pháp môn phương tiện để tâm tư có thể khế hợp với những tông chỉ thâm huyền. Nếu muốn tham cứu những tinh yếu của thoại đầu, phăng tìm chỗ thâm áo, tỏ ngộ chỗ chân nguyên, thì phải tham học rộng rãi với các bậc đi trước nhiều kinh nghiệm, và sống gần gũi với các bậc thiện tri thức. Những tông chỉ huyền diệu của Thiền tông rất khó nắm bắt, muốn đạt cho được thì phải khẩn thiết dụng tâm. Khẩn thiết dụng tâm mới mong đốn ngộ được cốt tủy bên trong và từ từ bước lên nấc thang khai ngộ. Đây là con đường phá hủy được cả hai mươi lăm lãnh vực hiện hữu hàm chứa trong ba cõi và đưa tới cái thấy là tất cả các pháp trong ta và ngoài ta đều không có bản chất chân thực, tất cả đều là giả danh, do tâm biến hiện. Khi ấy ta sẽ không còn đem tâm chạy theo với cảnh. Tâm không theo cảnh thì cảnh làm sao có thể ràng buộc được tâm? Ta cứ để cho các pháp tự nhiên diễn biến trong tự tánh chân thực của chúng mà không còn bị kẹt vào các ý niệm thường tại và đoạn diệt. Lúc ấy tai ta tuy còn nghe, mắt ta tuy còn thấy, tuy thanh sắc vẫn xẩy ra mà đứng về cả hai phía tích môn và bản môn tâm ta vẫn thản nhiên và bình thường, ứng dụng đầy đủ. Có được cái thấy ấy rồi thì dù ngồi yên hay là hành động ta cũng thong dong. Có như thế thì mới bõ công khoác áo người tu, vì bây giờ ta đã có khả năng bắt đầu đền đáp được bốn ân và cứu độ được ba cõi. Nếu kiếp này như vậy mà kiếp khác cũng tiếp tục được như vậy, không bị thối chuyển, thì quả vị toàn giác là cái nhất định có thể mong cầu. Lúc bấy giờ ta sẽ đóng vai người khách quý lui tới trong ba cõi, khi vào khi ra đều có thể làm khuôn phép cho tất cả mọi người. Phép tu thiền rất là huyền diệu. Nếu tâm chí quyết liệt, chắc chắn ta sẽ thành công.

Trai giới tinh chuyên

Nhưng nếu căn cơ của ta chưa cho phép ta vượt thoát sinh tử theo con đường đốn ngộ như thế thì ta phải để tâm học hỏi giáo pháp, nghiên tầm kinh điển, nắm cho được tinh yếu của giáo điển để có thể giảng dạy, truyền bá cho các thế hệ tương lai mà báo đáp một phần ơn đức của Bụt. Đừng để thì giờ uổng phí, mà phải lấy công hạnh nghiên cứu và truyền dạy làm lẽ sống của đời mình. Một khi đã biết hành xử và đi đứng trong uy nghi, thì ta đã có thể xứng đáng được gọi là pháp khí của tăng thân rồi. Hãy nhìn thử những dây sắn và dây bìm quấn theo thân cây tùng, cây bách mà leo lên: có khi chúng leo lên cao được cả ngàn sải. Phải nương vào lý tưởng cao đẹp và các bậc đại nhân thì ta mới có thể trở nên người hữu dụng mà làm lợi ích cho thế gian. Phải hết lòng thực tập việc trì trai giữ giới, đừng khinh thường một chi tiết nào của giới luật và uy nghi mà phạm vào những lầm lỗi và thiếu sót. Nếu thực tập nghiêm chỉnh được phép trì trai giữ giới thì từ đời này sang đời khác nhân quả tốt lành sẽ được tiếp nối một cách nhiệm mầu.

Nuôi hoài bão lớn

Ta không có quyền để tháng ngày đi qua luống uổng: phải trân quý thời gian và phải hết lòng mong mỏi tiến lên trên con đường của sự nghiệp giác ngộ. Đừng lạm dụng của tín thí, đừng cô phụ bốn ơn, đừng tích lũy cho nhiều để cho tâm tư bị tài lợi bít lấp. Nếu không thì đời ta sẽ u trệ, và nhìn ta kẻ khác sẽ chê cười. Người xưa đã khích lệ: ‘‘kẻ kia đã là đấng trượng phu thì tại sao ta lại không?’’ Đừng nên có mặc cảm tự ti mà chùn bước và chịu thua. Nếu ta không có thái độ của bậc trượng phu thì thật uổng phí cho cuộc đời của một kẻ xuất gia, rốt cuộc một kiếp đi qua mà không có ích lợi gì cho ai cả.

Tôi rất mong các bạn phát tâm cho dũng mãnh, ôm hoài bão thật cao xa, khi hành xử thì mô phỏng các bậc cao nhân, đừng đi theo lề thói của những kẻ hư hèn. Ngay trong đời này, bạn phải tự nắm lấy vận mệnh của bạn, đừng giao phó vận mệnh của mình cho ai hết. Hãy học chấm dứt tà ý, an định tâm tư, đừng chạy theo trần cảnh. Tâm ta vốn là tự tại, đối tượng đích thực của chân tâm là niết bàn, chỉ vì lâu ngày bế tắc cho nên ta không thấy rõ được đó thôi.

Nắm quyền tự chủ

Xin các bạn hãy đọc lại kỹ những lời tôi đang nói đây để thường ngày cùng nhau nhắc nhở. Phải nắm lấy quyền tự chủ, ta đừng nên để cho tập khí kéo lôi. Đừng đợi đến lúc nghiệp lực đến lôi kéo ta đi, vì lúc ấy ta sẽ không thể trốn tránh và chống cự lại nó. Âm mà hòa thì thanh sẽ thuận, hình mà thẳng thì bóng sẽ ngay; nhân quả rõ ràng, ta không thể không lo xa. Kinh dạy: nghiệp đã tạo ra thì sẽ còn đó, dù trăm ngàn kiếp vẫn còn. Nếu ta không biết chuyển hóa thì đến khi nó đã chín muồi ta phải nhận lãnh quả báo. Nên nhớ rằng khổ đau trong ba cõi là những hình phạt có công dụng ràng buộc và sát hại ta, vì vậy ta phải tu tập cho siêng năng, nhất định đừng để tháng ngày trôi qua oan uổng.

Cùng đi với nhau

Các bạn ơi, chỉ vì thấy quá rõ những tai ương và hoạn nạn do hướng đi lỗi lầm đưa tới, cho nên tôi mới nói lên những lời khuyến khích hành trì này. Xin nguyện trăm kiếp ngàn đời về sau, bất cứ ở đâu tôi cũng sẽ được cùng quý vị làm người bạn đồng hành trên con đường hành trì Phật pháp. Có bài Minh sau đây để cùng nhau nhắc nhở:

Thân huyễn, nhà mộng,

hư hao bóng sắc

quá khứ không cùng

tương lai không chắc

hiện đây ẩn kia

ra vào cực nhọc

chưa khỏi ba vòng

chừng nào chấm dứt?

Tham luyến thế gian

ấm, duyên là chất

từ sinh tới chết

có gì nắm bắt?

Chỉ vì vô minh

nên bị mê hoặc

hãy quý tháng ngày

vô thường bất trắc

đời này luống qua

đời sau bế tắc

từ mê sang mê

cũng vì sáu giặc

qua lại sáu đường

ba cõi lăn lóc.

Sớm tìm minh sư

gần bậc cao đức

quán chiếu thân tâm

diệt trừ gai góc

Thế gian hư huyễn

trần lao áp bức

quán chiếu các pháp

vượt lên cho được

tâm cảnh đều quên

chẳng còn thao thức

Sáu căn an nhiên

nằm ngồi tĩnh mặc

tâm đã không sinh

muôn pháp đều dứt!

Table of Contents

Lời giới thiệu

Lời nói đầu

Những chỉ dẫn cần thiết

Công phu sáng thứ hai

Kinh Kim Cương – Gươm Báu Cắt Đứt Phiền Não

Kinh Thương Yêu

Chuyển Niệm

Đảnh Lễ

Quy Nguyện

Quay Về Nương Tựa

Công phu chiều thứ hai

Kinh Mười Nguyện Phổ Hiền

Kinh Diệt Trừ Phiền Giận

Quán Nguyện

Kệ Vô Thường

Công phu sáng thứ ba

Kinh Quán Niệm Hơi Thở

Hướng Về Kính Lạy

Quay Về Nương Tựa

Công phu chiều thứ ba

Kinh Sức Mạnh Quan Âm

Kinh Tám Điều Giác Ngộ Của Các Bậc Đại Nhân

Bài Tụng Hạnh Phúc

Công phu sáng thứ tư

Kinh Bốn Lãnh Vực Quán Niệm

Hướng Về Tam Bảo

Công phu chiều thứ tư

Kinh Trung Đạo Nhân Duyên

Kinh Soi Gương

Ngày Đêm An Lành

Tùy Hỷ Hồi Hướng

Công phu sáng thứ năm

Kinh Người Biết Sống Một Mình

Kinh Bát Nhã Hành

Điều Phục Cơn Giận

Công phu chiều thứ năm

Kinh Ba Cửa Giải Thoát

Kinh A Nậu La Độ

Khơi Suối Yêu Thương

Công phu sáng thứ sáu

Kinh Người Bắt Rắn

Thiên Long Hộ Pháp

Công phu chiều thứ sáu

Kinh A Di Đà

Niệm Bụt và Đi Nhiễu

Phát Nguyện

Chơn Ngôn Quyết Định Vãng Sanh

Công phu sáng thứ bảy

Kinh Độ Người Hấp Hối

Hiện Pháp Lạc Trú

Công phu chiều thứ bảy

Kinh Phước Đức

Kinh Tinh Yếu Bát Nhã Ba La Mật Đa

Sám Hối và Phát Nguyện

Công phu sáng chủ nhật

Kinh Tuổi Trẻ Và Hạnh Phúc

Kinh Hải Đảo Tự Thân

Tưới Tẩm Hạt Giống Tốt

Nhận Diện Và Quán Chiếu Hạt Giống Sợ Hãi

Công phu chiều chủ nhật

Sám Nguyện

Trì Chú Diệt Tội

Kệ Sám Hối

Bốn Phép Tùy Niệm

Phòng Hộ Chuyển Hóa

Nghi thức

Nghi thức chúc tán rằm và mồng một

Nghi thức chúc tán Tổ Sư

Nghi thức cúng ngọ

Nghi thức thọ trai

Nghi thức truyền 10 Giới Sadi

Nghi thức tụng 10 Giới Sadi

Phụ lục

Kệ tán

Sám Quy Mạng

Thi kệ nhật dụng

Chỉ dẫn thực tập 3 lạy

Thực tập 3 lạy

Thực tập 5 lạy

Nguồn gốc các kinh

Những kinh văn và bài tụng mới

Kinh Sự Thật Đích Thực

Kinh Nghĩa Lý Siêu Việt về Không

Kinh Bốn Loại Thức Ăn

Ái Ngữ Lắng Nghe

Kệ Thỉnh Chuông Đại Hồng

Văn thỉnh linh

Quán niệm trước buổi họp

Quán niệm trước buổi soi sáng

Mười Bốn Bài Kệ Chỉ Quán

Lời cảnh giác và khích lệ của thiền sư Quy Sơn

Ý thức Vô thường

Tránh lề thói hưởng thụ

Giới là căn bản

Sơ tâm cần nuôi dưỡng

Phải nên liệu trước