SỐ 1692 — KINH THẮNG QUÂN HÓA THẾ BÁCH DU GIÀ-THA

SỐ 1692

KINH THẮNG QUÂN HÓA THẾ BÁCH DU GIÀ-THA

Hán dịch: Sa môn Thiền Tức Tài

Quá khứ tiên nhân vì ta thảy

Điển tịch, chương cú đều nói hết

Tôi nay tự vịnh vui lòng ngu

Lược tụng già-đà làm trăm dụ

Làm ân, làm nghĩa, làm hiền đức

Không ngã, không mạn, không sợ hãi

Chơn thật, từ bi, kính trọng thầy

Hay làm thượng nhân, hạnh xuất ly

Dẫu cho nghèo hèn giữ vững chí

Giá mà phú quí cũng nhu hòa

Nếu gặp cường địch mà mạnh mẽ

Đây tức là tướng đại nhơn

Tuổi trẻ làm thiện, ít có người

Người đến cầu xin, vui vẻ cho.

Hổ thẹn nếu nghe người khen ngợi

Người như thế ấy cũng khó được

Muốn cầu danh tốt, trước cầu pháp

Trên pháp luyện tâm, đức tự sanh.

Hết thảy giới hạnh giữ bền chắc

Người kia thế gian thật hiếm có.

Tánh thiện, tự nhiên nói cũng thiện

Người tốt, người xấu thảy biết hết

Kia hoặc có lỗi cùng che giấu

Những người trí này, đời khó được

Tánh lửa nóng ấm, vốn tự nóng

Tánh trăng mát mẻ cũng như thế

Dòng Sát-đế-lợi, danh xưng trên

Những dòng họ thấp sao được ngờ

Thân quyến nguy nạn phải cứu giúp

Người khác có nạn cũng như thế

Hết sức vì người, lòng không hai

Trong đây nuôi mạng gọi chánh mạng

Bố thí, nhẫn nhục và trí tuệ

Điều phục các căn, ngữ ngôn thiện

Đây là bậc Thánh thật trang nghiêm

Vàng ngọc trang nghiêm như gánh nặng

Thế gian chưa từng có một vật

Không bị vô thường phá hoại không.

Chỉ có vô vi, đức tịch tịnh

Trải kiếp y nhiên, được thường trụ

Lành thay! Hình sắc, thân đoan chánh

Mà tu hành cao, đức hạnh sáng

Ví như trăng sáng giữa hư không

Ánh sáng trong lặng soi lầu gác

Giàu sang bố thí cho mọi người

Tâm thức thành tựu vô biên pháp

Mạnh mẽ cứu giúp người yếu đuối.

Lành thay! Đức này thật lương thiện

Người đức trọng đức, thương vô đức

Người ngu khinh đức mà bỏ đi

Trí như mặt trời hồng tỏa sáng

Ngu tợ ánh sao bị che sáng

Người hiền ưa giữ các lỗi thân

Một bề tu tập đức hạnh cao

Trẻ nếu phóng tâm phạm một lỗi

Tu chứa nhiều đức cũng đều mất

Người ác xa lìa nơi giới đức

Thường thích gần gũi người bất thiện

Như bỏ ao công đức trong mát

Mà vào nước bất tịnh uế trược

Xoa dầu trên thân để trừ bẩn

Trừ bẩn lại phải rửa dầu đi

Ví như làm việc cốt thành công

Muốn được thành công, bỏ việc làm.

Người ác luôn ác như rắn đen

Người ác mê thả như voi say

Người thiện sợ hãi, tâm thương xót

Người ác điên đảo, tình vui vẻ

Lửa to đầy trời, khó diệt liền

Núi sâu không đáy không thể biết

Tuệ xét khéo quán việc nguy ác

Hành sâu tin thiện không nghi chê

Rơi núi, vào lửa nguy hiểm lớn

Hoặc giả còn thân lại cất bước

Nếu người đọa vào trong đường ác

Đường ác, suối sâu không thể ra

Nước to sóng cả không thể trôi

Lửa dữ hừng hực không thể đốt

Quân giặc ác mạnh không thể cướp

Là tài sản tối thượng thế gian.

Người thấp kém cậy có tiền tài

Người trung lưu không gì cậy dựa

Trung lưu thấy tài tâm thoảng vui

Hèn kém coi tài là trên hết

Hết thảy chủng tộc, hình sắc đức

Thân quyến cùng bạn bè đồng hành

Mỗi mỗi không biết chỗ nào đến

Chỉ cốt tham ngu, thích tài lợi

Người giàu nói vọng người là thật

Người nghèo nói thật tức là trái

Dối nịnh dựa theo, hành không thật

Người hiền thiện nghe rồi xấu hổ

Giàu sang phú quý mà không đức

Dụ như có đức người khen ngợi

Không tiền nghèo hèn đức hạnh đủ

Người ngu không biết liền chê bai

Dũng mãnh đức hạnh có như không

Ấy người thiện kia hiểu biết đúng

Lìa tiền vui đạo sống thanh bần

Thân quyến khinh bần, thật cho quấy

Đồ tể giàu sang khen chơn thật

Người lớn không tiền là thấp kém

Thân quyến bạn bè theo tình đời

Kính phụng kẻ đồ tể, buôn rượu

Chúng biết đường ác, trầm luân hiểm

Thọ tội khoảng giữa khổ muôn vàn

Người xin đi đến mong cứu giúp

Toàn không ơn cho, cố trái tình

Người xin không được trái tình ý

Ý giận lòng sân than nổi hận

Người này tâm ngang, lời lẽ sẻn

Bỏ lợi không bằng bỏ thân mạng

Người này hèn mọn, si mê nặng

Cứu giúp bố thí thảy không biết

Tích chứa tiền của, sau tan hoại

Nếu hành huệ thí mãi chấp chặt

Một người như thế giữ nhiều của

Ngu mê càng dầy không suy nghĩ.

Chịu khổ thà biết keo kiệt dối

Nhiều người thí vật khổ bằng nhau

Không sử không dụng không cho người

Thật không biết việc tốt lành này

Vàng bạc chất chứa đầy cả nhà

Có khác gì vật bất tịnh trong hầm

Bần cùng bố thí thật đàn độ

Gọi kia thật là bậc tối thượng

Phú quý xả bỏ chút tài vật

Như giọt nước sông, ai không rõ

Nếu người theo pháp hành không thiếu

Thích bố thí như thích nữ sắc

Nếu thí của dư, hành dứt nối

Cảm quả thiếu đủ cũng như thế

Ruộng tâm thanh tịnh phụng pháp vương

Tuổi trẻ giới đức dụ hương hoa

Lòng từ nhu nhuyến như khuê nữ

Vui thích trang nghiêm hương đại hạnh

Lễ tham cảnh Thánh, hành bố thí

Tinh tấn, đa văn thọ đắng cay

Khuôn phép nếu thiếu không giới hạnh

Trước tu nhiều thiện đều uổng công

Ngày nay danh xưng, người kính trọng

Đời sau sanh Thiên, chúng kính ngưỡng

Phước thọ lâu dài luôn khoái lạc

Đều do trì giới được thành công

Thường nghe cực khổ, ba đường ngục

Luôn giữ uy nghi, giới đức tròn

Thọ hết, phù sanh lúc bỏ mạng

Diêm ma, cõi ác ta không sợ

Thành hoàng, tụ lạc cùng núi rừng

Hoặc có ngu mê hoặc trí tuệ

Giả sử biết pháp không biết pháp

Nếu cầu Thiện thệ phải trì giới

Giữ chắc giới cấm cho thanh tịnh

Luôn phải gần gũi thiện tri thức

Như pháp huân tu thiện nghiệp tròn

Hết thảy công đức đều tụ tập

Trì giới pháp lợi được an lạc

Nếu ý ngu mê có huỷ hoại

Mạng Đức sát na liền tiêu diệt

Người trí duyên gì mà uống rượu

Kia uống rượu hoặc rõ hèn ngu

Rốt cuộc sai quấy không danh tốt

Chợt ngã xuống đất dụ vô thường

Nhiễm ô khắp thân thành bất tịnh

Mặc dù bạn bè cùng vui uống

Say rồi trái nhau bèn hại mạng

Lỗi lầm như thế trong sát na

Nói rượu này độc hơn thuốc độc

Mắc tội phần nhiều do hạnh dâm

Đến lúc bỏ mạng còn dắt tâm

Hết thảy dục tình không lành lợi

Sao lại si mê ưa người nữ

Nếu vui vợ mình cầu vui thích

Do thường tham ái khá hợp nên

Đối vợ con người, vọng mong cầu

Phải chịu cô đơn tâm sợ hãi

Máu thịt gân cốt da dẻ che

Trong ngoài đều đến thân bất tịnh

Vợ con của mình còn trái phận

Vợ con người khác há hợp tham

Nếu người chí sạch không dâm dục

Biết hòa hợp này như mộng huyễn

Cho nên phải xa lánh người nữ

Để được an tâm lìa mê vọng

Người nữ quả thật là vui thích

Phú quý, kiêu sa cũng như thế

Thân quyến cùng chung sanh luyến ái

Mạng sẽ chẳng lâu tức vô thường.

Người ngu chỉ hướng thêm tham ái

Người trí tư duy thảy đều không

Như theo bụi ái mà vui sống

Bao giờ thoát khỏi được Bồ đề

Tu hành chớ sợ việc gian khổ

Kia sẽ chiêu cảm thân an lạc

Nên là lời lành thật lợi ích

Việc uống nên dụ thuốc tốt hay

Hết thảy việc làm phải rõ ràng

Lỗi lầm nguy vong biết rõ hết

Nếu là việc đúng, thì nên làm

Việc lành thế nào có giấu che

Nếu người tu sửa việc trước mắt

Trước trừ tà loạn tư duy chánh

Quyết định về sau không lỗi lầm

Tự nhiên an ổn khổ không sanh

Nếu tu thiện nghiệp khiến tăng trưởng

Một lòng thanh tịnh, lìa ồn náo

Như có oan gia bệnh phiền não.

Tự nhiên trừ bỏ dứt ngu si

Ác khẩu, lưỡng thiệt, tâm hèn kém

Người ngu phóng ý mặc tình làm

Há biết chim công, sắc nghiêm tốt

Khá dụ lang sói, quạ, khách kêu

Quở trách ngu si không hiểu đúng

Tán dương tin tấn hạnh giới, thí

Ta nói có người hành hạnh này

Tích phước, an thân thật hơn hết

Pháp âm tự tại đồng ca nhạc

Vô tâm vui vẻ còn nhờ gì?

Hữu tình các ngươi nếu trái bỏ

Đây là bàng sanh, đây là người

Là lợi, không lợi, đều không hiểu

Là thật, không thật thảy không biết

Như thế mờ mịt không phân biệt

Tuy đủ hình người, đồng súc sinh

Không phân hiền thiện cùng ngu si

Đâu rõ dã ca khác sư tử

Thảy không hơn kém thấy như nhau

Kẻ trí tạm thời chớ ở chung

Không nói mình Thánh, không ngu si

Không nói hai lưỡi, không ngã mạn

Khó biết trên lý có chỗ biết

Cho là Bà-la-môn trang nghiêm

Một lòng, cẩn ý tu hạnh chánh

Lầm lỗi luôn luôn không nên làm

Ngã mạn người ác khởi đấu tranh

Sắc đức như thế ta chẳng có

Trong lòng ngu si luôn điên đảo

Từ nhẫn toàn không, hung hiểm nhiều.

Lấy những lỗi lầm mạnh bạo này,

Cho là đức mình hơn người khác

Đạo tốt xuất gia không tâm trọng

Bạn lành hoàn toàn không kính thân

Thầy dạy chưa từng thân cung dưỡng

Chỉ thích đấu tranh thật ngu si

Bên trời trăng tỏ, rồi cũng khuyết

Dưới núi hoa thơm, mấy chốc tàn

Người đời vô thường nào khác thế

Phải tranh nhân ngã để làm chi

Người nữ bản tánh trọn không thật

Chướng ngại người tu nhân thiện nghiệp

Quả A-mạt-la có hạt này

Đây là ba loại lỗi thế gian

Tôn trọng thầy tổ, tìm Thánh tích

Tâm luôn biết đủ, hoài bi trí

Năm việc làm thế gian như thế

Hoặc nói khó làm cũng dễ làm

Nếu người biết pháp luôn hành thiện

Lại hay tìm hỏi bạn bè tốt

Dụ như trong cát đãi vàng ròng

Hết thảy hữu tình đều biết trọng

Ngu kém cùng đi không tự do

Tự nhiên không đức không biết trọng

Ví lại xuất gia tất hung ác

Ví phỏng nuôi mạng không tiếng tốt

Sao dùng bất tín đối bạn bè

Sao dùng bất tri đối Nhân Thiên

Sao lấy bất hành làm phương tiện

Sao cho biết đủ là khó học

Người sẻn chỗ nào rõ bố thí

Sa mạc chỗ nào mà có nước

Bất tịnh chỗ nào có hương thơm

Người ác chỗ nào có ân nghĩa

Người ghét thương làm sao có đức

Oan gia chỗ nào có người lành

Khoái lạc người nào hiểu tri túc

Thọ mạng người nào được dài lâu

Dâm nữ phù hoa không tin sâu

Người si ngu độn không phân biệt

Giàu sang phú quý ai được lâu

Nghiệp nhân quyết định khó huỷ hoại

Bà-la-môn được ăn hoan hỷ

Khổng tước nghe sấm vang hoan hỷ

Người tốt cứu giúp người hoan hỷ

Khi ngu mê phá hoại hoan hỷ

Ngu mê yêu thích việc đấu tranh

Như nghèo được báu tâm vui vẻ

Người hiền nghe kia nói lời thiện

Như ong ngửi thấy hương của hoa

Người có đức, đức là người thân

Người có lỗi, lỗi là oan gia

Người ở hèn kém, hèn là khổ

Người biết đủ, đủ là niềm vui

Sợ gì canh cửa, giữ bát xin

Há bỏ lao dịch ở phương khác

Trọn không nơi thân chấp ngã kiến

Luôn điều tâm hành thiện nhu hòa

Khiêm tâm, không ái, không nhân ngã

Tợ nai không nhà, ở rừng hoang

Dẫu là giàu sang cùng tôn quý

Không nên ít việc, nhờ người khác

Xả bỏ vọng duyên, các khoái lạc

Đều không ngăn ngại, tự do nhàn

Nuôi mạng tánh như loài ngỗng vịt

Ung dung theo dòng nước sạch bơi

Vương thành, tụ lạc người cư trú

Tám đức phần nhiều không một, hai

Bi, hổ, thanh tịnh, cơ hiềm, thẹn

Biết pháp vô ngã lòng vui vẻ

Núi cao, khe suối, hang động sâu

Ăn trái, mặc da, điều năm căn

Rừng hoang vắng vẻ, lòng vui thích

Cần chi tụ lạc, cần chi người

Núi sâu chẳng thấy nhà cửa người

Tự tại không buộc, khoái lạc đi

Trú trong tâm kia lợi có được

Hàng phục căn đức, mạng sống hoài

Ta nay giáo hóa các ngươi rồi

Chấp tay chỉnh ý lắng lòng nghe

Hết thảy tạng pháp, thật an lạc

Kia phải vui vẻ một lòng cầu

Ngươi biết khéo báo một thân người

Nếu cầu sát na không thể được

Được rồi ngu si không tạo phước

Theo trước tự dối, tự trầm luân

Giọt nước trên đất chẳng trụ lâu

Khá dụ mạng người không bền chắc

Ba loại vô ngại, ai làm được

Nếu là người trí mới làm nổi

Như thế, người kia theo sức mình

Ba loại tác ý, biết phần ít

Dụ như chim câu xét thân mình

Chim công trang nghiêm chẳng hơn ta

Sanh tử vô thường người nào thích

Trí tuệ đâu từng quán năm căn

Thân này tuy trụ, trọn không lâu

Gọi kia sống uổng chốn thế gian

Diễm ma như thế người đều thấy

Chúng sanh thọ khổ nào ai khỏi

Già chết không phạm chốn an vui

Vì sao các ngươi không thể làm

Tình vật vô thường nên đều định

Chỉ cốt tham sanh thảy không biết

Đường trước không nương quang âm chóng

Duyên gì một mực không suy nghĩ

Cha mẹ vợ con cùng bạn bè

Hòa hợp hư huyễn tạm thời thôi

Thân quyến chánh pháp, đây khá nương

Hay trừ khổ vô thường, sanh tử

Cầu nhiều sanh khởi các phiền não

Giữ thân sanh khởi quả sợ hãi

Phá hoại sanh khởi quả ưu sầu

Người trí nếu cầu có gì lợi

Kia nếu không tu hạnh chơn như

Luân hồi sanh tử bao giờ nghỉ

Người trí luôn quán thế gian này

Đều thành huyễn hóa lực ngu si

Hí ngôn hát xướng đều không thật

Tham muốn, tìm cầu dụ ung nhọt

Mất mạng, không chắc như huyễn mộng

Sao bằng Phật pháp dụng thân tâm

Chỉ là vì chẳng làm điều tội

Thảy đều bình đẳng hoại thân này

Sao thế gian, kia tâm ngu tối

Không hiểu tư duy tội ác sanh

Việc thiện ác chứa chấp trong lòng

Thiên nhơn hộ thế thảy đều biết

Tâm nếu không hay tư duy đây

Ý địa bao giờ tiêu các tội

Tuỳ duyên ngồi ở vật thọ dụng

Chút ít, thân nương tựa tạm thời

Nhờ trợ duyên này hành thiện lợi

Ngoài ra, vật dụng phiền não người

Tuy thấy trang nghiêm, cung điện thảy

Chỉ là đồ ngồi, giường thô xấu

Biết đủ tự nhiên lòng vui vẻ

Như thấy xú nữ hơn thiên nữ

Phải biết tài sản trên thế gian

Nước, lửa, giặc cướp có thể đoạt

Như thế muốn cầu phước thế kia

Chớ cầu tài sản không chắc này

Luận bàn giới sĩ, nông, công, thương

Không nương theo pháp, chớ nên làm

Phải biết việc này hợp như thế

Lìa phước tự nhiên không thành tựu

Nếu hay làm thiện, làm bất thiện

Nên biết chẳng phải người nào khác

Đều là sở tạo nghiệp tự thân

Do đây chúng sanh hết thảy được

Hết thảy nghiệp gây tạo như thế

Nếu biết đời sau không sanh lại

Sanh, lão, bệnh, khổ và vô thường

Từ đâu đến, nối nhau không bỏ.