SỐ 1570 — QUẢNG BÁCH LUẬN BỔN

SỐ 1570

QUẢNG BÁCH LUẬN BỔN

Tác giả: Bồ tát Thánh Thiên. Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Pháp sư Huyền Tráng.

Phẩm 1: PHÁ CHẤP THƯỜNG

Tất cả là quả sinh

Do đó tánh vô thường

Nên trừ Phật không có

Như thật hiệu Như Lai.

Không có thời phương vật

Có tánh chẳng duyên sinh

Nên không thời phương vật

Có tánh mà thường trụ.

Đều là nhân có tánh

Có nhân tức chẳng thường

Vì không nhân muốn thành

Chân kiến nói chẳng có.

Kiến tạo tác vô thường

Là chẳng tạo thường trú

Đã thấy không thường có

Nên nói tánh thường không.

Phàm phu vọng phân biệt

Cho các không là thường

Người trí nương thế gian

Cũng không thấy nghĩa này.

Không chỉ có một phần

Đầy đủ tất cả phần

Nên biết mỗi mỗi phần

Đều riêng có phần có.

Nếu thể pháp thật có

Tán tụ có thể dụng

Đây chắc từ tha sinh

Nên thành quả được sinh.

Nếu lìa quả được sinh

Không có nhân năng sinh

Cho nên nhân năng sinh

Đều thành quả được sinh.

Các pháp phải biến dị

Mới tạo nhân sinh khác

Nhân biến dị như vậy

Há gọi là thường trú?

Nếu xưa không nay có

Tự nhiên thường làm nhân

Đã nhận có tự nhiên

Tức là vọng lập nhân.

Vì sao nương thường trú

Mà khởi nơi không thường

Nhân quả không đồng nhau

Thế gian chưa hề thấy.

Nếu một phần là nhân

Phần khác chẳng phải nhân

Tức phải thành nhiều loại

Nhiều loại nên chẳng thường.

Ở nhân nêu tướng tròn

Nơi quả thì chẳng có

Cho nên các cực vi

Chẳng biến, thể hòa hợp.

Ở nơi một cực vi

Đã không thể có khác

Vì thế cũng không nên

Cho nhân quả như nhau.

Vì nếu có phương Đông

Phải có phần phương Đông

Cực vi nếu có phần

Thế nào là cực vi?

Phải lấy trước bỏ sau

Mới được nói là hành

Cả hai nếu là không

Hành đó phải không có.

Cực vi không phần đầu

Phần giữa sau cũng không

Thế thì tất cả mắt

Đều không thể thấy được.

Nếu nhân bị quả hoại

Nhân đó tức chẳng thường

Thành ra quả và nhân

Hai thể không cùng chỗ.

Không thấy có các pháp

Thường mà thật có đối

Nên cực vi là thường

Chư Phật chưa từng nói.

Lìa buộc chỗ nhân buộc

Lại không thật giải thoát

Vì sinh thành thiếu dụng

Nếu có cũng gọi không.

Lúc cứu cánh Niết-bàn

Không uẩn cũng không ngã

Không thấy Niết-bàn ấy

Nương đâu có Niết-bàn?

Ngã thì bỏ các đức

Lìa ái có gì tư

Nếu có ngã không tư

Thì dụng không hề có.

Không có ngã chủng khác

Thì định thường sinh tư

Muốn không ngã không tư

Có chính là không có.

Nếu lìa khổ có ngã

Thì định không Niết-bàn

Vì thế trong Niết-bàn

Các ngã đều trừ sạch.

Thà cầu nơi thế gian

Chẳng cầu ở thắng nghĩa

Vì thế gian ít có

Nơi thắng nghĩa đều không.

Phẩm 2: PHÁ CHẤP NGÃ

Nội ngã thật không nam

Không nữ, không cả hai

Chỉ vì do không trí

Cho ngã là trượng phu.

Nếu trong các đại chủng

Không nam nữ không hai

Tại sao các đại chủng

Có nam nữ cùng sinh?

Ngươi, Ta còn chẳng ngã

Nên ngã tướng không định

Há không nơi vô thường

Vọng phân biệt làm ngã?

Ngã là đồng với thân

Đời đời có biến đổi

Nên lìa thân có ngã

Lý thường trụ chẳng thế.

Nếu pháp chẳng xúc đối

Thì không có dao động

Vì thế thân tạo nghiệp

Chẳng phải mạng hay tạo.

Ngã thường chẳng làm hại

Há nhọc tu giúp nhân

Ai sợ nuốt kim cang

Cầm gậy phòng sâu mọt?

Nếu có niệm đời trước

Liền cho ngã là thường

Đã thấy vết ngày xưa

Thân cũng phải thường trụ.

Nếu ngã hợp với niệm

Chuyển thành tư niệm ấy

Tư cũng phải khác tư

Nên ngã chẳng thường trụ.

Ngã hợp với các lạc

Nhiều loại như các lạc

Vì ngã như các lạc

Chẳng một cũng chẳng thường.

Nếu cho ngã tư thường

Duyên trợ thành tà chấp

Như nói lửa thường còn

Tức không duyên nơi củi.

Như diệt hết vật động

Tác dụng kia không có

Nên có ngã không tư

Lý đó không thành tựu.

Nơi khác khởi cảnh tư

Xứ khác thấy nơi tư

Như vàng thoi nung chảy

Thể ngã phải biến hoại.

Tư nhỏ như ý lượng

Ngã lớn tựa hư không

Chỉ cần quán tự tướng

Thì không thấy nơi tư.

Đức ngã nếu đầy khắp

Sao người khác không nhận

Năng chướng đã nói thông

Không phải chỉ một chướng.

Hoặc đức cùng bi, tư

Sao hay tạo tất cả

Kia đồng với cuồng loạn

Cùng si không tạo thành.

Nếu đức thường khéo hiểu

Tạo nhà cửa mọi vật

Mà không biết thọ dụng

Phi lý há vượt qua?

Có động tác vô thường

Hư thông không động tác

Không dụng đồng không tánh

Sao không vui không ngã?

Hoặc quán ngã khắp nơi

Hoặc thấy lượng đồng thân

Hoặc chấp như cực vi

Người trí thông chẳng có.

Pháp thường chẳng đáng buồn

Sao bỏ buồn giải thoát

Vì thế chấp ngã thường

Chứng giải thoát phi lý.

Nếu ngã thật có tánh

Không cần khen lìa ngã

Định biết là chân thật

Đến giải thoát là giả.

Trong giải thoát nếu không

Trước cũng phải không có

Không tạp thì chỗ thấy

Chân tánh kia cần biết.

Nếu vô thường đều đoạn

Cỏ cây sao không thế

Lý này nếu là chân

Vô minh cũng chẳng có.

Hiện thấy hành như sắc

Theo duyên sinh trụ diệt

Nên biết người chấp ngã

Tuy có mà không có.

Như duyên thành mầm quả

Duyên thành các giống sinh

Nên các pháp vô thường

Đều khởi từ vô thường.

Do pháp từ duyên sinh

Nên thể lại không đoạn

Vì pháp theo duyên diệt

Nên thể cũng chẳng thường.

Phẩm 3: PHÁ CHẤP VỀ THỜI

Bình ở nơi vị lai

Tức chẳng có quá - hiện

Có vị lai-quá-hiện

Thì vị lai ấy không.

Nếu vị lai đã hết

Mà có thể vị lai

Đây là hằng vị lai

Tại sao thành quá hiện?

Nếu pháp ở vị lai

Hiện có tướng vị lai

Phải chính là hiện tại

Làm sao gọi vị lai?

Khứ lai như hiện hữu

Lấy quả dụng sao không

Nếu thể luôn luôn có

Vì sao không thường trụ?

Quá khứ nếu qua đi

Làm sao thành quá khứ

Quá khứ không qua đi

Làm sao thành quá khứ?

Vị lai nếu có sinh

Tại sao chẳng hiện tại

Vị lai nếu không sinh

Tại sao chẳng thường trụ?

Nếu vị lai không sinh

Hoại nên chẳng thường trụ

Quá khứ đã không hoại

Sao không gọi là thường?

Đời hiện tại không thường

Chẳng do các quá-hiện

Trừ hai xu hướng này

Thì không có thứ ba.

Nếu các hành sinh sau

Trước đã có định thể

Nói người có tánh định

Là sai là chấp tà.

Nếu pháp do duyên sinh

Tức trước không có thể

Trước có mà sinh ra

Sinh rồi lại phải sinh.

Nếu thấy khứ-lai có

Làm sao chẳng thấy không

Đã thấy có khứ-lai

Nên không nói là xa.

Nếu có pháp chưa làm

Tu giới là uổng công

Nếu đã làm đôi chút

Thì quả chẳng có trước.

Các hành đã không thường

Thì quả chẳng hằng hữu

Nếu có đầu có sau

Thế gian đều chẳng thường.

Nên chẳng cầu giải thoát

Giải thoát không khứ-lai

Hoặc cho có khứ-lai

Tham phải lìa bỏ tham.

Nếu chấp quả có trước

Tạo nhà cửa trang nghiêm

Các cột thì trống rỗng

Trước không quả cũng thế.

Các pháp có chuyển biến

Bậc tuệ chưa từng có

Chỉ trừ người vô trí

Vọng phân biệt là có.

Không thường sao có trụ

Trụ không nào có thể

Đầu nếu có người trụ

Sao phải không biến suy.

Ví như không một thức

Hiểu được nơi hai nghĩa

Như vậy không một nghĩa

Hai thức đều biết được.

Thời nếu có trụ khác

Trụ tức không thành thời

Thời nếu không còn trụ

Sau diệt sẽ chẳng có.

Pháp khác với vô thường

Thì pháp chẳng không thường

Pháp một với không thường

Pháp sẽ không có trụ.

Không thường đầu đã kém

Trụ định lực nên mạnh

Cả hai lại duyên gì

Sau thấy thành điên đảo?

Nếu thể của các pháp

Không thường lực đầu kém

Nên trụ đều không có

Hoặc tất cả đều thường.

Vô thường nếu hằng hữu

Tướng trụ sẽ thường không

Hoặc pháp kia trước thường

Sau là chẳng thường trụ.

Nếu pháp đều không thường

Mà nói có thường trụ

Tướng không thường sẽ vọng

Hoặc tướng trụ sẽ không.

Không chỗ thấy, thấy không

Tâm duyên theo cảnh vọng

Cho nên chỉ hư giả

Lại ức niệm gọi sinh.

Phẩm 4: PHÁ KIẾN CHẤP

Bẩm và tuệ thù thắng

Là pháp khí nên biết

Khác đây có thầy dạy

Không nhân được thắng lợi.

Nói có và có nhân

Phương tiện tịnh với tịnh

Tư thế gian không hiểu

Lỗi nào ở Mâu-ni?

Bỏ các có Niết-bàn

Tông tà đều chấp nhận

Chân không phá tất cả

Vì sao họ không vui?

Không biết bỏ nhân chứng

Không do thường bỏ chứng

Cho nên Mâu-ni nói

Thanh lương định không khác.

Nếu nơi lời Phật nói

Sự sâu để sinh nghi

Nên nương vô tướng không

Mà sinh tin quyết định.

Quán hiện còn có vọng

Biết sau định là hư

Đều nương pháp hành kia

Bị cuồng mãi không dứt.

Người trí tự Niết-bàn

Là làm được khó làm

Phàm ngu gặp thiện dẫn

Mà tâm không hướng theo.

Không biết không sợ hãi

Biết nhiều cũng như thế

Nhờ định biết phần nhỏ

Mà sinh tâm sợ hãi.

Sinh tử thuận giòng pháp

Phàm ngu thường học theo

Không hề tu ngược giòng

Cho nên sinh sợ hãi.

Có nhiều người ngu si

Ngăn che thấy chân thật

Vì không sinh cõi thiện

Làm sao chứng Niết-bàn?

Thà trái phạm giới luật

Không hủy hoại chánh kiến

Giới luật sinh cõi thiện

Chánh kiến đạt Niết-bàn.

Thà khởi ngã chấp kia

Đừng thấy không-vô ngã

Sau gồm hướng cõi ác

Đầu chỉ trái Niết-bàn.

Diệu lý không-vô ngã

Là chân cảnh chư Phật

Thường sợ các ác kiến

Niết-bàn chẳng hai nẻo.

Người ngu nghe pháp không

Đều sinh tâm sợ hãi

Như thấy người khỏe mạnh

Khiếp vía trốn chạy hết.

Chư Phật tuy vô tâm

Nói pháp trừ luận khác

Mà luận khác tự hoại

Như lửa đồng đốt củi.

Những người ngộ chánh pháp

Tông tà chắc không vui

Vì đưa ra môn giả

Để bày nghĩa chân không.

Nếu biết lời Phật nói

Lý chân không-vô ngã

Không sinh vui tùy thuận

Làm trái không chán sợ.

Thấy các chúng ngoại đạo

Làm nhiều nhân vô nghĩa

Hữu tình vui chánh pháp

Ai không hề xót thương?

Bà-la-môn ly hệ

Ba tông của Như Lai

Nhĩ nhãn ý thường biết

Nên tường tận pháp Phật

Tông của Bà-la-môn

Phần nhiều hành dối trá

Pháp ngoại đạo Ly hệ

Phần nhiều thuận ngu si.

Bà-la-môn cung kính

Là tụng các thần chú

Người niệm thường lìa hệ

Do mình tự làm khổ.

Như chiêu cảm nghiệp khổ

Chẳng thật nhân giải thoát

Sinh thân nghiệp hơn hết

Cũng chẳng chứng giải thoát.

Lược nói lời Phật dạy

Đầy đủ hai tông khác

Không hại sinh trời người

Quán không chứng giải thoát.

Người đời đắm tự tông

Như yêu chốn quê mình

Chánh pháp thường diệt trừ

Nhóm tà không mừng vui.

Có trí cầu đức hơn

Nên tin nhận chân tông

Chánh pháp như mặt trời

Có mắt nên thấy được.

Phẩm 5: PHÁ CĂN CẢNH

Ở trong các phần bình

Thấy được chỉ là sắc

Nói thấy toàn thể bình

Làm sao ngộ được chân?

Những người có thắng tuệ

Tùy nghĩa nói trước đây

Nơi hương vị và xúc

Mọi loại đều che lấp.

Nếu chỉ thấy sắc bình

Liền nói thấy bình ấy

Đã không thấy các hương

Nên gọi không thấy bình.

Có các sắc chướng ngại

Chẳng thấy được toàn thể

Phần và trung gian kia

Từ đó phân cách trở.

Cực vi phân có không

Nên suy xét tường tận

Dẫn làm chứng không thành

Nghĩa cuối cùng không thành.

Mọi pháp có chướng ngại

Đều thành từ nhiều phần

Ngôn từ cũng như vậy

Nên căn chẳng giữ lấy.

Lìa hiển sắc có hình

Tại sao lấy hình sắc

Tức hiển rõ hình sắc

Vì sao không do thân.

Lìa sắc có nhân sắc

Nên chẳng phải mắt thấy

Thể hai pháp đã khác

Làm sao quán không khác?

Thân cảm giác vững chắc

Cùng địa-thủy... đặt tên

Nên chỉ ở trong xúc

Nói địa-thủy... sai biệt.

Lúc sinh khởi thấy bình

Không thấy có đức khác

Thể sinh khởi như thấy

Vì thật tánh đều không

Mắt-tai... đều đại tạo

Sao mắt thấy chẳng khác

Nên nghiệp quả khó nghĩ

Mâu-ni nói chân thật.

Vì trí duyên chưa có

Trí chẳng ở trước thấy

Trí ở sau hoang đường

Cùng lúc thấy vô dụng.

Mắt nếu hành đến cảnh

Thấy sắc xa sẽ chậm

Sao cũng chẳng phân minh

Soi rõ sắc xa gần.

Nếu thấy rồi mới hành

Hành tức là vô dụng

Nếu không thấy mà đến

Định muốn thấy sẽ không.

Nếu không đến mà quán

Sẽ thấy tất cả sắc

Mắt đã không hành động

Không xa cũng không ngại.

Thể tướng dụng các pháp

Trước sau định sẽ đồng

Làm sao nhãn căn này

Không thấy nơi nhãn tánh.

Trong mắt không sắc thức

Trong thức không sắc nhãn

Hai sắc nội đều không

Sao người cùng thấy sắc?

Nghe nếu biểu hiện được

Sao không thành phi âm

Nếu thanh chẳng chứng được

Vì sao giải duyên sinh?

Nếu thanh đến tai nghe

Làm sao hiểu gốc thanh

Nói lý thanh không thuần

Làm sao biết hết được?

Cho đến không chỗ nghe

Sẽ không phải tánh thanh

Trước không mà sau có

Lý chắc chẳng tương ưng.

Nếu tâm lìa các căn

Bỏ cũng sẽ vô dụng

Giả như sinh mạng này

Sẽ thường không có tâm.

Khiến tâm vọng lấy trần

Dựa trước thấy dợn nắng

Vọng lập nghĩa các pháp

Nên biết là tưởng uẩn.

Các nhãn sắc... làm duyên

Sinh các thức như huyễn

Nếu chấp là thật có

Huyễn dụ không thành tựu.

Mọi việc ở thế gian

Tất cả đều khó lường

Lý căn cảnh cũng vậy

Người trí nào kinh sợ.

Các pháp như vòng lửa

Sự huyễn mộng biến đổi

Trăng nước cùng tinh tú

Như mây nổi, dợn nắng.

Phẩm 6: PHÁ BIÊN CHẤP

Các pháp nếu thật có

Sẽ không y tha thành

Tất đã y tha thành

Biết chắc chẳng thật có.

Chẳng nơi sắc có bình

Chẳng lìa sắc có bình

Chẳng nương bình có sắc

Chẳng có bình nương sắc.

Nếu thấy hai tướng khác

Là lìa bình cùng có

Hai tướng đã khác nhau

Nên lìa bình có khác.

Nếu một không gọi bình

Bình sẽ không gọi một

Bình một đã không hợp

Bình sẽ không gọi một.

Nếu sắc đều là thật

Sắc được gọi là đại

Cùng luận nếu chẳng khác

Nên nói rõ tông nghĩa.

Năng tướng các hữu số

Hiển sở tướng không thành

Ngoài ra lại không nhân

Nên các pháp chẳng có.

Lìa biệt tướng không bình

Vì thể bình chẳng một

Mỗi mỗi chẳng phải bình

Thể bình cũng không nhiều.

Thể xúc chẳng có không

Hợp với có thể xúc

Nên sắc thanh các pháp...

Không thể hợp làm bình.

Sắc là một phần bình

Nên thể sắc khác bình

Có phần đã là không

Một phần làm sao có?

Tánh tất cả sắc thanh...

Tướng sắc thanh... không khác

Chỉ một loại là bình

Chẳng có lý nào khác.

Nếu sắc khác vị xúc...

Không khác với thể bình

Thể bình tức vị xúc...

Sắc nào phải thể bình.

Thể bình đã không nhân

Thể sẽ không thành quả

Vì nếu khác sắc thanh...

Thể bình chắc là không.

Nhân thể bình nếu có

Đáng làm nhân thể bình

Nhân thể bình đã không

Làm sao sinh thể bình?

Lúc sắc thanh... hòa hợp

Không thành các hương sắc...

Vì hòa hợp một thể

Sẽ như thể bình không.

Như lìa các sắc thanh...

Thể bình thật là không

Thể sắc cũng sẽ thế

Lìa phong-hỏa... chẳng có.

Nóng tức có tánh lửa

Không nóng làm sao đốt

Nên thể củi là không

Bỏ lửa này chẳng có.

Nhiều cái nóng tạo thành

Vì sao không thành lửa

Nếu nóng khác không thành

Thì pháp lửa sẽ không.

Nếu lửa nhỏ không củi

Lìa củi sẽ có lửa

Lửa nhỏ có củi thêm

Nên lửa không còn nhỏ.

Lúc quán kỹ các pháp

Không một thể thật có

Một thể đã chẳng có

Nhiều thể cũng sẽ không

Nếu pháp lại không khác

Người cho là một thể

Các pháp đều ba tánh

Nên một thể là không.

Có chẳng có cũng không

Một chẳng một cùng bặt

Tùy thứ tự phối hợp

Người trí hiểu chẳng chân.

Với pháp giả tương tục

Ác kiến gọi chân thường

Tích tập trong pháp giả

Tà chấp nói thật có.

Nhiều duyên thành các pháp

Tánh yếu, không tự tại

Hư giả nhờ duyên thành

Nên ngã pháp đều không.

Nhiều duyên hợp thành quả

Không quả nào lìa duyên

Như vậy hợp với quả

Các Thánh hiểu đều không.

Thức là các chủng có

Cảnh là chốn thức hành

Lúc thấy cảnh vô ngã

Các chủng có đều diệt.

Phẩm 7: PHÁ TƯỚNG HỮU VI

Nếu vốn không mà sinh

Trước không sao chẳng khởi

Vốn có mà sinh ra

Sau có lại sẽ sinh.

Nếu quả thường trái nhân

Trước không chẳng hợp lý

Quả lập nhân không dụng

Trước có cũng không thành.

Lúc này chẳng có sinh

Lúc kia cũng không sinh

Lúc này lúc kia không

Lúc nào sẽ có sinh?

Như sinh nơi tự tánh

Nghĩa sinh đã là không

Ở tánh khác cũng vậy

Nghĩa sinh đâu thành có?

Ba nơi đầu giữa sau

Trước sinh chắc không thành

Hai - hai đã là không

Mỗi mỗi làm sao có?

Chẳng lìa nơi tánh khác

Chỉ từ tự tánh sinh

Chẳng theo khác và cùng

Nên sinh chắc chẳng có.

Trước sau và đồng thời

Hai đều không thể nói,

Vì sinh và thể bình

Chỉ giả có chẳng thật.

Cũ nếu ở trước mới

Sinh trước không hợp lý

Cũ nếu ở sau mới

Sinh sau lý không thành.

Hiện chẳng nhân hiện khởi

Cũng chẳng nhân khứ-lai

Vị lai cũng không nhân

Khứ lai đời nay khởi.

Nếu đủ tức không đến (lai)

Đã diệt nhân chẳng đi (vãng)

Thể tướng pháp như vậy

Các dụ huyễn chẳng hư.

Ba tướng sinh trụ diệt

Đồng thời có chẳng thành

Trước sau cũng là không

Làm sao chấp là có?

Nếu các tướng sinh trụ...

Lại có thành riêng biệt

Thì trụ diệt như sinh

Hoặc sinh trụ như diệt.

Sở tướng khác năng tướng

Vì sao thể chẳng thường

Không khác bốn nên đồng

Hoặc lại cùng chẳng có.

Có không sinh pháp có

Có không sinh pháp không

Không không sinh pháp có

Không không sinh pháp không.

Có không thành pháp có

Có không thành pháp không

Không không thành pháp có

Không không thành pháp không.

Nửa sinh nửa chưa sinh

Lúc sinh thể chẳng một

Hoặc vì nơi chưa sinh

Nên cũng là lúc sinh.

Lúc sinh nếu là quả

Thể tức chẳng lúc sinh

Lúc sinh nếu tự nhiên

Sẽ mất tánh khi sinh.

Đã sinh khác chưa sinh

Riêng có nơi trung gian

Khi sinh khác hai nơi

Nên riêng có trung gian.

Nếu là bỏ lúc sinh

Mới đạt được khi sinh

Tức là phải có khác

Được thời có thể thấy.

Nếu đến nơi sinh rồi

Lý chắc không lúc sinh

Đã sinh có lúc sinh

Vì sao từ kia khởi?

Chưa đến nơi đã sinh

Nếu cho là lúc sinh

Sao chẳng gọi không bình

Nên chẳng khác chưa sinh.

Chẳng có dụng lúc sinh

Thường chọn chưa sinh thời

Cũng trái thể chưa tròn

Khác ở nơi đã sinh.

Nơi trước lúc sinh không

Nơi sau mới nói có

Gồm thành nơi đã sinh

Nên nơi này chẳng không.

Có thời gọi đã sinh

Không thời gọi chưa khởi

Trừ nơi có không ấy

Ai lại gọi thời sinh?

Nhiều người chấp lìa nhân

Không khác chỗ thành quả

Chuyển sinh và chuyển diệt

Lý đều không thể thành.

Phẩm 8: GIÁO GIỚI ĐỆ TỬ

Do vì thiếu nhân duyên

Nghi không gọi chẳng không

Dựa theo các phẩm trước

Lý giáo cần nhắc lại.

Năng-sở thuyết nếu có

Lý không tức là không

Giả duyên thành các pháp

Nên ba sự chẳng có.

Nếu chỉ nói lỗi không

Nghĩa chẳng không sẽ thành

Lỗi chẳng không đã rõ

Nên trước lập nghĩa không.

Muốn phá trừ tông khác

Tất phải thành nghĩa mình

Sao thích nói lỗi người

Mà không lập tông mình?

Vì phá trừ các chấp

Giả lập khiến làm tông

Ba chấp khác đã trừ

Tự tâm tùy không lập.

Cho bình là hiện thấy

Nhân không chẳng có thể

Tông khác hiện thấy nhân

Tông này chẳng chấp nhận.

Nếu lý không chẳng không

Lý không làm sao thành

Ông đã chẳng lập không

Chẳng không nên không lập.

Nếu cho có tông không

Tông có mới lập được

Tông không nếu chẳng có

Tông có sẽ không thành.

Nếu các pháp đều không

Tại sao lửa gọi nóng

Đây như trước có nêu

Lửa nóng tục chẳng chân.

Nếu cho pháp thật có

Ngăn kia nói là không

Nên bốn luận đều chân

Thấy lỗi gì mà bỏ?

Nếu các pháp đều không

Sinh tử sẽ chẳng có

Chư Phật đâu hề nhận

Chấp pháp nhất định không?

Nếu thật lìa có không

Duyên nào nói tục có

Tông của ông cũng vậy

Vì sao lại đến nạn?

Nếu các pháp đều không

Sẽ chẳng có sai biệt

Chấp các pháp đều có

Sai biệt cũng sẽ không.

Nếu cho pháp chẳng có

Không thể phá nhân có

Phá nhân có đã rõ

Tông ông sao không lập?

Nói phá nhân dễ đạt

Là hư ngôn thế tục

Duyên gì ông không thể

Chặn phá nghĩa chân không?

Danh có giảng pháp có

Cho pháp thật chẳng không

Danh không biểu pháp không

Pháp thật sẽ chẳng có.

Do danh giải pháp có

Liền cho pháp chẳng không

Nhờ danh biết pháp không

Nên tin pháp chẳng có.

Các pháp thế gian nói

Đều là giả chẳng chân

Lìa danh ngôn thế tục

Mới là chân chẳng giả.

Hủy báng pháp là không

Sẽ đọa ở vô kiến

Chỉ trừ các vọng chấp

Tại sao nói đọa không?

Vì có chẳng thật có

Không cũng chẳng thật không

Đã không có thật không

Vì sao có thật có?

Có nhân chứng pháp không

Pháp không nên chẳng lập

Vì tông nhân không khác

Thể nhân thật là không.

Nói không dụ riêng có

Nêu các pháp chẳng không

Chỉ dụ có nên thành

Nội ngã như quạ đen.

Nếu pháp vốn tánh không

Thấy không có đức gì

Phân biệt hư vọng buộc

Chứng không trừ kiến chấp.

Pháp thành một thành không

Trái chân cũng trái tục

Vì cùng có một - khác

Cả hai không thể nói.

Có, chẳng có, cùng không

Các tông đều tịch diệt

Trong muốn khởi vấn nạn

Rốt cuộc không thể nói.

Bồ-tát Thánh Thiên tạo luận đã xong, lại nêu bày việc diệt tà, tiếp nói tụng:

Ta còn vì lửa tông tà cháy

Dùng sữa chánh giáo để tưới vào

Lấy quạt nhân minh gió rộng lớn

Ai dám như bướm lao vào lửa.

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 103

ĐẠI THỪA QUẢNG BÁCH

LUẬN - THÍCH LUẬN

SỐ 1571

( QUYỂN 1→10)

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN