Tập 161 — Bộ Chư Tông (phần đầu)

NAM – MÔ BỔN – SƯ THÍCH – CA MÂU – NI PHẬT

BỘ CHƯ TÔNG

HỘI VĂN HÓ A GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

Tập 161

Lời Giới Thiệu

N gày nay, có thể nói, đại đa số Tăng Ni và Phật tử Việt Nam đều nhận thấy, một bộ Đại Tạng Kinh bằng chữ Việt là nhu cầu hết sức bức thiết, vì hai lý do:

Thứ nhất, hầu hết các nước Phật giáo châu Á, kể cả Lào và Campuchia, đều đã có Đại Tạng Kinh riêng của họ, lẽ ra Phật giáo Việt Nam cũng đã phải có từ lâu rồi, nhưng cho đến nay vẫn chưa: điều này chứng tỏ Phật giáo Việt Nam đã thua kém Phật giáo các nước bạn rất xa. Đó là điều mà giới Phật giáo Việt Nam, đặc biệt giới xuất gia, cần quan tâm suy nghĩ.

Thứ hai, khả năng học tập, nghiên cứu Phật giáo trực tiếp qua Đại Tạng Kinh chữ Hán, có thể sẽ mỗi ngày một sút giảm dần; như vậy, nếu không có được bộ Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh và gấp rút, thì e các thế hệ học Phật tương lai sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc nghiên cứu, học hỏi; và về lâu về dài, sự phát huy tinh thần Phật pháp ở Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng, nếu không nói bị hạn chế.

Chúng tôi nhấn mạnh, “Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh”, có nghĩa là trước nay ở Việt Nam tuy cũng đã có một số lớn kinh điển Hán văn được dịch sang chữ Việt rồi, nhưng số đó còn rời rạc, lẻ tẻ, chứ chưa được tổ chức thành hệ thống hẳn hoi cho đúng với danh nghĩa Đại Tạng Kinh như tạng chữ Hán, để truyền trì cho đời sau. Hơn nữa, “hoàn chỉnh” còn có nghĩa là Đại Tạng Kinh chữ Việt phải gồm đủ Kinh, Luật, Luận và những tác phẩm chú thích, sớ giải v.v... của các bậc Tổ sư tiền bối cũng như của các học giả cận đại.

Nay, chúng tôi được biết, Hòa thượng Thích Tịnh Hạnh –Tiến sĩ Triết học– hiện đang ở bên Đài Loan, phát nguyện đứng ra tổ chức phiên dịch và ấn hành Đại Tạng Kinh chữ Việt. Hòa thượng đã hoạch định một chương trình phiên dịch và ấn loát quy mô, công việc đang được tiến hành một cách thuận lợi và đều đặn. Chúng tôi vô cùng hân hoan và xin nhất tâm tùy hỷ.

Nhưng đây là sự nghiệp lớn lao, công đức cũng vô lượng, không phải sức của một người có thể chu toàn được, mà phải cần sự hỗ trợ của nhiều người. Cái khó trước kia là ở chỗ đã chưa có ai đề xướng và đứng ra gánh vác trách nhiệm, cho nên dù có người muốn hỗ trợ cũng không biết hướng về đâu. Thì nay đã có Hòa thượng Tịnh Hạnh, tương đối đủ năng lực và điều kiện, đứng ra cán đáng công việc to lớn này, nên chúng tôi chí thành tha thiết thỉnh cầu chư tôn Hòa thượng, chư Đại đức Tăng Ni, Phật tử Việt Nam trong và ngoài nước, hãy phát đại tâm hộ trì Phật pháp, giúp đỡ Hòa thượng Tịnh Hạnh bằng hai cách:

– Tích cực tham gia công trình phiên dịch, hiệu đính, chứng nghĩa, góp ý v.v...

–Hỗ trợ tài chính, tùy theo khả năng, cho công trình ấn loát, xuất bản v.v...

Đây là việc chung, có ảnh hưởng rất lớn đối với tiền đồ Phật giáo Việt Nam, chúng tôi ước mong quí vị sốt sắng tham gia, để phúc quả to tát này mau được viên mãn.

Sự nghiệp phiên dịch và xuất bản Đại Tạng Kinh chữ Việt, khi được hoàn thành, sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triển nền văn học Phật giáo Việt Nam, đồng thời, giúp nâng cao địa vị của Phật giáo Việt Nam lên ngang tầm địa vị của các nước Phật giáo trên thế giới.

Nguyện cầu chư Phật, Bồ-tát, Thánh tăng, Hộ pháp thiện thần gia bị cho Hòa thượng Tịnh Hạnh và toàn thể quí vị Mạnh thường quân hộ trì Chánh pháp mau thành tựu đại nguyện.

Nam mô Hộ Pháp Chư Thiên Bồ-tát tác đại chứng minh.

Sài Gòn ngày 16 - 12 - 1998

Hội đồng Chứng minh

Lời Nói Đầu

B a tạng giáo điển là kho tàng của trí tuệ Bát-nhã, là chìa khóa của sự thành tựu đạo nghiệp. Hơn mười ba thế kỷ trước, thấu triệt lẽ này, Đại sư Huyền Tráng đã phát đại hùng tâm phiên dịch kiện toàn ba tạng giáo điển, giúp Trung Quốc hồng phước sở hữu Trung văn Đại Tạng Kinh.

Trải năm mươi năm ấp ủ một hoài bão tương tự, mãi đến ngày nay, chúng tôi, mới tạm hội đủ nhân duyên để thực hiện bộ Việt tạng; thành tựu ấy chẳng thể, chẳng phải do một cá nhân: nó là thành quả của một công đức cộng đồng, do nhiều trái tim, bộ óc hợp lại.

Xưa kia, sự hiện diện của Hán tạng đã góp phần to lớn vào sự nghiệp nâng cao đời sống văn hóa, tâm linh của Trung Hoa, giúp nước này đủ sức mạnh gốc rễ để đứng vững trước bao phong ba, thử thách. Nhận định về điều này, ông Phùng Hữu Lan, giáo sư Viện đại học Bắc kinh đã viết:

“Vào thời đại Nam Bắc triều, giới tư tưởng Trung Quốc lại có sự chuyển mình lớn lao. Bởi vì lúc đó tư tưởng Phật giáo truyền vào Trung Quốc có hệ thống, người Trung Quốc đối với Phật giáo cũng thâm nhập hiểu được những huyền diệu sâu xa. Từ đó cho đến thời sơ diệp nhà Tống, những người có tư tưởng lỗi lạc nhất của Trung Quốc đều là những người nghiên cứu tư tưởng đạo Phật (khoảng năm sáu trăm năm). Tư tưởng Phật giáo vốn là sản vật của Ấn Độ nhưng được người Trung Quốc giảng giải, phần nhiều đem tư tưởng đó thâm nhập vào khuynh hướng tư tưởng người Trung Quốc, biến thành tư tưởng Phật giáo của Trung Quốc.” *

Sự hiện diện của Việt tạng đối với dân tộc ta đương nhiên cũng là như thế.

Về mặt nội dung, Việt tạng tiếp nạp cả Đại tạng Bắc truyền và Đại tạng Nam truyền. Về phần Đại tạng Bắc truyền, quan trọng nhất được chọn từ Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh, Tục Tạng Kinh...; thêm vào những sắc thái đặc biệt của Đại tạng Tây Tạng, Nhật Bổn; những văn bản tư tưởng Phật giáo của các vị Cao tăng học giả Đông, Tây cận đại và hiện đại: tất cả vào khoảng một ngàn tập, mỗi tập dày một ngàn trang khổ 17 x 24 cm, như quý vị đang có trước mắt.

Chỉ nói sơ qua, đã mường tượng được công việc thực hiện Việt tạng là khó khăn như thế nào. Thử liếc nhìn qua nước Nhật Bổn chẳng hạn: chỉ mỗi phần việc biên tập tu đính dành cho bộ Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh (vì toàn bộ Đại Tạng Trung văn và Đại Tạng Nhật Bổn đã hoàn thành từ lâu), do hai học giả Phật giáo lỗi lạc của Nhật Bản là Cao Nam Thuận Thứ Lang (Junjiro Takakusu) và Độ Biên Hải Húc (Watanabe) chủ trì, cùng với sự cộng tác của nhiều học giả Phật giáo và Đông phương học mà phải cống hiến ròng rã mười ba năm trí tuệ tâm huyết, mới tạm gọi là hoàn chỉnh.

Việc đã đành là khó, ngàn khó vạn khó, nhưng lẽ nào thấy khó mà không làm. Tự lượng sức mình có hạn, nhưng vì mỗi chút lòng thao thức cho sinh mệnh, tiền đồ của Phật giáo và dân tộc Việt Nam, chúng tôi đã mạo muội đứng lên khởi xướng, những mong một gọi nghìn thưa: mỗi Phật tử người Việt, xin ý thức trách nhiệm của mình, tự nguyện góp phần công đức vào sự nghiệp thực hiện bộ Việt tạng này, chẳng những là một phương tiện thù thắng để hoằng dương Chánh pháp, mà còn là đối với nền văn hóa dân tộc được cống hiến vô cùng sâu rộng, cũng xứng đáng là một tôn giáo đã có mặt trên đất nước Việt Nam ngót hai ngàn năm lịch sử.

Hôm nay Việt tạng bắt đầu xuất bản, vì là lần đầu, mặc dầu chúng tôi cố gắng đến mức tối đa, nhưng chắc cũng khó tránh khỏi những khuyết điểm về hình thức lẫn nội dung; hy vọng những vị cao kiến chỉ dạy để kịp thời sửa lại trong những tập sau cũng như lần tái bản. Ở đây chúng tôi xin ghi ơn những vị tiền bối đã âm thầm góp sức, cũng như nhiều vị phụng hiến trí tuệ và mồ hôi qua sáu năm và những ngày sắp tới vào công việc gian lao này. Sau hết, không quên cảm ơn Chính phủ Việt Nam trong thời gian qua, đã dành cho chúng tôi nhiều sự dễ dàng trong khi thực hiện Đại Tạng Kinh chữ Việt.

Kính chúc Quý vị vô lượng cát tường.

Viết tại chùa Pháp Bảo Quận THỦ ĐỨC

Ngày 06 tháng giêng năm Canh thìn

P.L: 2544 (2000)

Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

NHỮNG QUY ƯỚC THỐNG NHẤT TRONG

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

I- Viết hoa toàn bộ :

1. Tên người : (Phật) Vô Lượng, (vua) Tự Đức, (Thiền sư) Vạn Hạnh, (Bồ-tát) Quán Thế Âm...

2. Tên nước: Việt Nam, Trung Hoa, Thái Lan, Đài Loan...

3. Tôn xưng danh hiệu Phật : Đức Như Lai, Bậc Chúng Hựu, Đấng Tối Chánh Giác...

4. Tác phẩm, kinh sách : luận Trung Quán, kinh Diệu Pháp Liên Hoa, kinh Trường A-hàm...

II- Viết hoa chữ đầu:

1. Địa danh : thành Vương xá, chùa Ấn quang, rừng Thi lợi...

2. Thuật ngữ Phật học được nhấn mạnh : bốn Niệm xứ, bốn Chánh cần, Khổ xuất yếu thánh đế...

3. Phẩm bậc, quả vị tôn kính : Hòa thượng, Thanh văn, Duyên giác, Thái tử (nói về Phật, Bồ-tát thị hiện độ sanh; ví dụ: Thái tử Tỳ-bà-thi), Tôn giả...

4. Chủng loại: chư Thiên

5. Phương hướng : phương Đông nam, hướng Tây bắc, phía Đông thành Vương xá...

III- Viết hoa chữ đầu + gạch nối : (những từ được phiên âm từ Pāli)

1. Nhân danh: Mãn-độ-ma, Xà-ni-sa, Xá-lợi-phất...

2. Địa danh : nước Bạt-kỳ, thành Xá-vệ, cõi Diêm-phù-đề...

3. Thuật ngữ Phật học được nhấn mạnh : A-lại-da, Tam-phật- đà, Ba-la-đề-mục-xoa...

4. Phẩm bậc, quả vị : Tỳ-kheo, Ưu-bà-di, A-la-hán...

5. Chủng loại : A-tu-la, La-sát, Càn-thát-bà...

IV- Gạch nối : (danh từ chung được phiên âm từ Pāli)

ví dụ : đàn-việt, na-do-tha, do-tuần...

V- Số:

Viết thành chữ: (những số quá lớn nên chú thích thêm số)

ví dụ : hai trăm năm mươi (giới), ba mươi hai (tướng tốt), mười lăm ức bảy ngàn sáu mươi vạn (1.570.600.000)...

Viết thành số : số hiệu kinh, số trang dẫn

ví dụ : Đại I, trang 15, cht. 52 ...

VI- Đặc biệt:

Âm “y” và “i” : dù đứng một mình, đứng đầu từ hoặc ở giữa từ, hoặc sau các phụ âm: K, L, M, T, Q vẫn viết theo thói quen cũ.

ví dụ: kỷ cương, lý luận, hoàn mỹ, quy định, li ti, hoan hỷ...

梵 viết là “ Phạm ” không viết là “ Phạn ” (phát âm theo chữ Brahma).

慧 viết là “ Tuệ ” không viết là “ Huệ ”.

Chùa Pháp Bảo-Thủ Đức, ngày 8 tháng 9 năm 2000

Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 161

BỘ CHƯ TÔNG

SỐ 1851

(QUYỂN 1 → 10)

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

MỤC LỤC

BỘ CHƯ TÔNG 1 – T161

SỐ 1851 3

ĐẠI THỪA NGHĨA CHƯƠNG 3

QUYỂN 1 3

I. PHẦN GIÁO 3

1. NGHĨA GIÁO TÍCH CỦA CÁC KINH. 3

1- Trình bày về dị thuyết : 3

2- Nói về đúng sai 4

3- Nêu lên chánh nghĩa. 9

2. NGHĨA BA TẠNG 10

1- Giải thích tên gọi: 10

2- Nói về thể tánh: 15

3- Rộng lược bất định 16

4- Chế lập. 17

5- Nói về nghĩa có - không của Đại - Tiểu thừa: 19

6- Thứ lớp ba tạng: Lược có bốn môn: 19

7- So sánh rộng hẹp: 20

3. NGHĨA MƯỜI HAI BỘ KINH 21

1- Giải thích tên gọi : 21

2- Thể tướng: 22

3- Phân biệt theo thời: 24

4- Thông biệt: 24

5- Chung - riêng: 26

II. PHẦN PHÁP NGHĨA 28

1. NGHĨA PHẬT TÁNH 28

1- Giải thích tên gọi: 28

2- Nói về thể trạng của tánh: 30

3- Bốn sai biệt: 44

4- Theo tánh để nói rõ về nhân: 47

5- Nói lý do kinh luận bàn về tánh 50

2. NGHĨA GIẢ DANH 51

1- Giải thích tên gọi: 51

2- Nói về giả pháp có không: 52

3- Nói về tướng mở đóng không cố định: 53

3. NHẬP VÀO MÔN BẤT NHỊ 63

1- Giải thích tên gọi : 64

2- Nói về tướng: 65

3- Ước thuyết phân khác: 67

4. NGHĨA HAI ĐẾ 67

1- Giải thích tên gọi: 67

2- Nói về tướng: 69

5. NGHĨA HAI VÔ NGÃ. 78

1- Giải thích tên gọi: 78

2- Sinh và pháp cả hai "không" đối đãi nhau nói về khác. 79

3 - Y cứ tông chia phân khác: 82

4- Nói về định theo người: 84

6. NGHĨA NHƯ-PHÁP-TÁNH-THẬT-TẾ 85

1- Giải thích tên gọi: 85

2- Nói về tướng: 86

3- Đại - Tiểu, Có - Không: 90

QUYỂN 2 92

1. NGHĨA BA MÔN GIẢI THOÁT 92

1- Giải thích tên gọi . 92

2- Nói về Tánh 93

3- Phân biệt Tướng: 94

4- Đặt ra tên gọi 96

5- Chế định số 97

7- Phân biệt theo địa vị 99

8- Nghĩa trùng không: 100

2. NGHĨA CỦA BA PHÁP HỮU VI 103

1- Giải thích tên gọi 103

2- Nói về Tướng 104

3. NGHĨA BA PHÁP VÔ VI. 125

1- Giải thích tên gọi 125

2- Nói về Thể Tướng. 126

3- Nói về phần hạn của Đắc: 139

4- Nói về nhiều ít, khác nhau của ba pháp vô vi. 146

5 - Phân biệt theo ba tánh: 149

6- Phân biệt Hữu lậu - vô lậu: 149

7- Phân biệt hữu vô: 150

8- Phân biệt vô thường và hữu thường: 151

9- Thu nhiếp cộng tướng: 153

10- Phân biệt theo bốn đế 158

4. NGHĨA CỦA BỐN KHÔNG 159

1- Nói về tướng: 159

2- Nhiếp tướng 161

5. NGHĨA BỐN ƯU ĐÀN NA 163

1- Giải thích tên gọi: 163

2- Rộng lược không nhất định 163

3- Y theo bốn môn trên, thứ lớp nói rộng 165

6. NGHĨA BỐN TẤT ĐÀN 171

1- Giải thích tên gọi nói về tướng 171

2- Định riêng về tướng 172

3- Nói về chung riêng 173

7. NGHĨA BỐN CHÂN THẬT 174

1- Giải thích tên gọi 174

2- Thể tướng 175

QUYỂN 3 (Phần Đầu) 177

PHẦN PHÁP NGHĨA: 177

1- NGHĨA BỐN ĐẾ. 177

1- Giải thích tên gọi: 177

2- Nói về tướng khai hợp: 181

3- Phân biệt nhân quả nhiễm tịnh: 189

4- Phân biệt sự lý 190

5- Phân biệt mười sáu thánh hạnh. 191

6- Phân biệt hữu tác - vô tác, hữu lượng - vô lượng đối nhau 193

7- Nói về sự đồng, dị của thể bốn đế 194

8- Nói về thật giả. 197

9- Phân biệt mười đế: 197

2. NGHĨA BỐN DUYÊN 198

1- Giải thích tên gọi. 198

2- Nói về tướng 199

3- Y theo các pháp nói về các duyên: 208

4- Y theo đại - tiểu để nói về đồng khác 208

3. NGHĨA NĂM QUẢ 209

1- Nêu tên gọi nói về tướng 209

2- Phân biệt đối với sáu nhân 210

3- Phân biệt đối với mười nhân 211

4- Đối với bốn duyên 211

5- Đối với nhân Hữu lậu - Vô lậu: 211

6 - Y theo ba tánh phân biệt: 212

7- Y theo ba thời để phân biệt về tướng : 213

8- Phân biệt năm quả theo các địa: 214

9- Phân biệt năm quả theo học v.v... 214

10- Phân biệt năn qua theo cách dứt bỏ 216

4. NGHĨA SÁU NHÂN 216

1- Nói về tướng: 217

2- Phân biệt theo thời 221

3- Phân biệt đối quả : 221

4- Phân biệt theo pháp 222

5- Nói về đồng khác: 223

5. NGHĨA BỐN KHÔNG 224

6. NGHĨA NĂM PHÁP BA TỰ TÁNH 224

1- Nói về năm pháp: 224

2- Nói về ba tánh 226

3- Dùng năm pháp đối với ba tự tánh để nói về đồng khác : 227

7. NGHĨA CỦA SÁU LOẠI TƯỚNG MÔN 227

QUYỂN 3 (Phần Cuối) 230

8. NGHĨA TÁM THỨC 230

1- Giải thích tên gọi: 230

2- Nói về tướng: 232

3- Lựa chọn căn trần có không: 257

4- Nói về hai nghĩa Đại - Tiểu, Có - Không: 260

5- Nói về nghĩa y trì 261

6- Nói về nghĩa huân tập: 264

7- Nói về nghĩa mê ngộ, tu xả: 274

8- Nói về phạm vi của mê ngộ 276

9 - Nói về phạm vi tu xả 277

10- Đối trị tà chấp, trình bày chánh nghĩa 280

QUYỂN 4 288

PHẦN PHÁP NGHĨA 288

1. NGHĨA MƯỜI BẢY NHÂN. 288

1- Kể tên, giải thích tướng: 288

2- Nói về mười nhân sinh pháp: 291

3- Phân biệt đối hai nhân 294

4- Đối với sáu nhân thu nhiếp nhau. 298

5- Phân biệt đối với bốn duyên 301

6- Phân biệt đối với quả 303

7- Phân biệt khác theo người 306

2. NGHĨA MƯỜI MỘT KHÔNG 306

3. NGHĨA MƯỜI HAI NHÂN DUYÊN 311

1- Giải thích tên gọi và nói về thể tánh. 311

2- Khai hợp rộng lược, nói về tướng nhân duyên 315

3- Phân biệt theo thời. 317

4 - Phân biệt theo giới địa: 321

5- Phân biệt ba tánh. 322

6- Nói về giới hạn sâu cạn 323

7- Phân biệt theo người 324

8- Phân biệt theo trí 326

4. NGHĨA MƯỜI TÁM KHÔNG 329

1- Nói về tướng. 329

2- Nói về thứ lớp tu nhập môn: 336

5. NGHĨA HAI MƯƠI HAI CĂN. 337

1- Giải thích tên gọi, nói về thể 337

2- Phân biệt tướng. 341

3- Nói về trị, đoạn khác nhau: 344

4-. Nói về đắc quả khác nhau: 346

5- Phân biệt theo người 349

6- Nói về đắc xả thành tựu: 349

7- Nói về thứ lớp: 355

QUYỂN 5 (Phần Đầu) 357

PHẦN PHÁP NHIỄM: Chia làm 60 môn 357

1. NGHĨA HAI CHƯỚNG. 358

1- Giải thích tên gọi: 358

2- Thể tướng: 358

2. NGHĨA BA CHƯỚNG: 369

1- Giải thích tên gọi: 369

2- Nói về chỗ đoạn: 370

3. NGHĨA BA CĂN, BA ĐẠO, BA ĐỘC PHIỀN NÃO. 370

1- Giải thích tên gọi: 371

2- Đối mười sử lựa chọn phế lập: 371

3- Y theo hai vòng phiền não trong ba cõi 373

4- Ba môn đối nhau để nói về hơn kém: 374

4. NGHĨA BA SỬ 374

1- Giải thích tên gọi, nói về thể : 374

2- Chỗ dứt : 375

3- Phân biệt đồng và khác: 375

5. NGHĨA BA LẬU 375

6. NGHĨA BỐN PHƯỢC BỐN LƯU, BỐN NGUY. 376

7. NGHĨA BỐN THỦ 377

8. NGHĨA BỐN THÂN KIẾT 378

9. NGHĨA NĂM TRỤ ĐỊA: 378

1- Giải thích tên gọi: Nghĩa năm trụ như kinh Thắng-man nói: 378

2- Nói về thể tánh: Thể tánh có ba: Kiến, ái và vô minh. 379

3- Nói về địa khởi khác nhau: 380

4- Nói về nghĩa tương ưng và bất tương ưng: 382

5- Nói về nghĩa tức tâm, dị tâm: 384

6- Phân biệt năm trụ theo đối kiến và tu: 385

7- Đối với sinh tử phân biệt nhân: 386

8- Nói về phần hạn trị đoạn: 387

10. NGHĨA NĂM CÁI: 388

1- Giải thích tên gọi : 388

2- Nói về thể tướng: 390

3- Phân biệt ly hợp:Vì sao lập riêng tham, sân và nghi làm cái : 393

4- Nói về thứ đệ: Như Thành Thật nói: 394

5- Đối hạnh nói về cái: 394

QUYỂN 5 (Phần Cuối) 396

11. NGHĨA NĂM HẠ PHẦN KẾT: 396

12. NGHĨA NĂM KIẾT PHẦN THƯỢNG: 397

13. NGHĨA NĂM SAN 398

1- Bỏn xẻn về chỗ ở: 399

2- Bỏn xẻn về nhà ở : 399

3- Bỏn xẻn về bố thí: 399

4- Bỏn xẻn về khen ngợi: 400

5- Bỏn xẻn pháp: 400

14. NGHĨA NĂM TÂM TÀI 400

15. NGHĨA NĂM TÂM TRÓI BUỘC 401

16. NGHĨA SÁU CẤU 401

1- Nêu tên, giải thích: 402

2- Đối sử triền để nói về sai biệt: 402

3- Đối mười sử để về chỗ nương khác: 402

4- Phân biệt theo thức : 403

6- Phân biệt theo tánh: 403

7- Phân biệt theo đạo: 403

17. NGHĨA BẢY LẬU 403

18. NGHĨA BẢY SỬ 404

19. NGHĨA TÁM MẠN 405

20. NGHĨA TÁM LOẠI ÁC GIÁC 406

21. NGHĨA TÁM VỌNG TƯỞNG 407

1- Giải thích tên gọi: 407

2- Nhân khởi: 408

3- Đối với năm trụ, cộng tướng thu nhiếp: 411

22. NGHĨA TÁM ĐẢO 412

1- Giải thích tên gọi nói về tướng: 412

2- Theo giáo để nói về định: 415

3- Nói theo người : 417

4- Nói về nhân khởi điên đảo: 418

5- Y theo ba đảo nói về đồng khác kia : 419

6- Đối hai chấp ngã thuộc về cộng tướng 421

7- Đối mười hai sử phân biệt các đảo 422

8- Theo cảnh mà nói về đảo. 424

9- Nói về trị đoạn khác nhau : 425

23. NGHĨA CHÍN KẾT 426

QUYỂN 6 432

NHÓM PHÁP NHIỄM TRONG NGHĨA PHIỀN NÃO 432

1. NGHĨA MƯỜI SỬ. 432

1- Giải thích tên gọi nói về tướng 432

2- Phân biệt ba tánh: 439

3- Phân biệt lợi độn, kiến tu: 441

5- Theo cảnh, phân biệt tùy cõi : 444

6- Y theo mười sử trước, nói về nghĩa chín mươi tám sử . 447

7- Nói về duyên buộc khác nhau. 451

8- Nói về nghĩa thành khác nhau. 455

9- Nói về tướng khác nhau giữa phát nghiệp và nhuận sinh. 455

10- Nói về thứ lớp sinh nhau. 457

2. NGHĨA MƯỜI TRIỀN: 458

1- Giải thích tên gọi nói về tướng. 458

2- Đối sử cấu, phân biệt đồng khác: 458

3- Đối mười sử, nói về y khác nhau. 458

4- Theo kiến tu, phân biệt mười triền: 459

5- Theo sáu thức phân biệt các triền: 459

6- Y theo ba cõi mà nói về chung và riêng: 459

7- Y theo vị để giải thích: 460

3. NGHĨA MƯỜI CHƯỚNG 460

1- Giải thích tên gọi: 461

2- Nói về chỗ nương để lập chướng: 463

3- Nói về tướng: 465

4- Nói về nơi chốn trừ - đoạn: 466

4. NGHĨA MƯỜI BỐN VIỆC BẮT BẺ. 474

5. NGHĨA MƯỜI SÁU THẦN NGÃ 479

6. NGHĨA SÁU MƯƠI HAI KIẾN. 480

7. NGHĨA TÁM MƯƠI BỐN NGÀN PHIỀN NÃO. 486

QUYỂN 7 487

PHẦN PHÁP NHIỄM 487

1. BA NGHIỆP THÂN, MIỆNG VÀ Ý. 487

1- Giải thích tên gọi, nói về thể tánh: 488

2- Nói về tướng 490

3- Khai hợp rộng lược 491

4- Nói về nghĩa nặng nhẹ của ba nghiệp: 493

5- Nói về thượng hạ chịu báo khác nhau : 493

2. NGHĨA NGHIỆP BA TÁNH: 494

1- Giải thích tên gọi, nói về thể: 494

2- Nói về tướng 495

3- Nói về người: 496

3. NGHIỆP BÁO BA THỌ 496

1- Giải thích tên gọi: 496

2- Nói về tướng 497

3- Phân biệt theo xứ: 498

4. NGHIỆP BUỘC BA CÕI: 500

1- Giải thích tên gọi : 500

2- Năng hệ thuộc: 501

3- Sở hệ thuộc: 502

4- Phân biệt hệ tướng heo xứ : 504

5- Trị đoạn: 505

5. NGHĨA NGHIỆP BÁO BA THỜI: 509

1- Giải thích tên gọi, nói về tướng: 509

2- Nói về thể của nghiệp: 510

3- Phân biệt giới thú: 512

4- Phân biệt nhân duyên: 517

5- Nhận quả nhiều ít, mau và chậm: 517

6. NGHIỆP SIỂM KHÚC, UẾ, TRƯỢC: 518

7. BỐN NGHIỆP HẮC BẠCH: 518

1- Giải thích tên gọi: 518

2- Nói về tướng 519

8. NGHĨA NĂM TỘI NGHỊCH: 524

1- Giải thích tên gọi, nói về tướng: 524

2- Phân biệt ba nghiệp, ba độc: 530

3- Nói về nặng và nhẹ: 531

4- Nói về nghĩa nhiều ít thứ lớp trước sau : 531

5- Phân biệt người và noi chốn : 532

6- Thời gian thọ báo lâu mau: 532

7- Năm tội nghịch có thể hết hay không: 532

9. NGHĨA SÁU NGHIỆP: 533

10. BẢY LUẬT NGHI BẤT THIỆN: 533

1- Giải thích tên gọi, nói về tướng: 533

2- Khai hợp: 534

3- Đối Cảnh mà nói: 535

4- Nói về thành tựu được và xả: 535

5- Theo hình thú để phân biệt tướng: 536

11. NGHĨA TÁM THỨ NGÔN NGỮ: 537

12. NGHĨA CHÍN NGHIỆP: 539

1- Nêu tên gọi, nói về tướng:: 539

2- Y theo ba tánh phân biệt về tướng: 540

3- Nói theo thú: 541

13. MƯỜI NGHIỆP BẤT THIỆN: 541

1- Giải thích tên gọi : 541

2- Nói về thể tánh: 542

3- Nói về ý nghiệp : 543

4- Nói về rộng hẹp: 544

5- Nói về hữu tác, vô tác: 545

6- Đối ba độc phân biệt các nghiệp: 545

7- Theo giới thú phân biệt nghiệp báo: 546

14. MƯỜI BỐN NGHIỆP CẤU: 547

15. MƯỜI SÁU LUẬT NGHI ÁC: 548

16. BA MƯƠI LĂM LỖI CỦA UỐNG RƯỢU: 549

QUYỂN 8 (Phần Đầu) 552

NGHĨA PHÁP NHIỄM NHÓM KHỔ BÁO 552

1- NGHĨA HAI THỨ SINH TỬ: 552

1) Giải thích tên gọi: 553

2) Kế nói về thể tướng: 553

3) Kế y cứ vị để bàn luận: 555

4) Kế y cứ giới mà luận: 559

5) Kế nói về nhân duyên: 559

6) Kế nói về đoạn xứ: 561

2. NGHĨA BỐN LOẠI PHÂN BIỆT, CÓ BA MÔN 563

2- Kế là y cứ vào năm đường để nói chung và riêng 563

3- Kế nói về rộng hẹp: 564

3. PHÂN BIỆT NGHĨA BỐN CÕI, SÁU MÔN 564

1- Nói về tướng: 564

2- Kế nói về thời: 566

3- Kế y cứ chỗ năm đường ba cõi phân biệt bốn cõi : 566

4- Kế y cứ sáu căn nói đủ hay không đủ: 567

5- Kế nói về nghĩa nhiễm tịnh của bốn cõi: 567

6- Kế y cứ phàm thánh phân biệt bốn cõi: 567

4. NGHĨA BỐN THỨC TRỤ PHÂN BIỆT, BỐN MÔN 568

2- Kế là phân biệt theo hữu lậu và vô lậu: 570

3- Kế y cứ các địa phân biệt thức trụ: 570

4- Kế y cứ ba đời phân biệt nghĩa trụ: 570

5. NGHĨA CỦA BỐN CÁCH ĂN, CÓ CHIA RA HAI MÔN 571

6. NGHĨA NĂM ẤM, CÓ BẢY MÔN: 572

2- Kế nói về thể tướng: 573

3- Kế nói về nghĩa thứ lớp của năm ấm: 581

4- Kế y cứ ba tánh phân biệt năm ấm. 582

5- Kế là y cứ hữu lậu, vô lậu để phân biệt. 585

6- Kế nói về nghĩa thường, vô thường của năm ấm: 585

QUYỂN 8 (Phần Cuối) 587

7. NGHĨA SÁU ĐƯỜNG: 587

1- Giải thích tên gọi: 587

2- Kế nói về khai hợp: 588

8. NGHĨA CỦA BẢY THỨC TRỤ: 602

9. NGHĨA TÁM NẠN: Phân biệt thành năm môn: 603

1- Giải thích tên gọi: 603

2- Nói về tướng: 603

3- Y cứ năm đường: 605

4- Y cứ nghiệp báo phiền não để phân biệt: 606

5- Y cứ bốn vầng để nói về đối trị : 606

10. NGHĨA CHÍN CHÚNG SINH Ở CHÍN CÕI: 607

11. NGHĨA MƯỜI HAI NHẬP: 607

1- Giải thích tên gọi: Mười hai nhập là chỗ sinh Thức gọi là Nhập. 607

2- Nói về thể: Trong môn thứ hai nói về thể tánh kia, 608

3- Nói về tướng: Trong môn thứ ba kế nói về tướng, nhãn nhập có hai: 609

4- Tùy nghĩa phân biệt: 614

5- Đối ấm phân biệt: Trong môn thứ năm đối ấm phân biệt. 617

6- Đối cõi phân biệt : Trong môn thứ sáu đối giới phân biệt: 618

12. NGHĨA MƯỜI TÁM GIỚI: 618

1- Giải thích tên: Sáu căn như nhãn v.v... 618

2- Y cứ ba tụ phân biệt các giới: 619

3- Phân biệt trong ngoài: Kế y cứ trong ngoài phân biệt các cõi. 620

4- Y cứ ba tánh phân biệt các giới: 621

5- Phân biệt theo địa: Kế phân biệt theo tự địa, tha địa. 622

6- Y cứ hữu vi vô vi để phân biệt: 623

7- Phân biệt hữu lậu, vô lậu: 623

8- Phân biệt theo học: Pháp có ba loại: 624

9- Phân biệt ba đoạn: Kế phân biệt các giới theo ba đoạn. 624

10- Phân biệt ba đối: Kế phân biệt các giới theo ba đối. 625

11- Thức duyên khác nhau: 626

13- NGHĨA HAI MƯƠI LĂM CÕI: 627

14. NGHĨA BỐN MƯƠI CHỖ Ở: 627

QUYỂN 9 629

1. NGHĨA PHÁT TÂM BỒ ĐỀ. 629

1- Giải thích tên gọi nói về thể: 629

2- Nhân khởi thứ lớp: 630

3- Phân biệt theo địa vị: 632

2. NGHĨA HỒI HƯỚNG. 632

1- Giải thích tên gọi, nói về thể tướng: 632

2- Những việc tu: 633

3- Y cứ đối với các hạnh nói về nghĩa đồng khác, rộng hẹp: 635

3. NGHĨA TAM MUỘI KIM CANG. 636

1- Giải thích tên gọi: 636

3- Khai hợp nói về tướng: 640

4- Y cứ ngôi vị phân biệt: 643

5- Có mê hoặc hay không mê hoặc: 644

4. NGHĨA DỨT KIẾT. Phân biệt có chín môn: 647

2- Trị đạo khác nhau: 651

3- Duyên cảnh chung riêng: 655

4. Tiệm đốn: 656

5. Giả thật: Môn thứ năm nói về dứt giả thật : 657

6- Nghĩa của phẩm số, thượng hạ nhiều ít: 657

7- Y theo địa thiền: 658

8- Phân biệt theo địa vị: 661

9. Phân biệt theo thức. 662

5. NGHĨA CỦA ĐỊNH DIỆT TẬN. 662

1- Giải thích tên gọi, nói về thể: 662

2- Tướng xuất nhập: Nói về tướng xuất nhập định diệt tận. 664

3- Thời tiết phần chứng: Phân biệt phần chứng thời tiết diệt định. 668

4- Phân biệt theo giới : 669

5- Phân biệt theo địa: 670

6- Phân biệt hữu lậu, vô lậu: 671

7- Phân biệt theo nhân: 672

8- Đối môn giải thoát thứ tám, phân biệt sự khác giống: 672

9- Giải thích văn: 673

6. NGHĨA NHẤT THỪA: 674

1- Giải thích danh nghĩa: 674

2- Nói về thể: Nói về thể của thừa. 676

7. NGHĨA HAI THỨ TRANG NGHIÊM: 678

1- Giải thích tên gọi: 678

2- Phân biệt theo địa vị: 679

3- Nói về thể : 679

4- Phân biệt theo người : 682

8. NGHĨA CỦA HAI THỨ CHỦNG TÁNH: 682

1- Y cứ hành vị quy định trước sau : 682

2- Y cứ ngôi vị phân biệt: 682

3- Phân biệt theo hạnh: 685

9. NGHĨA CỦA HAI HẠNH CHỨNG GIÁO: Chia ra ba môn: 688

1- Giải thích tên gọi: Hai hạnh chứng, giáo : 688

2- Nói về tướng: Có chín nghĩa: 689

3- Nghĩa khoa phân biệt nên nói hay không nên nói : 690

QUYỂN 10 693

PHÁP CỦA NHÓM NHÂN TỊNH PHÁP. 693

1- NGHĨA BA QUY Y. 693

1- Giải thích tên gọi: Ba quy y: 693

2. Sở quy: Nói riêng về cảnh giới Tam bảo sở quy. 694

3. Năng quy: Có hai: Quy tướng và quy ý. 705

2 . NGHĨA BA HỌC. 705

1. Giải thích tên gọi. Nói về ba học: 706

3. Nói theo giai vị: Luận hạnh của ba môn học chung khắp trước sau 707

4- Nói về nhiếp tướng: Có bốn: 707

5. Nói về đối trị. Có ba: 710

3. NGHĨA BA NHÓM GIỚI. Chia ra bảy môn: 710

1- Giải thích tên gọi: Ba nhóm giới 710

2- Nói về thể. Có năm: 711

3- Nói về tướng. Thứ ba là khai hợp để nói về tướng: 715

4- Chế lập. Trong môn thứ tư: Chế lập ba nhóm, 717

5- Đại tiểu khác nhau. Có năm: Khởi nhân khác nhau, 718

6- Đại, tiểu thừa một khác: Đại, luật nghi Đại thừa và giới Tiểu thừa 723

4. NGHĨA BA THỨ LUẬT NGHI. 724

1- Giải thích tên gọi: Thiện vô tác gọi là luật nghi. 724

2- Nói về tướng: Trong biệt giải thoát khai hợp không nhất định : 725

3- Nói về nghĩa ngăn ngừa đồng khác. Có ba: 726

4- Nói về cõi : Cõi nghĩa là ba cõi : 727

5- Phân biệt theo đường. Y cứ vào thú luận: 729

6- Phân biệt theo hình: Nói về hình tướng: 730

7- Phân biệt theo người. Nói theo thân người: 731

8- Phân biệt đắc xả: Nói về thành tựu đắc xả : 731

5. NGHĨA XẢ CHỈ QUÁN. 732

1- Giải thích .. i: Chỉ quán xả trong kinh cũng gọi là định tuệ và xả. 733

2- Nói về thể tánh: Theo Tỳ-đàm giải thích có hai nghĩa: 733

3- Nói về tướng: 734

4- Nói về chế lập: 737

5- Nói về nghĩa khởi tu theo thứ lớp: 738

6- Y cứ cảnh giới. Chia làm ba hạnh: 739

7- Nói theo địa vị: 740

8 - Y cứ ở người luận: 740

6. NGHĨA BA TUỆ. Chia ra năm môn: 741

1- Giải thích tên gọi: Ba tuệ y theo kinh có lúc gọi là văn, tư, tu : 741

2- Nói về thể tánh 741

3- Nói theo địa vị: 742

4- Nói theo giới: Giới là cõi Dục, cõi sắc và cõi Vô sắc. 743

5- Nói theo người: Người nghĩa là Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát, 744

7. BA NGHĨA BÁT NHÃ: 744

8. NGHĨA BA TRÍ. Chia làm hai môn: 747

1- Nói về tướng: 747

2- Nói theo người: 748

9. NGHĨA CỦA BA LƯỢNG TRÍ. 749

1- Giải thích tên gọi: 749

2- Nói về tướng: Hiện lượng có thể biết, tỷ lượng có ba: 751

3- Y cứ vào giai vị phân biệt giai vị: 752

10. NGHĨA BA ĐẠO ĐỒNG TƯỚNG. 753

1- Giải thích tên gọi: Ba đạo đồng tướng xuất xứ từ kinh luận : 753

2- Nói về thể tướng: Nói chung đều dùng chân tâm làm thể : 755

11. NGHĨA BA ĐẠO BIỆT TƯỚNG. Chia làm ba môn: 756

1- Giải thích tên gọi : Ba đạo biệt tướng xuất xứ từ luận Địa Kinh : 756

2- Phân định vị: Nói chung, y cứ vào thật : 756

3- Nói về tướng: Kiến có hai loại: 757

12. NGHĨA BA THỨ TRỤ. 758

1- Giải thích tên gọi: Nghĩa của ba trụ xuất xứ từ luận Địa Trì. 758

2- Nói về tướng: Khai hợp không nhất định: 759

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 161

ĐẠI THỪA NGHĨA CHƯƠNG

SỐ 1851

( QUYỂN 1 → 10 )

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN