Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh

Tam tạng Việt · Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh · Kinh tạng › Bộ Kinh Tập

SỐ 837 — phật thuyết XUẤT SINH BỒ-ĐỀ TÂM KINH

Dịch giả
HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì phiên dịch
Thông tin
Đại tập 69Đại Chính số 837

SỐ 837

phật thuyết XUẤT SINH BỒ-ĐỀ TÂM KINH

Hán dịch: Đời Đại Tùy, Tam tạng

Xa-na-quật-đa, người xứ Bắc Ấn Độ.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Bà-già-bà ở tại vườn trúc Ca-lan đà thuộc thành Vương xá cùng với cúng Tỳ-kheo trăm ngàn vị, lại có vô lượng A-tăng-kỳ không thể nêu hết chúng Đại Bồ-tát từ mười phương vân tập đến.

Bấy giờ, tại thành lớn Vương xá có vị Bà-la-môn họ Đại Ca-diếp, trong giấc ngủ, ông ta mộng thấy nơi cõi Diêm-phù-đề hiện ra hoa sen lớn, hoa ấy có ngàn cánh, do bảy thứ báu tạo thành, thật là vi diệu, tối thắng tỏa sáng chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới. Nơi hoa sen kia có vầng trăng, trong vầng trăng lại thấy có bậc đại trượng phu phóng ra ánh sáng lớn soi chiếu tất cả. Chúng sinh hiện có trong bốn thiên hạ này đều thấy ánh sáng ấy, tâm sinh hoan hỷ, hết mực vui thích vô cùng.

Lúc này, vừa tỉnh giấc, Bà-la-môn Ca-diếp nghĩ lại việc trong mộng, tâm vui nhưng sinh nghi: “Đây là nhân duyên gì, rốt cuộc là sự việc gì? Tướng hiện ra ấy trước nay chưa từng có, từ xưa cũng chưa từng nghe nói việc ta đã mộng thấy”. Nghĩ vậy rồi, ông rất hoan hỷ cho rằng điều mình thấy trong mộng là hy hữu. Ông nghĩ tiếp: “Nơi đây có vị Sa-môn Cù-đàm, từ lâu ta đã nghe người khác nói vị ấy tu sáu năm khổ hạnh, hàng phục các ma chứng đại giác ngộ, chuyển bánh xe pháp vi diệu, thu phục hàng ngoại đạo, được mọi người trí tán thán, là bậc thông tuệ khéo léo biết rõ về các sự việc. Nay ta nên đến chỗ Sa-môn Cù-đàm để hỏi về điềm mộng này”.

Bấy giờ, đêm đã qua, Bà-la-môn Ca-diếp từ thành Vương xá đi tới vườn trúc Ca-lan-đà, là nơi trú xứ của Đức Thế Tôn. Đến nơi, ông đảnh lễ dưới chân Phật, lui ra đứng qua một bên, rồi hướng lên Phật nêu bày rõ việc trong mộng. Đợi cho Bà-la-môn thưa trình đầy đủ rồi, Đức Thế Tôn mới bảo Bà-la-môn Ca-diếp:

–Này thiện nam! Có bốn điềm mộng lành đạt được pháp thù thắng. Những gì là bốn? Đó là: Trong giấc ngủ mộng thấy hoa sen. Hoặc mộng thấy dù lọng. Hoặc mộng thấy vầng trăng. Hoặc mộng thấy hình tượng Phật. Khi thấy như vậy nên tự vui mừng vì biết mình gặp pháp thù thắng.

Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa trên nên nói kệ:

Nếu như mộng thấy có hoa sen

Hay là mộng thấy có dù lọng

Hoặc trong mộng thấy rõ vầng trăng

Biết chắc đạt được lợi ích lớn.

Hoặc lúc mộng thấy hình tượng Phật

Thân trang nghiêm đầy đủ các tướng

Chúng sinh thấy được sinh hoan hỷ

Nghĩ tất sẽ làm Bậc Điều Ngự.

Nghe kệ này rồi, Bà-la-môn Ca-diếp liền bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn! Thế nào là lợi ích lớn cho các chúng sinh? Nếu có thể đạt được lợi ích này để cầu đạo Bồ-đề?

Đức Phật bảo:

–Lợi ích lớn ấy chính là Nhất thiết trí.

Bà-la-môn Ca-diếp lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Ngài nói lợi ích lớn ấy là Nhất thiết trí, vậy nhờ nhân duyên gì mà có thể đạt được?

Đức Thế Tôn vì Bà-la-môn Ca-diếp nên nói kệ:

Ta nay nói lợi lớn

Bà-la-môn lắng nghe

Nếu hòa hợp có lợi

Sẽ làm Đấng Lưỡng Túc.

Hoặc làm vua Chuyển luân

Tự tại khắp thiên hạ

Chúng sinh muốn như vậy

Phải phát tâm Bồ-đề.

Hoặc làm chủ Phạm thiên

Tự tại giữa mọi người

Chúng sinh muốn như vậy

Phải phát tâm Bồ-đề.

Cõi Dục và cõi Sắc

Vô sắc và cõi trên

Chúng sinh muốn như vậy

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Như muốn làm thương chủ

Là thương chủ dẫn đường

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn phóng ánh sáng lớn

Phá diệt mọi tối tăm

Nên phát tâm Bồ-đề.

Như có các chúng sinh

Muốn dứt các điên đảo

Hiện có khắp ba cõi

Nên phát tâm Bồ-đề.

Như có các chúng sinh

Muốn trừ mọi chướng ngại

Cùng các thứ pháp ác

Nên phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn diệt trừ vô minh

Và đoạn lưới tham ái

Nên phát tâm Bồ-đề.

Hoặc có các chúng sinh

Nhằm diệt hữu và ái

Đoạn trừ mọi cấu uế

Nên phát tâm Bồ-đề.

Như có các chúng sinh

Muốn dứt bỏ ngã mạn

Và sắc khiến ngã mạn

Nên phát tâm Bồ-đề.

Hoặc có các chúng sinh

Lìa bỏ tâm cao ngạo

Mạng không bệnh, ngã mạn

Nên phát tâm Bồ-đề.

Như có các chúng sinh

Nhằm diệt ngã mạn lão

Mạn vô thường, thường tục

Nên phát tâm Bồ-đề.

Nên có các chúng sinh

Nhằm diệt mạn đa văn

Cùng mạn do trì giới

Nên phát tâm Bồ-đề.

Hoặc có các chúng sinh

Muốn diệt mạn tịch tĩnh

Các mạn như khất thực

Nên phát tâm Bồ-đề.

Như có các chúng sinh

Nhằm diệt mạn tri thức

Mạn thọ y phấn tảo

Nên phát tâm Bồ-đề.

Hoặc có các chúng sinh

Muốn diệt mạn thần thông.

Một bữa ăn làm tịnh

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn diệt tất cả mạn

Mạn hữu vi hiện có

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn được cúng dường Phật

Vào trước lúc diệt độ

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn được cúng dường Phật

Và tất cả Như Lai

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn được Chuyển pháp luân

Thế gian không thể chuyển

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn diệt độ liền diệt

Nên nghĩ điều đáng nghĩ

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn tu hành phạm hạnh

Trước sau được trọn vẹn

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn luôn đạt tinh tấn

Tới lui trong các cõi

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn nói các hành khổ

Thấy chúng sinh thọ khổ

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Các pháp không có ngã

Vì chúng sinh giảng nói

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn chuyển bánh xe pháp

Để lên nẻo giác ngộ

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Nói Niết-bàn tịch diệt

Chứng Bồ-đề tối thắng

Phải phát tâm Bồ-đề.

Các công đức như vậy

Người phát tâm đạt được

Phạm chí nghe vậy rồi

Nên hành đạo giác ngộ.

Nghe kệ xong, Bà-la-môn Ca-diếp lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Người phát tâm Bồ-đề gồm thâu được bao nhiêu phước lớn?

Đức Phật dùng kệ tụng trả lời Bà-la-môn Ca-diếp:

Nếu chúng sinh trong cõi Phật này

Khiến trụ lòng tin và giữ giới

Khối phước lớn kia so đạo tâm

Thì không bằng một phần mười sáu.

Nếu chúng sinh trong cõi Phật này

Khiến trụ lòng tin nơi pháp hành

Khối phước lớn kia so đạo tâm

Thì không bằng một phần mười sáu.

Nếu hằng hà sa cõi chư Phật

Thảy đều tạo chùa cầu phước đức

Xây tháp như núi, so đạo tâm

Nhưng không bằng một phần mười sáu.

Nếu có cõi Phật như hằng sa

Các thứ bảy báu đều thí khắp

Khối phước lớn kia, so đạo tâm

Thì không bằng một phần mười sáu.

Như núi Thiết vi cao rộng lớn

Xây tháp vô lượng cúng chư Phật

Chúng sinh cầu phước là như vậy

Không bằng phần mười sáu đạo tâm.

Nếu có chúng sinh trọn cả kiếp

Hoặc đầu hoặc tay thường đội vác

Khối phước lớn kia so đạo tâm

Thì không bằng một phần mười sáu.

Những người như vậy được thắng pháp

Nếu cầu giác ngộ, lợi muôn loài

Các hạng chúng sinh tối thắng đó

Phước này khó sánh, huống là hơn.

Thế nên được nghe các pháp này

Người trí thường sinh tâm ưa pháp

Nên được khối phước lớn vô biên

Nhanh chóng chứng đắc đạo Vô thượng.

Bấy giờ, Bà-la-môn Ca-diếp bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn! Người đã phát tâm Bồ-đề như vậy có thoái chuyển không?

Đức Phật đáp:

–Người phát tâm Bồ-đề như vậy, ở trong đạo giải thoát không có thoái chuyển. Chỉ theo sự thì riêng có ba thứ Bồ-đề: Bồ-đề của Thanh văn, Bồ-đề của Bích-chi-phật và Bồ-đề của Vô thượng Chánh giác.

Này đại Bà-la-môn! Sao gọi là Bồ-đề của Thanh văn? Nếu thiện nam, thiện nữ nào phát tâm cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác mà không dẫn dạy người khác phát tâm Bồ-đề, không khiến cho người khác an trụ, cũng không vì người khác giảng nói kinh điển như vậy, không tự mình thọ trì cũng không nêu giảng rộng về ý nghĩa cho người khác. Lại hay thân cận với hàng Phú-già-la nhưng không thừa sự cúng dường những thứ cần dùng; hoặc có người đến cũng không đến, cũng đều không cung kính, đối với điều ấy cũng không khởi tâm tùy hỷ. Do nhân duyên này mà tâm được giải thoát. Này Bà-la-môn! Đó gọi là Bồ-đề của Thanh văn.

Lại nữa, sao gọi là Bồ-đề của Bích-chi-phật? Nếu thiện nam, thiện nữ nào tự phát tâm Bồ-đề nhưng không dẫn dắt người khác phát tâm Bồ-đề, không khiến cho họ an trụ, cũng không vì họ giảng nói kinh điển như vậy, chính mình không thọ trì, cũng chẳng nêu giảng rộng cho người khác, cũng hay thân cận với hàng Phú-già-la nhưng không thừa sự cúng dường những thứ cần dùng. Nếu có người đến hoặc không đến cũng đều không cung kính, không tùy hỷ. Do nhân duyên này tâm chứng đắc Bồ-tát Bích-chi-phật. Thế nên gọi là Bồ-đề của Bích-chi-phật.

Lại nữa, sao gọi là Bồ-đề của Vô thượng Chánh giác? Nếu các thiện nam, thiện nữ tự phát tâm cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, lại cũng chỉ dẫn người khác phát tâm như thế đã khiến họ được an trụ, lại giảng nói kinh điển như vậy, chỉ cho họ thọ trì, thân cận với hàng Phú-già-la, thừa sự cúng dường, có người thọ sinh hoặc không thọ sinh đều cung kính, sinh tâm tùy hỷ. Giải thoát như vậy là tự lợi, lợi tha, vì đem lại lợi ích cho nhiều người, vì tạo an lạc cho nhiều người, vì thương xót thế gian, tạo lợi ích an lạc cho các hàng trời, người, nên gọi là Bồ-đề của Vô thượng Chánh giác.

Do ý nghĩa gì được gọi là Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề? Vì ngoài pháp này ra, không có pháp thù thắng nào có thể cầu đạt, do đó gọi là Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.

Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa trên nên nói kệ:

Tứ phát tâm Bồ-đề

Không dạy người thọ trì

Nhân nơi tâm lực mình

Rồi sau vào Niết-bàn,

Do gắng sức tự lợi

Không dạy người thọ trì

Thế nên gọi Sa-môn

Con Phật thầy tối thắng.

Người phát tâm Bồ-đề

Giáo hóa sinh hoan hỷ

Cho nên tự được đạo

Biết quả báo như vậy,

Tự độ không độ tha

Phước điền trong chư Tiên

Được gọi là Duyên giác

Bà-la-môn nên biết,

Tự phát tâm Bồ-đề

Giải thoát nhiều chúng sinh

Vì đời tạo lợi ích

Nên gọi Phật, Đạo sư.

Tự thành tựu lợi ích

Lại dạy người giải thoát

Cả hai không sai khác

Nên gọi không nghĩ bàn.

Bấy giờ, Bà-la-môn Ca-diếp bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Giải thoát đối với giải thoát có sai biệt chăng?

Phật đáp:

–Này Bà-la-môn! Giải thoát đối với giải thoát không có sai biệt. Đạo với đạo không có sai biệt. Thừa với thừa không có sai biệt. Ví như nơi quốc lộ có xe voi, xe ngựa, xe lừa, các loại xe kia lần lượt đi trên đường ấy, cùng đến một thành. Này Bà-la-môn! Ý ông nghĩ sao? Các loại xe như vậy có sai biệt chăng?

Bà-la-môn thưa:

–Bạch Đại Đức Thế Tôn! Các loại xe ấy thật sự là có sai biệt.

Phật nói:

–Đúng vậy, đúng vậy! Này Bà-la-môn! Thừa Thanh văn, thừa Bích-chi-phật, thừa Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề có sai biệt nhưng đạo cùng với giải thoát thì không có sai biệt. Này Bà-la-môn! Ví như nơi sông Hằng có ba hạng người đều từ bờ bên này sang tới bờ bên kia. Người thứ nhất dùng cỏ kết làm bè dựa vào đấy mà vượt qua. Người thứ hai hoặc dùng phao nổi, hoặc dùng thuyền nan mà vượt qua. Người thứ ba dùng thuyền lớn cho vào sông trong thuyền này lại chở hàng trăm ngàn người. Người thứ ba ấy lại chỉ dẫn con trai lớn của mình sắp đặt giữ gìn mọi chuyến qua lại của thuyền, hễ có bao nhiêu chúng sinh đến thì phải đưa họ từ bờ bên này sang bờ kia, vì nhằm tạo lợi ích cho nhiều người. Này Bà-la-môn! Ý ông nghĩ sao? Những người qua bờ bên kia có sai biệt chăng?

Bà-la-môn đáp:

–Thưa Thế Tôn, không!

Đức Phật lại hỏi:

–Này Bà-la-môn! Sự chuyên chở này và sự chuyên chở kia có sai biệt không?

Bà-la-môn đáp:

–Những sự chuyên chở ấy thật sự là có sai biệt.

Phật nói:

–Đúng vậy, đúng vậy! Này Bà-la-môn! Thừa Thanh văn, thừa Bích-chi-phật, thừa Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thật sự là có sai biệt.

Này Bà-la-môn! Như người thứ nhất, nhờ vào bè cỏ nên từ bờ bên này vượt sang bờ bên kia, chỉ có một mình. Nên biết như vậy là Bồ-đề của Thanh văn. Người thứ hai hoặc nhờ vào phao nổi, hoặc nhờ nơi thuyền nan nên từ bờ bên này sang bờ bên kia. Nên biết như vậy là Bồ-đề của Bích-chi-phật. Người thứ ba thành tựu thuyền lớn, cùng chở được nhiều người từ bờ bên này sang bờ bên kia. Nên biết như vậy là Bồ-đề của Như Lai.

Lúc này, Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ rằng:

Đường và giải thoát không có hai

Nhưng các thừa đều có sai biệt

Người trí nên so sánh như vậy

Cần chọn thừa tối thắng, tối thượng.

Các pháp dạy như vậy

Đức Phật nói lời này

Chọn lựa các pháp rồi

Người trí cần phải học.

Bà-la-môn Ca-diếp lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát hành trì như thế nào, niệm trụ như thế nào để đến Đại thừa?

Đức Phật đáp:

–Này Bà-la-môn! Ông hãy lắng nghe về ý nghĩa này. Nếu các Đại Bồ-tát như niệm tu hành để đạt đến Đại thừa. Này Bà-la-môn! Nếu các thiện nam, thiện nữ tự phát tâm Bồ-đề, cũng chỉ dẫn cho người khác phát tâm Bồ-đề, chính mình vui trong việc tu hành, lại khuyến khích người khác tu tập, an trụ, vui thích trong việc tu hành, lại vì họ mà giải thích ý nghĩa của kinh. Những người Phú-già-la như vậy không đến thân cận để thừa sự tiếp nhận, nên dùng bốn Nhiếp pháp nhằm giáo hóa họ. Những gì là bốn nhiếp pháp? Đó là Bố thí, Ái ngữ, Lợi hành và Đồng sự.

Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ:

Đủ mọi bố thí lớn

Tất cả vật sở hữu

Vì muốn thâu nhận người

Bồ-tát, bậc Vô úy

Thị hiện dắt dẫn đường

Chúng sinh không chỗ nương

Nên dùng lời diệu, thiện

Thường thường an ủi họ.

Mình, người đều an lạc

Người sinh nơi cõi lành

Ngày đêm luôn tùy thuận

Các chúng sinh như vậy.

Không tin, khiến họ tin

Pháp giới, khuyên trụ giới

Keo kiệt, dạy bố thí

Mong lợi ích tất cả.

Dạy người hành Bồ-đề

Luôn tinh tấn bền chắc

Cùng với việc lợi ích

Người trí như lời hành.

Người trí tuệ như vậy

Đạo sư của Bồ-tát

Việc làm của người trí

Thường ưa pháp Đại thừa.

Dũng mãnh là tối thắng

Người trí cần phải học

Do pháp thù thắng kia

Tối thượng đến bờ giác.

Bà-la-môn Ca-diếp dùng kệ tụng bạch Phật:

Đại đức dạy pháp tu

Bồ-tát, các Đạo sư

Nên học theo hạnh này

Đạt đến Lưỡng Túc Tôn.

Vì con nói pháp tu

Và chỗ nương các hạnh

Giác ngộ rộng bao la

Thương xót vì con nói.

Đức Thế Tôn bảo Bà-la-môn Ca-diếp:

–Hay thay! Này Bà-la-môn! Các Bồ-tát có ba thứ hạnh là: Thiên hạnh, Phạm hạnh và Thánh hạnh.

Này Bà-la-môn! Sao gọi là Thiên hạnh? Nếu có thiện nam, thiện nữ đem thân nghiệp hành Từ, khẩu nghiệp hành Từ, ý nghiệp hành Từ hành hóa khắp vô lượng thế giới ở phương Đông, đầy đủ, trọn vẹn. Lại có thể khéo đi vào các phương Nam, Tây, Bắc, bốn hướng và phương trên, dưới, đều đem thân nghiệp hành Từ, khẩu nghiệp hành Từ và ý nghiệp hành Từ đầy đủ khắp tất cả. Đây gọi là Thiên hạnh.

Sao gọi là Phạm hạnh? Đó là bốn Tâm vô lượng: Từ, Bi, Hỷ, Xả. Đây gọi là Phạm hạnh.

Này Bà-la-môn! Sao gọi là Thánh hạnh? Là ba cửa giải thoát: Không, Vô tướng, Vô nguyện. Đây gọi là Thánh hạnh.

Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ:

Dũng mãnh hành tinh tấn

Đạo sư của Bồ-tát

Nếu có đủ Thiên hạnh

Là người ưa giác ngộ.

Thánh hạnh và Phạm hạnh

Hạnh này bậc Thánh nói

Nếu có người tu hành

Nhất định đạt Bất động.

Bà-la-môn Ca-diếp lại dùng kệ bạch Phật:

Con thích pháp giác ngộ

Nay hỏi Đại Đạo Sư

Các vị này đời sau

Tập các hạnh thế nào?

Vì chúng sinh đời sau

Nên con hỏi Thế Tôn

Ở trong Bồ-đề Phật

Ý con không phân biệt

Vì lợi ích chúng sinh

Nay con phát đạo tâm.

Đức Thế Tôn dùng kệ tụng đáp Bà-la-môn Ca-diếp:

Nói Tu-đa-la này

Khiến phát Bồ-đề lớn

Phạm chí, Phật Bồ-đề

Chưa từng có phân biệt.

Nói Tu-đa-la này

Khiến phát Bồ-đề lớn

Nên đoạn mọi nghi ngờ

Tùy thuận chúng sinh hỏi.

Nói Tu-đa-la này

Khiến phát Bồ-đề lớn

Đoạn trừ tất cả nghi

Khen ngợi các chúng sinh.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Thực hành bố thí lớn

Bố thí đến bờ kia.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Giữ giới được trọn vẹn

Giữ giới đến bờ kia.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Hành nhẫn vì chúng sinh

Nhẫn nhục đến bờ kia.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Tinh tấn vì chúng sinh

Tinh tấn đến bờ kia.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Thường nhập các thiền định

Thiền định đến bờ kia.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Vì người cầu thắng trí

Trí tuệ đến bờ kia.

Từng làm việc cúng dường

Thương xót các chúng sinh

Được nghe kinh điển này

Đời sau đạt đến đích.

Tỳ-kheo trụ Lan-nhã

Ý cầu Phật Bồ-đề

Người được nghe kinh này

Đi sau mà đến trước.

Quá khứ số ức Phật

Đã trì kinh điển này

Vì lợi các Bồ-tát

Phát khởi ý mong muốn.

Nếu có Bà-la-môn

Ham thích Phật Bồ-đề

Lúc ấy được tin tưởng

Kinh này đến với họ.

Ta thấy các chúng sinh

Tất rõ nẻo hành

Cũng biết luôn tên tuổi

Ta thấy đều không ngại.

Tất cả mong nên đủ

Người đời sau lầm

Sợ họ sinh các lỗi

Vì thế nên nói ít.

Bà-la-môn Ca-diếp lại dùng kệ bạch Phật:

Đại đức khéo thọ trì

Khiến sinh ý rộng lớn

Đại trượng phu đời này

Không lâu con sẽ làm.

Quá khứ và vị lai

Những gì Đạo Sư nói

Vì họ sinh thiện lợi

Nên trụ nơi Bồ-đề.

Đức Thế Tôn lại dùng kệ trả lời Bà-la-môn:

Những người trụ trí này

Vì ai mà nói ra

Đã biết tâm hành kia

Ta nay thọ ký họ.

Những ai nghe kinh này

Hiện đang ở trước ta

Người ấy vào đời sau

Kinh này hiện ra trước.

Nếu có các người nữ

Sao chép kinh điển này

Kinh này vào tay họ

Hay sinh giác ngộ lớn.

Ở trước ta đã nói

Tỳ-kheo ưa Lan-nhã

Được thọ kinh điển này

Nơi sau sẽ hiện trước.

Tỳ-kheo nghe kinh này

Rơi nước mắt như mưa

Con trước tạo nghiệp gì

Đời này được lợi ấy?

Con nơi kinh như thế

Chưa từng khéo suy nghĩ

Con đã được thọ ký

Nghiệp gì đạt quả này?

Con xưa Bà-la-môn

Dựa vào Tỳ-kheo sống

Lúc Tỳ-kheo buông lung

Nói Tu-đa-la này.

Phạm chí khi nghe được

Liền đến mà khất thực

Rơi lệ rồi bỏ đi

Khi ấy bèn tâm nguyện.

Con đối với kinh điển

Chép nghĩa và văn tự

Chứng minh cho đời sau

Lại cũng luôn ủng hộ.

Nhờ quả nghiệp thiện ấy

Nên vào đời vị lai

Được kinh điển như vậy

Gìn giữ chắc trong tay.

Lúc đó có Tỳ-kheo

Khóc thương lệ chan chứa

Đương thời nên sám hối

Sau được kinh pháp này.

Nghiệp đời trước diệt sạch

Lúc đó có tướng hiện

Ở trong giấc mộng kia

Được Tu-đa-la này.

Sinh tử, mọi lưu chuyển

Lừa dối, sợ hãi lớn

Đây nhờ A-di-đà

Sức nguyện quả như vậy.

Các Tỳ-kheo phá giới

Bị người khác khinh chê

Lỗi lầm nhiều như vậy

Lưu chuyển rất sợ hãi.

Nhiều nghiệp ác như thế

Nhờ được nghe kinh này

Nên đến biên vực kia

Về sau luôn tỏa sáng.

Bà-la-môn Ca-diếp lại dùng kệ này bạch Phật:

Kinh điển lớn thế này

Khiến phát đạo tâm lớn

Vì con và đời sau

Phân biệt rộng giảng nói.

Đức Thế Tôn lại dùng kệ bảo Bà-la-môn Ca-diếp:

Các âm thanh vị lai

Cho đến lời ta nói

Kinh điển rộng thế này

Vì thế ngươi nên biết.

Nói kinh điển lớn này

Đây nên gọi A-hàm

Nên tạo tạng bí mật

Hàng Thanh văn tu học.

Chỗ nói là chốn này

Và những người đắc đạo

Đây là mẹ các kinh

Phạm chí biết như vậy.

