SỐ 2036 — PHẬT TỔ LỊCH ĐẠI THÔNG TẢI

SỐ 2036

PHẬT TỔ LỊCH ĐẠI THÔNG TẢI

BÀI TỰA

Đạo Phật luận về niên đại thời thế thường dùng Đại kiếp, Tiểu kiếp. Do văn tự của người Trung Quốc chưa phổ cập, nên ai nấy đều chưa biết đến niên đại của Phật. Sau khi Ma-đằng và Trúc Pháp Lan đến Trung Hoa vào đời Hán, thì năm sinh năm diệt của Phật Thích-ca phải tính ngược trở lại mới biết được là năm nào. Từ đó người Trung Quốc bắt đầu dùng Hán tự để ghi chép niên đại.

Từ Thiên Trúc đến các nước lân cận ở phía Đông, không nước nào hưng thịnh bằng Tây Tấn. Đến các nước khác như Diêu Tần, Thạch Triệu có các Đại sư Cưu-ma-la-thập, Phật Đồ Trừng, Ma-liên-da-xá, Đàm-vô-sấm đều là những bậc vĩ nhân anh tài trác tuyệt của Đông Độ. Bên cạnh đó có các ngài như Đạo Sinh, Tăng Triệu, Đạo Dung, Tăng Duệ sát cánh bên nhau hỗ trợ cho việc phiên dịch. Dù phiên dịch nghĩa kinh bằng Hán tự, nhưng yếu lý tinh túy của đạo Phật thảy đều thông thấu triệt để.

Muốn biết các vị Tiên Đức trước nữa thì phải tính ngược lên. Do chưa thấu đạt đến lý tận cùng của Phật đạo, nên thời bấy giờ Phật pháp không mấy thịnh hành.

Từ Di Thiên Đạo An đến ngài Viễn Công là những người khai mở Thánh địa ở Đông nam. Phật-đà-da-xá là người từ phương xa vân du đến mở mang thời thế. Người quân tử dựa vào nhau trong thời buổi ly loạn là vậy. Cho đến khi các ngài như Bảo Công, Song Lâm đứng ra diễn thuyết chánh pháp, thì Phật pháp mới hưng thịnh ở Đông nam. Đến như ngài Trí Giả khai diễn Pháp Hoa ở Thiên Thai, Tam Tạng hoằng dương Bát-nhã thời Sơ Đường, Thanh Lương mở rộng Hoa Nghiêm ở Ngũ Đài, Mật Công diễn thuyết Viên Giác ở Thảo đường, Tuyên Công nghiêm trì luật giáo ở Nam sơn, Kim Cang xiển dương Bí mật ở Thiên Bảo, thì các bộ luận của Đại thừa, Tiểu thừa, Tam thừa, Duy thức được các danh gia chuyên môn ra sức phân tích tận tường, cố gắng lập rường cột. Người học có đến ngàn trăm, nhưng chỉ hưng thịnh lúc ban đầu chứ càng về sau thì càng bị mai một.

Đến khi ngài Đạt-ma sang, thì có năm đời được truyền trao y bát, năm tông được dựng lên. Những dị phái nhưng đồng dòng này trải suốt từ Lương tới Tống và được gọi là Truyền pháp chánh tông.

Triều đình ta, Bí mật thì hưng thịnh, nghĩa học thì rộng sâu, đó là những gì mà trước đây chưa từng có, hoặc chỉ nêu đại khái. Những bộ sách có ghi chép, chẳng hạn như Bảo Lâm truyện v. v... nhưng từ lâu đã bị thất truyền, chỉ còn Truyền Đăng Lục, Tăng Bảo Sử và một ít tác phẩm Thiền tông. Còn như Kinh sư, Luận sư thì mỗi vị đều hoằng truyền giáo môn của mình mà thôi. Những vị tể tướng đại thần ngoại hộ có công cũng được ghi chép trong đây, vậy làm sao tránh khỏi thiếu sót!

Gần đây có bộ Phật Tổ Thống Kỷ, nhưng bộ này phỏng theo các bộ sử ký ghi chép việc Tông môn mà không có phương pháp, đó là lỗi của người ghi chép.

Bấy giờ có ngài Hoa Đình Niệm Thường trụ trì Tường Phù thiền tự ở Gia hưng là người liễu đạt diệu chỉ Tông Lâm Tế với Thiền sư Hối Cơ. Ngoài việc tham thiền, ngài đọc khắp cả kinh sách khác rồi ghi lại niên đại trụ thế của Phật tổ; nhân duyên thuyết pháp, các vị dịch kinh hoằng giáo; các vị được thân truyền y pháp, các vị kỳ Thánh, dị Tăng của các Tông phái. Bộ sách đó được Thiên tử đương thời quý trọng, Vương, thần, văn, võ đều cùng nhau giữ gìn. Bộ sách này được vua, quan thời bấy giờ cùng nhau bàn bạc, khảo cứu, chỉnh sửa đến hơn hai mươi năm mới hoàn thành và lấy tên là Phật Tổ Lịch Đại Thông Tải. Sách gồm hai mươi hai quyển. Quyển đầu tiên trình bày năm phẩm trong Chương Sở Tri Luận, đó là phẩm Khí Thế giới, phẩm Tình Thế giới, phẩm Đạo Pháp, phẩm Quả Pháp, phẩm Vô Vi Pháp. Như vậy đây là phần trình bày về thế giới quan của Đế Sư Phát Tư Bát với Thế Tổ hoàng đế, do đó phần này được ghi chép trước nhất. Kế đến từ năm Giáp Tý niên hiệu Thiên Nguyên ghi chép niên đại của Đế Vương. Trong niên đại Đế Vương, ghi chép việc của giáo môn. Đây là những dấu mốc đáng tin chứ không nhầm lẫn rối bời như trước đó, mà sự thịnh suy, hưng phế của Phật đạo, thế đạo đều có cả ở đây.

Than ôi! Mười đời xưa nay chẳng lìa đương niệm, trần ảnh sinh diệt đâu đủ để ghi! Từng thấy Quy Sơn có lần hỏi Ngưỡng Sơn: "Mỗi năm, niên đại càng cách xa hơn, ta lại càng ngậm ngùi với bậc Tiên đức mà ta chưa nghe đến không? Nhưng một bộ kinh Pháp Hoa, kiếp trước kiếp sau có đến mười tên gọi nhưng nào có khác". Lại nói: "Ta xem số kiếp lâu xa ấy đâu khác ngày nay". Như vậy thì bộ sách này nên giữ gìn cẩn thận không?

Ngày mười một tháng sáu, niên hiệu Chí Chánh năm đầu (1341) Vi Tiếu Am, Đạo nhân hiệu Ngu Công viết lời tựa.

HOA ĐÌNH MAI ỐC THƯỜNG THIỀN SƯ

BẢN TRUYỆN THÔNG TẢI

BÀI TỰA

Phàm ngữ ngôn văn tự là công cụ để chuyển tải đạo, là vận dụng để truyền đi xa. Tự ngàn xưa cổ nhân chỉ dùng thẻ tre, thì lấy gì để ghi chép sự việc, khảo cưu sự thật?

Bậc Đại thành chí thánh làm ra Xuân Thu thì giặc loạn khiếp sợ. Bậc Đại Giác Thế Tôn kết tập kinh luật thì hiền triết hưng khởi. Những bộ như Ngũ Kinh, Lục Nghệ, Bách Gia Chư Tử dựng lập ngôn từ buông lời giáo huấn khiến cho hậu học ngày nay thấy cổ thông kim, đặt mình trong nhân nghĩa, thế chẳng phải là nhờ lợi ích của sách vở lưu truyền đó ư?

Phật Tổ Lịch Đại Thông Tải là bộ sách do Thiền sư Mai Ốc trước tác. Bộ sách này văn chương uyên bác, nghĩa lý rõ ràng ghi chép muôn việc không ngoài kinh điển, khảo cứu sự thật đúng với Tông truyện, chỉ có khác là phụ lục thêm phần danh số.

Năm Tân Tỵ niên hiệu Chí Thành (1341) Hàn lâm Đạo Viên Ngu Công viết lời tựa ở đầu sách càng chứng tỏ bộ sách này rất quý hiếm.

Thiền sư họ Hoàng người đất Hoa Đình, cha là Văn Hựu, mẹ là Dương thị. Hồi ấy, cha mẹ ngài cầu khẩn Quán Thế Âm, bỗng một đêm nằm mộng thấy một vị Tăng mày to, tóc như tuyết, xưng là Đại trưởng lão xin vào ngủ nhờ, nhân đó mẹ ngài mang thai. Ngài sinh vào đêm 12 tháng 03 năm Nhâm Ngọ, niên hiệu Chí Nguyên (1282). Đêm ấy Quang Minh sáng rực cả thất, hương thơm xông ngát khắp nhà, đến mấy ngày vẫn còn. Lớn lên ngài thường thích đốt hương ngồi một mình. Cốt cách của ngài rất phi phàm, diện mạo rất tuấn tú. Năm mười hai tuổi ngài khẩn cầu cha mẹ đi xuất gia. Vì cha mẹ ngài rất yêu quý ngài, nên dùng công danh phú quý thế gian dụ ngài nhưng cuối cùng chẳng làm ngài thoái chí, bèn cho ngài xuất gia. Ngài theo Đại sư Thể Chí ở viện Viên Minh huyện Bình Giang học tập kinh thư. Ngài học tập xuất chúng, bên cạnh lại để tâm vào học kinh luật. Năm Ất Mùi, niên hiệu Nguyên Trinh (1295), Sở tổng thống Giang Hoài trao văn bằng cho ngài. Lúc này ngài mới xuống tóc thọ giới.

Thuở nhỏ ngài chu du khắp đại Tùng lâm trong vùng Giang hoài, Chiết giang, đọc khắp kinh sách, lễ những bậc Danh Tăng, Thạc đức làm thầy. Những vị ấy đều muốn thâu nhận, nhưng ngài khiêm tốn chối từ. Năm Mậu Thân niên hiệu Chí Đại (1308) Hòa Thượng Phật Trí Hối Cơ từ pháp hội của Bá Trượng ở Giang Tây đến chùa Tịnh Từ ở huyện Hàng. Ngài muốn đến tham học, nhằm lúc Hòa Thượng thượng đường, Phật Trí cử thượng tọa Thái Nguyên Phu nghe nhân duyên của tiếng nhạc, rồi tụng rằng:

Cầm sinh vào biển xanh

Thái sử dạo núi thẳm

Từ đây đến ngoài thành

Dương châu Nghiêm cấm

Không cho mở cửa sớm.

