SỐ 585 — KINH TRÌ TÂM PHẠM THIÊN SỞ VẤN

NAM – MÔ BỔN – SƯ THÍCH – CA MÂU – NI PHẬT

BỘ KINH TẬP

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

Tập 58

HỘI VĂN HÓ A GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

NHỮNG QUY ƯỚC THỐNG NHẤT TRONG

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

I- Viết hoa toàn bộ :

1. Tên người : (Phật) Vô Lượng, (vua) Tự Đức, (Thiền sư) Vạn Hạnh, (Bồ-tát) Quán Thế Âm...

2. Tên nước: Việt Nam, Trung Hoa, Thái Lan, Đài Loan...

3. Tôn xưng danh hiệu Phật : Đức Như Lai, Bậc Chúng Hựu, Đấng Tối Chánh Giác...

4. Tác phẩm, kinh sách : luận Trung Quán, kinh Diệu Pháp Liên Hoa, kinh Trường A-hàm...

II- Viết hoa chữ đầu:

1. Địa danh : thành Vương xá, chùa Ấn quang, rừng Thi lợi...

2. Thuật ngữ Phật học được nhấn mạnh : bốn Niệm xứ, bốn Chánh cần, Khổ xuất yếu thánh đế...

3. Phẩm bậc, quả vị tôn kính : Hòa thượng, Thanh văn, Duyên giác, Thái tử (nói về Phật, Bồ-tát thị hiện độ sanh; ví dụ: Thái tử Tỳ-bà-thi), Tôn giả...

4. Chủng loại: chư Thiên

5. Phương hướng : phương Đông nam, hướng Tây bắc, phía Đông thành Vương xá...

III- Viết hoa chữ đầu + gạch nối : (những từ được phiên âm từ Pāli)

1. Nhân danh: Mãn-độ-ma, Xà-ni-sa, Xá-lợi-phất...

2. Địa danh : nước Bạt-kỳ, thành Xá-vệ, cõi Diêm-phù-đề...

3. Thuật ngữ Phật học được nhấn mạnh : A-lại-da, Tam-phật- đà, Ba-la-đề-mục-xoa...

4. Phẩm bậc, quả vị : Tỳ-kheo, Ưu-bà-di, A-la-hán...

5. Chủng loại : A-tu-la, La-sát, Càn-thát-bà...

IV- Gạch nối : (danh từ chung được phiên âm từ Pāli)

ví dụ : đàn-việt, na-do-tha, do-tuần...

V- Số:

Viết thành chữ: (những số quá lớn nên chú thích thêm số)

ví dụ : hai trăm năm mươi (giới), ba mươi hai (tướng tốt), mười lăm ức bảy ngàn sáu mươi vạn (1.570.600.000)...

Viết thành số : số hiệu kinh, số trang dẫn

ví dụ : Đại I, trang 15, cht. 52 ...

VI- Đặc biệt:

Âm “y” và “i” : dù đứng một mình, đứng đầu từ hoặc ở giữa từ, hoặc sau các phụ âm: K, L, M, T, Q vẫn viết theo thói quen cũ.

ví dụ: kỷ cương, lý luận, hoàn mỹ, quy định, li ti, hoan hỷ...

梵 viết là “ Phạm ” không viết là “ Phạn ” (phát âm theo chữ Brahma).

慧 viết là “ Tuệ ” không viết là “ Huệ ”.

Chùa Pháp Bảo-Thủ Đức, ngày 8 tháng 9 năm 2000

Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 58

BỘ KINH TẬP

SỐ 585 → 605

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

MỤC LỤC

BỘ KINH TẬP 5 – T058

Số 585 3

KINH TRÌ TÂM PHẠM THIÊN SỞ VẤN 3

QUYỂN 1 3

Phẩm 1: Ánh sáng của Bồ-Tát Minh Võng 3

Phẩm 2: Bốn Pháp 13

Phẩm 3: Phân Biệt Lời Nói Pháp 18

Phẩm 4 : Hiểu rõ các pháp 31

QUYỂN 2 44

Phẩm 5: Nêu vấn nạn 44

Phẩm 6: Thưa hỏi 55

Phẩm 7: Đàm luận 70

QUYỂN 3 82

Phẩm 8: Luận tịch 82

Phẩm 9 : Lực hành 95

Phẩm 10: Chí nguyện Đại thừa 98

Phẩm 11: Hành đạo 107

Phẩm 12: Khen ngợi 110

Phẩm 1 3 : Khen ngợi công đức 111

Phẩm 14: Đẳng hạnh 113

QUYỂN 4 116

Phẩm 15: Thọ ký Thiên tử hiện bất thoái chuyển 116

Phẩm 16: Kiến lập pháp 135

Phẩm 17: Chư Thiên khen ngợi 139

Phẩm 18: Chúc lụy 144

Số 586 147

KINH TƯ ÍCH PHẠM THIÊN SỞ VẤN 147

QUYỂN 1 147

Phẩm 1: Tựa 147

Phẩm 2: Bốn pháp 155

Phẩm 3: Phân biệt 160

Phẩm 4 : Hiểu rõ các pháp (Phần 1) 172

QUYỂN 2 180

Phẩm 4: Hiểu rõ các pháp (Phần 2) 180

Phẩm 5 : Nêu vấn nạn 186

Phẩm 6: Vấn đàm 197

QUYỂN 3 211

Phẩm 7: Đàm luận 211

Phẩm 8: Luận tịch 222

Phẩm 9: Lực h ạ nh 234

Phẩm 10: Chí Đại Thừa 237

Phẩm 11: Hành đạo 246

QUYỂN 4 250

Phẩm 12: Xưng tán 250

Phẩm 13: Ca ngợi công đức 251

Phẩm 14: Đẳng hành 253

Phẩm 15: Thọ ký Thiên tử bất thoái chuyển 255

Phẩm 16: Kiến lập pháp 268

Phẩm 1 7 : Chư Thiên tán thán 272

Phẩm 18: Chúc lụy 279

Số 587 281

KINH THẮNG TƯ DUY PHẠM THIÊN SỞ VẤN 281

QUYỂN 1 281

QUYỂN 2 304

QUYỂN 3 328

QUYỂN 4 350

QUYỂN 5 374

QUYỂN 6 400

Số 588 421

Phật thuyết TU CHÂN THIÊN TỬ KINH 421

QUYỂN 1 421

Phẩm 1: Thưa hỏi về bốn việc 421

QUYỂN 2 445

Phẩm 2: Đáp về nghĩa pháp 445

Phẩm 3: Nói về pháp thuần thục 447

Phẩm 4: Nói về Thanh văn 451

QUYỂN 3 456

Phẩm 5: Nói về Vô úy 456

Phẩm 6: An trụ nơi đạo 461

Phẩm 7: Hạnh Bồ-tát 463

Phẩm 8: Phân biệt 465

QUYỂN 4 473

Phẩm 9: Kệ tán 473

Phẩm 10: Nói về các thứ đạo 477

Số 589 485

Phật thuyết MA NGHỊCH KINH 485

Số 590 511

Phật thuyết TỨ THIÊN VƯƠNG KINH 511

Số 591 515

KINH THƯƠNG CHỦ THIÊN TỬ SỞ VẤN 515

Số 592 537

KINH THIÊN THỈNH VẤN 537

Số 593 541

KINH PHẬT VÌ THIÊN TỬ THẮNG QUANG THUYẾT VƯƠNG PHÁP 541

Số 594 549

Phật thuyết đẠi tỰ tẠi thiên tỬ NHÂN ĐỊA KINH 549

Số 595 559

KINH TA-MIỆT-NẴNG-PHÁP thiên tử THỌ TAM QUY Y khỎi sinh vào ÁC ĐẠO 559

Số 596 565

Phật thuyết THIÊN VƯƠNG THÁI TỬ TÍCH-LA KINH 565

Số 597 569

KINH LONG VƯƠNG HUYNH ĐỆ 569

Số 598 573

Phật thuyết HẢI LONG VƯƠNG KINH 573

QUYỂN 1 573

Phẩm 1: Hạnh 573

Phẩm 2: Phân biệt 590

Phẩm 3: Lục độ 591

Phẩm 4 : Vô tận tạng 594

QUYỂN 2 600

Phẩm 5: Tổng trì 600

Phẩm 6 : Tổng trì thân 605

Phẩm 7: Tổng trì môn 608

Phẩm 8 : Phân biệt danh 618

Phẩm 9: Thọ ký 619

QUYỂN 3 625

Phẩm 1 0 : Thỉnh Phật 625

Phẩm 11: Mười đức sáu độ 631

Phẩm 12: A-tu-la Yến cư được thọ ký 640

Phẩm 1 3 : Vue Rồng vô phần được thọ ký 644

Phẩm 1 4 : Nữ Bảo Cẩm được thọ ký 646

Phẩm 1 5 : Trời Đế Thích 652

QUYỂN 4 654

Phẩm 16: Kim-sí-điểu (Chim cánh vàng) 654

Phẩm 17: Xá-Lợi 657

Phẩm 18: Pháp cúng dường 659

Phẩm 1 9 : Không tịnh 668

Phẩm 2 0 : Chúc lụy thọ trì 672

Số 599 681

KINH PHẬT VỊ HẢI LONG VƯƠNG THUYẾT PHÁP ẤN 681

số 600 683

KINH THẬP THIỆN NGHIỆP ĐẠO 683

Số 601 691

KINH PHẬT Vì TA-GIÀ-LA LONG VƯƠNG SỞ THUYẾT ĐẠI THỪA 691

số 602 701

PHẬT THUYẾT ĐẠI AN BAN THỦ Ý KINH 701

Bài tựa của ngài Khương Tăng Hội 701

QUYỂN THƯỢNG 703

QUYỂN HẠ 720

số 603 739

KINH Ấm TRÌ NHẬP 739

QUYỂN THƯỢNG 739

QUYỂN HẠ 752

Số 604 765

Phật thuyết THIỀN HÀNH TAM THẬP THẤT PHẨM KINH 765

Số 605 768

KINH THIỀN HÀNH PHÁP TƯỞNG 768

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 58

BỘ KINH TẬP

SỐ 585 → 605

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

Số 585

KINH TRÌ TÂM PHẠM THIÊN SỞ VẤN

Hán dịch: Đời Tây tấn, Tam tạng Pháp sư Trúc Pháp Hộ, người nước Nguyệt Chi.

QUYỂN 1

Phẩm 1: Ánh sáng của Bồ-Tát Minh Võng

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở trong vườn trúc Ca-lân, thuộc thành Vương xá, cùng với sáu vạn bốn ngàn Tỳ-kheo, bảy vạn hai ngàn Bồ-tát, tất cả đều là bậc Đại thánh, đã đạt được thần thông, các pháp Tổng trì, biện tài vô ngại, các pháp Tam-muội, trí tuệ vô sở úy, hiểu rõ sự vận hành tự nhiên của các pháp, đạt được pháp Nhẫn vô sinh.

Tên của bảy vạn hai ngàn Bồ-tát ấy là: Bồ-tát Phổ Thủ, Bồ-tát Bảo Sự, Bồ-tát Bảo Ấn Thủ, Bồ-tát Bảo Thủ, Bồ-tát Không Tạng, Bồ-tát Phát Ý Chuyển Pháp Luân, Bồ-tát Minh Võng, Bồ-tát Trừ Chư Ấm Cái, Bồ-tát Nhất Thiết Thí, Bồ-tát Thắng Tạng, Bồ-tát Liên Hoa Hạnh, Bồ-tát Sư Tử, Bồ-tát Nguyệt Quang, Bồ-tát Tôn Ý, Bồ-tát Tự Nghiêm… và nhóm của Bồ-tát Hiền Hộ gồm mười sáu vị: Bồ-tát Hiền Hộ, Bồ-tát Bảo Sự, Bồ-tát Ân Thí, Bồ-tát Đế Thiên, Bồ-tát Thủy Thiên, Bồ-tát Hiền Lực, Bồ-tát Thượng Ý, Bồ-tát Trì Ý, Bồ-tát Tăng Ý, Bồ-tát Thiện Kiến, Bồ-tát Bất Hư Kiến, Bồ-tát Bất Trí Viễn, Bồ-tát Bất Tổn Ý, Bồ-tát Thiện Đạo, Bồ-tát Nhật Tạng và Bồ-tát Trì Địa…

Bốn Đại thiên vương, trời Đế Thích và hàng tùy tùng, chư Thiên trời Đao-lợi, trời Diệm-ma, trời Đâu-suất, trời Hóa lạc, trời Tha hóa tự tại, các vị trời Phạm thiên, trời Phạm thân và các vị trời khác, cùng với các chúng Rồng, Quỷ thần, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân đều vân tập đông đủ.

Khi ấy, Đức Thế Tôn đang nói pháp cho vô số trăm ngàn đệ tử quyến thuộc vây quanh, khiến tam thiên đại thiên thế giới đều cảm động, mưa xuống đủ loại hoa rải trên đại chúng.

Lúc này, Bồ-tát Minh Võng liền từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa áo bày vai phải, quỳ gối chắp tay, đảnh lễ ngang chân Phật, thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con tối tăm có điều không hiểu rõ, kính xin Ngài rủ lòng thương cho phép, con mới dám thưa.

Đức Phật bảo Bồ-tát Minh Võng:

–Ông có điều gì nghi ngờ muốn thưa hỏi thì cứ nêu bày, Như Lai sẽ giải thích rõ để ông được vui lòng.

Đức Phật cho phép, Bồ-tát Minh Võng liền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Hào quang rực rỡ nơi thân của Như Lai thật khó có, sáng gấp trăm ngàn ức lần ánh sáng mặt trời, tôn nhan của Ngài oai nghiêm không ai sánh kịp, từ loài cao nhất cho đến loài hạ đẳng cùng cực không ai có thể chiêm ngưỡng kỹ càng được, sự tu hành của Ngài cũng không ai có thể suy lường. Con lại nghĩ: “Người nào được thấy oai tướng của Bậc Chí Chân và tư duy quán xét về công hạnh của Ngài đều là nhờ oai thần gia hộ của Phật Đại Thánh, có làm việc gì cũng đều được hoàn toàn an lạc.”

Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Minh Võng:

–Đúng như điều ông đã nói, người nào thấy thân của Như Lai chắc chắn đạt được chí nguyện và người hỏi cũng thế.

Như vậy, này Minh Võng! Thế Tôn có ánh sáng tên là Tịch nhiên ngôn sự (lời nói và việc làm đều vắng lặng) , chúng sinh nào nhìn thấy ánh sáng này, tức là thấy được Như Lai, xem xét các hình sắc bằng nhãn căn sáng suốt thấu rõ, chưa từng tối tăm.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Biện tài vô úy (biện tài không sợ hãi) , người nào thấy được ánh sáng này, có thể thưa hỏi Đức Như Lai về những điều khó hiểu.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Tích thiện đức (chứa nhóm phước đức, căn lành) , người nào thấy ánh sáng này, có thể thưa hỏi Phật về các đức hạnh của Chuyển luân thánh vương.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Thanh tịnh liễu (hiểu biết thanh tịnh) , người nào thấy được ánh sáng này, có thể thưa hỏi Phật về nhân duyên tạo tác để được sinh về cõi nước Đế Thích.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Đãi oai nhiên đỉnh, người nào gặp được ánh sáng này, có thể thưa hỏi Phật về việc sinh lên cõi Phạm thiên.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Thoát dục trần môn, người nào gặp được ánh sáng này, có thể thưa hỏi Phật về thừa Thanh văn.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Chuyên nhất tuân đạm bạc hạnh, người nào gặp được ánh sáng này, có thể thưa hỏi Phật về thừa Duyên giác.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Nhất thiết tuệ trì tán dung, người nào gặp được ánh sáng này, có thể thưa hỏi Phật về trí tuệ của hàng Đại thừa và trí tuệ của Phật Chánh giác.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Nhạo trì dị bộ, thường phóng ra trong lúc đi dạo hay kinh hành, người nào gặp ánh sáng này, thì luôn được an ổn, sau khi qua đời được sinh lên cõi trời.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Nghiêm nhất thiết thanh tịnh anh lạc, Như Lai vào thành phóng ra hào quang này, những ai gặp được, tất cả đều đạt an lạc, ngay lúc đó, trong thành ấy, các châu báu và chuỗi anh lạc tự nhiên hiện bày, trang hoàng khắp chốn.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Hoại trừ, giả sử Như Lai hiện bày ánh sáng này, thì tạo sự cảm động đến vô lượng không thể tính kể các thế giới của Phật. Tóm tắt mà nói, lại nữa, này Bồ-tát Minh Võng! Như Lai lại có ánh sáng tên là Tích an, nếu chúng sinh trong địa ngục thấy được ánh sáng này, thì các khổ não hoạn nạn tự nhiên chấm dứt.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Siêu từ, nếu loài cầm thú gặp được ánh sáng này, thì không còn hung dữ và nguy hại.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Tế sở tạo, nếu loài ngạ quỷ trù luân trông thấy ánh sáng này thì không còn bị đói khát.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Ly cấu, giả sử người mù gặp được ánh sáng này thì mắt sẽ sáng tỏ như thường.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Nhĩ văn, người điếc nếu gặp ánh sáng này thì liền nghe được.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Hữu chí, người điên nếu gặp ánh sáng này thì liền được tỉnh.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Nhạo định, người nào thấy ánh sáng này, tự nhiên trừ bỏ các điều ác, tu hành mười điều thiện.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Thoát môn, người tà kiến nếu gặp ánh sáng này, liền đạt được chánh kiến.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Thú thiên, người tham lam keo kiệt nếu thấy được ánh sáng này sẽ ưa thích bố thí.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Vô nhiệt não, người phạm điều ác, nếu gặp được ánh sáng này sẽ giữ gìn giới cấm.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Trì tâm, những người sân hận trông thấy ánh sáng này liền có được nhẫn nhục.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Ân cần, người biếng nhác nếu thấy ánh sáng này liền đạt được siêng năng.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Chánh định, người buông lung nếu thấy ánh sáng này liền được thiền định.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Hiển diệu, người trí ác nếu gặp ánh sáng này liền đạt được trí tuệ sáng suốt.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Thanh trừng, người nghi ngờ gặp được ánh sáng này liền có lòng kính tin.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Tổng trì, người ít trí tuệ gặp được ánh sáng này liền được sự hiểu biết rộng.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Tuân cú tích, người không biết hổ thẹn gặp được ánh sáng này liền biết hổ thẹn.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Diệt trừ, người tham lam, dâm dục nếu gặp được ánh sáng này, liền tẩy sạch mọi hình tướng của tham dục.

Như Lai lại có ánh sáng tên là An lạc, người giận dữ nếu gặp được ánh sáng này thì không còn bị phẫn nộ làm hại.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Chiếu diệu, khiến người si mê trừ bỏ ngu tối.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Phổ tồn, khiến người tham, sân, si bỏ hết tham, sân, si.

Như Lai lại có ánh sáng tên là Phổ hiện sắc thân, chúng sinh nào gặp được ánh sáng ấy, tức là thấy được vô số sắc tướng, trăm ngàn hình tượng không thể tính kể của Như Lai.

Đức Phật bảo Bồ-tát Minh Võng:

–Hôm nay, Như Lai chỉ giảng nói sơ lược những điều cốt yếu này cho ông. Giả sử trong một kiếp, hoặc hơn một kiếp chỉ để thưa hỏi, cùng bàn luận về ánh sáng của Như Lai theo đấy mà mở bày kinh, pháp, thì cũng không thể nói hết về ánh sáng của Như Lai và tên gọi của các thứ ánh sáng ấy.

Bồ-tát Minh Võng bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Ngài là bậc vượt trên mọi chư Thiên, thật chưa từng có. Thân của Như Lai không có giới hạn, oai đức cao tột không thể nghĩ bàn, theo phương tiện thích hợp để diễn nói kinh pháp, từ xưa chưa từng nghe, hôm nay mới được như ý.

Bồ-tát nào nghe Đức Như Lai thuyết giảng về tên của những ánh sáng này mà hoan hỷ, kính tin đều sẽ được thân giống như Đức Như Lai, đầy đủ oai đức cao vời. Lại được nghe Đức Thế Tôn diễn nói về ánh sáng hiện có của chư Phật Như Lai tên là Khuyến hóa. Các vị Bồ-tát từ những cõi nước khác đều cùng vân tập đến, đến rồi họ liền vào trong chúng hội nơi cõi Ta-bà, ở đây Bồ-tát nào muốn thưa hỏi, liền đến trước Đức Như Lai để thỉnh vấn những điều còn nghi ngờ trong kinh.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn thấy Bồ-tát Minh Võng có điều cần thưa hỏi, liền phóng ánh sáng từ nơi thân tướng tỏa chiếu khắp đến vô lượng cõi Phật, đến vô số thế giới của chư Phật không thể nêu bày, khiến cho vô số ức trăm ngàn Bồ-tát thấy được ánh sáng ấy, liền vân tập đến chúng hội nơi cõi Ta-bà.

Lúc này, về phương Đông, cách đây bảy vạn hai ngàn thế giới của chư Phật, có nước tên là Thanh tịnh, Đức Phật ở đấy hiệu là Như Lai Nguyệt Minh. Cõi nước của Phật ấy có vị Phạm thiên tên là Trì Tâm, đã trụ nơi bậc không thoái chuyển của Bồ-tát, tự an lạc bằng diệu lực thần thông, trí tuệ của bậc Thánh, khi gặp được ánh sáng khuyến hóa rồi, liền đến chỗ của Đức Như Lai Nguyệt Minh Chí Chân Đẳng Chánh Giác, cúi đầu đảnh lễ ngang chân Phật, thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con muốn đến cõi Ta-bà để yết kiến Đức Như Lai Năng Nhân Chí Chân Đẳng Chánh Giác, cung kính, hầu hạ để lãnh thọ những điều cần thưa hỏi, giải đáp, Đức Thế Tôn ở cõi Ta-bà ấy cũng muốn được gặp con.

Đức Phật bảo:

–Này Phạm thiên! Ông nên đi đến cõi đó và biết rõ là đúng thời, hãy cùng với vô số ức chúng Bồ-tát đi đến thế giới Ta-bà.

Lại bảo:

–Này Phạm thiên! Ông đi đến cõi Ta-bà thì phải thực hành mười hạnh nguyện. Mười hạnh ấy là những gì?

1. Đối với mọi sự khen chê, tâm không thêm bớt. Nghe điều lành điều dữ, tâm không phân biệt.

2. Thực hành hạnh Từ bi.

3. Bình đẳng giáo hóa cho những hạng chúng sinh thượng, trung, hạ.

4. Ai khinh khi hay cung kính đều nhất tâm hồi hướng cho họ.

5. Không tìm tòi lỗi lầm của người khác.

6. Dùng một vị bình đẳng đối với tất cả các thừa.

7. Không sợ hãi đối với âm thanh xấu ác và âm thanh của cõi ác.

8. Đối với hàng Bồ-tát luôn cung kính xem như Phật.

9. Ở cõi đời năm trược xem như cõi nước Phật.

10. Như luôn thấy Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác.

Đó là mười hạnh nguyện.

Phật bảo Phạm thiên:

–Giữ gìn mười hạnh nguyện này, thì có thể đi đến cõi kia.

Khi ấy, Phạm thiên Trì Tâm thưa:

–Lúc ở trước Phật, con không dám phát ra âm thanh như tiếng gầm của sư tử, cũng không hiện ra hình tướng kỳ lạ với bất kỳ nhân duyên nào, chỉ muốn thanh tịnh để tu tập các hạnh nguyện, đạt được định ý mới đến thế giới ấy.

Bấy giờ, các Bồ-tát khác ở cõi Phật Nguyệt Minh đều tự khen ngợi:

–Bạch Thế Tôn! Thật là may mắn, chúng con đã có lợi ích tốt đẹp, nhờ đạt được phước đức nên không sinh vào cõi kia. Các chúng sinh ở cõi ấy, do tích chứa những thứ hoạn nạn, khổ đau nên mới chịu như vậy.

Đức Thế Tôn Nguyệt Minh bảo các Bồ-tát:

–Này các đệ tử! Đừng nói những lời như vậy. Vì sao? Giả sử ở cõi nước của ta tu tập phạm hạnh trong trăm ngàn kiếp, cũng không bằng ở cõi Ta-bà, từ sáng đến trưa không dấy khởi tâm mưu hại. Đây là việc rất thù thắng.

Lúc này, một vạn hai ngàn Bồ-tát ở thế giới Thanh tịnh đều phát nguyện:

–Chúng con sẽ thực hành đầy đủ các hạnh nguyện thanh tịnh, cùng nhau ủng hộ Đại sĩ Phạm thiên để đến chỗ Đức Năng Nhân Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác.

Trong thời gian bằng lực sĩ co duỗi cánh tay phải, Phạm thiên Trì Tâm cùng với một vạn hai ngàn vị Bồ-tát liền ẩn thân nơi cõi Phật của mình, hiện ra đến trước Đức Phật Năng Nhân ở cõi Ta-bà, cung kính đảnh lễ sát đất, rồi đứng qua một bên.

Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Minh Võng:

–Ông có thấy Phạm thiên Trì Tâm không?

–Bạch Thế Tôn, con đã thấy!

Đức Phật liền bảo:

–Phạm thiên Trì Tâm này đã hiểu rõ về cách thức thưa hỏi những điều khó hiểu, thông đạt Phật pháp, biện tài khéo léo, là vị Bồ-tát đứng đầu trong chúng hội, Từ bi, dốc lòng dẫn dắt, giáo hóa chúng sinh, ở chỗ nào cũng đều đạt được an lạc.

Khi ấy, Phạm thiên Trì Tâm cùng một vạn hai ngàn Bồ-tát cung kính đảnh lễ xong, đi quanh chỗ Đức Phật ba vòng, mỗi vị đều dùng năng lực thần thông của mình hóa ra tòa ngồi, rồi an tọa trên tòa ấy. Phạm thiên Trì Tâm chắp tay, dùng kệ khen Phật:

Âm thanh vi diệu

Thông đạt của Phật

Oai đức xiển dương

Vang khắp mười phương.

Nay ở nước này

Chư vị tối thắng

Thảy đều thưa hỏi

Đức hạnh Đại Thánh.

Con ở cõi kia

Thanh tịnh không nhơ

Cõi ấy không có

Tên các đường ác.

Thảy đều giải thoát

Như cõi Phật đây

Mong được Như Lai

Ban rải lòng thương.

Nên con đến đây

Thánh tuệ của Phật

Không có tổn giảm

Tất cả Như Lai.

Từ xưa đến nay

Điều phục chúng sinh

Cứu độ bình đẳng

Các cõi nước Phật.

Hành hóa rộng lớn

Luôn luôn thanh tịnh

Nghiêm trì giới luật

Thực hành phạm hạnh.

Bị ai làm hại

Thì đem lòng Từ

Báo đáp cho họ

Tâm ý thù thắng.

Đặc biệt như vậy

Có thể thanh tịnh

Hộ trì ba nghiệp

Thân, miệng và ý.

Hôm nay vì pháp

Diệt trừ tất cả

Khổ não hoạn nạn

Trong ba đường ác.

Các Bồ-tát nào

Sinh ra ở đây

Thì chư vị ấy

Chưa từng lo sợ.

Các nghiệp đã tạo

Bị đọa đường ác

Cõi này cõi kia

Cũng đều diệt trừ.

Nếu Bồ-tát nào

Tâm có lo sợ

Phật đều ủng hộ

Đối chánh pháp này.

Chúng sinh đời sau

Ở khắp các cõi

Không bỏ chí nguyện

Không lìa trí tuệ.

Họ sẽ đoạn trừ

Kết sử trói buộc

Nếu đoạn trừ hết

Tham dục trần cấu.

Liền sẽ hộ trì

Chánh pháp chư Phật

Cũng sẽ vượt qua

Đạt đến thông tuệ.

Như cõi Phật khác

Vô số ức kiếp

Giữ gìn chánh pháp

Hoặc thuyết giảng kinh.

Không như Ta-bà

Giây lát giảng kinh

Đều rất thù thắng

Tôn quý bậc nhất.

Con cũng nhìn thấy

Thế giới diệu lạc

Và lại quan sát

Cõi Phật an vui.

Không có khổ não

Âm thanh hoạn nạn

Nếu như tu thiện

Không đủ đạt tánh.

Giả sử trừ hết

Tất cả trần lao

Bị người dữ hại

Luôn luôn nhẫn nhục.

Rồi dùng kinh pháp

Khuyên dạy cho người

Khiến họ đến đạo

Điều này thật khó.

Con kính cúi đầu

Xin Đấng Vô Thượng

Thương xót chỉ bày

Các pháp thoát khổ.

Việc Như Lai làm

Thật chưa từng có

Người có tâm ác

Ngài dùng pháp độ.

Ở giữa chúng hội

Làm bậc Đạo sư

Là bậc Bồ-tát

Tiếng lành mười phương.

Đối pháp không ngại

Giống như biển lớn

Giảng nói Phật pháp

Cho các chúng sinh.

Đế Thích, Phạm thiên

Và trời Hộ Thế

Các trời, rồng, thần

Chúng A-tu-la.

Và Khẩn-na-la

Vô số chúng sinh

Vân tập đến đây

Cầu Phật giảng nói.

Ý nghĩa kinh pháp

Tỳ-kheo tăng, ni

Cư sĩ nam, nữ

Cũng đều đến đây.

Trong chúng hội này

Kính xin Đức Phật

Giảng nói kinh pháp

Những người được nghe.

Đều đạt an lạc

Chí nguyện vững bền

Kính tin Đạo Sư

Chúng các Thanh văn.

Các vị Duyên giác

Năng Nhân biết rõ

Tùy nguyện hóa độ

Ngài vì các chúng.

Giải rõ nghi ngờ

Hôm nay con vì

Tất cả chúng sinh

Chí cầu Phật đạo.

Thưa hỏi Pháp Vương

Để họ được nghe

Những lời Phật dạy

Luôn tu lòng Từ.

Làm vô lượng báu

Chúng sinh mười phương

Nghe tiếng lành Phật

Dũng mãnh đạt được.

Trí tuệ vô lượng

Sẽ vì chúng sinh

Tùy theo chí nguyện

Hiểu biết của họ.

Giảng nói các hạnh

Không gì sánh kịp

Nếu chẳng phải chúng

Thanh văn đệ tử.

Tất cả Duyên giác

Thì không thể hiểu

Chúng con kính tin

Tối Thắng cứu độ.

Trí tuệ Thế Tôn

Không thể nghĩ bàn

Con xin quy y

Đạo Sư của đời.

Thưa hỏi Đại Thánh

Ý nghĩa pháp này

Xin không nhàm chán

Cũng không mệt mỏi

Vì con giảng nói

Cốt yếu pháp Phật.

Phẩm 2: Bốn Pháp

Bấy giờ, Phạm thiên Trì Tâm nói kệ tán thán Phật xong, liền quỳ gối chắp tay bạch Phật:

–Thế nào là chí nguyện kiên cường, không hề nhàm chán của Bồ-tát?

Thế nào là lời nói nhu hòa, từ tốn không phiền não của Bồ-tát?

Thế nào là cội gốc công đức đã tạo của Bồ-tát vượt trên các chúng sinh?

Thế nào là oai nghi đĩnh đạc không thô tháo của Bồ-tát?

Thế nào là pháp thanh tịnh được lợi ích lớn của Bồ-tát?

Thế nào là tự tại đi đến các cõi của Bồ-tát?

Thế nào là sự thực hành phương tiện thiện xảo đối với chúng sinh của Bồ-tát?

Bồ-tát giáo hóa khắp tất cả các loài như thế nào?

Bồ-tát có thể giữ gìn tâm đạo như thế nào?

Bồ-tát không làm cho tâm chúng sinh tán loạn như thế nào?

Bồ-tát tìm cầu căn lành nơi ý nghĩa của pháp như thế nào?

Bồ-tát hiểu rõ ý niệm, không bỏ lòng tin như thế nào?

Bồ-tát diệt trừ các phiền não như thế nào?

Bồ-tát thực hành phương tiện thiện xảo trong chúng hội như thế nào?

Bồ-tát giảng nói rõ ràng và ban bố chánh pháp rộng rãi như thế nào?

Bồ-tát biết được diệu lực báo ứng và không làm mất nguồn gốc công đức như thế nào?

Thế nào là Bồ-tát hiểu rõ nơi chúng sinh tu tập trí tuệ bất khởi và sáu pháp Ba-la-mật?

Thế nào là Bồ-tát thông đạt phương tiện để tu tập thiền định?

Thế nào là Bồ-tát không thoái chuyển đối với pháp Phật?

Thế nào là Bồ-tát chưa từng nghi ngờ đối với lời Phật dạy?

Đức Phật bảo Phạm thiên Trì Tâm:

–Lành thay, lành thay! Chính ông mới có thể thưa hỏi Đức Như Lai những ý nghĩa như vậy. Hãy lắng nghe và khéo suy nghĩ.

–Lành thay, bạch Thế Tôn! Con xin dốc sức lãnh hội.

Phạm thiên Trì Tâm vâng lời Đức Phật rồi lắng nghe.

Đức Phật bảo Phạm thiên Trì Tâm:

–Có bốn pháp làm cho chí nguyện của Bồ-tát kiên cường, không hề nhàm chán. Bốn pháp ấy là gì?

1. Thương xót chúng sinh.

2. Tinh tấn không biết mỏi mệt.

3. Biết tất cả đều như mộng.

4. Đạt trí tuệ bình đẳng của Phật.

Lại có bốn việc để nói lời nhu hòa, từ tốn không tạo phiền não. Bốn việc ấy là gì?

1. Bồ-tát nhất tâm vì một người nên hiểu rõ về các pháp.

2. Bồ-tát nhất tâm nên không ưa thích tất cả các cõi.

3. Bồ-tát nhất tâm khen ngợi pháp Đại thừa.

4. Bồ-tát nhất tâm giảng nói các pháp thanh tịnh không làm mất nghiệp thanh tịnh.

Lại có bốn việc làm cho công đức đã tạo vượt trên các chúng sinh. Bốn việc ấy là gì?

1. Phụng trì giới cấm.

2. Học rộng nghe nhiều.

3. Bố thí.

4. Lìa bỏ thế tục.

Lại có bốn việc để làm cho oai nghi đĩnh đạc không thô tháo. Bốn việc ấy là gì?

1. Không cầu lợi dưỡng.

2. Không cầu danh dự.

3. Không cầu tiếng khen.

4. Không có khổ đau.

Lại có bốn việc làm cho nguồn gốc công đức của pháp thanh tịnh được lợi ích lớn. Những gì là bốn?

1. Có đầy đủ lòng tin, giáo hóa người khác.

2. Nếu có bố thí thì không mong đền đáp.

3. Giữ gìn chánh pháp.

4. Giảng nói rộng rãi về trí tuệ cho hàng Bồ-tát.

Lại có bốn việc để Bồ-tát tự tại đi đến các cõi. Bốn việc ấy là gì?

1. Phát khởi nguồn gốc công đức.

2. Từ bỏ các lỗi lầm.

3. Hiểu rõ và giúp đỡ.

4. Ân cần tinh tấn.

Lại có bốn việc để Bồ-tát thực hành phương tiện thiện xảo đối với chúng sinh. Bốn việc ấy là gì?

1. Thuận theo chúng sinh.

2. Khuyến khích người khác tạo nguồn gốc công đức.

3. Hối hận về những lỗi lầm đã làm.

4. Giảng nói Phật pháp.

Lại có bốn việc để giáo hóa rộng rãi khắp tất cả các loài. Những gì là bốn?

1. Thương xót người và vật.

2. Tu tập khiến cho mình được an ổn.

3. Nhẫn nhục an vui.

4. Khiêm nhường không kiêu mạn.

Lại có bốn việc để có thể giữ gìn tâm Bồ-đề. Những gì là bốn?

1. Tâm ý luôn nhớ nghĩ đến tất cả các công đức của Phật.

2. Đạt được tâm Bồ-đề.

3. Gần gũi bạn lành.

4. Thưa hỏi pháp Đại thừa.

Lại có bốn việc để chuyên tâm không tán loạn đối với chúng sinh. Những gì là bốn?

1. Không phát tâm theo hàng Thanh văn.

2. Hoặc là tâm của hàng Duyên giác.

3. Cầu pháp không nhàm chán.

4. Giảng nói lại giáo pháp đã nghe cho người khác.

Lại có bốn việc đề tìm cầu nguồn gốc căn lành nơi ý nghĩa của giáo pháp. Những gì là bốn?

1. Diệt trừ tất cả các bệnh phiền não giống như vị thầy thuốc.

2. Thuận theo nguồn gốc công đức không hề chống trái hay bỏ mất.

3. Nghĩ về đạo để diệt trừ tất cả các khổ của chúng sinh.

4. Đạt đến Niết-bàn.

Lại có bốn việc để hiểu rõ ý niệm không bỏ lòng tin. Những gì là bốn?

1. Dấy khởi nhẫn vô sinh.

2. Vượt trên nhẫn bất diệt.

3. Nhẫn nhân duyên, nhẫn vô sở trụ.

4. Làm mọi việc mà tâm không hề tán loạn.

Lại có bốn việc để chế ngự, chuyển hóa các thứ phiền não nơi trần cảnh. Những gì là bốn?

1. Suy nghĩ những điều thuận theo giáo pháp.

2. Giữ gìn giới cấm.

3. Hiểu rõ về năng lực của các pháp.

4. Thích ở nơi an ổn.

Lại có bốn việc để thể hiện các phương tiện thiện xảo trong chúng hội. Những gì là bốn?

1. Hiểu rõ ý nghĩa của các pháp.

2. Không tìm tòi lỗi lầm của người khác.

3. Luôn cung kính không hề kiêu mạn.

4. Mong cầu công đức, không phải vì cầu lợi cho mình mà bố thí khuyến khích mọi người tạo nguồn gốc công đức.

Lại có bốn việc để giảng nói rõ ràng và ban bố chánh pháp rộng khắp. Bốn việc ấy là gì?

1. Luôn hộ trì chánh pháp.

2. Làm cho mình và người khác đạt được trí tuệ.

3. Tu tập theo hạnh nguyện của Bồ-tát.

4. Thị hiện các kết sử, sân hận, phiền não để giáo hóa.

Lại có bốn việc để biết được diệu lực của báo ứng và không làm mất nguồn gốc công đức. Những gì là bốn?

1. Không hề thấy xét về lỗi lầm của người khác.

2. Thực hành lòng Từ, diệt trừ tâm sân hận.

3. Giảng nói về nghiệp báo.

4. Đối với các pháp thường nhớ nghĩ về tâm Bồ-đề.

Lại có bốn việc để hiểu rõ nơi chúng sinh dùng trí tuệ vô sinh tu tập sáu pháp Ba-la-mật. Những gì là bốn?

1. Luôn xem việc bố thí giống như bạn bè thân thiết.

2. Giáo hóa mọi người, hiểu rõ bốn ân để chỉ dạy cho chúng sinh.

3. Ưa thích pháp sâu xa.

4. Thuận theo kinh điển.

Lại có bốn việc để thông đạt phương tiện tu tập thiền định. Những gì là bốn?

1. Hiểu rõ về tâm và nơi hướng đến của tội, phước.

2. Siêng năng tạo nguồn gốc công đức.

3. Không xa lìa chúng sinh.

4. Tu tập về trí tuệ phương tiện.

Lại có bốn việc để không thoái chuyển đối với Phật pháp. Những gì là bốn?

1. Cứu giúp vô lượng hoạn nạn trong sinh tử của chúng sinh.

2. Cúng dường và phụng sự vô số chư Phật.

3. Luôn tu tập theo vô lượng tâm Từ.

4. Hiểu rõ trí tuệ của chư Phật là không có giới hạn.

Lại có bốn việc làm cho Bồ-tát chưa từng nghi ngờ đối với lời Phật dạy. Những gì là bốn?

1. Không phân biệt về trí tuệ.

2. Lời nói luôn đi đôi với việc làm.

3. Trừ bỏ tham lam.

4. Kiến lập điều gì cũng nương nơi bản tánh.

Khi Đức Phật giảng nói về bốn sự việc này xong thì có vô số chư Thiên bằng số cát nơi hai sông Hằng đều phát tâm cầu đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, năm ngàn người đạt được pháp Nhẫn vô sinh. Các vị Bồ-tát ấy đều từ vô số cõi Phật vân tập đến với chúng hội để cúng dường Đức Thế Tôn và chư Phật trong tam thiên đại thiên thế giới, cúng dường tung rải đầy khắp mọi nơi chốn.

Phẩm 3: Phân Biệt Lời Nói Pháp

Lúc ấy, Bồ-tát Minh Võng nói với Phạm thiên Trì Tâm:

–Chỉ Nhân giả mới có thể hiểu những điều luận bàn tôn quý, sâu xa, thấu tỏ ý nghĩa nơi các phương tiện của Bồ-tát. Đức Phật đã giảng nói rõ, vậy thế nào là Bồ-tát có điều muốn thưa hỏi ứng hợp với sự luận bàn vi diệu?

Phạm thiên Trì Tâm đáp:

–Người bình đẳng đối với ngã và ngã sở để hỏi, là hỏi thuận theo nghĩa lý; bình đẳng hỏi về sự giữ gìn các hạnh của người khác, đó là hỏi thích hợp; bình đẳng hỏi về hình tướng của các pháp, đó là hỏi thích hợp.

Lại nữa, này Bồ-tát Minh Võng! Không chấp về ngã, ngã sở, không chấp về người khác, không chấp vào pháp để hỏi, đó là hỏi thích hợp; hỏi về sự sinh khởi, hỏi về sự diệt tận, hoặc hỏi về nơi chốn, đó là hỏi thích hợp; giả sử có người hỏi về pháp không chỗ sinh khởi, không diệt tận, cũng không có nơi chốn, đó là hỏi thích hợp.

Nếu hỏi về các tham dục, phiền não của người khác, hoặc hỏi về sự tranh cãi điên đảo, đó là hỏi thích hợp; hỏi về sinh tử, sự vượt qua sinh tử, hỏi về vô vi, đó là hỏi thích hợp. Không hỏi về phiền não về sự không điên đảo, không sinh tử, không vượt qua sinh tử, cũng không có Niết-bàn, đó là hỏi thích hợp. Vì sao? Vì người quan sát các pháp cũng không tịch tĩnh, không bỏ tham dục, điên đảo, sinh tử, vô vi, đó là hỏi thích hợp. Điều mà người hỏi đạt được đó cũng là thích hợp. Giả sử lại hỏi có sự chứng đắc, đến lúc nào đó có sự đoạn trừ, hoặc có sự thực hành, đó là hỏi thích hợp.

Nếu có người không hỏi về sự chứng đắc, sự nhớ nghĩ về các tưởng, không giới hạn thời gian, không chấp giữ, không đoạn trừ các tưởng, cũng không thấy sự thực hành, đó là hỏi thích hợp. Vì tất cả chúng sinh mà thưa hỏi, tâm không vướng mắc, ý không nghĩ đến sự hỏi, đó là hỏi thích hợp.

Nếu hỏi về các căn lành, phước đức, đó là hỏi thích hợp với chân như. Nếu không hỏi về căn lành phước đức, đó là hỏi không thích hợp với chân như. Đây là việc thế tục, đây là việc vượt qua thế tục, đây là điều tội lỗi, đây là điều không tội lỗi, đây là các lậu, đây là chấp giữ, đây là không chấp giữ, nếu hỏi về hai việc như trên, chấp giữ những việc này là hỏi không thích hợp. Nếu không hỏi cũng không thấy có hai việc ấy, đó là hỏi thích hợp.

Nếu hỏi có bao nhiêu người nhìn thấy các Đức Phật, đó là hỏi thích hợp; hỏi có bao nhiêu pháp, đó là hỏi thích hợp với chân như; hỏi Thánh chúng có bao nhiêu, đó là hỏi thích hợp với chân như; hỏi chúng sinh có bao nhiêu, cõi nước có bao nhiêu, đó là hỏi thích hợp với chân như; hỏi về các thừa có bao nhiêu, chỗ dứt các tưởng có bao nhiêu, đó là hỏi thích hợp với chân như. Pháp không có liên quan, cũng không có bao nhiêu mà hỏi để luận bàn, đó là hỏi thích hợp với chân như. Tất cả các pháp đều thích hợp với chân như, tất cả các pháp cũng không thích hợp với chân như.

Bồ-tát Minh Võng hỏi Phạm thiên:

–Tất cả các pháp thích hợp với chân như và không thích hợp với chân như là thế nào?

Phạm thiên đáp:

–Người có thể hiểu rõ các pháp thì pháp ấy thích hợp với chân như. Nếu hỏi các pháp về tâm để làm cho tâm tinh tấn, đó là không thích hợp. Nếu cho rằng, tất cả các pháp và tướng của các pháp đều vắng lặng đều không và không phân biệt, đó là thích hợp. Người không vui thích trong pháp tịch tĩnh, đó là thích hợp. Người tinh tấn thực hành theo như vậy, dù có thực hành với tâm kiêu mạn thì cũng là thích hợp với chân như.

Bồ-tát Minh Võng lại hỏi:

–Thế nào là quán xét các pháp?

Phạm thiên đáp:

–Bản tánh tịch tĩnh, lìa hẳn tham dục, là quán xét các pháp.

Bồ-tát Minh Võng lại hỏi:

–Sao lại có rất ít người lãnh hội như vậy, mà chỉ hiểu điều không thích hợp với chân như, không lìa tham dục mà luận bàn đạo pháp?

Phạm thiên đáp:

–Có nhiều người không xa lìa hẳn tham dục mà thực hành và luận bàn các pháp hợp với chân như. Những người đã hiểu, vừa mới hiểu và sẽ hiểu, thì những người ấy cũng không hiểu các pháp, cũng không có chứng đắc, cũng không có người và cũng không có điều để hiểu. Vì sao? Vì Đức Thế Tôn đại Bi đâu có nói gì. Mà họ lại nghe Đức Phật có thuyết pháp, rồi tu hành tinh tấn, làm theo lời dạy, trọn đời họ cũng không được trở về với bản tánh của mình. Nếu có đạt được điều gì, thì chẳng phải là chỗ quay về, là nơi hướng đến vì sự tu tập là không trở lại sinh tử, cũng không đạt đến Niết-bàn. Vì sao? Vì điều mà Đức Thế Tôn đã thông đạt thì không có sinh tử, cũng chẳng có Niết-bàn.

Bồ-tát lại hỏi:

–Đức Phật không vượt qua các nghiệp của sinh tử mà thuyết pháp sao?

Phạm thiên đáp:

–Đức Thế Tôn có tự nói: Ta đã vượt qua sinh tử hay không?

–Thưa không.

–Cho nên, thưa Nhân giả! Đức Phật Thế Tôn không bỏ sinh tử, không cầu Niết-bàn. Giả sử có các tưởng về sinh tử và Niết-bàn thì cũng không vượt qua cả hai, vì Ngài không có sinh tử. Người nào có chỗ để vượt qua thì không thể đạt được Niết-bàn. Vì sao? Vì sinh tử và Niết-bàn cũng đều bình đẳng. Vì không có sinh tử, cũng chẳng có Niết-bàn.

Khi ấy, Đức Thế Tôn khen Phạm thiên Trì Tâm:

–Lành thay, lành thay! Này Phạm thiên! Nếu muốn giảng nói điều gì thì phải giảng nói như vậy mới thật sự là nói.

Khi giảng nói lời ứng hợp này, có hai ngàn Tỳ-kheo đã đoạn trừ hết các phiền não, tâm đạt giải thoát.

Đức Phật nói với Phạm thiên:

–Như Lai không trở lại sinh tử, cũng không vào Niết-bàn. Tuy thị hiện nơi sinh tử nhưng không có lưu chuyển, cũng không diệt độ, không lo buồn, cũng không thấy có người và có sự diệt độ. Giả sử có Phạm thiên nào hiểu được ý nghĩa này, thì vị ấy không còn ở nơi sinh tử, cũng không thấy có pháp Niết-bàn.

Lúc này, trong chúng hội có năm trăm Tỳ-kheo, từ chỗ ngồi đứng dậy đi ra, liền nói như vầy: “Trong lúc tu tập phạm hạnh, chúng ta đều nghĩ là sẽ được diệt độ, nhưng nếu không có người được diệt độ, dù có dốc chí tu tập theo đạo này thì thật là uổng công, đâu có thể đạt được trí tuệ?”

Bấy giờ, Bồ-tát Minh Võng bạch Phật:

–Như vậy, bạch Thế Tôn! Giả sử có người muốn khiến cho pháp sinh khởi, đối với những hạng người ấy thì Đức Phật không ra đời, họ không thể vượt qua các nạn khổ nơi sinh tử, vì họ quyết định cầu đạt Niết-bàn.

Bạch Đấng Thiên Trung Thiên! Niết-bàn là dứt bặt tất cả các niệm và tưởng, cũng không vọng động hư dối, đó là sự thông tuệ thù thắng, đặc biệt. Nếu các Tỳ-kheo này bằng lòng như vậy tức họ đã tự khinh khi với chính mình.

Thưa Đấng Thiên Trung Thiên! Các vị ấy đối với chánh pháp và luật của Phật, xuất gia tu hành mà nay bị rơi vào hàng ngoại đạo tà kiến, cho Niết-bàn là có xứ sở, giống như từ mè làm thành dầu, từ váng sữa làm đề hồ.

Bạch Thế Tôn! Người nào đối với tướng diệt tận của các pháp mà cầu đạt được Niết-bàn thì con cho rằng người ấy là kẻ tăng thượng mạn.

Thưa Đấng Thiên Trung Thiên! Người tu hành đúng nghĩa thì không có đối tượng để tu tập, người muốn đạt được bình đẳng, thì không bao giờ thọ lập dấy khởi chấp về pháp và thủ đắc về Niết-bàn, cũng không có sự mong cầu. Người muốn chứng đắc về pháp thì cũng không chấp nơi bình đẳng.

Bấy giờ, Bồ-tát Minh Võng nói với Phạm thiên Trì Tâm:

–Khi Nhân giả giảng nói những lời này, có năm trăm Tỳ-kheo nghe xong liền từ chỗ ngồi đứng dậy bỏ đi. Nhân giả biết tâm niệm và sự hướng đến của những người ấy là có lòng tin, sao họ không hiểu được chánh pháp, phải nên cứu giúp họ thoát khỏi lưới tà kiến?

Phạm thiên Trì Tâm đáp:

–Thưa Đại sĩ! Giả sử họ có đi đến các cõi nước của chư Phật, với kiếp số nhiều như số cát nơi sông Hằng không thể tính kể, thì họ cũng không thể thoát khỏi pháp môn này. Giống như người ngu si, vì sợ hư không nên dong ruổi khắp nơi nhưng cũng không thể lìa khỏi hư không. Các Tỳ-kheo này cũng vậy, giả như họ có thể đi xa không thể hạn lượng, thì tướng Không, tướng Vô tướng, tướng Vô nguyện vẫn là thật tướng. Giống như có người thứ hai dốc tìm kiếm hư không khắp mười phương, muốn có được hư không, liền suy nghĩ: “Ta muốn có được hư không. Ta sẽ đạt được hư không và ở trong đó”. Người này tự nói về hư không nhưng không hề biết hư không là gì. Tất cả lời nói và việc làm của người ấy đều ở trong hư không, nhưng không thấy hư không.

Như vậy, thưa Đại sĩ! Các Tỳ-kheo này vì cầu được diệt độ nên thực hành về Niết-bàn, vì cầu Niết-bàn nên không thể lãnh hội được chỗ hội nhập. Vì sao? Vì cho đạt được Niết-bàn thì đó chỉ là giả danh. Giống như hư không, nếu có đi qua hay ở trong hư không, thì lời nói về hư không cũng gọi là không. Niết-bàn cũng vậy chỉ là giả danh mà thôi.

Khi ấy, nghe Phạm thiên Trì Tâm giảng nói như thế xong, có năm trăm Tỳ-kheo đoạn trừ hết các phiền não, đạt được thần thông liền khen ngợi:

–Bạch Thế Tôn! Tất cả các pháp đều là Niết-bàn. Giả sử có người nào cầu đạt Niết-bàn, thì đối với người ấy Đức Phật không ra đời.

Kính bạch Đấng Đại Thánh! Chúng con hiện tại chẳng phải là phàm phu, không phải là hàng Hữu học cũng chẳng phải là bậc Vô học, không có sinh tử cũng chẳng có Niết-bàn, cũng không có pháp diệt độ. Vì sao? Vì đối với các thông tuệ, chúng con đã xa lìa sự hiểu biết vốn có, làm hưng khởi Phật pháp.

Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất bảo các Tỳ-kheo:

–Các vị đã kiến lập, thông đạt đối với tuệ này và tự đạt được lợi ích chăng?

Các Tỳ-kheo đáp:

–Chúng tôi đã kiến lập và thông đạt đối với các phiền não không còn tạo tác.

–Vì sao các vị nói như vậy?

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Vì đoạn trừ phiền não, biết được thật tướng của phiền não, rõ tánh của Niết-bàn là không tạo tác. Do đó, chúng tôi mới nói là đã hội nhập vào thông tuệ, ở trong phiền não mà không hề tạo tác.

Tôn giả Xá-lợi-phất nói:

–Lành thay, lành thay! Thưa các Nhân giả! Ta xin hỏi các vị, các vị đã kiến lập quả vị của Như Lai rồi sao?

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Đức Thế Tôn cũng còn là bậc Như Lai chưa hoàn toàn thanh tịnh, huống chi là chúng tôi mà đạt đến sự thanh tịnh rốt ráo.

Lại hỏi:

–Do đâu mà nói như thế?

–Đức Phật biết rõ về pháp giới vốn là thanh tịnh.

Lúc ấy, Phạm thiên Trì Tâm bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Sao gọi là Bậc Như Lai ứng hiện ở đời?

Đức Phật bảo Phạm thiên:

–Không bị mê hoặc theo pháp thế gian, cũng không chê bai pháp thế gian.

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là làm thanh tịnh hết các việc của Như Lai?

Phật dạy:

–Nếu đối với các pháp, không có đối tượng để thọ nhận.

–Bạch Thế Tôn! Ai là ruộng phước của thế gian?

Phật dạy:

–Là người không làm mất tâm Bồ-đề.

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là bạn lành của chúng sinh?

Phật dạy:

–Không xa lìa tất cả chúng sinh.

–Bạch Thế Tôn! Người nào có sự báo đáp đối với Như Lai?

Phật dạy:

–Người không chống trái, nghi ngờ lời Phật dạy.

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là phụng sự Như Lai?

Phật dạy:

–Là người hiểu rõ và đạt đến cảnh giới vô sinh.

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là gần gũi với hạnh của Như Lai?

Phật dạy:

–Thà mất thân mạng, không bao giờ hủy bỏ giới cấm.

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là người cung kính đối với Như Lai?

Phật dạy:

–Người tu hành luôn phòng hộ các căn.

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là sự giàu có ở thế gian?

Phật dạy:

–Là đầy đủ bảy báu.

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là người biết nhàm chán nơi thế gian?

Phật dạy:

–Là người đã đạt và vượt trên trí tuệ ở thế gian.

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là hiểu rõ?

Phật dạy:

–Là đối với ba cõi, không có đối tượng để mong muốn.

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là can ngăn và dẫn dắt thế gian?

Phật dạy:

–Đó là người không còn các kết sử, trói buộc.

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là ở an ổn trong thế gian?

Phật dạy:

–Đó là người không tham lam, không nhận của cải.

–Thế nào là không tham lam?

Vì không có năm ấm ngăn che.

–Thế nào là xa lìa sự ngăn che của năm ấm?

Là xa lìa sáu nhập, cũng không có đối tượng để buông bỏ.

–Thế nào là luôn vượt hơn chính mình?

Là trí tuệ hiểu rõ về đạo.

–Thế nào là Bồ-tát làm chủ việc bố thí?

Là khuyến khích, giáo hóa tất cả chúng sinh khiến họ được nhập vào thông tuệ.

–Thế nào là giữ gìn giới cấm?

Là không bỏ tâm Bồ-đề.

–Thế nào là nhẫn nhục?

Là biết tâm đạt được sự diệt tận.

–Thế nào là tinh tấn?

Là tìm tâm mà không thủ đắc về nơi chốn.

–Thế nào là nhất tâm?

Là tâm hoàn toàn buông bỏ.

–Thế nào là trí tuệ?

Đối với tất cả pháp, không có sự hý luận.

–Thế nào là Bồ-tát thực hành tâm Từ?

Là không thực hành theo các tưởng chấp.

–Thế nào là Bồ-tát thực hành tâm Bi?

Là không nhớ nghĩ về các pháp.

–Thế nào là Bồ-tát thực hành về Hỷ?

Là không chấp vào ngã và ngã sở.

–Thế nào là Bồ-tát thực hành pháp Xả?

Là không chấp vào tưởng của mình hay tưởng của người.

–Thế nào là Bồ-tát kiến lập niềm tin vững chắc?

Là không lìa bỏ các pháp thanh tịnh.

–Thế nào là Bồ-tát học rộng nghe nhiều, an trụ vào không?

Là không nương tựa vào tất cả âm thanh ngôn ngữ.

Thế nào gọi là hổ?

Là hiểu rõ và đoạn trừ hết các pháp bên trong.

–Thế nào gọi là thẹn?

Không tập theo các pháp bên ngoài.

–Thế nào là Bồ-tát hội nhập vào khắp tất cả?

Lúc ấy, Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Nếu thân thanh tịnh

Không phạm điều ác

Lời nói thanh tịnh

Luôn nói thành thật,

Tâm ý thanh tịnh

Thực hành lòng Từ

Đây là Bồ-tát

Vào khắp tất cả.

Tu theo lòng Từ

Không còn phiền não

Luôn tu lòng Bi

Không hề sân hận,

Lại thêm tâm Xả

Nên chẳng ngu si

Đây là Bồ-tát

Vào khắp tất cả.

Nếu đến xóm làng

Hoặc nơi vắng vẻ

Thành ấp an ổn

Và trong chúng hội,

Chưa từng chống trái

Oai nghi lễ tiết

Đây là Bồ-tát

Vào khắp tất cả.

Lòng tin trùm khắp

Chánh pháp chư Phật

Lại thường vui thích

Kinh điển vô ngã,

Thánh chúng hoan hỷ

Không có luận bàn

Đây là Bồ-tát

Vào khắp tất cả.

Thoát khỏi sắc, dục

Chẳng đối tượng biết

Vượt qua sân hận

Không đối tượng vượt,

Hiểu rõ các hành

Là nơi hướng đến

Đây là Bồ-tát

Vào khắp tất cả.

Không hề trụ chấp

Đối với cõi Dục

Cũng không kiến chấp

Ở trong cõi Sắc,

Không còn đắm nhiễm

Trong cõi Vô sắc

Đây là Bồ-tát

Vào khắp tất cả.

Tin hiểu tất cả

Các pháp là không

Nhưng vì chúng sinh

Tư tưởng dong ruổi,

Do đó không thể

Sạch hết phiền não

Đây là Bồ-tát

Vào khắp tất cả.

Hiểu rõ hết thảy

Duyên giác, Thanh văn

Nhưng vì phương tiện

Khai thị người mê,

Nên dùng âm thanh

Giáo hóa cho họ

Đây là Bồ-tát

Vào khắp tất cả.

Hiểu rõ hết thảy

Các nẻo hướng đến

Chưa từng chống trái

Lời dạy Đạo sư,

Đối với ghét thương

Thực hành bình đẳng

Đây là Bồ-tát

Vào khắp tất cả.

Chưa từng nghĩ nhớ

Các pháp quá khứ

Hiện tại, vị lai

Cũng lại như vậy,

Không nương, chấp giữ

Tất cả nơi chốn

Đây là Bồ-tát

Vào khắp tất cả.

Bấy giờ, Phạm thiên Trì Tâm bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát vượt qua pháp thế gian, thông đạt pháp thế gian, hiện tại đi vào thế gian để cứu độ chúng sinh; thị hiện tâm bình đẳng đối với pháp thế gian, nương vào pháp thế gian để ở trong thế gian mà không hề hủy hoại pháp ấy, cũng chẳng làm mất tâm Bồ-đề?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Thế gian là năm ấm

Không vướng mắc thế gian

Cũng chẳng hề tham đắm

Không bỏ pháp thế gian,

Bồ-tát hiểu rõ ràng

Về thật tướng thế gian

Năm ấm không nguồn gốc

Không chấp pháp thế gian.

Lợi ích hay chẳng lợi

Khen ngợi hoặc chê bai

Danh tiếng, không danh tiếng

Hổ thẹn, khổ hoặc vui,

Bồ-tát có trí tuệ

Tuy ở trong thế gian

Không vướng vào tham dục

Tâm Bồ-đề chẳng động.

Lợi ích chẳng vui mừng

Tổn hao cũng không lo

Kiên cố như núi lớn

Không gì lay động được.

Khen ngợi hoặc chê bai

Tâm vị ấy bình đẳng

Danh tiếng, không danh tiếng

Khổ, vui, tâm bình đẳng.

Biết thật tướng thế gian

Đều khởi từ điên đảo

Thông đạt, ở trong đời

Chẳng lệ thuộc thế gian.

Nếu đi vào thế tục

Biết rõ nơi cần đến

Tùy theo nghiệp chúng sinh

Để cứu họ thoát khổ.

Dũng mãnh nơi thế gian

Vượt lên như hoa sen

Không hủy hoại thế gian

Do thông đạt pháp tánh.

Người đời ở thế gian

Không hiểu rõ các pháp

Bồ-tát ở thế gian

Tường tận tướng thế tục.

Thế gian, tướng hư không

Cũng không tướng hư không

Bồ-tát hiểu điều này

Nên chẳng nhiễm thế tục.

Tùy theo điều đã biết

Để giáo hóa chúng sinh

Thông suốt các thật tướng

Không hủy hoại thế gian.

Không chấp vào năm ấm

Là thật tướng thế gian

Vì không hiểu như vậy

Nên luôn vướng thế tục.

Nếu xa lìa năm ấm

Không khởi, không chấp giữ

Tuy vẫn ở trong đời

Nhưng chẳng hề vướng mắc.

Không hiểu pháp thế gian

Nên luôn thích tranh cãi

Do hư vọng, không thật

Nên kiến lập hai tướng.

Ta chưa từng can thiệp

Tranh cãi về thế gian

Do nhân duyên như vậy

Ta giảng thật tướng pháp.

Pháp là không tranh cãi

Lời dạy của chư Phật

Hiểu thế gian bình đẳng

Không giả, cũng chẳng thật.

Giả sử nói Phật pháp

Là giả dối, chân thật

Là lợi ích, tổn hại

Thì giống với ngoại đạo.

Thật nghĩa của các pháp

Không thật, không hư vọng

Nên Như Lai giảng nói

Pháp xuất thế không hai.

Ta đạt được trí tuệ

Thông đạt pháp thế gian

Không hư vọng, không thật

Thấy được mọi lỗi lầm.

Nên soi sáng thế gian

Thành bậc Đại Danh Văn

Ta đã hiểu rõ đời

Thanh tịnh, không nhơ uế.

Ai quan sát thế gian

Tự thân thấy thật tướng

Là thấy chư Như Lai

Hiện tại khắp mười phương.

Biết pháp từ duyên sinh

Các pháp không thật tướng

Nếu hiểu rõ nhân duyên

Thì thấu đạt pháp tánh.

Nếu thông đạt pháp tánh

Thì hiểu rõ về không

Nếu tường tận tướng không

Chắc chắn thấy Đạo sư.

Giả sử dùng âm thanh

Giảng nói về thế gian

Tuy làm việc thế gian

Nhưng không hề nương tựa.

Người rơi vào kiến chấp

Chẳng làm được điều này

Giả gọi ở trong đời

Không nhiễm việc thế tục.

Sau khi Phật diệt độ

Người nào thích pháp nhẫn

Hiện tại Phật vì họ

Mà hiện bày Pháp thân.

Nếu ai tu pháp này

Là đã cúng dường Phật

Nên biết là người ấy

Làm Đạo sư cho đời.

Cho dù ma Ba-tuần

Cũng không thể hại được

Nếu ở trong thế gian

Giảng nói về kinh này.

Là bậc đại trí tuệ

Bố thí tất cả pháp

Giữ tịnh giới hoàn hảo

Mau thành bậc Đạo sư.

Đạt đến nhẫn, dũng mãnh

Vị ấy luôn tinh tấn

Thông đạt, thích thiền định

Hiểu rõ về thế gian.

Giảng pháp không của Phật

Những ai nghe pháp này

Chắc chắn ở đạo tràng

Thành Đại sĩ hàng ma.