SỐ 2026 — TRUYỆN VỀ SOẠN TẬP TAM TẠNG VÀ TẠP TẠNG

SỐ 2026

1 . * Trung Quốc Triết Học Sử, trang 661, xb. 1970 tại Đài loan:

“Nam Bắc triều thời, Trung Quốc tư tưởng giới hựu hữu đại biến động. Cái ư thị thời Phật giáo tư tưởng hữu hệ thống đích du nhập, nhi Trung Quốc nhơn đối chi diệc năng hữu thậm thâm liễu giải. Tự thử dĩ hậu, dĩ chí Tống sơ Trung Quốc chi đệ nhất lưu tư tưởng gia, giai vi Phật học gia. Phật học bổn vi Ấn Độ chi sản vật, đản Trung Quốc nhơn giảng chi, đa tương kỳ gia nhập Trung Quốc tư tưởng chi khuynh hướng, dĩ sử thành vi Trung Quốc chi Phật học.”

TRUYỆN VỀ SOẠN TẬP TAM TẠNG VÀ TẠP TẠNG

Theo bản chép ở đời Đông Tấn.

Sau khi Đức phật nhập Niết-bàn hai ngài Ca-diếp và A-nan ở phía Bắc thành Tăng-già-thi thuộc nước Ma-kiệt-đà cùng soạn tập Tam tạng và Tạp tạng.

Trước lễ Phật rồi

Lễ Pháp chúng Tăng

Các thọ tập Pháp

Cùng nhận tập Pháp

Các Pháp điển này

Trừ hết năm cái

Một lòng nghe nhận

Các pháp đã nói

Như lời A-nan

Đều nên tin nhận

Trí ngài A-nan

Cũng như trí Phật

Nghe nhớ pháp này

Như Phật Niết-bàn

Nghĩ thương chúng sinh

Giao Phó A-nan

Giữ gìn các pháp

Như thấy Thế Tôn

Đạo Sĩ vô thượng

Hãy xem A-nan

Phước điền cao quý

Không nhờ A-nan

Phật diệt độ rồi

Chánh pháp cũng diệt

Và đến ba tạng

Phật nói các Pháp

Thương hàng trời người

Pháp còn đầy đủ

A-nan giữ gìn

Ân cần giao phó

Pháp cho A-nan

Chính vì A-nan

Không hề quên sót

Danh Pháp kết tập

Phân biệt rõ ràng

Như sư tử hống

Pháp A-nan thuật

Nhất nhất như trước

Tỳ-kheo đều thích

Một mình A-nan

Được Phật ngợi khen

Trí sáng hơn đời

Kể cả Tục trí

Đều biết tất cả

Trí huệ như biển

Các ông do đây

Tin ngà i A-nan

Nghe pháp thuật lại

Sẽ đoạn các khổ

Thế Tôn Niết-bàn

Đất đai chấn động

Núi biển trào dâng

Trời người than khóc

Phật ra đời muộn

Lại diệt độ sớm

Trời người côi cút

Đạo pháp hoang tàn

Thần thông thấy suốt

La-hán thần túc

Đều đến Câu-di

Cúng dường Thế Tôn

Tám vạn bốn ngàn

Đều chứng vô lậu

Người trời tôn kính

Phước điền vô thượng

Cõi Diêm-phù lợi

La-hán đều đến

Thế Tôn Niết-bàn

Trong chúng tập hợp

Riêng có Bất hoàn

Hoặc quả Tần lai

Và vị Hữu học

Chúng này gấp bội

Tỳ-kheo phàm phu

Số động trăm ngàn

Khoa tay than khóc

Thế Tôn đi đâu ...

Bọn con mù điếc

Ba độc chưa hết

Bị đọa năm đường

Ai cứu chúng con?

Ngàn Tỳ-kheo-ni

Ba mươi lăm vị

Chứng phép thần thông

Hữu lậu vô lậu

Đế Thích, Phạm thiên

Và vô số trời

Cầm hoa văn đà

Nhanh chóng đến hầu

Tứ đại Thiên vương

Cùng các tùy tùng

Chiên-đàn, chuỗi ngọc

Đều đem đến đủ

Các trời cõi Dục Cõi Sắc,

Vô sắc Chín mươi tám ức

Đều đến Câu-di

Vua Vô Úy Thích

Tám vạn voi quý

Tám vạn ngựa hay

Cùng đến Câu-di

Vua Xá-vệ Nguyệt Mẽ thông minh

Đem bảy vạn voi quý

Đều đến Câu-di

Vua A-xà-thế

Dõng mãnh tin

Phật Bảy vạn rưỡi voi

Khóc than đi đến

Vua Bàn-xà-lê

Minh quân đoan chánh

Voi ngựa sáu vạn

Cùng đến Câu-di

Nhà vua Ai Mẫn

Ánh sáng rực rỡ

Dẫn theo năm vạn

Cùng đến tập hợp

Các nước Tây Hương

Vua đem binh khí

Bốn loại quân chủng

Số đông trăm ngàn

Nhanh chóng kéo đến

Muốn thấy thân Phật

Long vương khóc ròng

Theo sau các vua

Chúng Duy-da-ly

Cởi voi ngựa xe

Giống như chư thiên

Cùng đến Câu-di

Phan chúng vô số

Cùng các Thanh tín

Thấy Phật đến nay

Chứng đắc Niết-bàn

Chúng sinh thế giới

Ba mươi sáu ức

Đều đến Câu-di

Tang phục lễ vật

Hằng trăm do-tuần

Trong xứ Câu-di

Đông nghịt trời người

Không còn chỗ trống

Chư Thiên tung hoa

Cúng dường thân Phật

Trống nhạc hay trời

Hương hoa như mưa

Vua quan và quyến thuộc

Đến trước thân Phật

Lễ dưới chân ngài

Nhiễu quanh rồi đứng

Vua chúa kêu khóc

Khoa tay buồn bã

Đâu còn thấy Phật

Nói pháp cho nghe

Vua A-xà-thế

Gào bên chân Phật:

"Con tạo ngũ nghịch

Ai cứu giúp con?"

Vua chúa nhiễu quanh

Rãi đầy vật báu

Trổi các thứ nhạc

Thoa hương giường Phật

Đặt thân ngài quan

Tưới đầy dầu mè

Đất trời rung động

Vua chúa gào khóc

Chư Thiên rơi lệ

Lệ rơi ướt đất

Vua trời than khóc

Ai cũng thương tiếc

Củi chiên-đàn trời

Hương thơm Như ý

Chất đầy mặt đất

Các vua bốn chúng

Đại Ca-diếp thảy

Thượng tọa trong Tăng

Bậc Chúng sinh cúng

Đại phước điền nầy

Ca-diếp đứng đầu

Bậc Hiền kheo ni

Vua trời vua người

Cùng đốt nhục thân

Khi thân Phật cháy

Trời người gào khóc

Kêu than thảm thiết

Chúng con làm sao

Cúng dường bảy ngày

Chư Thiên đều đảm nhiệm

Xá-lợi chia tám

Bình lường là chín

Ai về chỗ nấy

Vua và phàm dân

Chư Thiên về trời

Bát bộ cũng về

Ngoài Tám phần ra

Phần Trời, Rồng,

Thần Phần trời Câu-di

Được phần xây tháp

Tám phần tám tháp

Tháp chín bình lường

Tháp mười để tro

Xây ở Diêm-phù

Tăng trưởng Ca-diếp

Từ Câu-di đi

Đến nước Ma-kiệt

Tập họp chúng Tăng

Ca-diếp bảo Tăng

Tỳ-kheo chớ đi

Cùng nhau kết tập

Chớ để pháp diệt

Ở giữa khoảng không

Ca-diếp gõ chùy

Muốn giáo pháp trụ lâu

Để thắng các ma

Ca-diếp bảo chúng

Và hàng trời người

Nay kết tập pháp

Khiến chúng sinh an

Phật tuy Niết-bàn

Tứ Đế mà còn

Tám Thánh đạo còn mãi

Chứng Niết-bàn được

Phật trước trường thọ

Nhân dân phước lớn

Di pháp gần đây

Không lâu sẽ mất

Người nay yểu mạng

Phật bảy ra đời

Sau khi Niết-bàn

Pháp nào trụ lâu

Bất hoàn tần lai

Kiến đạo chưa thành

Nay họp chân Tăng

Họ không vào được

Bậc Thiên nhãn, thần túc

Lục thông và vô ngã

Tất cả La-hán

Ta nay tập họp

Chúng nghe lời ấy

Liền cùng nhau họp

Chúng tám mươi ngàn

Đều là Vô lậu

Ca-diếp hỏi rằng

Đệ A-na-luật

Xem khắp La-hán

Ai không đến họp?

Na-luật liền nhìn

Đại thiên thế giới

Thấy trời Đao-lợi

Hãy còn Kiều Hoàn Bát

Na-luật bèn thưa

Kiều Hoàn Đao-lợi

La-hán vô lậu

Nay chưa đến họp

Ca-diếp sai mời

Nhưng vẫn không đến:

"Thế Tôn Niết-bàn

Đời trống, tìm chi?"

Ca-diếp nghĩ rằng:

Có Tỳ-kheo nào

Soạn tập kinh pháp

Phật đã dạy chăng

Khắp tìm không thấy

Người nào có thể

Kết tập nghĩa pháp

Mười hai bộ loại

Mà phật đã nói

Chỉ có A-nan

Lại quả Tu-đà-hoàn

Cần phải tìm cách

Khiến chứng vô lậu

Ca-diếp phương tiện

Quán tâm A-nan

Thấy có lòng từ

Chứng đạo không lâu

Bèn bảo A-nan

Không được nhập chúng

Thầy không nên vào

Nay phải bước ra ngay!

A-nan liền thưa

Vì sao, Thượng tọa?

Đối với Tam bảo

Tôi có lỗi gì ?

Ca-diếp đáp rằng:

Đệ muốn biết chăng?

Trong môn đồ Phật

Thầy có lỗi lớn

Thầy đã khiến Phật pháp

Giảm xuống ngàn năm

Do thầy khuyên Phật

Độ cho người nữ

Những giới vi tế

Phật muốn phân biệt

Sao thầy không hỏi

Giới vi tế gì?

Khi ấy nghĩ gì

Mà xem thường giới

Phật diệt độ rồi

Còn biết hỏi ai?

Đạp đại y Phật

Phật khát cần nước

Thầy không cho uống

Không phải tội sao?

Tội thầy quá nhiều

Những việc thầy làm

Lại không phát lồ

Vậy phải đi ra.

A-nan than dài

Ân hận rơi lệ

Phật vừa tịch diệt

Biết nhờ cậy ai!

Ra khỏi nơi ấy

Ngồi dưới gốc cây

Bỗng kiết, lậu dứt

Do Phật pháp hưng!

Vô số ức Thiên

Bao quanh A-nan

Cùng đến đại hội

Sư tử Vô úy

Ca-diếp xa thấy

Liền bảo chúng Tăng

Phải mau đứng dậy

A-nan đã đến

Chúng tám vạn

Đều là Vô cấu

Ca-diếp Thượng thủ

Chắp tay đứng rước

Ca-diếp đưa tay

Đến đây này A-nan!

Bước lên tòa cao

Phân hạng chúng Tăng

A-nan bậc lớn

Làm mắt mọi người

Hầu Phật đến cuối

Thành công phước điền

Thầy xét Tăng đây

Cùng xét Thiên chúng

Bệnh nặng thế gian

Ba có ba nạn khổ

Thế gian không Phật

Vì ngài vừa Niết-bàn

Mau phát Từ tâm

Vì chúng nói Pháp

A-nan im lặng

Ca-diếp lại thỉnh

Thượng tọa hoan hỷ

Rống tiếng Sư tử

Ca-diếp nghĩ thầm

Phải kính trọng mới nói

Hôm nay A-nan

Tế độ trời người

Ca-diếp lên tiếng

Mạng toàn chúng sinh

Mong người cứu độ

Đều đến nơi đây

Như điều Phật đã nói

Đủ các loại pháp

Để diệt khổ chúng sinh

A-nan nên nói

Hết pháp được biết

Như hoa tung rãi

A-nan nên chọn

Pháp Như Lai nói

Phân thành ba tạng

Theo chúng yêu cầu

A-nan trên tòa

Diễn nói đầy đủ

Mười phương chúng nghe

Trời rồng quỷ thần

Bốn chúng đệ tử

Nghe lệnh liền đến

Như người nông khát

Chỉ nghĩ nước uống

Chạy thẳng đến sông

Để lấy nước uống

Thiên long quỷ thần

Bốn chúng đệ tử

Đều đến A-nan

Cốt để nghe pháp

Vô số chúng khác

Siêng học Kiến đạo

Tần lai bất hoàn

Nghe nói đến sau

Quả A-na-hàm

Hai vạn một ngàn

Chúng Tư-đà-hàm

Bốn vạn hai ngàn

Quả Tu-đà-hoàn tăng

Tám vạn bốn ngàn

Họ đều đến sau

Cũng muốn nghe pháp

Các vua tập họp

Quan binh, dân chúng

Dáng hình A-nan

Chúng thấy đều vui

Đại chúng ngồi xuống

Mười hai do-tuần

A-nan ngồi giữa

Như vầng trăng

Đế Thích bên phải

Phạm thiên bên trái

Đứng hầu A-nan

Như Phật tại thế

Đế Thích tán dương

Chư Thiên vui thích

Vì thấy đại hội

A-nan không sợ

Như phật thuyết pháp

Đại chúng vây quanh

Nhìn dáng A-nan

Dung nghi rực rỡ.

Phạm thiên như xưa.

Lễ thỉnh Như Lai.

Thế Tôn nói pháp.

A-nan cũng thế.

Ma nghe tiếng đồn.

Cũng cùng nhau đến.

Dẫn cả vợ con.

Và chúng quan bình

Ba-tuần nhìn thấy.

Chúng nhiều ngần ấy.

A-nan ngồi giữa .

Như mặt trời sáng.

Nhục kế nhô lên.

Giống như đỉnh núi.

Sau ót phóng quang.

Chiếu khắp chúng hội.

Nhục kế nan đà.

Hào quang Ca-diếp.

Na luật thấy khắp.

Suốt cả đại thiên.

Các vua dự hội.

Cùng các quần thần.

Số ngàn ức người.

Đều ở trong đó.

Thấy hội vui vẻ.

A-nan phấn khởi.

Ba-tuần sầu độc bi .

Trong Lòng run sợ.

Ba-tuần thầm nghĩ.

Một Phật diệt độ.

Lại có ba người

Thế lực phật lớn.

Cù-đàm Niết-bàn.

Tưởng là thoát nạn.

Nhưng ba người nầy

Sở chứng rất lớn

Thấy Phật diệt độ.

Lòng rất vui mừng.

Pháp Cù-đàm suy

Hết kẻ đối địch.

Nên tìm đủ cách.

Diệt pháp tàn này.

Bốn chúng đệ tử.

Và vua các nước.

Ma liền ra lệnh.

Sai đem sư tử.

Họp bốn binh chủng.

Diệt hết pháp này.

Liền dẫn hóa binh.

Tướng bốn binh chủng.

Vây chặt đại hôi.

Gầm rống dễ sợ.

Bắt các đạo nhân.

Thiện tín nam nữ.

Giết chết các vua.

Phá tan đạo tràng.

Chúng hội hoảng sợ

Bốn chúng đều nghĩ.

Việc này do đâu.

Chưa hết hoài nghi.

Các vua nghe tiếng

Thảy Đều kinh hoàng.

Thấy các binh ma.

Tay đều cầm khí giới.

A-nan suy nghĩ.

Ai đến quấy phá.

Khi thấy binh ma

Mới biết ma làm

A-nan mỉm cười

Bảo vua về gấp

Bọn quấy rối này.

Ta sẽ dẹp tan.

(A)Nạn dùng huệ lực.

(Ca) diếp dùng tấn lực.

Đứa tay bắt ma.

Cột cổ ba thây.

Thây một là người

Thây hai là chó

Thây ba là rắn

Sinh rã khó gần.

Ma gục đầu xin

Ca-diếp hứa tha

La-hán cần phải.

Làm khốn người nào?.

Trước Ca-diếp ta.

Đã Quấy nhiễu Phật.

Thế Tôn chưa từng.

Bị khốn thế này.

Phật luôn thương xót.

Mặc giáp đại Từ.

Quyết không ai hại được.

Đối với quần sinh.

Chúng ta tập pháp.

Muốn pháp trường tồn.

Sao ngươi đến đây.

Quấy chúng của ta?

Ma liền khoanh tay.

Thưa cùng A-nan rằng.

Xin thả hết bọn tôi.

Không pha người nữa.

A-nan bắt thề.

Ca-diếp cũng thế.

Nếu sau quấy chúng.

Thây phải mang gông.

Ba thân biến đi.

Ba-tuần được tha

Ma lại lo sợ.

Đứng né một lên.

Chư Thiên khen hay.

Phật pháp đã thắng.

Di pháp trường tồn.

Luôn sẽ thắng ma.

Ca-diếp bảo chúng.

Đều nên tĩnh

Nay A-nan nói.

Như Phật nói.

Các vua đứng dậy.

Khoanh tay chờ đợi

Chư Thiên rất vui.

Hiền giả hân hoan.

Ca-diếp bảo A-nan.

Đến lúc nói kinh.

Mở kho báu này.

Nói rõ thượng pháp.

Sao gọi Tăng nhất?

Sao gọi Tăng Thập?

Sao gọi bản khởi?

Sao gọi các "cõi".

nan cười lớn

Như sư tử hống

Nhìn khắp đại chúng.

Nói "Nghe như vầy".

Lại nói "Một thuở"

Đất liền rúng động.

Một ức trời người.

Đều chứng pháp nhãn.

Xá vệ "Tăng Nhất" .

Gọi là "Tăng Thập".

Dòng Thích "Bản khởi" .

Ma-kiệt "Các giới".

Kinh khác cũng thế.

Khắp nơi diễn nói.

A-nan lấy kinh.

Vì đại chúng nói.

Kết tập hết kinh.

Lập nên tạng nhất.

Luật là tạng hai.

Đại pháp tạng thứ ba.

Kinh chép A-hàm.

Giới luật và đại pháp.

Ba phần bằng nhau.

Lập thành ba tạng.

Đã nói đại bổn.

Chép pháp khác.

Họp các tập xen tạp.

Lập thành một tạng.

Riêng kinh có bốn

Gọi là A-hàm.

Tăng nhất Trung hàm.

Trường tạp là bốn

Tỳ-ni tùy pháp.

Có phạm mới lập

Trung là trẻ lâu.

Khổ hạnh sau cùng.

Các phần đại pháp.

Việc làm thành tên.

Phân biệt thứ nhất.

Sau đó đều khác.

Tăng nhất Trung hàm.

Trường, Tạp là bốn

Ca-diếp hỏi A-nan.

Nghĩa này thế nào?

Nan nhất nhất đáp

Tỳ-kheo niệm Phật.

Do điều phục ý.

Nên gọi Tăng nhất.

Hai pháp sau đó.

Suy tư thiện tâm.

Hai pháp bèn ra

Ngưng ý phân biệt.

Ba xứ ba tri.

Túc mạng lậu tận.

Bốn xứ bốn Đế.

Năm xứ năm Căn.

Sáu xứ sáu Đại.

Bảy xứ bảy Giác.

Tám xứ tám Cứ.

Chín xứ chín Chỉ.

Mười xứ mười Lực.

Mười một xứ kinh.

Gọi là bé chăn trâu.

Kinh Từ sau cùng.

Kinh Tăng Nhất cuối

Từ trong nghĩa này.

Mỗi mỗi cần hiểu

Kinh này ngần ấy

Nên gọi Tăng Nhất.

Cũng như họa sĩ.

Chia bộ, sắc, tượng.

Là một Tăng một

Soạn tập các thứ.

Như thuốc không định

Tùy bệnh hòa hợp.

Tên thuốc gì đó

Nên gọi tên Nhất.

Do vô từng sợi một

Dọc ngang thành vải.

Do nói từng pháp

Hợp thành Tăng Nhất.

Như hợp các vật.

Gọi không tập ấm.

Đủ các loại kinh.

Nên gọi Nhất.

Như dùng cỏ cây.

Bùn đất làm vách.

Bao che khoảng trống.

Giờ mới thành nhà.

Thí giới như thế.

Sinh thiên Niết-bàn.

Do nghĩa bao làm

Nên gọi Tăng Nhất.

Như một loại bùn

Thành vô số vật.

Là một Tăng một

Các nghĩa hợp lại.

Do đó nên biết.

Các nghĩa đã nói

Kinh này nói hết.

Nên giữ Tăng Nhất.

Không phải quá dài.

Cũng không quá ngắn.

Nghĩa kết cân đối.

Gọi Trung A-hàm.

Chữ viết không lớn

Cũng không nhỏ quá.

Lời, nghĩa ngang nhau.

Nên gọi là "Trung" .

Dẹp bỏ trên dưới.

Nói pháp Bậc trung.

Bỏ cả người và ta.

Nên gọi Trung Hàm.

Ác nhỏ ác lớn.

Nghi si diệt hết.

Dùng quán chánh Đế.

Nên gọi là Trung.

So Trung, nói Trường.

Nói việc đời trước.

Kiếp đời lưu chuyển.

Nên gọi là trường.

Kể pháp "ngừng nghỉ".

Được khoái lạc trời.

Người nghe hoan hỷ.

Nên gọi là Trường.

Bảy Phật quá khứ.

Gồm cả Đại thừa.

Niết-bàn của Phật.

Nên gọi là Trường.

Các báu tính ra.

Nhiều vua Chuyển luân.

Các vua ưa nghe

Nên gọi là Trường.

Ý cứ Pháp này

Học hư về Hỷ và quên.

Muốn đoạn các kiết.

Nên gọi là Tạp.

Pháp này bao gồm.

Nghĩa vị đều đủ.

Nghe rồi dứt ghi.

Nên gọi đẳng hàm.

Là Địa tu hành.

Hướng về thiền trí.

Thấy hết các pháp

Nên gọi đẳng Hàm.

Hết trong kinh này.

Tóm tắt hai mối.

Kẻ nghe nhiều nghi.

Nên gọi Đẳng Hàm.

Kinh tạp ngoài bộ

Kệ khen của Thiên.

Đều ghi trong này.

Nên gọi Đẳng Hàm.

Người gần gũi pháp.

Được ý hảo tịnh

Đoạn mọi tranh cãi.

Nên gọi giới luật.

Trong phân biệt giới.

Được tịnh, tinh tấn.

Người nghe điều phục.

Nên gọi giới luật.

Chính hạnh Tỳ-kheo.

Do giới được ích

Nghiền nát các

kiết Nên gọi giới luật.

Nhẫn các kiết cấu.

Tỳ-kheo. Phải học

Trừ các hạnh ác.

Nên gọi giới luật.

Quán xét các pháp.

Từ pháp được ích

Ngài địa Cam lồ.

Nên gọi Tỳ-ni.

Ca-chiên tạo rồi.

Đem dâng lên Phật

Phật bảo thượng pháp.

Nên gọi thượng pháp.

Trong việc phá si

Ích lợi thế gian.

Chúng hiểu kinh này.

Nên gọi đại pháp.

Gồm thâu ngoại đạo.

Đoạn dứt cống cao.

Cờ hiệu các pháp

Nên gọi đại pháp.

Thí như đèn sáng.

Chiếu soi các vật.

Để thấy hình dáng.

Nên gọi đại pháp.

Nghĩa các kinh này.

Như mầm Cam lồ.

Là vị các pháp.

Nghĩa đại pháp này.

Các kinh giới luật.

Siêng suy tư giữ

Chớ nên buông bỏ

Giữ gìn Tam tạng.

Phân biệt chữ nghĩa.

Tỳ-kheo chư Thiên.

Ngàn vạn khen lành.

Ca-diếp lại hỏi.

Bốn tạng là gì.

Vì ích chúng sinh.

Xin A-nan nói.

A-nan đáp rằng.

Đây nói có khác.

Tùy ý hạnh chúng.

Đó gọi tạp tạng.

Phật nói túc duyên.

La-hán cũng nói

Phạm thiên, ngoại đạo.

Nên gọi Tạp Tạng.

Trong nhiều kệ tụng.

Hỏi mười hai duyên.

Mỗi thứ nhập khác.

Gọi là Tạp tạng.

Ba a-tăng-kỳ.

Bồ-tát sanh trong.

Sinh ra một làm duyên.

Nên gọi ba tạng.

Trong nhiều Túc duyên.

Có nhiều chỗ sinh.

Cùng A-hàm khác.

Nên gọi Tạp tạng.

Pháp của Tạp tạng.

Khen Bồ-tát sinh.

Các nghĩa trong đây.

nhiều ở Tam tạng.

Đều hợp các pháp.

Kết tập một chỗ.

Những gì Tỳ-kheo.

Đều giữ được hết.

Ngày đời tương lai

Tỳ-kheo nhiều ngu.

Họ không khả năng.

Trì hết ba tạng.

Sau sẽ làm thầy.

Từ kinh đặt tụng.

Do đây thêm ích.

Nên không kết hợp.

Pháp nào cũng thích

Kẻ thích A-hàm.

Hoặc thích Tỳ-ni.

Hoặc thích Đại pháp.

Hoặc thích về ngoại tụng.

Hoặc thích Tạp tạng.

Nên không một tên.

Nói hết về các pháp.

Thành bốn A-hàm.

Sao chép pháp số.

Và luật, Đại pháp.

Hợp thành ba tạng.

Nghe pháp ấy rồi.

Trời, Thần và Người.

Ba ngàn Tỳ-kheo.

Đều chứng lậu tận.

Tám ngàn bất hoàn.

Mười ngàn tần lai.

Vô số trời, người.

được "Kiến đạo tích".

Pháp này trụ lâu.

Do chúng trời, người.

Các vua luôn thắng.

Sống đủ trăm tuổi.

Tất cả trời, người.

Các vua Tỳ-kheo.

Cùng khen tốt lành.

Như A-nan nói.

Kết tập pháp rồi

Trời, người đều về.

Bốn chúng đệ tử.

Trở về chỗ củ.

Sau khi Đức Phật nhập Niết-bàn ngài Ca-diếp và A-nan phía Bắc thành Tăng-già-thi nước Ma-kiệt kết tập ba tạng chánh kinh và tạp tạng kinh, thường gọi là bốn tạng kinh, vì hợp với Tạp Tạng mà nói thế. Tất cả gồm có hai trăm Thủ Lư bài tụng Trên hết là Tăng Nhất A-hàm. Từ kinh một đến mười là kinh mười một xứ. Kinh này chọn trong kinh mười một sự, thì lấy việc bé thả trâu (phóng ngưu nhi) làm đầu và lấy hạnh từ trong kinh mười một sự làm cuối. Nhân việc trích dẫn các chuyện mà đặt ra kinh ấy. Do các việc có liên hệ nhau nên lập thành một quyển.

Về kinh Phóng Ngưu, Phật nói có mười một việc thả trâu. Vì lấy đó để so sánh với việc Tỳ-kheo phải có đủ mười một đạo hạnh, trồng nên một cây đạo gồm đủ gốc rễ, cành lá sum suê để che mát khắp chốn. Nhân việc em bé thả trâu ngồi nghĩ ngợi Đức Phật biết được ý nghĩ đó, nên nói ra mười một việc phải làm. Người thả trâu hiểu rõ liền chứng quả La-hán.

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 179

CA DIẾP KIẾT TẬP

SỐ 2027

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN