SỐ 2029 — PHẬT DẠY TỲ KHEO CA CHIÊN DIÊN NÓI KỆ PHÁP DIỆU

SỐ 2029

PHẬT DẠY TỲ KHEO CA CHIÊN DIÊN NÓI KỆ PHÁP DIỆU

(MỘT TRĂM HAI MƯƠI CHƯƠNG)

Theo bản chép ở đời Tây Tấn.

Tôn giả Ca-chiên-diên

Thể đạo tu hộ luật

Thấy các kẻ bạo ác

Dùng kệ mở đường pháp

Tâm ý luôn buồn hận

Suy nghĩ việc đau buồn

Luôn chuyên cần tinh tấn

Nhìn về sau rất sợ

Khi chánh pháp sắp diệt

Người chỉ sống trăm tuổi

Ánh sáng của chánh pháp

Không bao lâu sẽ diệt

Chánh pháp đã diệt hết

Chúng Tỳ-kheo mê lầm

Sẽ bỏ các kinh pháp

Lời bậc Thánh đã dạy

Lại thích văn chương tạp

Bỏ quên lời Phật nói

Được dạy các kinh thấp

Tâm ý lại vui thích

Thường ưa tranh cãi nhau

Trái lời kinh điển tiến

Lần lượt càng chê bai

Ai nấy cùng khinh mạn

Kẻ ngu học khó tiến

Vô tri như cây thú

Không còn biết gì khác

Chẳng học chánh pháp

Phật Bỏ qua nghĩa lý kinh

Cùng cầu tìm sở đoản

Chính ta được nghe truyện

Đi riêng không bè bạn

Giữ giữa mắc phần dưới

Gỡ dưới mắc phần giữa

Lại không biết thứ lớp

Chỗ nói quý vô cùng

Lập chứng cứ sai lầm

Lại nói không đầu đuôi

Nghe nhận đều phù phiếm

Giảng luận không rõ ràng

Bọn đồ chúng ác ý

Khinh chê cả Hòa thượng

Thấy tôn trưởng sư phụ

Ngạo mạn không tôn kính

Bọn này cùng tranh cãi

Tâm niệm rất sâu độc

Nhiễm đời trọng giàu sang

Trói buộc không tự giác

Ta biết rõ Chân đế

Ông thật không biết gì

Ông giảng điều sai ngược

Ta nói thuận nghĩa kinh

Ai nấy cùng tranh cãi

Đều sinh tâm độc hại

Tham được lợi cúng dường

Theo tục cùng chìm nổi

Quen thói ưa ở nhà

Không thể tự cứu độ

Cùng kẻ tham trò chuyện

Chỉ bàn chuyện thế gian

Khi Tỳ-kheo rời bỏ

Vườn rừng, nơi yên vắng

Đi ở trong xóm làng

Lập Tinh xá ở đó

Ưa thích chỗ rối rắm

Không ưa nơi yên vắng

Lần lượt lừa chiếm nhau

Để nuôi vợ con mình

Lúc có Tỳ-kheo

Khách từ phương xa đến

Chủ chùa lo phần mình

Rộng mãi mới cho ở

Ghét kẻ đến ở nhờ

Ganh người có danh đức

Cũng ganh tỵ dòng họ

Lại mong cầu kinh pháp

Thấy Tỳ-kheo phương xa

Sắc mặt liền không vui

Người ấy bỏ đi rồi

Thì tâm mới vui thích

Tham đắm của cúng dường

Luôn độc ác ganh tỵ

Thích trang nghiêm cống cao

Do đó thành giận, lỗi

Luôn giận hờn độc ác

Kiêu mạn và tự đại

Mong cầu không biết chán

Buông lòng theo trần uế

Các ác chẳng nên làm

Không thích đọc trì kinh

Suốt ngày cười hát múa

Đêm đến ngủ như chết

Đám người này họp nhau

Nói không đúng lý kinh

Chỉ bàn việc quan giặc

Làm việc theo thế tục

Giả sử người có học

Được mọi người cúng dường

Kẻ ham mộ xuất gia

Phải học pháp Tỳ-kheo

Giả sử người có học

Được bạch y tôn kính

Chỉ lo việc lặt vặt

Nhân đó được danh vọng

Việc làm không đúng pháp

Khởi lên từ lợi dưỡng

Tuổi tác hãy còn nhỏ

Mà nuôi nhiều đệ tử

Lòng chỉ ham tranh cãi

Không thể học rốt ráo

Sa-môn mới vài năm

Đã nuôi nhiều quyến thuộc

Không giữ kỹ giới luật

Đọa lạc vào tà kiến

Hoặc có nói đoạn diệt

Hoặc có giảng thường còn

Đã được học như thế

Độ kẻ ác xuất gia

Môn đồ nhiều kẻ xấu

Toàn thiếu niên vây quanh

Có lúc trời khô hạn

Hoặc lụt lội dâng tràn

Chim, chuột, sâu hại lúa

Tai họa cùng ập đến

Lúa thóc đều hết sạch

Dân chúng đều đói khổ

Kiếm sống rất khó khăn

Xuất gia cầu an ổn

Nên xin làm Sa-môn

Lại sống vượt quy tắc

Không hiểu về giới luật

Chúng hội không cứu giúp

Cẩu thả không xấu hổ

Không tu hạnh thận trọng

Cũng không ưa pháp hội

Miệt mài mê của cúng

Cho phi pháp là pháp

Nói năng trái đạo nghĩa

Nêu tội phản khinh trọng

Rối loạn cả phép tắc

Họp chúng đến nửa đêm

Tranh cãi càng dữ dội

Sau đó mới nói kinh

Nói lược không đầy đủ

Nói sơ lược cấm giới

Đầy đủ việc tranh cãi

Mọi chỗ lỗi nghĩa lý

Nên chánh pháp diệt mất

Vừa mới cãi cọ xong

Liền kết thành oán cừu

Các ma cùng thuộc hạ

Được dịp lợi dụng người

Các Trời, Rồng, Quỷ thần

Đến muốn nghe kinh giáo

Chờ mãi chẳng nghe giới

Mà chỉ nghe tranh cãi

Hàng trời, người hận trách

Chẳng đáng hạnh Tỳ-kheo

Xúm nhau cùng bảo rằng

Phật pháp sắp diệt mất

Chúng ta bỏ vui trời

Đến đây để nghe pháp

Lại không được nghe pháp

Chi bằng bỏ đi hồi

Có quỷ thần tôn quý

Tâm ưa thích Phật pháp

Không nghĩ đến Tỳ-kheo

Nên không còn ủng hộ

Lúc đó quỷ thần xấu

Hung bạo gây độc hại

tinh khí Tỳ-kheo

Khiến mạng sống cạn kiệt

Tỳ-kheo nhiều tật bệnh

Gầy yếu không khí lực

Thất thần mặt đổi sắc

Khổ nhọc gặp nhiều nguy

Lần lượt ganh ghét nhau

Tật bệnh không chăm sóc

Có người bệnh gần chết

Không săn sóc chết luôn

Tham đắm lợi tiền của

Ăn mặc không hạn chế

Hiểu theo thói quen đời

Luôn sống theo tà nghiệp

Mua bán mưu kiếm lời

Xuất nhập mong sanh lãi

Chí luôn ở việc chính

Miệt mài mãi chẳng rảnh

Ưa thích việc lặt vặt

Cầu lợi để nuôi sống

Bỏ quên nghiệp thoát tục

Việc nhỏ tự trói cột

Y phục không ngay ngắn

Nghi tiếc không rảnh sửa

Không thuận hợp cùng ai

Như ngựa hoang, khỉ núi

Xa thấy Tỳ-kheo hiền

Đang khất thực biết đủ

Từ xa đã mắng chửi

Nói không thuận giới cấm

Như Tỳ-kheo ngày nay

Đạm bạc, không lỗi lầm

Các Tỳ-kheo lúc đó

Âm thầm phạm các lỗi

Lén lúc không xấu hổ

Biếng lười lòng độc ác

Bọn này đời tương lai

Trở lại được kính trọng

Có Tỳ-kheo Nhân Hiền

Biết đủ và khiêm nhường

Khi chánh pháp mất rồi

Càng không được kính trọng

Ví như Sư tử chúa

Ở trong chốn núi rừng

Sài lang và chồn chó

Không dám đến ăn thịt

Chết rồi thân sinh trùng

Trùng ấy ăn thịt nó

Suốt ngày đêm ăn nuốt

Phá tan thi thể ấy

Bậc Đại Thánh Năng Nhân

Sau khi nhập Niết-bàn

Các đất nước lửa gió

Không thể phá Phật pháp

Vật quý nhất thế gian

Chân thật chợt tự mất

Vàng xanh hiện ra đời

Vàng tía bèn ẩn mất

Chánh pháp ở trên đời

Trọn không tự diệt mất

Nhân vì có tượng pháp

Chánh pháp liền diệt mất

Cũng như thuyền trên biển

Ham chở nặng phải chìm

Phật pháp đây cũng thế

Vì lợi nên diệt mất

Làm Trái kinh Thánh điển

Cho là đúng chánh pháp

Lấy pháp trái với luật

Lấy quấy làm nghĩa pháp

Các tà kiến dị học

Các học sĩ Ngũ thông

Không thể phá nghĩa pháp

Và các việc bố thí

Chính người theo Thích-ca

Dựa Phật làm Sa-môn

Sẽ phá hủy chánh pháp

Khiến pháp đến diệt mất

Các nam tử yếu kém

Cạo tóc mặc ca-sa

Đều làm hư chánh pháp

Khiến kinh điển không hiện

Không chịu thuận giới pháp

Góp sức gìn giữ pháp

Lung lòng theo ý thích

Cũng như bụi che lừa

Lúc ấy các người học

Nhận lấy vọng gánh vác

Cãi định bằng chứng khác

Khiến đành phải tin lầm

Sợ lệnh của quan huyện

Giặc thù và chủ nợ

Run rẫy chịu tai nàn

Kinh sợ rợn gai óc

Gieo trồng và nuôi sinh

Gặp phải các quan quân

Sớm chiều quen thói xấu

Tai nạn luôn quấy phá

Sắp có ba vua ác

Đại Thái ra đời trước

Bát-la ra đời sau

An Tức sinh ở giữa

Do các cớ như thế

Chánh pháp bị bỏ quên

Di Vương rất hung ác

Trị vì ở phía Bắc

Dấy binh phạt nước ác

Giết hại cả muôn dân

Khinh chê các Sa-môn

Phạm nhiều các tội ác

Phá tan chùa tháp Phật

Hủy hoại chốn tu học

Lúc ấy ở đời đó

Nước quận toàn gò nổng

Ai nấy đều sợ sệt

Rầu lo và buồn khổ

Đành bỏ đất phương Bắc

Chạy lánh sang nước giữa

Người gầy bệnh mắt mờ

Yếu đuối không khí lực

Không thể bỏ xứ Bắc

Ở lại bị giặc hại

Lúc đó Tỳ-kheo trẻ

Không lo việc Sa-môn

Bèn cởi bỏ y phục

Vì sợ, muốn sống còn

Khi đó vua nước giữa

Đến đánh vua biên địa

Đã giết chết vua biên địa

Lại về ở giám-ni

Ở đó có Tỳ-kheo

Tên gọi là Thi-sư

Học rộng đều thông suốt

Rất được lòng các vua

Vua nghe Thi-sư nói

Tâm ý rất vui mừng

Xin thỉnh mời chúng

Tăng Lập lễ bố thí lớn

Sai sứ đi mười phương

Tuyên cáo cùng các nước

Mời mọi người đến đây

Nay sẽ bố thí lớn

Chư Tăng đều hội đến

Số đông cả trăm ngàn

Gặp nạn đều tiều tụy

Mừng thấy bố thí lớn

Các Tỳ-kheo hội xong

Ước đủ cả trăm ngàn

Lần lượt cùng tìm nhau

Hỏi han đủ mọi chuyện

Hòa thượng ngài ở đâu?

Xà-lê từ đâu đến?

Sa-di thường theo hầu

Nay thầy ác

Hoặc bị thương hoặc chết

Hoặc lại bị đuổi đi

Tỳ-kheo thấy nhau rồi

Than khóc không kiềm được

Lúc đó chúng hội họp

Số đông cả trăm ngàn

Buồn khổ, mặt bơ phờ

Mừng thấy bố thí lớn

Bốn hướng cùng vân tập

Đồng họp ngày Rằm

Giảng nói giới điển Phật

Khi gặp lại giận nhau

Đám này đã giận nhau

Lần lượt không hòa hợp

Tỳ-kheo Tôn kính bảo

Các Tỳ-kheo yên lặng

Tôi nói với quý vị

Trình bày pháp Luật Phật

Hãy lắng nghe tôi nói

Đừng nói chuyện lung tung

Ở cõi Diêm Phù này

Sa-môn đệ tử Phật

Hội hợp nên hòa hợp

Không nên ganh ghét mãi

Có chúng đại Tỳ-kheo

Số đông cả trăm ngàn

Muốn được học đạo nghĩa

Đến hội ngày Rằm

Có chúng đại Tỳ-kheo

Tuy số đông trăm ngàn

Tôi học đã thông suốt

Quý vị không thể biết

Nếu có một Tỳ-kheo

Là kẻ học thấu suốt

Có thể nói đầu đuôi

Tôi học biết kinh đó

Lúc đó có Tỳ-kheo

Sở học rất thông suốt

Có Đức tên Tu-lại

Giống như Sư Tử Hống

Tức thời liền đứng dậy

Khoanh tay và đứng nghiêm

Đảnh lễ bậc Trưởng lão

Rồi cất giọng sư tử

Tôi không còn hồ nghi

Tâm không chút do dự

Thân đã học kinh giới

Nay đều được thông suốt

Tôi cũng không các nạn

Tâm cũng không tấn thối

Việc học tôi trước đây

Pháp luật không còn nghi

Thông suốt các kinh điển

Hiểu rõ các đạo nghĩa

Việc học tôi như thế

Chư hiền nên phụng trì

Ông không biết các kinh

Cũng không hiểu các luật

Sao trước các Tôn giả

Tự khoe khoang nhiều thế

Đệ tử ác của thầy

Tánh hung bạo độc ác

Tên gọi là A-tư

Liền hại ngay Tu-lại

Lúc đó có quỷ thần

Tin kính đối Phật pháp

Tay cầm gậy Kim cang

Bèn đánh chết A-tư

Thế gian ngay lúc ấy

Đất đai sau cách động

Bốn phương đều rền vang

Phi nhân đánh trống trời

Bấy giờ từ bốn phương

Có bốn đám khói lớn

Và bốn đám lửa lớn

Từ trên bốn phía rơi

Thế gian ngay lúc ấy

Trời đất bỗng tối đen

Từ đó đi không về

Dân chết hoặc ngu si

Nhân dân nhiều vô số

Đều buồn thương áo não

Hôm nay đời mạt thế

Chánh pháp Phật chưa diệt

Quỷ thần từng thấy Phật

Tin ưa với đạo nghĩa

Tự gieo mình xuống đất

Gào khóc rất thảm thiết

Các Tỳ-kheo gặp nạn

Như kẻ mất mẹ cha

Hôm nay đời mạt thế

Chánh pháp Phật diệt mất

Mặt trời nay đã lặn

Không ai nói kinh điển

Pháp luật và giới cấm

Còn nghe ai nói đây

Các trời, quỷ thần cây

Thần minh ở đồng hoang

Lòng đớn đau sầu thảm

Oằn oại không tự chủ

Đèn pháp đã tắt rồi

Chánh điển đã hư mất

Đời này đã băng hoại

Trống pháp không còn vang

Các ma đều hoan hỷ

Hội nhau cùng ăn mừng

Quơ tay reo mừng lớn

Nay đời Phật tàn rồi

Về sau đời tương lai

Phải bị hoạn nạn ấy

Vậy càng nên tinh tấn

Gắng sức cầu độ thoát

Ví như có khách buôn

Thất thời tâm buồn khổ

Phải càng nhờ bà con

Nếu không sau phải hối

Nghe lúc đạo pháp thịnh

Kinh điển truyền khắp nơi

Người thuyết pháp còn hoài

Tâm siêng tu Phật giáo

Hôm nay cả bốn chúng

Lần lượt cung kính nhau

Nghe Phật pháp vẫn còn

Sớm hôm tinh tấn

Thân thể lúc còn khỏe

Chưa gặp bệnh già chết

Vì thế nên ân cần

Nghĩ sợ nạn lớn sau

Kịp lúc các nước yên

Không có các hoạn nạn

Sung túc khất thực dễ

Kính tu giới luật Phật

Sa-môn hiểu La-sát

Nghe pháp giáo giới ấy

Trước cúi đầu đảnh lễ

Trưởng lão Ca-chiên-diên Thưa:

Thân con run sợ

Rợn gáy, tim lạnh ngắt

Thất chí, không biết pháp

Lại không biết làm gì

Nay con nghe lời ấy

Tâm vô cùng sợ hãi

Tương lai thấy việc này

Tâm đâu khỏi tan nát

Tôn giả Ca-chiên-diên

Nghe xong lời buồn nầy

Liền vì các đệ tử

Nói chánh pháp chưa mất.

Ba trăm năm nhiều người giải thoát

Ba trăm năm được nghe giới, định

Ba trăm năm sửa sang chùa Phật

Đến ngàn năm thuyết pháp vườn xanh

Những Tỳ-kheo ưa hay không ưa

Tập ở độc thân nơi vắng vẻ ở nơi vắng vẻ

Ở nơi đó tu hạnh Vô phương

Phải hàng phục các ái dục.

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 179

LỜI KÝ CỦA ĐẠI A LA HÁN

NAN-ĐỀ-MẬT- ĐA-LA NÓI VỀ SỰ TỒN TẠI CỦA PHÁP

SỐ 2030

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN