Tập 111 — Bộ Luận Tập (phần đầu)

NAM – MÔ BỔN – SƯ THÍCH – CA MÂU – NI PHẬT

BỘ LUẬN TẬP

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

Tập 111

HỘI VĂN HÓ A GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

Lời Giới Thiệu

N gày nay, có thể nói, đại đa số Tăng Ni và Phật tử Việt Nam đều nhận thấy, một bộ Đại Tạng Kinh bằng chữ Việt là nhu cầu hết sức bức thiết, vì hai lý do:

Thứ nhất, hầu hết các nước Phật giáo châu Á, kể cả Lào và Campuchia, đều đã có Đại Tạng Kinh riêng của họ, lẽ ra Phật giáo Việt Nam cũng đã phải có từ lâu rồi, nhưng cho đến nay vẫn chưa: điều này chứng tỏ Phật giáo Việt Nam đã thua kém Phật giáo các nước bạn rất xa. Đó là điều mà giới Phật giáo Việt Nam, đặc biệt giới xuất gia, cần quan tâm suy nghĩ.

Thứ hai, khả năng học tập, nghiên cứu Phật giáo trực tiếp qua Đại Tạng Kinh chữ Hán, có thể sẽ mỗi ngày một sút giảm dần; như vậy, nếu không có được bộ Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh và gấp rút, thì e các thế hệ học Phật tương lai sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc nghiên cứu, học hỏi; và về lâu về dài, sự phát huy tinh thần Phật pháp ở Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng, nếu không nói bị hạn chế.

Chúng tôi nhấn mạnh, “Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh”, có nghĩa là trước nay ở Việt Nam tuy cũng đã có một số lớn kinh điển Hán văn được dịch sang chữ Việt rồi, nhưng số đó còn rời rạc, lẻ tẻ, chứ chưa được tổ chức thành hệ thống hẳn hoi cho đúng với danh nghĩa Đại Tạng Kinh như tạng chữ Hán, để truyền trì cho đời sau. Hơn nữa, “hoàn chỉnh” còn có nghĩa là Đại Tạng Kinh chữ Việt phải gồm đủ Kinh, Luật, Luận và những tác phẩm chú thích, sớ giải v.v... của các bậc Tổ sư tiền bối cũng như của các học giả cận đại.

Nay, chúng tôi được biết, Hòa thượng Thích Tịnh Hạnh –Tiến sĩ Triết học– hiện đang ở bên Đài Loan, phát nguyện đứng ra tổ chức phiên dịch và ấn hành Đại Tạng Kinh chữ Việt. Hòa thượng đã hoạch định một chương trình phiên dịch và ấn loát quy mô, công việc đang được tiến hành một cách thuận lợi và đều đặn. Chúng tôi vô cùng hân hoan và xin nhất tâm tùy hỷ.

Nhưng đây là sự nghiệp lớn lao, công đức cũng vô lượng, không phải sức của một người có thể chu toàn được, mà phải cần sự hỗ trợ của nhiều người. Cái khó trước kia là ở chỗ đã chưa có ai đề xướng và đứng ra gánh vác trách nhiệm, cho nên dù có người muốn hỗ trợ cũng không biết hướng về đâu. Thì nay đã có Hòa thượng Tịnh Hạnh, tương đối đủ năng lực và điều kiện, đứng ra cán đáng công việc to lớn này, nên chúng tôi chí thành tha thiết thỉnh cầu chư tôn Hòa thượng, chư Đại đức Tăng Ni, Phật tử Việt Nam trong và ngoài nước, hãy phát đại tâm hộ trì Phật pháp, giúp đỡ Hòa thượng Tịnh Hạnh bằng hai cách:

– Tích cực tham gia công trình phiên dịch, hiệu đính, chứng nghĩa, góp ý v.v...

–Hỗ trợ tài chính, tùy theo khả năng, cho công trình ấn loát, xuất bản v.v...