Lúc ấy các Tỳ-kheo

Sau khi ta diệt độ

Tạp và Trường A-hàm

Lại gọi Trung A-hàm.

Lúc đó có A-hàm

Đủ số gọi Tăng Nhất

Lại nói Tạp kinh điển

Nói Kinh tạng Thanh văn.

Lại nên tạo Tỳ-ni

Cũng tạo A-tỳ-đàm

Hoặc đối với Tam tạng

Được gọi các Tỳ-kheo.

Tám vạn lẻ bốn ngàn

Pháp tu ta đã nói

Tất cả từ đây ra

Gọi là kinh Tối Thắng.

Ở đây nói Thanh văn

Và nói về Độc giác

Căn bản của các trí

Kinh điển không nghĩ bàn.

Sở hữu của thế gian

Ba cõi chưa hiện ra

Cội gốc của các phước

Nhờ phát tâm Bồ-đề.

Các công đức thế giới

Hành nhẫn nhục, tinh tấn

Thiền định công đức hơn

Khéo nói trong kinh này

Trí tuệ công đức hơn

Giải thoát, nhẫn, tịch diệt.

Tất cả đều hiện bày

Khéo nói trong kinh này,

Khổ, Tập cùng với đạo

Tịch diệt từ đây hiện.

Các pháp đều pháp Phật

Những điều kinh này nói

Là các khổ, vô thường

Cũng nói pháp vô ngã.

Nói Niết-bàn tịch tĩnh

Tại nơi kinh điển này

Chốn ấy nói Thanh văn

Nơi trụ các nhân duyên.

Kinh điển Đại thừa này

Thâu nhận tất cả pháp

Các pháp rất rộng lớn

Tại nơi tâm Bồ-đề.

Hiện tiền thấy chư Phật

Và vì họ nói pháp

Đương thời ở trước nghe

Là nhờ kinh điển ấy.

Chúng sinh trong ba cõi

Ít được nghe kinh này

Nghe rồi sinh ưa thích

Vì dốc cầu Phật thừa.

Bà-la-môn Ca-diếp lại bạch Phật:

–Thật hy hữu, thưa Thế Tôn! Nếu như các chúng sinh không có trí tuệ được nghe kinh điển vô thượng, vô biên như vậy, cho đến các chúng sinh cũng sẽ không có trí tuệ, đối với kinh điển vô thượng, vô biên như vậy, nghe rồi không có thể ở trong pháp ấy, không sinh ham muốn bền chắc. Thưa Đại Đức Thế Tôn! Vì nhân duyên gì đã có diệu pháp như vậy mà các chúng sinh vẫn còn lỗi lầm, hư giả?

Đức Phật bảo Bà-la-môn Ca-diếp:

–Tam thiên đại thiên thế giới này có hàng trăm ngàn vạn các cung điện của các ma. Mỗi mỗi ma đều có hàng ngàn vạn chúng ma làm quyến thuộc, vây quanh đám ma kia. Chúng ma luôn dốc sức tìm nhiều cách để phá hoại kinh điển này, nên ở chỗ nào chúng cũng tạo ra các chướng. Vì sao? Nếu như trong tam thiên đại thiên thế giới với các chúng sinh hiện có đều được quả A-la-hán; hoặc có thiện nam, thiện nữ được nghe kinh này rồi, sẽ phát tâm cầu đạo quả Vô thượng chánh giác. Này Bà-la-môn! Do nhân duyên này nên khiến cho ngàn quân ma cố sức tìm cách hủy diệt kinh này. Vì sao? Này Bà-la-môn! Vì kinh này là nguồn gốc nơi chủng tánh của tất cả các pháp. Vì ý nghĩa ấy nên trăm ngàn vạn các ma luôn tìm mọi cách để phá hoại.

Bấy giờ, Đức Phật bảo Bà-la-môn:

–Nay có kinh tên là Phá Các Hội Ma. Các ngươi nên thọ trì đọc tụng, thì sẽ phá trừ được các hội Thiên ma. Này Bà-la-môn! Ví như vầng mặt trời khi đã xuất hiện, thì có thể xua tan mọi tối tăm, hắc ám. Như vậy, này Bà-la-môn! Lúc giảng nói kinh Phá Các Hội Ma khiến tất cả các ma đều ẩn mất, không dám lộ diện.

Này Bà-la-môn! Thế nào là kinh Phá Các Hội Ma?

Lúc đó, Đức Thế Tôn liền nói Đà-la-ni:

–Đa trí tha, a nậu mộ đại na, Bồ-đề tam ma đà ba na đa, phục đá hu phục đá đát đát la phục đá, ni hưng già ma, ba la phá, đa la phá đá sĩ hư, đá long già ma già ma na, tỳ lợi ma, ma tố ma, ti lý bà già ma, tỳ đạt la ma, đại la khúc ma, a la di la y ca xoa la na dụ.

Này Bà-la-môn! Đà-la-ni này là chư Phật, Thế Tôn đời quá khứ, vị lai, hiện tại cùng nói kinh Phá Các Hội Ma. Này Bà-la-môn! Lúc nêu giảng kinh Phá Các Hội Ma này thì tất cả các cung ma đều chấn động, rung rinh mạnh làm cho chúng ma thảy đều từ chỗ ngồi lộn nhào cả xuống, không thể nói năng được. Vì sao? Vì chúng luôn gây tạo những thứ không lợi ích cho nhiều người, thường đem lại khổ não và làm mất lợi ích cho chúng sinh. Vì vậy nên hiện phải quả báo sợ sệt như thế. Như Phật Thế Tôn luôn ban cho tất cả chúng sinh sự an lạc, cho đến Từ, Bi, Hỷ, Xả, nên khiến bọn ma Ba-tuần luôn sinh sợ sệt.

Này Bà-la-môn! Nếu lại có người, có thể chuyển nói kinh Phát Bồ-đề này đến cho người khác nghe đều không bị chướng ngại. Hoặc các chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Nhân phi nhân, hoặc ma, hoặc con ma, hoặc quyến thuộc của ma, hoặc gặp nước, lửa, đao binh, hoặc gặp người hành ác, các thú dữ, hoặc thân bị phiền não, hoặc ý có sự khổ mà người kia phải thọ nhận thì không có điều ấy. Tại sao? Vì các thiện nam, thiện nữ đó luôn làm việc lợi ích, an lạc cho nhiều người, luôn thương xót đến mọi người, cũng thường luôn che chở cho hàng trời, người. Đó là diệu lực hành Từ bi của các thiện nam, thiện nữ ấy, nên biết như thế. Này Bà-la-môn! Các thiện nam, thiện nữ kia thân không làm ác, miệng không nói ác, ý không nghĩ ác, nên các việc khổ không thể bức bách thân, tâm họ. Này Bà-la-môn! Nhờ nhân duyên đó nên có thể diệt trừ tất cả khổ.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ:

Ma cố gắng tìm cách

Muốn phá hoại kinh này

Thế nên kinh điển đây

Phật vì chúng sinh nói.

Làm cho ma mê loạn

Tụ tập ngồi run sợ

Nhìn nhau không nói được

Do quả báo ác ấy.

Thường khủng bố chúng sinh

Luôn ôm lòng làm ác

Điên đảo bị đọa lạc

Thế nên mắc hiện báo.

Người từ bi hòa hợp

Tâm vui nói những gì

Lúc bình đẳng nói pháp

Tâm ý xấu đều tan.

Hàng phục các ma vương

Và xua tan quân ma

Dạ-xoa, các quỷ dữ

Tự nhiên bị đọa lạc.

Dao gậy không hại được

Lửa, nước không chìm, đốt

Chửi bới, trù, rủa độc

Không thể làm tổn hại.

Bức bách thân và tâm

Việc ấy chưa từng có

Luôn luôn phát lời thề

Thân, khẩu trụ như vậy.

Chận đứng các đường ác

Tránh xa tất cả nạn

Tiêu diệt sạch các ma

Vì nói kinh điển này.

Tất cả pháp Trí khéo

Nếu muốn qua bờ kia

Phải nghe kinh điển này

Nghe rồi nỗ lực học.

Nếu siêng học kinh này

Các Bồ-tát vô úy

Giác ngộ đạt tối thượng

Hướng thẳng đến Bồ-đề.

Phật giảng nói kinh này, Bà-la-môn Ca-diếp và cả đại hội, chúng Càn-thát-bà, Trời, Người, A-tu-la nghe lời Phật dạy đều hoan hỷ phụng hành.

Nguồn: Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh — bản Việt dịch do HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì. Dữ liệu từ daitangkinh.org. Bản quyền bản dịch thuộc về các dịch giả.