Ngay đó ngài tỉnh ngộ, bèn vào trượng thất trình kiến giải. Phật Trì hứa khả, rồi dẫn ngài vào trong phòng dành cho những người trông coi việc ghi chép sổ sách và khen: Ông quả thật là người kỳ vĩ trong giáo pháp của ta, là bậc kỳ tài ngoại hộ trong vườn văn chương. Thế rồi ngài ở lại hầu hạ bảy năm. Năm Ất Mão niên hiệu Diên Hựu (1315), Phật Trí trở về Kính sơn. Từ đó ngài kế thế giữ chức vụ này (chức trưởng ký).

Triều đình ban lệnh sang năm cho ngài làm quan Chỉnh lý giáo môn, nhân đó tuyển lựa những việc tốt đẹp trong niên hiệu Gia Hưng, Tường Phù.

Mùa hạ năm Quý Hợi niên hiệu Chí Trị (1323) Ngài đi ngựa đến Kinh đô để ghi chép kinh Phật bằng vàng ròng. Những ngày rảnh rỗi, ngài được tham quan khắp ba Kinh đô lớn, dạo xem khắp thắng cảnh, lễ Bồ-tát Văn-thù trên Ngũ Đài, tìm di tích của những ngôi mộ cổ thời Yên, Kim. Nhờ đó danh tiếng của ngài lọt đến tai quan Tư mã tuyển chọn sách sử. Ngài được ra vào nhà của Hàn lâm học sĩ thảo luận về kinh điển, đệ trình lên nhà vua những vị danh sư có tài để giảng giải kinh luận. Bấy giờ những vị quan như Tư đồ Vân Lộc Hồng Công, Biệt Phong Ấn Công đều rất tôn kính ngưỡng mộ ngài.

Đế sư mời ngài ngồi, dâng thức ăn, nghe ngài diễn thuyết yếu chỉ của Mật thừa. Đế sư vô cùng hoan hỷ. Ngài từ kinh đô trở về Cô Tô, tòa chủ Vạn Thọ phân nửa tòa thỉnh ngài thăng tòa thuyết pháp. Chúng Tăng đều kính phục đức độ của ngài. Nếu một con người không có tư chất thông minh sáng suốt từ nhiều đời trước thì làm sao có được trí tuệ tuyệt vời như hôm nay. Ngài trước thuật Tông phong chư Tổ, mở bày chánh giáo, khiến cho công khanh, đại thần càng thêm kính phục. Trong khoảng niên hiệu Chí Đại, ngài tận tâm hầu hạ Phật Trí, được thọ giáo từ Thiền sư, biết rõ ngọn ngành mà viết bài tựa như thế. Ngài húy là Niệm Thường, hiệu là Mai Ốc.

Tháng 3 niên hiệu Chí Chánh thứ tư (1344)

Tỳ-kheo Giác Ngạn trụ trì chùa Chiêu Khánh, Dư sơn, Tùng giang kính cẩn viết lời tựa.

PHẬT TỔ LỊCH ĐẠI THÔNG TẢI

PHÀM LỆ

1. Những lời giáo huấn vàng ngọc của Thế Tổ hoàng đế, gồm Một trăm đoạn rút ra từ Hoằng Giáo Tập, được Đế sư, Đại thần kính cẩn thừa hành như chiếu chỉ, được cẩn thận ghi chép trong đây.

2. Đế sư diễn thuyết Chương Sở Tri Luận, được ghi chép ở thiên đầu tiên nhằm tỏ ý cung kính.

3. Thời đại trước khi Đức Phật của chúng ta Đản sinh, đúng ra không ghi chép, nhưng để tiện lợi cho hàng Sơ học, nên chép phần này trong đầu quyển hai, đoạn các vị trong thời cổ xưa.

4. Những vị Đế Vương trong thời xưa, lên ngôi năm nào, đổi hiệu năm nào, mất vào năm nào, cùng những vị vua tiếm ngôi, quần thần, bá quan hộ trì tôn trọng chánh pháp chỉ nêu sơ lược, còn lại không ghi.

5. Việc Đế Vương soạn những bài tựa, bài tán trong Thánh giáo và những tác phẩm do Đại thần, danh Nho soạn thuật, trong đó có những gì liên quan đến giáo pháp đều ghi chép lại đủ.

6. Tăng sĩ và Đạo giáo biện luận về giáo pháp đều ghi rõ từ đầu đến cuối để đủ tư liệu cho việc tham cứu.

7. Sau khi Thế Tôn tịch, những gì xảy ra trong một trăm năm ấy đều ghi chép đầy đủ. Trong đó, niên đại bắt đầu có tượng Phật bằng chiên-đàn và quá trình Phật pháp được truyền sang Đông độ cũng chép đủ như vậy.

8. Có kệ truyền pháp của Phật tổ được phiên dịch có ghi chép rõ trong niên hiệu Đại Đồng thứ sáu đời Lương.

9. Sự hưng phế của giáo môn đều dựa vào sách sử ghi lại để người học biết được nguồn gốc.

10. Việc thật của chư Tổ được ghi đủ trong năm tịch, dựa trên kinh luận.

11. Tác phẩm Minh Đạo Tập Thuyết của Cư sĩ Bình Sơn gồm Hai

trăm mười bảy thiên, nay chỉ ghi lại mười chín thiên để thấy được học vấn uyên bác của ông ta mà thôi.

12. Những việc trọng yếu của giáo môn, những điểm dị đồng, đúng, sai, đã được chỉnh sửa, khảo cứu sơ lược. Ở điểm này đều nhặt góp từ những bộ truyện ký chứ không phải tự ý luận càn. Bởi vì nếu luận bàn nhiều thì sợ rằng bị lạm dụng thừa thải, nếu giản đơn quá thì sợ rằng bị rơi vào hạn hẹp thiếu sót, cho nên phần này xin nhờ những vị tài cao học rộng chỉnh sửa cho.

13. Trong bộ Sử ký của Thái sử Công cho rằng: Hoàng đế năm thứ ba mươi tám, ban sắc lệnh cho Phong Hậu ấn định năm này là năm Giáp Tý và bắt đầu ghi chép từ năm này. Những năm kế tiếp được ghi đủ cả như phần trên đã trình bày.

PHẬT TỔ LỊCH ĐẠI THÔNG TẢI MỤC LỤC

QUYỂN 1

1. Có kệ của bảy Phật.

2. Phẩm Khí Thế giới trong Chương Sở Tri Luận.

3. Mặt trời.

4. Mặt trăng.

5. Các vì sao.

6. Núi Diệu Cao, cõi trời thứ ba mươi ba.

7. Tình thế giới tổng cộng có sáu loại.

8. Đại Phạm là thủy tổ loài người.

9. Tam-mạt-đa Vương cùng các dòng vua.

10. Khí thế giới hư hoại.

QUYỂN 2

1. Bàn Cổ Vương.

2. Thiên Hoàng.

3. Địa Hoàng.

4. Nhân Hoàng.

5. Ngũ Kỷ.

6. Hữu Sào Thị.

7. Toại Nhân Thị.

8. Phục hy Thị.

9. Xã Thần.

10. Thần Nông Thị.

11. Hoàng Đế.

12. Thiếu Hiệu.

13. Chuyên Húc.

14. Đế Khốc.

15. Đường Nghiêu.

16. Ngu Thuấn.

17. Hạ Hậu Thị.

18. Ân Thang.

19. Chu Văn Vương.

20. Chu Vũ Vương.

21. Chu Thành Vưng (Lập ra bảy miếu).

22. Tắc Thần.

23. Bốn nước Chư Hầu.

24. Khương Vượng.

QUYỂN 3

1. Chu Chiêu Vương.

2. Thế Tôn giáng sinh.

3. Thế Tôn xuất gia.

4. Mục Vương.

5. Thế Tôn thành đạo.

6. Nguồn gốc của tượng Chiên-đàn.

7. Thế Tôn thuyết pháp.

8. Thế Tôn nhập Niết-bàn.

9. Hiếu Vương.

Tổ thứ nhất: Ma-ha Ca-diếp. Tần Phi Tử.

Lệ Vương.

Tổ thứ hai: A-nan. Thượng tọa Bộ.

Đại chúng Bộ. Tuyên Vương.

Tổ thứ ba: Thương-na-hòa-tu.

Vua giết Đỗ Bá bị báo ứng.

Bình Vương.

Tổ thứ tư: Ưu-ba-cúc-đa. Trang Vương.

Tổ thứ năm: Đề-đa-ca. Tương Vương.

Tổ thứ sáu: Di-già-ca. Định Vương.

Lão Đam sinh ở nước Sở. Tổ thứ bảy: Bà-tu-mật.

Linh Vương.

Khổng Tử sinh ở nước Lỗ. Cảnh Vương.

Tổ thứ tám: Phật-đà-nan-đề. Kính Vương.

Tổ thứ chín: Phục-đà-mật-đa. Trinh Định Vương.

Tổ thứ mười: Hiếp Tôn Giả.

QUYỂN 4

Chu An Vương.

Tổ thứ mười một: Phú-na-dạ-xa. Hiển Vương.

Tổ thứ mười hai: Mã Minh Đại Sĩ. Noãn Vương.

Tổ thứ mười ba: Ca-tỳ-ma-la. Tần Thỉ Hoàng.

Thất Lợi Phòng v. v...

Mười tám Hóa Nhân. Tổ thứ mười bốn: Long Thọ Tôn giả.

Tây Hán Văn Đế.

Tổ thứ mười lăm: Ca-na-đề-bà. Vũ Đế.

Tổ thứ mười sáu: La-hầu-la-đa. Chiêu Đế.

Tổ thứ mười bảy: Tăng -già-nan-đề. Tuyên Đế.

Luận sư Vô Trước Thiên Thân. Thành Đế.

Tổ thứ mười tám: Già-da-xá-đa. Tân Thất Vương Mãn.

Tổ thứ mười chín: Cưu-ma-la-đa. Đông Hán Minh Đế.

Vua nằm mộng thấy người bằng vàng.

Giáo pháp truyền sang Đông Độ.

Ma-đằng, Trúc Pháp Lan. Thích, Đạo so tài đốt kinh.

Tổ thứ hai mươi: Xà-dạ-đa.

QUYỂN 5

An Đế.

Tổ thứ hai mươi mốt: Bà-tu-bàn-đầu. Hoàn Đế.

An Thế Cao đến Lạc dương.

Tổ thứ hai mươi hai: Ma-noa-la. Linh Đế.

Trúc Phật Sóc đến Lạc dương. Giặc khăn vàng làm phản.

Hiến Đế.

Mâu Tử và Lý Hoặc Luận.

Sử quan Phạm Hoa luận về họ Thích (Trong Hán thư).

Viên Hoằng luận về Phật.

Khương Mãnh Trúc Đại Lực đến Kinh đô. Tổ thứ hai mươi ba:

Hạc Lặc-na.

Đạo giáo bắt đầu làm ra Linh Bảo, Tiếu Chương.

Tam quốc Ngụy Văn Đế.

Thục Tiên Chủ. Ngô Đại Đế.

Sa-môn Duy-kỳ-nan và Ưu-bà-tắc Chi Khiêm. Minh Đế.

Truyện về Tào Thực. Tề Vương Phương.

Khương Tăng Hội đến đất Ngô. Hám Trạch nước Ngô luận về Phật.

Tổ thứ hai mươi bốn: Sư Tử Tôn giả.

Đàm-ma-ca-la v. v... truyền bá Luật tạng. Cao Quý Hương Công.

Giặc loạn ở Kế Tân liên lụy đến Phật giáo. Trần Lưu Vương.

Sa-môn Châu Sĩ Hành bắt đầu giảng kinh.

QUYỂN 6:

Tây Tấn Vũ Đế.

Tôn Hạo nước Ngô phá đền thần và chùa tháp.

Trúc Pháp Hộ đến Kinh đô.

Duyên khởi về tháp của A-dục Vương. Tuệ Đế.

Báo Tĩnh tự soạn ra Tam Hoàng kinh của Đạo gia.

Sa-môn Kỳ Vực người Thiên Trúc đến Lạc dương. Mẫn Đế.

Hai tượng Phật bằng đá là Duy-vệ và Ca-diếp xuất hiện ở đất Ngô.

Nguyên Đế.

Sa-môn Kiết Hữu đến Kiến Khương. Minh Đế.

Tổ thứ hai mươi lăm: Bà-xá-tư-đa. Thành Đế.

Tam Tạng Tuệ Lý đến Hàng Châu.

Dữu Băng ra lệnh Tăng phải lạy tục.

Hà Sung bàn không nên Lạy tục.

Mục Đế.

Phật Đồ Trừng tịch. Thích Thiệp Công tịch.

Y Thuật của Sa-môn Vu Pháp Khai. Ai Đế.

Vua xuống chiếu mời Trúc Tiềm giảng kinh.

Vua xuống chiếu mời Chi Độn giảng kinh tiếp.

Khích Siêu mến mộ đạo Phật.

Phế Đế.

Pháp Sư Thích Đạo An. Tôn Xước.

Hứa Tuân.

Hoàn Ôn vâng lời Ni. Giản Văn Đế.

Vua xuống chiếu mời Trúc Pháp Khoáng nhương Tinh giải hạn.

QUYỂN 7

Đông Tấn Vũ Đế.

Pháp Sư Huệ Viễn ở Đông Lâm. Lưu Di Dân mất.

Thời Vua Tần là Phù Kiên đức tinh xuất hiện có được Đạo An, La-thập.

Tần Chủ là Diêu Trành bị báo ứng. Bắc Ngụy Đạo Vũ Hoàng Đế.

Tổ thứ hai mươi sáu: Bất-như-mật-đa.

An Đế.

Trúc Tăng Lãng ở Thái sơn.

Vua Bắc Ngụy xuống chiếu chấn hưng Phật giáo.

Pháp Sư La-thập.

Đạo Xước Tăng Chánh.

Đạo Dung Biện luận với Bà-la-môn.

Đạo Hằng, Đạo Tiêu dâng biểu kháng chỉ xin tiếp tục hành đạo.

Tăng Duệ-Người mà Tăng trong bốn biển đều ngưỡng vọng.

Tăng Triệu -Là người san định kinh luận.

Tôn giả Phất-đa-la người Thiên Trúc.

Tôn giả Phật-đà-da-xá.

Bá Huyền xuống thư khiến Tăng lạy tục.

Luận về Sa-môn chẳng kính Vương giả.

Phật-đà-bạt-đà bị đuổi.

Mời Uyên Minh vào Liên xã.

Pháp Quả người đầu tiên được phong tước.

Pháp Hiển người đầu tiên sang Tây Thiên thỉnh kinh.

Tam tạng Đàm-vô-sấm đến Cô Tạng.

Pháp sư Đạo Sinh dựng đá làm đồ chúng. Cung Đế.

Đời Bắc Ngụy, Thôi Hạo tiến cử Khấu Khiêm Chi.

Thiền sư Huyền Cao bị dèm pha.

Tề trước tác bộ Ngụy Thư Phật Lão Chí.

QUYỂN 8

Tống Văn Đế. Thần Tăng Bôi Độ.

Cầu-na Bạt-đà-la vào triều.

Vua xa giá đến chùa Đại Trang Nghiêm.

Tạ Linh Vận làm loạn.

Tam tạng Cầu-na-bạt-ma.

Tiêu Kinh Duẫn xin vua dựng chùa đúc tượng.

Vua xa giá đến Khúc Thủy.

Tuệ Lâm hủy báng Phật giáo bị quả báo.

Vua xuống chiếu thỉnh Pháp Viên trụ trì chùa Thiên Bảo.

Thôi Hạo dèm pha Thái Tử và Tăng Huyền Cao.

Thời Ngụy, Khấu Khiêm Chi tu theo thuật của Trương Lỗ

Ngụy Thái Vũ xuống chiếu giết Sa-môn.

Ngụy Thái Vũ nhận Phù lục cho xây Tịnh Luân cung. Ngụy, Thôi Hạo bị tru di.

Sa-môn Đàm Thỉ đến Ngụy cứu pháp nạn.

Ngụy lại xuống chiếu phục hưng Phật giáo.

Vũ Đế.

Tổ thứ hai mươi bảy: Bát-nhã-đa-la.

Vua xuống chiếu cầu thỉnh Cầu-na Bạt-đà-la.

Vua xuống chiếu mời Đạo Dù làm Pháp chủ chùa Tân an.

Pháp sư Bảo Lượng ở chùa Trung Hưng.

Rợ Khương là Cao Xà làm phản liên lụy đến Phật giáo.

Quan Hữu tư trần tấu với vua cho Tăng phải lạy tục.

Chu Linh Kỳ gặp Thánh Tăng.

Diêu Hưng kính trọng Thích Tăng Đạo. Phế Đế.

Quốc Vương nước Sơ Lặc tặng y ca-sa của Phật. Minh Đế.

Đại sĩ Bảo Chí.

Thiệu Thạc Công người nước Khương Cư.

Vua xuống chiếu mời Tăng Cẩn làm chức Tăng Chánh.

Ngụy Sử Thích Lão Chí.

Tề Thái Tổ.

Vua xa giá đến trụ xứ của Tăng Viễn. Vũ Đế.

Vua ban sắc chỉ mời Pháp Hiến làm Tăng chủ.

Huyền Sướng người đầu tiên thuật

Hoa Nghiêm Sớ. Bảo Chí hiển hóa trong ngục.

Đàm Siêu thuyết pháp cho rồng nghe.

Cố Hoan trước tác Di Hạ Luận.

Tư Đồ là Viên Sán phản bác Di Hạ Luận.

Mạnh Cảnh Dực viết Chánh Nhất Luận.

Trương Dung trước tác môn Luật.

Ngụy xuống chiếu độ Tăng Ni. Đông Hôn Hầu.

Trần Hiển Minh trước tác bộ Hư kinh. Hòa Đế.

Luật Tạng của Tăng -già Bạt-đà-la.

QUYỂN 9

Lương Vũ Đế.

Đào Hoằng Cảnh viết Thái Thanh Kinh.

Vua ban chiếu cho Bảo Chí tùy tiện giáo hóa.

Phu nhân Hy thị cầu sám.

Bài văn phát nguyện bỏ tà quy chánh của vua.

Hà Điểm, Hà Dận không làm quan.

Vua chú giải Đại phẩm mời Pháp sư Pháp Vân giảng.

Ngụy chủ ưa chuộng Phật giáo.

Vua xuống chiếu mời Tăng Mân giảng kinh Thắng Man.

Vua viết bài tựa trong Niết-bàn sớ.

Tế tự Tông miếu không được sát sinh.

Trung Thực Luận của Thẩm Hưu Văn. Ngụy Hồ Thái hậu dựng chùa.

Tuệ Kiểu soạn Cao Tăng truyện.

Hai vị Tăng thần dị: Tăng Lãng, Đạo Anh.

Vua thọ Tam quy, Ngũ giới.

Thiền sư Đạt chứng đắc Thủy Quán Tam-muội.

Pháp sư Tạng can gián vua dùng luật của Tăng.

Tạng leo lên ngự tòa.

Ngụy luận bàn về Phật giáo, Đạo giáo.

Ngụy thư Phật Lão Chí.

Sơ tổ Đạt-ma Đại sư. Thái tử Chiêu Minh.

Lưu Hiệp xuất gia.

Song Lâm Phó Đại sĩ. Pháp sư Huệ Ước.

Duyên Khởi của Cao Vương Kinh.

Những người dịch Có kệ của Phật, Tổ đầu tiên.

Ẩn sĩ Nguyễn Hiếu Tự.

Số lượng thư tịch xưa nay. Nghịch

Tặc Hầu Cảnh làm phản. Sử quan đời Lương:

Ngụy Trưng. Giản Văn Đế.

Thiền sư Huệ Văn người Bắc Tề, tổ của Thiên Thai tông.

Nguyên Đế.

Tam tạng Chân Đế.

Cư sĩ Lục Pháp Hòa ở Kinh sơn.

Vua Bắc Tề xuống chiếu mời Thiền sư Tăng Trù vào cung.

Kính Đế.

Vua Bắc Tề ban sắc lệnh cho Lục Tu Tĩnh và

Pháp sư Đàm Hiển so tài.

Đỗ Bật thời Bắc Tề.

Tề Thư trước tác Vương Thiệu Thuật Phật.

Chu Vũ Đế ghét phái Hắc Y phá diệt Phật giáo.

QUYỂN 10

Trần Cao Tổ.

Thiền sư Tăng Trù ở chùa Bá Nham. Pháp sư Hồng Yển.

Pháp sư Bảo Quỳnh.

Vệ Nguyên Tung dâng sớ đòi vua giảm bớt Tăng. Phế Đế.

Thiền Sư Huệ Tư -Tổ của Thiên Thai tông. Tuyên Đế.

Chu Vũ Đế ra lệnh Tam giáo trình bày rõ sự lợi hại.

Chu Vũ Đế hủy diệt Phật Pháp.

Châu Loan dâng Tiếu Đạo Luận. Đạo An trước tác Nhị Giáo luận.

Chu Vũ Đế lên tòa bàn chuyện phế, lập Phật, Đạo.

Tĩnh Ái xã thân vì nạn vua hủy diệt Phật pháp.

Nhậm Đạo Lâm xin vua khôi phục Phật giáo. Tùy Văn Đế.

Vua xuống chiếu phục hưng Phật giáo.

Pháp sư Đàm Diên truyền tám giới cho vua.

Truyện Thích Nữ Trí Tiên.

Luật sư Linh Tạng hộ giá.

Lý Sĩ Khiêm ví dụ về thuyết Báo ứng. Tổ thứ hai: Đại sư Huệ Khả.

Thiền sư Trí Giả của Thiên Thai tông.

Vua xuống chiếu cho ba mươi châu dựng tháp.

Văn Trung Tử giảng đạo.

Xà-na-cấp-đa dịch kinh Pháp Hoa.

Vua xuống chiếu thăm hỏi Thiền sư Hồng Sơn Trí Thuấn.

Dạng Đế.

Vua xuống chiếu lệnh Tăng Đạo phải lễ lạy

Vua như những người thế tục,

Pháp sư Minh Chiêm biện luận, vua liền bãi bỏ.

Tổ thứ ba: Đại sư Tăng Xán.

Dương Hoằng thống lãnh Đạo sĩ, danh Tăng nghị luận đạo pháp.

Cung Đế.

Truyện về Thần Tăng Pháp Hỷ.

QUYỂN 11

Đường Cao Tổ.

Vua xuống chiếu cho Tăng, Đạo luận nghị để phân định hơn kém.

Phó Dịch dâng sớ xin vua hủy diệt Phật giáo.

Lý Sư Chánh trước tác Nội Đức Luận.

Vua xuống chiếu sa thải Phật giáo, Đạo giáo. Thái Tông.

Vua hỏi quần thần điểm khó dễ trong việc cai trị.

Vua ra sắc lệnh dựng chùa để siêu độ những kẻ chết trận.

Huyền Trang sang Tây Thiên cầu pháp.

Vua ban sắc lệnh để tang Pháp sư Huyền Uyển.

Vua xuống chiếu độ Tăng Ni, dựng chùa.

Thái tử hỏi Trương Sĩ Hành về việc thờ Phật.

Vua xuống chiếu cho Đạo giáo đứng trước, Phật giáo đứng sau.

Vua ban sắc lệnh bảo Ngụy Vương Thái Tế Ngu Thế Nam.

Vua xuống chiếu cho nghị luận về điểm tinh hoa của Tam Học.

Tuệ Lâm bị dèm pha.

Pháp sư Đỗ Thuận của Hoa Nghiêm tông. Phó Dịch bị báo ứng.

Truyện về thừa tướng Tiêu Vũ. Vua xa giá đến chùa Hoằng Phước.

Quốc chủ nước Kỳ La ngưỡng mộ Thanh giáo của vua Đường.

Nguyên Châu xuất hiện đá quý, được ghi vào điềm lành của nước.

Huyền Trang mang kinh về triều.

Huyền Trang dâng vua những bộ kinh mới dịch, mời vua viết lời tựa.

Lời Sấm ký nữ chúa thay vua trị vì thiên hạ.

Vua khuyên Huyền Trang bỏ đạo ra làm quan.

Huyền Trang dâng biểu từ chối, nguyện trọn đời hành đạo.

Vua viết lời tựa cho Tam tạng Thánh giáo.

Thái Tử viết lời tựa cho Thánh giáo.

Vua ban cho Huyền Trang một trăm y ca-sa có đính vàng.

Vua xuống chiếu sáng lập viện Hoằng Pháp để ngài

Huyền Trang ở đó phiên dịch.

Vua xuống chiếu cho xây chùa Đại Từ Ân.

Vua xuống chiếu cho Huyền Trang hộ giá.

Bài tán và luận trong sử sách đời Đường.

QUYỂN 12

Đường Cao Tông.

Tổ thứ tư: Đại sư Đạo Tín Vua ban sắc lệnh dựng tháp Đại Từ Ân.

Thiền sư Huệ Khoan và Chị là Tín Tương.

Tăng ở Thiên Trúc gởi thư cho ngài Huyền Trang.

Pháp sư Huệ Lập bác bỏ luận của Lã Tài.

Lập ra Quan Giám hộ cho việc phiên dịch kinh điển.

Vua viết văn bia trong chùa Đại Từ Ân.

Pháp sư Huyền Trang cáo bệnh.

Vua xuống chiếu phân định giáo nào trước giáo nào sau.

Thiền sư Pháp Dung ở núi Ngưu Đầu.

Tiến cử Tăng, Đạo để cùng nghị luận.

Pháp sư Huyền Trang dâng biểu xin về núi.

Lại tiến cử Tăng, Đạo cùng nghị luận.

Vua xuống chiếu buộc Tăng phải lạy tục, Sa-môn Đạo tuyên dâng sớ.

Pháp sư Huyền Trang tịch.

Pháp sư Đạo Thế biện luận rõ chân ngụy trong đạo kinh.

Luật sư Đạo Tuyên ở Nam sơn.

Vua xuống chiếu cho Tăng, Đạo định đoạt Hóa Hồ Kinh.

Tổ thứ năm: Đại sư Hoằng Nhẫn.

Tôn giả Phật-đà-ba-lợi. Pháp sư Khuy Cơ ở Từ Ân.

Pháp sư Đạo Thế soạn Pháp Uyển Châu Lâm. Vũ Hậu Tắc Thiên.

Bắt đầu chế định ra Mẫu phục và dựng Minh Đường.

Khánh Sơn bắt đầu xuất hiện.

Dịch đại kinh Hoa Nghiêm.

Vua xuống chiếu cho Khương Pháp Tạng làm Tăng.

Vua xuống chiếu mời Thiền sư Huệ An ở Tung sơn vào triều hỏi đạo.

Tam tạng Nghĩa Tịnh từ Ấn Độ trở về.

Vua xuống chiếu thâu tiền của chư Tăng để đúc tượng Phật.

Vua xuống chiếu mời Hiền Thủ Pháp Tạng giảng kinh mới dịch.

Đúc tượng hoàn thành, vua dẫn cả trăm quan đến lễ lạy tế tự.

Trung Tông.

Phòng Dung nhuận văn, dịch Lăng-nghiêm.

Vua xuống chiếu mời Lục tổ vào triều, Tổ không đi.

Thiền sư Đại Thông Thần Tú.

Thần Tăng Vạn Hồi Pháp Vân Công.

Vua xuống chiếu cho Tăng, Đạo cùng ngang hàng.

Quốc sư Huệ An tịch.

Vua xuống chiếu thỉnh Thật-xoa-nan-đề vào cung.

Đại Thánh ở Tứ châu.

Vua triệu Luật sư Đạo Ngạn vào cung truyền giới.

Bồ-đề-lưu-chi dịch kinh Bảo Tích.

Vua xuống chiếu mời Nhất Hành vào cung nhưng ngài không đi.

QUYỂN 13

Đường Duệ Tông.

Tổ thứ sáu: Đại sư Huệ Năng. Huyền Tông.

Thiền sư Vĩnh Gia Huyền Giác.

Vua xuống chiếu mời Thiền sư Nhất Hành vào cung.

Thiền sư Nguyên Khuê ở Tung Nhạc.

Tam tạng Vô Úy người Thiên Trúc đến Kinh sư.

Tống Cảnh lễ tháp của Lục tổ.

Vua xuống chiếu mời Nhất Hành sửa và soạn Đại Diễn Lịch.

Sa-môn Trí Thăng dâng mục lục Tạng kinh cho vua.

Nhất Hành chế tác hoàn thành Hoàng Đạo Nghi.

Con gái Quách Hành từng thiết trai cúng dường nên chiêu cảm phước báo.

Ngưu Vân cầu thông minh được cảm ứng.

Nhật Bản bắt đầu có luật giáo.

Tam tạng Bồ-đề-lưu-chi tịch.

Hòa Thượng Phá Táo Đọa ở Tung sơn.

Nhất Hành tịch.

Bài tựa Bát-nhã tâm kinh.

Ấn định lại Ngũ Phục Chế.

Tam tạng Kim Cang Trí tịch.

Thiền sư Nghĩa Phước tịch.

Trương Quả Tiên sinh ở Hàng Châu.

Tam tạng Vô Úy tịch.

Tam tạng Bất Không hàng phục voi điên.

Sa-môn Pháp Tú hiến ngọc châu cho chùa Hồi Hướng.

Lý Trưởng giả soạn Hoa Nghiêm Hợp Luận.

Thiền sư Thanh Nguyên Hành Tư.

Thiền sư Phổ Tịch trụ trì chùa Hưng Đường tịch.

Quan Chiêm Sự của thái tử là Nghiêm Đỉnh Chi.

Vua xuống chiếu mời Thiền sư Bản Tịnh vào cung.

Thiền sư Nam Nhạc Hoài Nhượng.

Vua xuống chiếu mời Đạo sĩ Ngô Quân đến hỏi đạo.

Bắt đầu định chế Cấp Từ Bộ cho Tăng Ni.

Vua xuống chiếu mời Bất Không tỉ thí pháp thuật với La Tư Viễn.

Thiền sư Huyền Tố trụ trì chùa Hạc Lâm tịch.

Vua xuống chiếu lập đền thờ Tỳ-sa-môn Thiên Vương.

Thiền sư Tả Khê Huyền Lãng của Thiên Thai tông.

Tác phẩm Pháp Môn Nghị của Thiên Thai tông.

Huyện lệnh Lỗ Sơn là Nguyên Đức Tú mất.

Túc Tông.

Thái thú Lãng Châu chém đầu tượng vẽ.

Bắt đầu thu tiền độ Tăng, Đạo.

Sa-môn Vô Lậu người Tân La bay bổng đứng trên không mà tịch.

Vua xuống chiếu mời Thiền sư Huệ Trung ở Nam dương vào cung.

Vua xuống chiếu lập văn bia ở những nơi có ao phóng sinh.

Thượng thư Vương Ma Cật mất.

Châu Như lên Thiên cung, Thiên đế trao cho mười ba bảo vật.

QUYỂN 14

Đường Đại Tông.

Lương Bí Tạo Nhân Vương Kinh sớ (bản dịch mới)

Thiền sư Đạo Nghĩa bắt đầu dựng pháp hội Vu-lan-bồn.

Đỗ Hồng Tiệm hỏi pháp với Thiền sư Vô Trụ.

Quốc sư Thanh Lương Trừng Quán.

Vua xuống chiếu mời Quốc sư Huệ Trung so tài với Thái Bạch Sơn Nhân.

Vua xuống chiếu mời Thiền sư Kính Sơn Quốc Nhất vào triều.

Thiền sư Huệ Trung ở Ngưu Đầu.

Quốc sư Huệ Trung so tài với Tam tạng Đại Nhĩ.

Văn bia Tam tạng Bất Không.

Văn bia Luật sư Đàm Nhất.

Văn bia Tam tổ Cảnh Trí Thiền sư.

Bài ký về Giới Đàn tại chùa Bảo ứng ở Phủ Châu.

Đạo sĩ Sử Hoa tranh biện đạo lý với Sa-môn Sùng Huệ.

Lý Nguyên hỏi đạo với Sa-môn Viên Trạch.

Vua xuống chiếu cho Đam Nguyên hỏi về ý chỉ Vô Phùng tháp.

Thiền sư Sùng Tuệ ở núi Thiên trụ.

Đức Tông.

Bài tựa kinh Thiên Tý Thiên Bát Văn-thù

Thiền sư Nam Nhạc Minh Toản.

Thiền sư Kinh Khê Trạm Nhiên. Chỉ Quán Thống Lệ.

Vua viết lời tựa trong kinh Đại thừa Lục Ba-la-mật.

Thiền sư Mã Tổ Đạo Nhất.

Thiền sư Đại Châu Tuệ Hải. Thiền sư Thạch Đầu Hy Thiên.

Vua xuống chiếu mời Quốc sư Thanh Lương giảng đề

kinh Hoa Nghiêm.

Vua xuống chiếu mời Quốc sư Thanh Lương giảng

Tông chỉ của Hoa Nghiêm.

Văn bia Luật sư Hy Di ở Đông Lâm. Bài ký Hoàng Thạch Nham.

Luật Sư Vân Phong Pháp Chứng. Truyện về Lục Vũ.

Đại sư Ngưng Công trụ trì chùa Thánh Thiện ở Đông đô.

Thiền sư Bàn Sơn Bảo tích ở U châu.

Bài tựa noi về Tuấn Thượng Nhân trở về Hoài nam.

Văn bia nói về công trạng của Hòa Thượng Nam Nhạc Ban Châu.

Thuận Tông.

Bài Ký về chim Anh vũ, xá-lợi.

Vua hỏi pháp với Thiền sư Phật Quang Như Mãn.

QUYỂN 15

Đường Hiến Tông.

Thiền sư Nga Hồ Đại Nghĩa. Hàn Sơn, Thập Đắc, Phong Can.

Thiền sư Thiên Hoàng Đạo Ngộ ở Kinh châu.

Thiền sư Thiên Vương Đạo Ngộ ở Kinh châu.

Thiền sư Lan Nhượng ở Giang Tây bắc.

Hoàng Thượng hỏi quần thần việc chánh sự nên dùng khoan dung trước hay hà khắc trước.

Bài ký của Thiền sư Thảo Y.

Hoàng Thượng hỏi Quốc sư Trừng Quán về pháp giới Hoa Nghiêm.

Thiền Giả Vô Trước vào Ngũ Đài sơn.

Vua xuống chiếu mời Thiền sư Hoài Uẩn vào trụ trì chùa Cư thượng.

Cư sĩ Bàng Uẩn.

Văn bia nói về Hòa Thượng Di-đà.

Bài ký nói về Tịnh Độ Viện ở Vĩnh châu.

Pháp sư Trí Biện thí thực được báo ứng.

Pháp sư Đạo Thọ hàng phục yêu thuật.

Thiền sư Bách Trượng Hoài Hải. Văn bia nói về Luật sư Đại Minh.

Văn bia nói về việc Mã Tổng xin vua ban tên thụy cho Lục Tổ.

Đặng Ẩn Phong ở Ngũ Đài.

Thiền sư Quy Tông Trí Thường. Thị giả Bố Mao Hội Thông.

Bài tựa nói về Pháp sư Trọng Tốn được Trung Thừa mời đến.

Mã Lang Phụ ở Thiểm Hữu.

Văn bia nói về công trạng của Luật sư Thượng Hoằng.

Thiền sư Nguyên Hạo của Thiên Thai tông.

Vua xuống chiếu nghinh đón xương Phật,

Hàn Dũ dâng biểu bài xích Phật.

Thứ sử Triều Châu Hàn Dũ gặp

Thiền sư Đại Điên và biện luận. Thiền sư Đại Điên ở Triều Dương.

Thứ sử Liễu Châu Liễu Tử Hậu. Pháp sư Thần Thanh ở Bắc Châu.

Mục Tông.

Thiền sư Điểu Khòa

Vua xuống chiếu mời Thiền sư

Vô Nghiệp vào cung nhưng ngài không đi.

Thiền sư Long Đàm Sùng Tín.

Bài ký nói về việc khắc kinh trên vách đá tại chùa

Vĩnh Phước ở Hàng Châu.

Vương Trí Hưng lợi dụng việc xin đi lập giới đàn để thu tiền.

Thiền sư Cổ Linh Thần Tán ở Phước Châu.

QUYỂN 16

Đường Kính Tông.

Vua xuống chiếu mời Đạo sĩ Lưu Tùng Chánh vào cung đảm trách việc tu tiên.

Văn Tông.

Văn bia nói về Thiền sư Dược Sơn Duy Nghiễm.

Lý Cao soạn Phục Tánh thư.

Văn bia nói về việc khắc kinh trên vách đá tại chùa Trùng huyền ở Tô châu.

Thiền sư Đơn Hà Thiên Nhiên. Lăng Hành Bà.

Trong con sò hiện tượng Bồ-tát.

Lý Huấn dâng sớ đòi sa thải Tăng Ni.

Thiền sư Nam Tuyền Phổ Nguyện.

Văn bia nói về Pháp sư Đại Đạt.

Bài Minh trong văn bia của Quốc sư Thanh Lương.

Thiền sư Khuê Phong Tông Mật.

Vũ Tông.

Thiền sư Vân Nham Đàm Thạnh ở Đàm châu.

Vua xuống chiếu muốn cầu phép tiên.

Dựng Vọng Tiên Đài trong cung cấm.

Vua ra sắc lệnh đập bớt chùa chiền trong thiên hạ.

Vua xuống chiếu bỏ đạo Phật.

Tuyên Tông.

Vua xuống chiếu phục hưng Phật giáo.

Cư sĩ Bạch Cư Dị ở Hương sơn.

Vua xuống chiếu giáng chức Lý Đức Dụ.

Thiền sư Hoa Lâm Thiện Giác.

Thiền sư Hoàng Bá Hy Vận.

Vua xuống chiếu mời Thiền sư Hoằng Biện vào cung để hỏi về

Tông chỉ của Nam tông, Bắc tông.

Văn bia khôi phục chùa Đông Lâm ở Lô sơn.

Thiền sư Quy Sơn Linh Hựu.

Lý Tiết đề tặng bài tựa trong sớ của Đạo Lâm.

Vua xuống chiếu mời La Phù Hiên Viên hỏi thuật Trường Sinh bất lão.

Thị hiện sự tích ở Bổ Đà.

QUYỂN 17

Đường Ý Tông.

Thiền sư Đại Từ Hoàn Trung.

Thiền sư Đức Sơn Tuyên Giám.

Thiền sư Lâm Tế Nghĩa Huyền.

Thiền sư Trường Sa Cảnh Sầm.

Thiền sư Động Sơn Lương Giới.

Truyện về Quốc sư Ngô Đạt Tri Huyền.

Bài tựa trong Thiền Nguyên Thuyên của tướng quốc Bùi Hưu.

Vua xuống chiếu nghinh đón xá-lợi Phật.

Hy Tông.

Thiền sư Giáp Sơn Thiện Hội. Thiền sư Nham Đầu Toàn Khoát.

Chiêu Tông.

Thiền sư Ngưỡng Sơn Tuệ Tịch. Thiền sư Triệu Châu Tùng Thẩm.

Thiền sư Vân Cư Đạo Ưng.

Ngũ Đại.

Lương Thái Tổ Chu Ôn.

Thiền sư Tuyết Phong Nghĩa Tồn. Thiền sư Huyền Sa Sư Bị.

Duy Kính soạn Bảo Lâm truyện. Mạt Đế.

Hòa Thượng Bố Đại ở Minh châu.

Đường Trang Tông Lý Tồn Úc.

Thiền sư Hưng Hóa Tồn Tưởng. Minh Tông.

Thiền sư Huệ Lăng ở Trường Khánh.

Mở khoa khảo thí chư Tăng.

Tấn Thạnh Kính Đường.

Duyên khởi của việc đánh chuông để dứt khổ.

Vua nước Liêu là Đức Quang ngự ở Biện cung.

Hán Lưu Tri Viễn.

Thiền sư Văn Môn Văn Yển. Châu Quách Uy.

Thiền sư Huệ Ngung ở Nam Viện. Thế Tông.

Vua xuống chiếu phế bỏ Phật giáo, định chế Tăng tràng.

Thiền sư Thanh Lương Văn Ích

QUYỂN 18

Tống Thái Tổ.

Vua xuống chiếu khắc một tạng kinh Phật.

Quốc sư Đức Thiều tịch.

Thiền sư Diên Chiểu ở Phong Huyệt.

Thiền sư Vĩnh Minh Trí Giác.

Ngô Việt Vương soạn bài tựa trong Tông Cảnh Lục.

Hậu tự (Lời bạt) trong Tông Cảnh Lục.

Thái Tông.

Vua soạn bài tựa cho Tam tạng Thánh giáo.

Tán Minh San Định Đại Tống Tăng Truyện.

Vua xuống chiếu lập ra viện dịch kinh.

Triệu Phổ bị báo ứng.

Thiền sư Trừng Viễn ở viện Hương Lâm.

Tôn giả Tự Nghiêm ở Nam An.

Thiền sư Tỉnh Niệm ở Thủ sơn. Chân Tông.

Vua soạn bài tựa trong Kế Thánh Giáo.

Đạo Nguyên soạn Truyền Đăng Lục.

Vua xuống chiếu cho các Châu Huyện dựng Thiên Khánh Quán.

Pháp sư Trí Viễn ở Cô sơn.

Thiền sư Thiện Chiêu ở Phần dương.

Vua sắc cho Giáo bộ của Thiên Thai được nhập Tạng.

Thiền sư Cảnh Huyền ở Đại Dương.

Giảng sư Tứ Minh Pháp Trí. Pháp sư Trường Thủy Tử Tuyền.

Sám Chủ Từ Vân Tuân Thức.

Vua soạn bài tựa trong Quảng Đăng Lục. 28.

Thiền sư Từ Minh Sở Viên.

Thiền sư Dương Kỳ Phương Hội. Thiền sư Ngôn Pháp Hoa.

Lý Cấu để tâm đến sách Phật. Thiền sư Pháp Viễn ở Phù sơn.

Vua xuống chiếu mời Thiền sư Hoài Liên trụ trì Tịnh Nhân viện.

Thiền sư Trùng Hiển ở Tuyết Đậu.

Thiền sư Đạo Long ở Hoa Nghiêm. Thiền sư Đàm Dĩnh ở Đạt Quán.

Thiền sư Thiên Y Nghĩa Hoài. Âu Dương Tu hỏi việc lâm chung.

Thiền sư Thiên Bát Trùng Nguyên. Anh Tông.

Thiền sư Vân Phong Văn Duyệt.

Vua xuống chiếu quy định số lượng chùa trong dân gian.

QUYỂN 19

Tống Thần Tông.

Thiền sư Viên Thông Cư Nột.

Thiền sư Minh Giáo Khế Tung.

Thiền sư Thủ Đoan ở Bạch Vân.

Pháp sư Hoa Đình Tuệ Biện.

Thiền sư Khánh Nhàn ở Kiết châu.

Thiền sư Nghĩa Thanh ở Thư châu.

Bài ký nói về pháp đường Chân Như ở Gia Hưng.

Lý Bình Sơn nước Kim luận về Phật pháp.

Minh Đạo lập luận ghét khoa cử.

Lý Bình Sơn nước Kim biện luận. Triết Tông.

Bài tựa tiễn Kiển Củng Thần đi tham học với Thiền sư Chiếu Giác.

Tăng Thống Nghĩa Thiên ở Cao Ly.

Thiền sư Tịnh Nguyên ở Tấn Thủy.

Thiền sư Tán Nguyên ở Tưởng Sơn.

Tô Lão Tuyền viết bài ký về viện Viên Giác.

Ma Nạp Tán của Tô Đông Pha.

Thiền sư Viên Thông Pháp Tú.

Thiền sư Thường Tổng ở Đông Lâm.

Thiền sư Ngọc Tuyền Thừa Hạo.

Pháp sư Biện Tài Nguyên Tịnh.

Thiền sư Tịnh Nhân Đạo Trăn.

Thiền sư Trí Hải Mộ Triết.

Thiền sư Vân Cư Nguyên Hựu.

Thiền sư Phật Ấn Liễu Nguyên.

Thiền sư Thụy Quang Tông Bản.

Thiền sư Hoàng Long Tổ Tâm. Huy Tông.

Vua soạn bài tựa trong Tục Truyền Đăng.

Thiền sư Ngũ Tổ Pháp Diễn ở Kỳ Sơn.

Thiền sư Pháp Vân Thiện Bản.

Sái Kinh ăn thịt chim Thuần bị báo mộng.

Tuệ Trì nhập định trong Đại Thọ.

Vua xa giá đến Ngọc Thanh Chiêu Dương Cung.

Nhữ Chân phản Liêu.

Thiền sư Tử Tâm Ngộ Tân.

Luật Sư Linh Chi Nguyên Chiếu.

Đạo Sĩ Lâm Linh Tố dùng yêu thuật yêu sách vua.

Thiền sư Hoàng Long Duy Thanh.

Thiền sư Phật Giám Tuệ Cần.

Vua nghe Lâm Linh Tố giảng kinh. Đại Kim Lập Quốc.

Vua xuống chiếu sửa Danh hiệu Phật, phá chùa Tăng.

Truyện về Trương Vô Tận.

Thiền sư Giác Phạm Đức Hồng.

Vua xuống chiếu mời Pháp sư Vĩnh Đạo về kinh phục chế lại Tăng phục.

QUYỂN 20

Nam Tống Cao Tông.

Pháp sư Tô-đà-thất-lợi người Tây Trúc.

Thiền sư Viên Ngộ Khắc Cần.

Thiền sư Thiệu Long ở Hổ Khâu.

Thiền sư Phật Trí Đoạn Dụ.

Thiền sư Mục Am Pháp Trung.

Thiền sư Chân Hiết Thanh Liễu.

Thiền sư Cảm Sơn Hiểu Oánh.

Thiền sư Hoằng Trí Chánh Giác.

Hiếu Tông.

Thiền sư Ứng Am Đàm Hoa.

Thiền sư Kính Sơn Tông Cảo.

Thiền sư Đại Thiền Liễu Minh.

Thiền sư Thạch Thất Tổ Tú.

Thiền sư Phổ Am Ấn Túc.

Thiền sư Khánh Thọ Giáo Hanh.

Thiền sư Hạt Đường Tuệ Viễn.

Vua soạn Nguyên Đạo Luận.

Vua xuống chiếu cho Giáo Tông Thiên Thai nhập Tạng.

Pháp sư Đức Tạng Khả Quán.

Vua chú giải Kinh Viên Giác, ban tặng Kính Sơn.

Vua Tống sai Vũ Văn Hư Trung đi sứ nước Kim.

Quang Tông.

Vương Hiếu Lễ nói về ảnh biểu, đồng biểu.

Thiền sư Ngạn Sung ở Tịnh Từ.

Ninh Tông.

Thiền sư Linh Ẩn Sùng Nhạc. Thiền sư Phật Chiếu Đức Quang.

Bài ký nói về Tử Vi Quán.

Minh Đạo Tập Thuyết của cư sĩ Lý Bình Sơn.

Bài ký nói về Sa-môn Hồng Cáp La Tất Lợi.

Thiền sư Phổ Chiếu Đạo Ngộ ở Trịnh Châu.

Thiền sư Tư Thọ Ni Vô Trước.

QUYỂN 21

Đại Nguyên Thái Tổ hoàng đế.

Giảng sư Bắc Phong Tông Ấn người Thiên Trúc.

Hiến Tông.

Đại sư Hải Vân Ấn Giản ở Khánh Thọ.

Thế Tổ.

Vua bái phong Lưu Bỉnh Trung chức Thái bảo Tham Lãnh Trung Thư Tỉnh Sự.

Bài tựa nói về Đế sư thuyết Yết-ma Nghi Quỹ.

Văn bia nói về Lưu Thái Bảo Thần Đạo.

Vua có chiếu ban Lưu Thái Bảo thụy là Văn Trinh.

Hành trạng của Đế sư Phát Tư Bát.

Thánh chỉ cho Tăng Đạo biện luận.

Văn bia nói về việc đốt các Tạng kinh trái đạo ở các châu huyện.

Bài tựa trong biện ngụy Lục Tùy Hàm.

Mười bốn chương trong Biện Ngụy Lục. (1=>8)

QUYỂN 22

Thế Tổ.

Biện Ngụy Lục. (9=>14)

Vua xuống chiếu cấm những phẩm kinh trong đạo Tạng.

Đốt Tạng kinh của Đạo giáo.

Những vị Tăng Đạo trì luận.

Giang Nam Thiền Giáo Đăng Đối Lục.

Thiền sư Vân Phong Diệu Cao ở Kính sơn.

Thế Tổ hoằng truyền giáo pháp (Một trăm đoạn) Thành Tông.

Quốc sư Chân Giác Văn Tài ở Ngũ Đài.

Đảm Ba Kim Cang Thượng sư.

Vũ Tông.

Vua ban sắc lệnh soạn bài ký nói về Lâm Tế Chánh Tông.

Văn bia nói về Khất Đài Tát Lý.

Thiền sư Hoa Nghiêm Chí Ôn ở Thượng Đô.

Luận về việc cách bãi Tăng Đạo nha môn. Nhân Tông.

Tam tạng Pháp sư Sa La Ba.

Luận sư Phổ Giác Anh Biện ở Tần Châu.

Bài ký nói về vua ban sắc lệnh dựng Thụy tượng Điện.

Chiếu nói về Gia Phong hiệu cho Thiền sư Phổ Am.

Giảng sư Đức Khiêm ở Sùng Ân kinh đô.

Luật sư Phổ Khánh Pháp Văn ở kinh thành.

Tam tạng Quốc sư Đạt Ích Ba.

Giảng Sư Bảo tập Diệu Văn ở Kinh sư. Anh Tông.

Văn bia nói về chiếu của vua cho các châu huyện kiến lập điện thờ Đế sư.

Giảng sư Phổ Minh Liễu Tánh ở Ngũ Đài.

Giảng sư Phổ An Bảo Nghiêm ở Ngọc Sơn.

Quốc sư Thiên Mục Trung Phong Minh Bản.

Tỳ-kheo ni Xá Lam Lam ở chùa Diệu Thiện, Đại Đô.

Luật sư Đại Đức Tuệ Văn ở Lâm Đàn.

PHẬT TỔ LỊCH ĐẠI THÔNG TẢI

QUYỂN 1

Trụ trì Đại Trung Tường Phù Thiền tự,

Gia Hưng lộ [hiệu Hoa Đình Niệm Thường soạn.

1. Có kệ của bảy Phật:

Đức Phật Tỳ-bà-thi: (Đức Phật thứ chín trăm chín mươi tám của Quá khứ Trang Nghiêm kiếp)

Có kệ:

Thân từ trong vô tướng thọ sinh

Giống như huyễn tạo các tượng hình

Tâm thức người huyễn xưa nay chẳng

Tội phước đều không không chỗ nương.

Trong kinh Trường A-hàm chép: Khi con người sống thọ tám vạn tuổi thì Đức Phật này xuất thế. Ngài họ Câu-lợi-nhã, thuộc dòng Sát- lợi, cha là Bàn-đầu, mẹ là Bàn-đầu-bà-đề, ở tại thành Bàn-đầu-bà-đề, ngồi dưới cây Bà-la thuyết pháp. Trong ba hội độ được ba mươi bốn vạn tám ngàn người. Thần túc có hai vị là Kiền-trà và Đề-xá. Thị giả là Vô Ưu, con là Phòng Ưng.

Đức Phật Thi-khí (Đức Phật thứ chín trăm chín mươi chín trong Quá khứ Trang Nghiêm kiếp)

Có kệ.

Khởi các thiện pháp vốn là huyễn

Tạo các ác nghiệp cũng là huyễn

Thân như bọt tụ, tâm như gió

Huyễn tạo không căn, không thật tánh.

Kinh Trường A-hàm chép: Khi con người sống thọ bảy vạn tuổi (70. 000) thì Đức Phật này xuất thế. Ngài họ Câu-lợi-nhã, thuộc dòng dõi Sát-lợi, cha là Minh Tướng, mẹ là Quang Diệu, ở tại thành Quang tướng, ngồi dưới cây Phân-đà-lợi thuyết pháp. Trong ba hội, độ được hai mươi lăm vạn người. Thần túc có hai vị là A-tỳ-phù và Bà-bà. Thị giả là Nhẫn Hạnh, con là Vô Lượng.

Đức Phật Tỳ-xá-phù (Đức Phật thứ một ngàn trong Quá khứ Trang Nghiêm kiếp

Có kệ:

Vay mượn bốn đại để làm thân

Tâm vốn không sinh sinh do cảnh

Cảnh trước nếu không, tâm cũng không

Tội phước như huyễn khởi cũng diệt.

Kinh trường A-hàm chép: Khi con người sống thọ sáu vạn tuổi (60. 000) thì Đức Phật này ra đời. Ngài Họ Câu-lợi-nhã, thuộc dòng Sát- lợi, cha là Thiện Đăng, mẹ là Xứng Giới, ở tại thành Vô dụ, ngồi dưới cây Bác-lạc-xoa thuyết pháp. Trong hai hội độ được mười ba vạn người. Thần túc có hai vị là Phù-du và Uất-đa-ma. Thị giả là Tịch Diệt, con là Diệu Giác.

Đức Phật Câu-lưu-tôn (Đức Phật đầu tiên trong Hiền kiếp) Có kệ:

Thấy thân không thật là Phật thân

Biết tâm như huyễn là Phật huyễn

Thấu được thân tâm vốn tánh không

Người này cũng Phật đâu sai khác.

Kinh Trường A-hàm chép: Khi con người sống thọ bốn vạn tuổi (40. 000) thì Đức Phật này xuất thế. Ngài họ là Ca-diếp, thuộc dòng dõi Bà-la-môn, cha là Lễ Đức, mẹ là Thiện Chi. Ở tại thành An hòa, ngồi dưới cây Thi-lợi-sa thuyết pháp. Trong một hội độ được bốn vạn người. Thần túc có hai vị là Tát-ni và Tỳ-lâu. Thị giả là Thiện Giác, con là Thượng Thắng.

Đức Phật Câu-na-hàm Mâu-ni (Đức Phật thứ hai trong Hiền kiếp)

Có kệ:

Phật chẳng thấy Phật biết là Phật

Nếu thật biết rằng không Phật khác

Người trí hay biết tội tánh không

Thản nhiên chẳng sợ gì sinh tử.

Kinh Trường A-hàm chép: Khi con người sống thọ ba vạn tuổi thì Đức Phật này xuất thế. Ngài họ là Ca-diếp, thuộc dòng dõi Bà-la-môn, cha là Đại Đức, mẹ là Thiện Thắng, ở tại thành Thanh Tịnh, ngồi dưới cây Ưu-đàm-bà-la thuyết pháp. Trong một hội độ được Ba vạn người. Thần túc có hai vị là Thư-bàn-na và Uất-đa-lâu. Thị giả là An Hòa, con là Đạo Sư.

Đức Phật Ca-diếp (Đức Phật thứ ba trong Hiền kiếp) Có kệ:

Tất cả chúng sinh tánh Thanh Tịnh

Vốn từ vô sinh nên không diệt

Tức thân tâm này là huyễn sinh

Ngay trong huyễn hóa không tội phước.

Kinh Trường A-hàm chép: Khi con người sống thọ hai vạn tuổi thì Đức Phật này xuất thế. Ngài họ là Ca-diếp, thuộc dòng dõi Bà-la-môn, cha là Phạm Đức, mẹ là Tài Chủ, ở tại thành Ba-la-nại, ngồi dưới cây Ni-câu-loại thuyết pháp. Trong một hội độ được hai vạn người. Thần túc có hai vị là Đề-xá và Bà-la-bà. Thị giả là Thiện Hữu, con là Tiến Quân.

Đức Phật Thích-ca Mâu-ni (Đức Phật thứ tư trong Hiền kiếp)

Có kệ:

Pháp vốn là pháp là vô pháp

Pháp vô pháp thảy đều là pháp

Ngày nay trao phó vô pháp này

Pháp pháp đâu từng chỉ là pháp.

Ngài thuộc dòng dõi Sát-lợi, cha là Tịnh Phạn Thiên, mẹ là Đại Thanh Tịnh, ở tại thành Xá-vệ, ngồi dưới cây Bồ-đề thuyết pháp. Trong một hội độ được một ngàn hai trăm năm mươi đệ tử, độ người vô lượng. Thần túc có hai vị là Xá-lợi-phất và Mục-kiền-liên. Thị giả là A-nan, con là La-hầu-la.

Phật xưa ứng thế nối nhau không cùng, đâu thể đếm biết hết số lượng được. Thế Tôn từng nói: Ta dùng sức tri kiến của Như Lai xem nhiều kiếp lâu xa ấy giống như ngày nay. Thế nên căn cứ trong kinh Phật Danh, thì ghi đủ một ngàn Đức Phật trong hai kiếp quá khứ và hiện tại. Đến Đức Thích-ca thì nêu tiêu biểu bảy vị mà thôi.

Kinh A-hàm chép:

Sức tinh tấn bảy Phật

Phóng quang diệt ám tối

Mỗi vị ngồi đạo tràng

Thành tựu quả Chánh giác.

Người phiên dịch Có kệ của Phật, Tổ chính là cao Tăng Vân Khải Nhất Đồng, Tam tạng Na-liên-da-xá người Thiên Trúc, phiên dịch tại nước Quy Tư. Việc này có ghi lại trong niên hiệu Lương Đại Đồng thứ sáu (540).

Đại Nguyên, Đế sư Phát Hợp Tư Ba thuyết: Chương Sở Tri Luận.

(Tuyên Thọ Giang Hoài Phước Kiến Đẳng Xứ Thích Giáo Tổng Thống Pháp Tánh, Tam tạng hoằng giáo Phật Trí Đại sư Sa-la-ba dịch).

2. Phẩm Khí Thế giới:

Thể do Khí thế giới tạo thành tức là vô số những thứ mà tứ đại hình thành nên. Vì vậy đất thì cứng, nước thì ướt, lửa thì nóng, gió thì động. Đại chủng ấy nếu vô cùng nhỏ nhiệm thì gọi là cực vi trần hay Lân hư trần. Thể trạng của nó không thể nào chia chẻ được nữa. Bảy Lân hư như vậy là một cực vi. Bảy cực vi là một vi trần. Bảy vi trần là một Thấu kim trần. Bảy Thấu kim trần là một Thấu thủy trần. Bảy Thấu thủy trần là một Thố mao trần (bụi bằng đầu lông thỏ). Bảy thố mao trần là một Dương mao trần (bụi bằng đầu lông dê). Bảy Dương mao trần là một Ngưu mao trần (bụi bằng đầu lông trâu). Bảy Ngưu mao trần là một Du khích trần (bụi chui qua kẻ hở). Bảy Du khích trần là một Kỷ lượng (con rận con). Bảy Kỷ lượng là một Sắt lượng (con chấy, con rận). Bảy Sắt lượng là một mạch lượng (bụi bằng hạt lúa). Bảy mạch lượng là một đốt ngón tay. Ba đốt là một ngón tay. Hai mươi bốn ngón tay đo ngang là một khuỷu tay. Bốn khuỷu tay là một cung. Năm trăm cung là một câu-lô-xá. Tám câu-lô-xá là một do-tuần. Đó là độ lượng thân tướng của thế giới. Nguyên nhân hình thành thế giới là do cộng nghiệp của tất cả hữu tình chiêu cảm nên. Vậy thế nào gọi là thành? Đó là gió từ mười phương trong hư không nổi lên xô xát nhau hình thành một lớp cứng chắc bất động là Diệu phong luân. Nó có màu xanh, trắng vô cùng cứng chắc, dày mười sáu Lạc-xoa do-tuần, rộng thì vô số. Nhờ hơi nóng nên sinh ra mây và gọi đó là Kim tạng. Mây tuôn mưa lớn, nương gió mà trụ, và gọi là đáy biển. Nó dày mười một lạc-xoa ba vạn do-tuần, rộng mười hai lạc-xoa ba ngàn bốn trăm năm mươi do-tuần. Nước từ đáy biển đẩy lên phía trên kết thành vàng, giống như sữa chín đóng một lớp mô trên bề mặt. Đây gọi là Kim địa luân. Thế nên thủy luân mỏng hơn, chỉ dày có tám lạc-xoa, phần còn lại đều chuyển thành vàng, dày ba lạc-xoa hai vạn do-tuần. Kim luân rộng ngang bằng Thủy luân. Chu vi của nó thành ba lần như vậy, tổng cộng gồm ba mươi sáu lạc-xoa, Một vạn ba trăm năm mươi do-tuần. Nó ở trên lớp phong luân của đáy thế giới Ta-bà. Địa luân Thủy luân ở dưới đáy của tứ châu. Trên lớp Địa luân lại do mưa lớn nên thành ra biển lớn. Chúng bị gió, đánh bạt cả ra những phần tinh diệu kết tụ lại thành Diệu Cao sơn, những phần kế đó kết tụ lại thành bảy núi vàng, những phần dưới nữa kết tụ lại thành Luân vi sơn. Những phần tạp khác kết tụ thành tứ châu… Thể của Diệu Cao sơn, phía Đông có bạc, phía Nam có lưu ly, phía Tây có pha lê, phía Bắc có vàng kết tụ lại với nhau làm thành. Còn bảy núi vàng, tứ châu v. v... do những phần tạp tạo thành. Riêng Luân vi sơn chỉ có sắt làm thành. Thân lượng của Diệu Cao sơn chìm sâu trong nước đến tám vạn du-thiện-na. So với những núi khác nó cao hơn cả, nên gọi là Diệu Cao. Sau đó là đến thứ lớp của bảy núi vàng:

1. Du-càn-đà-la: Cao bốn vạn do-tuần (40. 000)

2. Y-sa-đà-la: Cao hai vạn do-tuần. (20. 000)

3. Khư-đắc-la-kha: Cao một vạn do-tuần. (10. 000)

4. Tu-đằng-sa-la: Cao năm ngàn do-tuần. (5. 000)

5. A-thâu-cát-na: Cao hai ngàn Năm trăm do-tuần. (2. 500)

6. Tỳ-ni-đát-ca-na: Cao một ngàn hai trăm năm mươi do-tuần. (1. 250)

7. Ni-dân-đà-la: Cao sáu trăm hai mươi lăm do-tuần. (625) (Trong Tạng luận sớ thì nói: 1. Trì song sơn; 2. Trì trục sơn; 3.

Diêm mộc sơn; 4. Thiện kiến sơn; 5. Mã nhĩ sơn; 6. Tượng tỵ sơn; 7. Ngư chủng sơn. )

Bên ngoài bốn đại châu có Luân vi sơn. Núi này cao hai trăm mười hai (212, 5) do-tuần. Những núi ấy phần ăn sâu trong nước và phần nhô khỏi mặt nước bằng nhau. Khoảng giữa bảy núi vàng là nơi mà các Long Vương dạo chơi, nên gọi đây là Hý hải. Giữa tám núi có bảy biển rất gần với núi Diệu Cao là:

1. Biển Du-càn-đà-la: Rộng tám mươi ngàn do-tuần.

2. Biển Y-sa-đà-la: Rộng bốn mươi ngàn do-tuần.

3. Biển Khư-đắc-la-kha: Rộng hai mươi ngàn do-tuần.

4. Biển Tu-đằng-sa-la: Rộng mười ngàn do-tuần.

5. Biển A-thâu-cát-na: Rộng năm ngàn do-tuần.

6. Biển Tỳ-ni-đát-ca-na: Rộng hai ngàn năm trăm do-tuần.

7. Biển Ni-dân-đà-la: Rộng một ngàn hai trăm năm mươi do-tuần.

Trong biển chứa đầy nước tám công đức. Tám núi bảy biển đều có hình vuông. Biển bên ngoài có vị mặn. Từ Ni-dân-đà-la lên đến Luân vi sơn, hai núi này cách nhau ba lạc-xoa, hai mươi hai ngàn do-tuần. Biển bên ngoài tuy nước không phân giới hạn, nhưng do màu sắc của Núi Diệu Cao, nên biển phía Đông có màu trắng, biển phía Nam có màu xanh, biển phía Tây có màu hồng, biển phía Bắc có màu vàng, do đó mà gọi là tứ hải. Chu vi của nó rộng đến ba mươi sáu lạc-xoa bảy trăm năm mươi do-tuần. Bên ngoài có Luân vi sơn, chu vi rộng ba mươi sáu lạc-xoa hai ngàn sáu trăm hai mươi lăm do-tuần. Bên ngoài biển này là Nam Thiệm-bộ châu. Hình dáng của hai châu này như hai mái xe hẹp dần lên và cách núi Thiết vi ba do-tuần (3, 5). Ba mặt còn lại, mỗi mặt cao hai ngàn do-tuần, chu vi rộng sáu ngàn ba trăm năm mươi do- tuần. Có hai Trung châu là Đông Giá-ma-la (Hán dịch là Miêu Ngưu) và Tây Bà-la-ma-la (Hán dịch là Thắng Miêu Ngưu). Chính giữa Nam Thiệm-bộ châu là nước Ma-kiệt-đà. Đây là nơi đản sinh của ba đời chư Phật. Kế đến, từ đó đi thẳng qua hướng bắc qua khỏi chín ngọn Hắc sơn có một núi Tuyết lớn, tên là Cụ kiết tường. Phía Bắc núi này có núi Hương túy. Giữa hai núi này có vị đại Long Vương tên là Vô Nhiệt. Ao mà Long Vương này cư ngụ tên là A-nậu-đạt (Hán dịch là Vô Nhiệt). Hình dáng ao này bốn mặt đều vuông, mỗi mặt dài năm mươi do-tuần, chu vi rộng hai trăm do-tuần. Trong ao chứa đầy nước tám công đức. Từ trong ao này lưu xuất ra bốn con sông lớn. Phía Đông là sông Khắc- già. Sông này từ miệng voi lưu xuất cát bạc tổng cộng có năm trăm sông ngòi đổ về biển Đông. Phía Nam là sông Tân độ, từ miệng trâu lưu xuất cát bằng lưu ly, tổng cộng có năm trăm sông ngòi đổ về biển Nam. Phía Tây là sông Phược sô, từ trong miệng ngựa lưu xuất ra cát như pha lê, tổng cộng có năm trăm sông ngòi đổ về biển Tây. Phía Bắc là sông Tất đát, từ miệng Sư tử lưu xuất ra cát vàng, tổng cộng có năm trăm sông ngòi đổ về biển Bắc. Bốn sông lớn ấy từ trong ao Vô nhiệt xoay vòng qua phải bảy vòng theo hướng mà lưu chuyển. Từ Hương sơn đi thẳng về hướng Bắc hai mươi do-tuần, ở đó có nham thạch tên là Nan-đà. Bề mặt nham thạch mỗi mặt rộng năm mươi do-tuần, chu vi là hai trăm do-tuần, cao ba do-tuần. Lại có tám ngàn tiểu nham thạch khác. Cách nham thạch này hai mươi do-tuần về hướng Bắc có cây Sa- la Thọ Vương tên là Thiên trụ. Rễ của nó ăn sâu trong đất đến bốn mươi Cung lượng, cao tám mươi Cung lượng, có bảy hàng cây làm lưới bao bọc chung quanh. Cách hai mươi do-tuần về phía Đông có ao Hoãn lưu. Hình dáng của nó hình tròn, rộng năm mươi do-tuần, chu vi là một trăm năm mươi do-tuần. Lại có tám ngàn ao nhỏ khác, ao chứa đầy nước tám công đức, trong đó lại có hoa sen. Lá sen giống như da trâu, thân sen như ống cuốn tròn, hoa lớn tựa bánh xe, vị của hoa ngọt như mật. Ở đó lại có Đế Thích thường lâm chiến. Người cỡi Tượng Vương tên là Thiện trụ, có tám ngàn tượng Vương. Bốn tháng lạnh ở tại Kim nham, bốn tháng nóng ở tại Thiện trụ, bốn tháng mưa ở tại ao Hoãn lưu. Bên cạnh ao Vô nhiệt có cây Thiệm-bộ, trái lớn như cái vò, mùi vị rất ngon ngọt. Khi chín rơi xuống nước phát ra âm thanh Thiệm-bộ, loài rồng biến thành cá ăn những trái này. Những trái héo, trôi theo dòng nước chuyển thành vàng Thiệm-bộ. Do đó tên cây cây này xưa gọi là Thiệm-bộ.

Phía Tây của châu này có nước Ô Điền, Đại Kim Cang Cung Trì Chủng ở đó. Pháp Kim Cang Thừa được truyền từ đây. Trong biển Nam có núi tên là Trì Thuyền, Bồ-tát Quán Thế Âm ở trên đỉnh của núi này, Thánh Đa-la Mẫu ở tại chân núi. Phía Đông có Ngũ phong. Bồ-tát Văn-thù ở tại đó. Ở đó còn có mười sáu nước lớn và hơn một ngàn nước nhỏ. Lại có ba trăm sáu mươi chủng loại người, bảy trăm hai mươi loại dị âm. Ở bên ngoài cùng về phía Đông có một châu tên là Thắng thân, hình dáng của châu này giống như nửa mặt trăng. Bề mặt đối diện với núi Diệu Cao rộng ba trăm năm mươi do-tuần, các mặt còn lại rộng sáu mươi do-tuần. Chu vi của nó là sáu ngàn ba trăm năm mươi do-tuần. Hai bên châu này có hai Trung châu là Bắc Đề-ha (Hán dịch là Thân) và Nam Tỳ-đề-ha (Hán dịch là Thắng Thân). Ba châu đó hơn các châu khác bằng bảy cây Đa-la. Có thuyết cho rằng, con người ở đây tướng mạo rất đoan nghiêm, thân tướng rất thù thắng nên gọi là Thắng thân. Ở biển ngoài cùng về phía Bắc có một châu tên là Cưu-lâu, hình dáng châu này có bốn góc, hơi nghiêng. Mỗi mặt rộng hai ngàn do-tuần, chu vi là tám ngàn do-tuần. Hai bên châu này có hai Trung châu, một châu tên là Cưu-lâu (Hán dịch là Hữu Thắng), một châu tên là Cao-la-sa (Hán dịch là Hữu Thắng Biên). Sự thọ dụng của người trong các châu này từ cây Như ý lưu xuất ra. Trước khi họ chết bảy ngày, cây Như ý phát ra âm thanh rất buồn, báo trước rằng trong bảy ngày nữa thì họ chết. Có thuyết cho rằng người trong châu này lưỡi của họ phát ra Quỷ âm, cắn đứt thịt để ăn, nên gọi là Cưu-lâu. Đó là những âm thanh không hay ho gì.

Ở bên ngoài cùng về phía Tây có một châu tên là Ngưu Hóa. Hình dáng của nó giống như mặt trăng tròn đầy, dài hai ngàn năm trăm do- tuần, chu vi bảy ngàn năm trăm do-tuần. Hai bên có hai Trung châu là Nam Xá-hô (Hán dịch là Cụ Xiểm) và Bắc Ôn-đát-la Mạn-đát-rị-noa (Hán dịch là Nghi Thượng). Người trong các châu này hầu hết dùng trâu quý để trao đổi buôn bán, nên gọi là Ngưu hóa, núi, biển v. v... của châu này đều hướng xuống dưới, đều dài tám mươi ngàn do-tuần. Nó ở gần phần đất vàng nên gọi gần Nam Thiệm-bộ châu. Tinh cát tức châu, Kim châu, Nguyệt châu v. v... đều thuộc Thiệm-bộ châu. Các đại châu khác, tiểu châu cũng như vậy.

Cách châu này bốn mươi ngàn do-tuần trên không trung, thì hoàn toàn sạch sẽ, không ngăn ngại. Đây được gọi là Thắng kiên phong luân. Nó xoay vần qua bên phải. Mặt trời, mặt trăng, tinh tú, không cư thiên v.v... đều nương lớp phong luân này mà trụ.