Đây là việc chung, có ảnh hưởng rất lớn đối với tiền đồ Phật giáo Việt Nam, chúng tôi ước mong quí vị sốt sắng tham gia, để phúc quả to tát này mau được viên mãn.

Sự nghiệp phiên dịch và xuất bản Đại Tạng Kinh chữ Việt, khi được hoàn thành, sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triển nền văn học Phật giáo Việt Nam, đồng thời, giúp nâng cao địa vị của Phật giáo Việt Nam lên ngang tầm địa vị của các nước Phật giáo trên thế giới.

Nguyện cầu chư Phật, Bồ-tát, Thánh tăng, Hộ pháp thiện thần gia bị cho Hòa thượng Tịnh Hạnh và toàn thể quí vị Mạnh thường quân hộ trì Chánh pháp mau thành tựu đại nguyện.

Nam mô Hộ Pháp Chư Thiên Bồ-tát tác đại chứng minh.

Sài Gòn ngày 16 - 12 - 1998

Hội đồng Chứng minh

Lời Nói Đầu

B a tạng giáo điển là kho tàng của trí tuệ Bát-nhã, là chìa khóa của sự thành tựu đạo nghiệp. Hơn mười ba thế kỷ trước, thấu triệt lẽ này, Đại sư Huyền Tráng đã phát đại hùng tâm phiên dịch kiện toàn ba tạng giáo điển, giúp Trung Quốc hồng phước sở hữu Trung văn Đại Tạng Kinh.

Trải năm mươi năm ấp ủ một hoài bão tương tự, mãi đến ngày nay, chúng tôi, mới tạm hội đủ nhân duyên để thực hiện bộ Việt tạng; thành tựu ấy chẳng thể, chẳng phải do một cá nhân: nó là thành quả của một công đức cộng đồng, do nhiều trái tim, bộ óc hợp lại.

Xưa kia, sự hiện diện của Hán tạng đã góp phần to lớn vào sự nghiệp nâng cao đời sống văn hóa, tâm linh của Trung Hoa, giúp nước này đủ sức mạnh gốc rễ để đứng vững trước bao phong ba, thử thách. Nhận định về điều này, ông Phùng Hữu Lan, giáo sư Viện đại học Bắc kinh đã viết:

“Vào thời đại Nam Bắc triều, giới tư tưởng Trung Quốc lại có sự chuyển mình lớn lao. Bởi vì lúc đó tư tưởng Phật giáo truyền vào Trung Quốc có hệ thống, người Trung Quốc đối với Phật giáo cũng thâm nhập hiểu được những huyền diệu sâu xa. Từ đó cho đến thời sơ diệp nhà Tống, những người có tư tưởng lỗi lạc nhất của Trung Quốc đều là những người nghiên cứu tư tưởng đạo Phật (khoảng năm sáu trăm năm). Tư tưởng Phật giáo vốn là sản vật của Ấn Độ nhưng được người Trung Quốc giảng giải, phần nhiều đem tư tưởng đó thâm nhập vào khuynh hướng tư tưởng người Trung Quốc, biến thành tư tưởng Phật giáo của Trung Quốc.” *

Sự hiện diện của Việt tạng đối với dân tộc ta đương nhiên cũng là như thế.

Về mặt nội dung, Việt tạng tiếp nạp cả Đại tạng Bắc truyền và Đại tạng Nam truyền. Về phần Đại tạng Bắc truyền, quan trọng nhất được chọn từ Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh, Tục Tạng Kinh...; thêm vào những sắc thái đặc biệt của Đại tạng Tây Tạng, Nhật Bổn; những văn bản tư tưởng Phật giáo của các vị Cao tăng học giả Đông, Tây cận đại và hiện đại: tất cả vào khoảng một ngàn tập, mỗi tập dày một ngàn trang khổ 17 x 24 cm, như quý vị đang có trước mắt.

Chỉ nói sơ qua, đã mường tượng được công việc thực hiện Việt tạng là khó khăn như thế nào. Thử liếc nhìn qua nước Nhật Bổn chẳng hạn: chỉ mỗi phần việc biên tập tu đính dành cho bộ Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh (vì toàn bộ Đại Tạng Trung văn và Đại Tạng Nhật Bổn đã hoàn thành từ lâu), do hai học giả Phật giáo lỗi lạc của Nhật Bản là Cao Nam Thuận Thứ Lang (Junjiro Takakusu) và Độ Biên Hải Húc (Watanabe) chủ trì, cùng với sự cộng tác của nhiều học giả Phật giáo và Đông phương học mà phải cống hiến ròng rã mười ba năm trí tuệ tâm huyết, mới tạm gọi là hoàn chỉnh.

Việc đã đành là khó, ngàn khó vạn khó, nhưng lẽ nào thấy khó mà không làm. Tự lượng sức mình có hạn, nhưng vì mỗi chút lòng thao thức cho sinh mệnh, tiền đồ của Phật giáo và dân tộc Việt Nam, chúng tôi đã mạo muội đứng lên khởi xướng, những mong một gọi nghìn thưa: mỗi Phật tử người Việt, xin ý thức trách nhiệm của mình, tự nguyện góp phần công đức vào sự nghiệp thực hiện bộ Việt tạng này, chẳng những là một phương tiện thù thắng để hoằng dương Chánh pháp, mà còn là đối với nền văn hóa dân tộc được cống hiến vô cùng sâu rộng, cũng xứng đáng là một tôn giáo đã có mặt trên đất nước Việt Nam ngót hai ngàn năm lịch sử.

Hôm nay Việt tạng bắt đầu xuất bản, vì là lần đầu, mặc dầu chúng tôi cố gắng đến mức tối đa, nhưng chắc cũng khó tránh khỏi những khuyết điểm về hình thức lẫn nội dung; hy vọng những vị cao kiến chỉ dạy để kịp thời sửa lại trong những tập sau cũng như lần tái bản. Ở đây chúng tôi xin ghi ơn những vị tiền bối đã âm thầm góp sức, cũng như nhiều vị phụng hiến trí tuệ và mồ hôi qua sáu năm và những ngày sắp tới vào công việc gian lao này. Sau hết, không quên cảm ơn Chính phủ Việt Nam trong thời gian qua, đã dành cho chúng tôi nhiều sự dễ dàng trong khi thực hiện Đại Tạng Kinh chữ Việt.

Kính chúc Quý vị vô lượng cát tường.

Viết tại chùa Pháp Bảo Quận THỦ ĐỨC

Ngày 06 tháng giêng năm Canh thìn

P.L: 2544 (2000)

Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

NHỮNG QUY ƯỚC THỐNG NHẤT TRONG

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

I- Viết hoa toàn bộ :

1. Tên người : (Phật) Vô Lượng, (vua) Tự Đức, (Thiền sư) Vạn Hạnh, (Bồ-tát) Quán Thế Âm...

2. Tên nước: Việt Nam, Trung Hoa, Thái Lan, Đài Loan...

3. Tôn xưng danh hiệu Phật : Đức Như Lai, Bậc Chúng Hựu, Đấng Tối Chánh Giác...

4. Tác phẩm, kinh sách : luận Trung Quán, kinh Diệu Pháp Liên Hoa, kinh Trường A-hàm...

II- Viết hoa chữ đầu:

1. Địa danh : thành Vương xá, chùa Ấn quang, rừng Thi lợi...

2. Thuật ngữ Phật học được nhấn mạnh : bốn Niệm xứ, bốn Chánh cần, Khổ xuất yếu thánh đế...

3. Phẩm bậc, quả vị tôn kính : Hòa thượng, Thanh văn, Duyên giác, Thái tử (nói về Phật, Bồ-tát thị hiện độ sanh; ví dụ: Thái tử Tỳ-bà-thi), Tôn giả...

4. Chủng loại: chư Thiên

5. Phương hướng : phương Đông nam, hướng Tây bắc, phía Đông thành Vương xá...

III- Viết hoa chữ đầu + gạch nối : (những từ được phiên âm từ Pāli)

1. Nhân danh: Mãn-độ-ma, Xà-ni-sa, Xá-lợi-phất...

2. Địa danh : nước Bạt-kỳ, thành Xá-vệ, cõi Diêm-phù-đề...

3. Thuật ngữ Phật học được nhấn mạnh : A-lại-da, Tam-phật- đà, Ba-la-đề-mục-xoa...

4. Phẩm bậc, quả vị : Tỳ-kheo, Ưu-bà-di, A-la-hán...

5. Chủng loại : A-tu-la, La-sát, Càn-thát-bà...

IV- Gạch nối : (danh từ chung được phiên âm từ Pāli)

ví dụ : đàn-việt, na-do-tha, do-tuần...

V- Số:

Viết thành chữ: (những số quá lớn nên chú thích thêm số)

ví dụ : hai trăm năm mươi (giới), ba mươi hai (tướng tốt), mười lăm ức bảy ngàn sáu mươi vạn (1.570.600.000)...

Viết thành số : số hiệu kinh, số trang dẫn

ví dụ : Đại I, trang 15, cht. 52 ...

VI- Đặc biệt:

Âm “y” và “i” : dù đứng một mình, đứng đầu từ hoặc ở giữa từ, hoặc sau các phụ âm: K, L, M, T, Q vẫn viết theo thói quen cũ.

ví dụ: kỷ cương, lý luận, hoàn mỹ, quy định, li ti, hoan hỷ...

梵 viết là “ Phạm ” không viết là “ Phạn ” (phát âm theo chữ Brahma).

慧 viết là “ Tuệ ” không viết là “ Huệ ”.

Chùa Pháp Bảo-Thủ Đức, ngày 8 tháng 9 năm 2000

Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 111

BỘ LUẬN TẬP

SỐ 1628 → 1644

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

MỤC LỤC

BỘ LUẬN TẬP 1 - T111

SỐ 1628 3

NHÂN MINH CHÁNH LÝ MÔN LUẬN BỔN 3

SỐ 1629 21

NHÂN MINH CHÁNH LÝ MÔN LUẬN 21

SỐ 1630 41

LUẬN NHÂN MINH NHẬP CHÁNH LÝ 41

SỐ 1631 51

HỒI TRÁNH LUẬN 51

PHẦN KỆ ĐẦU THỨ NHẤT 51

PHẦN KỆ THỨ HAI 53

PHẦN THỨ BA 59

PHẦN THỨ TƯ 69

SỐ 1632 91

LUẬN PHƯƠNG TIỆN TÂM 91

Phẩm 1: TẠO LUẬN 91

Phẩm 2: NÓI RÕ LÃNH VỰC BỊ THUA 101

Phẩm 3: BIỆN RÕ CHÁNH LUẬN 103

Phẩm 4 : TƯƠNG ƯNG 105

SỐ 1633 113

LUẬN NHƯ THẬT PHẢN CHẤT NẠN PHẨM 113

Phẩm 1 113

Phẩm 2: NHƯ THẬT LUẬN 118

Phẩm 3: RƠI VÀO THUA, TRONG PHẦN HỎI NGƯỢC ĐIỀU HỎI KHÓ 132

SỐ 1634 141

LUẬN NHẬP ĐẠI THỪA 141

QUYỂN THƯỢNG 141

I. PHẨM Ý NGHĨA 141

QUYỂN HẠ 163

II. PHẨM CƠ LUẬN KHÔNG 163

III. PHẨM THUẬN TU CÁC HẠNH 174

SỐ 1635 189

LUẬN ĐẠI THỪA BẢO YẾU NGHĨA 189

QUYỂN 1 189

QUYỂN 2 198

QUYỂN 3 205

QUYỂN 4 214

QUYỂN 5 222

QUYỂN 6 231

QUYỂN 7 239

QUYỂN 8 247

QUYỂN 9 255

QUYỂN 10 263

SỐ 1636 273

LUẬN ĐẠI THỪA TẬP BỒ TÁT HỌC 273

QUYỂN 1 273

Phẩm 1: TẬP BỐ THÍ HỌC 273

QUYỂN 2 285

Phẩm 1: TẬP BỐ THÍ HỌC 285

QUYỂN 3 293

Phẩm 1: TẬP BỐ THÍ HỌC 293

Phẩm 2: GIỚI HỘ TRÌ CHÁNH PHÁP 298

QUYỂN 4 303

Phẩm 2: GIỚI HỘ TRÌ CHÁNH PHÁP 303

Phẩm 3: HỘ PHÁP SƯ 304

Phẩm 4: KHÔNG 315

QUYỂN 5 317

Phẩm 4: KHÔNG 317

QUYỂN 6 329

Phẩm 4: KHÔNG 329

QUYỂN 7 343

Phẩm 4: KHÔNG 343

Phẩm 5: TẬP LY NẠN GIỚI HỌC 344

QUYỂN 8 355

Phẩm 5: TẬP LY NẠN GIỚI HỌC 355

Phẩm 6: HỘ THÂN 355

QUYỂN 9 367

Phẩm 6: HỘ THÂN 367

Phẩm 7: HỘ THỌ DỤNG PHƯỚC 370

QUYỂN 10 375

Phẩm 7: HỘ THỌ DỤNG PHƯỚC 375

Phẩm 8: THANH TỊNH 382

QUYỂN 11 385

Phẩm 8: THANH TỊNH 385

QUYỂN 12 397

Phẩm 8: THANH TỊNH 397

Phẩm 9: NHẪN NHỤC 398

QUYỂN 13 405

Phẩm 10: TINH TẤN BA LA MẬT 405

Phẩm 11: NÓI VỀ A LAN NHÃ 408

QUYỂN 14 415

Phẩm 11: NÓI VỀ A-LAN-NHÃ 415

Phẩm 12: TRỊ TÂM 416

QUYỂN 15 427

Phẩm 12: TRỊ TÂM 427

QUYỂN 16 435

Phẩm 12: TRỊ TÂM 435

Phẩm 13: NIỆM XỨ 437

QUYỂN 17 441

Phẩm 13: NIỆM XỨ 441

Phẩm 14: TỰ TÁNH THANH TỊNH 443

QUYỂN 18 445

Phẩm 14: TỰ TÁNH THANH TỊNH 445

QUYỂN 19 451

Phẩm 14: TỰ TÁNH THANH TỊNH 451

Phẩm 15: CHÁNH MẠNG THỌ DỤNG 455

QUYỂN 20 459

Phẩm 15: CHÁNH MẠNG THỌ DỤNG 459

Phẩm 16: TĂNG TRƯỞNG THẮNG LỰC 460

QUYỂN 21 467

Phẩm 16: TĂNG TRƯỞNG THẮNG LỰC 467

Phẩm 17: CUNG KÍNH TÁC LỄ 473

QUYỂN 22 479

Phẩm 17: CUNG KÍNH TÁC LỄ 479

Phẩm 18: NIỆM TAM BẢO 487

QUYỂN 23 491

Phẩm 18: NIỆM TAM BẢO 491

QUYỂN 24 505

Phẩm 18: NIỆM TAM BẢO 505

QUYỂN 25 521

Phẩm 18: NIỆM TAM BẢO 521

SỐ 1637 537

LUẬN TẬP ĐẠI THỪA TƯỚNG 537

QUYỂN THƯỢNG 537

QUYỂN HẠ 545

SỐ 1638 555

LUẬN TẬP CHƯ PHÁP BẢO TỐI THƯỢNG NGHĨA 555

QUYỂN THƯỢNG 555

QUYỂN HẠ 563

SỐ 1639 573

LUẬN ĐỀ BÀ BỒ-TÁT PHÁ LĂNG GIÀ KINH TRUNG NGOẠI ĐẠI THỪA TỨ TÔNG 573

SỐ 1640 581

LUẬN ĐỀ BÀ BỒ TÁT THÍCH LĂNG GIÀ KINH TRUNG NGOẠI TIỂU THỪA NIẾT BÀN 581

SỐ 1641 589

LUẬN VỀ TÙY TƯỚNG 589

GIẢI MƯỜI ĐẾ TRONG LUẬN 589

SỐ 1642 625

LUẬN KIM CANG KẾ 625

SỐ 1643 635

KINH NI KIỀN TỬ VẤN VÔ NGÃ NGHĨA 635

SỐ 1644 643

LUẬN LẬP THẾ A TỲ ĐÀM 643

QUYỂN 1 643

Phẩm 1: ĐỊA ĐỘNG 643

Phẩm 2: NAM DIÊM PHÙ ĐỀ 648

Phẩm 3: SÁU ĐẠI QUỐC 651

Phẩm 4: THẦN DẠ XOA 654

QUYỂN 2 661

Phẩm 5: TƯỢNG VƯƠNG LẬU XÀ KỲ LỢI 661

Phẩm 6: TỨ THIÊN HẠ 664

Phẩm 7: SỐ LƯỢNG 668

Phẩm 8: TRÚ XỨ CÕI TRỜI 670

QUYỂN 3 683

Phẩm 9: VƯỜN HOAN HỶ 683

Phẩm 10: VƯỜN CHÚNG XA 685

Phẩm 11: VƯỜN ÁC KHẨU 687

Phẩm 12: TẠP VIÊN 689

Phẩm 13: VƯỜN BA LÊ DẠ ĐA 691

QUYỂN 4 697

Phẩm 14: THÀNH ĐỀ ĐẦU LẠI TRA 697

Phẩm 15: THÀNH TỲ LƯU LẶC XOA 699

Phẩm 16: TỲ LƯU BÁC XOA 701

Phẩm 17: THÀNH TỲ SA MÔN 703

QUYỂN 5 707

Phẩm 18: THIÊN VÀ PHI THIÊN ĐÁNH NHAU 707

Phẩm 19: SỰ VẬN HÀNH CỦA MẶT TRỜI MẶT TRĂNG 711

QUYỂN 6 719

Phẩm 20: VÌ SAO 719

QUYỂN 7 733

Phẩm 21: THỌ SANH 733

Phẩm 22: THỌ LƯỢNG 744

QUYỂN 8 747

Phẩm 23: ĐỊA NGỤC 747

1. ĐỊA NGỤC CÁNH SANH (Địa ngục chết đi sống lại) 747

2. ĐỊA NGỤC HẮC THẰNG 749

3. ĐỊA NGỤC ĐẠI HẠNG 752

4. ĐẠI NGỤC TỤ KHÁI 754

5. ĐỊA NGỤC KHIẾU HOÁN 755

6. ĐỊA NGỤC ĐẠI KHIẾU HOÁN 756

7. ĐỊA NGỤC THIÊU CHÍCH 757

8. ĐỊA NGỤC ĐẠI THIÊU CHÍCH 758

8. ĐỊA NGỤC A-TỲ-CHỈ. 759

9. ĐỊA NGỤC NGOẠI VIÊN CÁCH 761

10: ĐỊA NGỤC DIÊM LA 766

QUYỂN 9 775

Phẩm 24 775

Phẩm thứ 1: TIỂU TAM TAI TẬT DỊCH 775

Phẩm thứ 2: TIỂU TAM TAI ĐAO BINH 781

Phẩm thứ 3: TIỂU TAM TAI ĐÓI KHÁT TAI ÁCH 787

QUYỂN 10 795

Phẩm 25: ĐẠI TAM TAI, HỎA TAI 795

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 111

NHÂN MINH CHÁNH LÝ

MÔN LUẬN BẢN

SỐ 1628

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN