SỐ 550 — KINH KIM SẮC ĐỒNG TỬ NHÂN DUYÊN

QUYỂN 9

Sau khi thấy việc thần biến và những việc hiếm có xảy ra ở cõi trời và cõi người như vậy, quốc vương A-xà-thế phát sinh tâm tin kính đặc biệt thanh tịnh tối thượng, mới nói lời khen ngợi:

–Lạ thay, lạ thay! Thật chưa từng có, oai lực công đức của Tôn giả A-nan cao cả và đặc biệt đến như vậy, lại hiện bày rất rõ, có thể khai mở giáo pháp thanh tịnh bậc nhất của Như Lai bằng oai lực thần thông rộng lớn.

Lớn thay, lớn thay! Giáo pháp thanh tịnh tối thượng do Đức Thế Tôn Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác tuyên thuyết bằng sự thấy biết cao tột đã giao phó cho Tôn giả Đại Ca-diếp, Tôn giả ấy đã làm theo một cách chân thật.

Khổ thay! Đức Như Lai, mặt trời Thánh đã ẩn mất! Ánh sáng công đức của Tôn giả A-nan lại lên cao chiếu tỏa khắp nơi.

Khổ thay! Đức Như Lai, mặt trăng rất đẹp đã ẩn mất! Không còn chiếu sáng như bị sao La-hầu A-tu-la ăn nuốt. Mặt trăng trí tuệ của Tôn giả A-nan lại chiếu sáng khắp cả hư không, soi tỏ mọi nơi, như rừng hoa Câu-mẫu-đà tốt tươi nở rộ.

Khổ thay! Đức Như Lai đã nhập Niết-bàn. Thế gian chia lìa rất là đau xót, cũng như lửa thiêu đốt, nóng bức xâm hại. Tôn giả trong sáng như đám mây lớn che khắp tất cả, diễn nói pháp thiện như mưa cam lồ thấm nhuần thế gian, làm cho mọi người đều được vui vẻ.

Lớn thay! Đức Như Lai ý nguyện tối thắng! Tôn giả chân chánh hiền lành, tất cả đều được viên mãn.

Vĩ đại thay! Giáo pháp vô thượng của Đức Như Lai! Tôn giả đã lãnh thọ và chỉ bày cho tất cả.

Vĩ đại thay! Giáo pháp vô thượng của Đức Như Lai! Tôn giả đã gánh vác chỉ bày rõ ràng.

Lạ thay! Tôn giả trong hàng Thanh văn được danh tiếng là cao tột hơn cả, hành động rất chân thật và đầy đủ như vậy, thật xưa nay chưa từng có, công đức thù thắng, oai lực thần thông rất rộng lớn, làm lợi ích thành tựu cho vô biên chúng sinh, có thể giải thích rộng về Nhất thiết trí và pháp công đức lớn.

Lạ thay! Tôn giả có thể hiện rõ và nêu bày oai lực thần thông rộng lớn, do lòng thương lớn sinh ra của Đại sư Thế Tôn, hiện ra trí tuệ làm lợi ích cho tất cả.

Sau khi khen ngợi Tôn giả A-nan xong, vua A-xà-thế phát sinh tâm tin kính tối thượng liền hướng về phía trước, toàn thân sát đất, đảnh lễ dưới chân Tôn giả, sau đó ngồi dậy, quỳ gối sát đất, vô cùng xúc động, chắp tay cung kính nói kệ:

Quy mạng Bậc tối thắng trên đời

Quy mạng Bậc học rộng như biển

Lạy Bậc hiếm có không nghĩ bàn

Lạy Bậc gánh vác giáo pháp Phật.

Pháp Phật thanh tịnh oai lực lớn

Lạ thay! Tôn giả chỉ rất đúng

Tôn giả hiếm có, lại khó nghĩ

Khéo làm lợi ích cho thế gian.

Giáo pháp vô thượng của Như Lai

Giao phó cho Ca-diếp đại trí

Ca-diếp giao phó lại A-nan

Tôn giả chân thật thực hành theo.

Tôn giả làm lợi ích cho con

Cao cả không thể nghĩ bàn được

Cửa công đức: Nhất thiết trí Phật

Làm cho mọi người đều hiểu rõ.

Việc hy hữu Như Lai thế nào

Tôn giả làm lợi ích cũng vậy

Nhất thiết trí Phật, lòng thương lớn

Thảy đều khai mở cho tất cả.

Tôn giả hiện ra tướng Thanh văn

Con được thấy thật là hiếm có

Lòng thương lớn như lời Phật dạy

Là làm lợi ích khắp chúng sinh.

Nhiều người trong nước Ma-già-đà

Vui thay hôm nay được lợi ích

Tất cả chúng sinh đều buông thả

Nhờ Tôn giả nên được lợi ích.

Pháp Như Lai giao phó Tôn giả

Cũng là ngôi vị của Như Lai

Cũng ngang đồng với Đấng Thiện Thệ

Hãy ban cho nhiều việc hiếm có.

Nhờ bậc Thánh Tôn giả A-nan

Hiện oai lực lớn rất kỳ lạ

Từ đấy nhớ tưởng bậc Chánh giác

Hết lòng đảnh lễ và khen ngợi.

Lạy Đấng Thế Tôn Bậc Vô Úy

Đảnh lễ Chánh Giác Lưỡng Túc Tôn

Thanh văn hiện oai thần như vậy

Đều vì lợi ích cho chúng sinh.

Oai lực rộng lớn của Như Lai

Khéo mở bày làm cho rực rỡ

Thế Tôn tuy diệt cũng như còn

Tôn giả giáo hóa thật hoàn hảo.

Sau khi nói kệ khen ngợi Tôn giả, vua A-xà-thế thưa hỏi:

–Thưa Tôn giả! Thương chủ Nhật Chiếu và vợ ông ta đời trước tu nhân gì mà hiện tại được phước báo đặc biệt tốt đẹp như vậy? Được nhà cửa rộng lớn, giàu có, của cải dồi dào, ở trong pháp Phật được chứng ngộ chân lý?

Lại nữa, Tỳ-kheo Ca-thi Tôn-na-lợi và Tỳ-kheo Dũng Lệ do tu nhân gì mà đời này được giàu có, tích chứa nhiều của báu, sinh trong dòng họ cao quý, được xuất gia tu đạo trong pháp Phật, đoạn các phiền não, chứng quả A-la-hán?

Tỳ-kheo Kim Sắc xưa kia tu nhân gì mà đời này được phước báo đặc biệt tốt đẹp, sinh trong dòng họ cao quý, giàu có, lại được thân tướng đoan nghiêm, có ánh sáng sắc vàng, thường tỏa chiếu, được mọi người thích nhìn và trìu mến, y phục tốt đẹp tự nhiên mặc lên thân, toàn thân thơm ngát như hương Chiên-đàn, trong miệng tỏa hương thơm hoa Ưu-bát-la theo gió bay đi ai cũng đều ưa thích. Lúc sinh ra trên hư không tự nhiên có mưa y phục tốt đẹp màu hoàng kim và hoa Câu-mẫu-đà, lại được đầy đủ các oai đức lớn, xưa nay chưa từng có như vậy? Sau lại được ở trong pháp Phật xuất gia tu đạo, đoạn các phiền não, chứng quả A-la-hán? Nguyện xin Tôn giả giải thích cho con.

Bấy giờ, Tôn giả A-nan bảo vua A-xà-thế:

–Đại vương nên biết! Những việc này đều do đời quá khứ đã tu các nhân phước, đến ngày nay quả chín hoàn toàn nên thọ hưởng phước báo.

Đại vương, ông hãy lắng nghe! Trong đời quá khứ, cách đây chín mươi mốt kiếp, có Phật ra đời hiệu là Tỳ-bà-thi gồm đủ mười tôn hiệu: Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Đức Phật ấy trú ở thành tên Mãn-độ-ma-đế.

Bấy giờ, trong thành có một thương chủ tên là Diệu Nhĩ, nhà cửa rộng lớn, giàu có, của cải rất nhiều, ngày càng tăng thêm, chẳng khác gì Thiên vương Tỳ-sa-môn. Trong thành Mãn-độ-ma-để, gia tộc thương chủ là cao quý nhất, không ai bằng, vì giàu sang nên thương chủ ấy lấy vợ cũng thuộc dòng họ cao quý.

Sau đó, vợ chồng vui sống, người vợ mang thai, đứa con chưa sinh ra, nhưng thương chủ Diệu Nhĩ đã cùng với năm trăm thương nhân làm bạn đồng hành, muốn đi vào biển lớn để có thêm tài lợi. Thai nhi trong bụng người vợ ở lại nhà dần dần lớn lên.

Khi ấy, thương chủ và các thương nhân đã đi xa đến xứ khác, dựa vào khả năng kinh doanh cũng kiếm được chút ít tài lợi, nhưng tài lợi ấy hoặc bị lửa lớn thiêu đốt, hoặc bị giặc cướp, hoặc bị gia nhân của bạn đồng hành trộm lấy rồi bỏ đi… Ở nhà, người vợ mang thai đủ tháng, đến kỳ sinh, sinh được một Đồng tử, da dẻ thô cứng, đen đủi, dung mạo xấu xí, đủ mười tám tướng xấu, thật là đáng chán ghét, thân miệng tỏa ra mùi rất hôi thối, đến nỗi mùi hôi đó theo gió bay đi, người nhà thân thuộc ngửi nhầm cũng phải quay mặt chỗ khác.

Lại nữa, Đồng tử mới sinh ra, trong nhà tự nhiên có lửa bùng cháy, của cải sản vật đều bị thiêu đốt, không còn sót thứ gì.

Khi ấy, vợ thương chủ Diệu Nhĩ hốt hoảng kịp ôm lấy đứa con mới sinh, vội vã chạy ra khỏi nhà. Tất cả tài sản, vật dụng trong nhà đều bị lửa dữ đốt cháy hết, thiêu đốt không còn vật gì lửa mới tắt.

Vợ thương chủ vào trong nhà đã bị lửa hủy hoại, xé đôi chiếc áo của mình đem trải dưới đất rồi đặt Đồng tử nằm lên. Bà ta thở dài, tự than, nghĩ đến thương chủ Diệu Nhĩ rơi lệ, nói: “Khổ thay, khổ thay! Ta nay vì sao mà nhà cửa tan nát như vầy?”

Bấy giờ, các nô tỳ, quyến thuộc, người làm việc trong nhà của thương chủ, thấy lửa cháy thiêu đốt hết tất cả, rất sợ hãi, nghĩ: Chúng ta có phải do duyên xấu ác mà bị hủy hoại như vầy? Bèn cùng nhau bàn luận, rồi bỏ nhà thương chủ ra đi, chỉ có một cô hầu giúp việc hiếu nghĩa tự nghĩ: “Nay nhà thương chủ Diệu Nhĩ, của cải thì bị thiêu đốt, quyến thuộc thì chia ly, không còn một chỗ nào để nương tựa. Vợ thương chủ đơn độc, không có bạn bè, không có chỗ nương nhờ, ta không nên bắt chước những người khác mà bỏ đi, ta nên ở lại với bà.” Rồi lại nghĩ tiếp: “Nhà cửa, tài sản của thương chủ đều bị thiêu đốt hết, cơm ăn một ngày còn chưa đủ, biết tính làm sao đây.”

Nghĩ như vậy rồi, người nữ giúp việc liền đi đến nhà những người bà con thân thích của thương chủ Diệu Nhĩ. Đến nơi cô nói: “Các vị nên biết! Vợ của thương chủ nay đang lâm vào hoàn cảnh thật là khốn khổ, bức bách, các vị nên tìm cách giúp đỡ, nuôi sống bà ta.”

Các người bà con thân thích, liền theo lời nói ấy, góp sức nuôi dưỡng vợ con thương chủ Diệu Nhĩ.

Chẳng bao lâu sau, trong nhà những người bà con đó, thường xảy ra những việc bất lợi, các người ấy cùng bàn với nhau: “Đứa con của thương chủ Diệu Nhĩ này rất xui xẻo, không có phước đức. Do sinh ra nó, mà nhà cửa, tài sản, tất cả đều bị tan hoại. Nếu chúng ta nuôi dưỡng nó thì nhà chúng ta cũng như vậy, không bao lâu cũng sẽ tan nát hết. Vì sao? Vì đứa con của thương chủ này, chỉ nghe đến tên là đã kinh sợ, huống gì là nuôi dưỡng.”

Các người bà con liền bảo người nữ giúp việc: “Từ đây về sau cô chớ có đến nhà chúng tôi nữa.”

Người nữ giúp việc bị các người bà con không cho đến, liền tự nghĩ: “Vợ thương chủ không còn bất cứ nơi nào để nương nhờ, ta tìm cách gì để cứu giúp đây? Hay là ta đến nhà người khác tìm việc làm để có tiền nuôi vợ thương chủ Diệu Nhĩ?”

Nghĩ như vậy rồi, cô ta liền đi đến nhà người khác, làm các việc phục dịch, thuê mướn, nhận được thù lao đem về đổi lấy thức ăn cho vợ con thương chủ. Người mẹ vì sinh ra Đồng tử có đủ các tướng xấu xí bèn đặt tên cho con là Đồng tử xấu tướng.

Từ đó, mỗi ngày người nữ giúp việc đều đi đến nhà người khác ra sức làm việc để kiếm ăn hàng ngày, sức lực càng tăng thù lao càng nhiều, một người làm việc không lười biếng nên cả ba người cũng sống được qua ngày. Cuộc sống kéo dài như vậy thật là khó khăn! Vợ thương chủ Diệu Nhĩ bỗng suy nghĩ: “Trong nhà ta trước đây có rất nhiều nô tỳ, người giúp việc, bà con quyến thuộc, nay chỉ còn có người nữ giúp việc này là còn ở nuôi giúp ta, nhờ vậy mà ta được sống còn. Trong dòng họ mẹ, chỉ có người này là thương mến giúp đỡ, nhưng sự việc này kéo dài thời gian lâu, người kia sức lực đơn độc, việc làm ngày càng nhiều, lẽ nào không mệt mỏi, chán nản. Khi đã mệt mỏi, kiệt sức rồi, người ấy sẽ bỏ đi. Hơn nữa, một người làm việc thì tiền công rất ít, do đó không đủ để nuôi sống. Ta nên chấp nhận nghiệp đời trước, nay quả đã như vậy, có khổ cũng đành cam chịu. Ta nên cùng đi làm thuê với người nữ giúp việc.”

Nghĩ như vậy rồi, bà ta liền kêu người nữ giúp việc lại, cùng đi đến nhà người khác làm việc, lấy tiền đem về sinh sống. Nhưng vợ thương chủ, thể lực rất yếu, không làm nổi những việc nặng nhọc, lửa đói thiêu đốt, bị các khổ hành hạ, trong chốc lát mệt quá mê loạn, tuyệt vọng cúi xuống dừng nghỉ, rơi lệ thở dài, nghĩ đến thương chủ Diệu Nhĩ, buồn khổ than: “Khổ thay! Ta vì sao phải chịu khổ nạn như vầy? Lẽ nào mọi người không thấy, ta trước kia từng ở trong thành này, là cao quý, giàu có nhất, nhà cửa, tài sản tất cả đều đầy đủ. Vì sao hôm nay phước đức lại hết, trở thành người tan hoại nhất trong thành này, hàng ngày phải đến nhà người khác làm thuê kiếm sống, chịu nhiều khổ não hành hạ?”

Khi ấy, vì đau khổ hành hạ, vợ thương chủ nhìn người nữ giúp việc mà rơi lệ. Lúc đó, người nữ giúp việc càng thêm buồn khổ, cũng chảy nước mắt, nói: “Khổ thay, khổ thay! Vợ thương chủ xưa giàu có, oai quyền, mặc toàn loại y phục quý tốt, xoa hương thơm, đeo những vòng hoa thơm đẹp đẽ trang sức nơi thân, trong miệng thường ngậm những mùi hương thơm để tiết ra những nước thơm. Lại như Thiên nữ thường sống trong nước Hoan hỷ, đầy đủ các thức ăn uống, y phục, châu báu, đồ trang sức, nô tỳ, bà con thân quyến nội ngoại, bẹn bè đông đúc, ai cần gì đều cho đầy đủ. Vì sao nay lại tan nát như vầy, tình cảnh thật vô cùng xót xa, đầu tóc rối tung, thân thể dơ bẩn, đầy rận rệp, rất hôi hám, là người thấp hèn chịu khổ cực nhất trong thành, phải đi làm thuê cho nhà người khác để kiếm miếng ăn. Tình cảnh tan nát ấy thật là thảm thương. Khổ thay! Vì sao phước đức bị tan mất nhanh như vậy? Khổ thay! Giàu sang tồn tại không bao lâu. Khổ thay! Đủ các nghiệp báo khác nhau.”

Bấy giờ, than thở xong, người nữ giúp việc nói kệ:

Trước đây mặc y phục tốt đẹp

Trang sức bằng đủ loại châu báu

Giống như Thiên nữ rất xinh tươi

Nay ở ngõ hẹp rất cực khổ.

Cớ sao lúc này lại như vầy!

Tất cả phước đức đều tan hết

Thân thể tiều tụy và dơ bẩn

Mảnh áo rách nát che trên thân.

Trước đây hình dung như Thiên nữ

Mắt đẹp mọi người đều thích nhìn

Mà nay hôi xấu như ma quỷ

Người thấy đều sinh tâm chán bỏ.

Trước đây giàu có nhiều của báu

Giàu sang bậc nhất trong thành này

Luôn cung cấp cho người ăn xin

Nay lại khốn khổ và nghèo hèn.

Trước đây thọ hưởng nhiều vui vẻ

Dòng họ giàu sang của cải nhiều

Nay quả báo đến thật rõ ràng

Đau buồn khổ não theo nhau tới.

Khổ thay! Luân hồi thật đáng trách

Khổ thay! Giàu sang cũng không bền

Thế gian trước thọ hưởng vui sướng

Nhất định về sau chịu khổ, phiền.

KINH KIM SẮC ĐỒNG TỬ NHÂN DUYÊN

QUYỂN 10

Bấy giờ, vợ thương chủ Diệu Nhĩ cùng người nữ giúp việc hàng ngày đi đến nhà người khác làm thuê lấy tiền công. Do vì xấu tướng, phước đức của Đồng tử cạn kiệt, nghiệp lại tăng thêm, nên tiền trả công làm việc ngày càng ít đi. Về sau, từ lúc mặt trời mới mọc cho đến chiều tối, làm việc vất vả mà tiền công lại không được bao nhiêu. Cuối cùng những nơi làm đều cho nghỉ, không thuê nữa.

Khi ấy, vợ thương chủ bàn với người nữ giúp việc: “Nay chúng ta không còn chỗ làm thuê nữa, vậy chỉ còn đi xin ăn thôi.”

Nói rồi, họ liền cầm bát đi xin thức ăn. Về sau, khi Đồng tử xấu tướng đã trưởng thành, có thể đi lại, người mẹ bảo: “Con hãy tự mình đi xin ăn để nuôi sống.”

Nói rồi, bà đưa cho con một cái bát. Đứa bé cầm lấy bát đi khắp hang cùng ngõ hẻm xin ăn để tự nuôi sống. Do đứa bé ấy da dẻ đen, thô, dung mạo xấu xí, đủ mười tám tướng xấu đáng chán nên ai nhìn thấy cũng đều che mặt bỏ đi. Còn hễ đi đến cửa nhà người ta thì do gầy gò, mùi hôi bốc ra theo gió bay làm cho ai cũng bịt mũi, hoặc lấy cây, gậy, ngói, đá ném đuổi và nói: “Hãy mau đi khỏi nhà tao, giống như loài trùng bọ.”

Đứa bé đi khắp các thành ấp, băng qua các nơi đầy sỏi đá, dơ bẩn, đến đâu cũng bị người ta lấy cây, gạch, đá ném đánh xua đuổi. Nó giong ruổi cầu xin một bữa ăn mà cũng không được. Cái bát cầm trên tay cũng bị đánh vỡ nát. Vào lúc này, Đồng tử như là kẻ giặc ác bị người ghét bỏ, nên khóc lóc, hốt hoảng chạy về chỗ mẹ, thấy con, người mẹ vỗ về, thương xót nói: “Khổ thay! Con tôi nguy khốn thế này! Những người nào không thương xót, không sợ tội lỗi mà đánh đập làm cho con chịu khổ như vầy?”

Khi ấy, Đồng tử nghẹn ngào khóc, rồi nói kệ:

Con đến nhà người khắp mọi nơi

Chỉ để xin ăn nuôi mạng sống

Nhưng đều bị mọi người xua đuổi

Dùng cây, gậy, đá ném đánh con.

Nghe rồi, người mẹ ôm chầm lấy Đồng tử xấu tướng quá thương xót, than khóc và nói kệ:

Há chẳng phải con ở đời trước

Đã từng gây tạo nghiệp chẳng thiện

Nay mới bị nhiều người đánh đập

Chẳng phải đời này gây tội lỗi.

Thân con xấu xí lại khô gầy

Nên mất tất cả điều vui sướng

Chịu nghèo cùng khốn khổ gian nan

Không được người nào thương xót đến.

Khổ thay! Nhà ta bị tan nát

Thân con thương tổn, bát bị vỡ

Cái vật xin ăn đã không còn

Làm sao có thể nuôi mạng sống.

Cha mẹ xa lìa, con nương ai

Cửa nhà tan hoại suy sụp hết

Cái bát xin ăn cũng không còn

Bây giờ người nào nuôi con đây.

Bà con thân quyến và bạn bè

Chủ nhà, tôn trọng đều chia ly

Bát đi xin đã không còn nữa

Bây giờ người nào nuôi con đây.

Có người nào thấy con nghèo bệnh

Mà có thể phát tâm dũng mãnh?

Khổ thay! Tai họa đến thế này

Chắc do nghiệp tội con đời trước.

Khổ thay! Con là người hiền lành

Cớ sao không được ai thương xót

Lòng người sao cứng như sắt đá

Cứ làm tổn hại như dao búa.

Đã tan nát cả chịu khổ nghèo

Lẽ nào còn nhẫn tâm làm hại

Thấy kẻ đi xin rất đói khổ

Không ai dũng mãnh phát lòng thương.

Đói khát ốm yếu tâm mỏi mệt

Chia ly tan nát không còn gì

Bệnh khổ bao vây còn gây phiền

Chao ôi! Tàn hoại lại tàn hoại.

Nghèo cùng khốn khổ rất sầu lo

Đói khát hành hạ không nói nổi

Xác thân khô cạn sức chẳng còn

Người thấy lẽ nào không xót thương.

Họ lại nhẫn tâm đánh đập con

Có phải đời trước con kiêu căng

Nên nay chịu các khổ bệnh này

Cực khổ không người tỏ lòng thương.

Nghèo cùng, đói khát, khổ hành hạ

Đã xin khắp nơi nào được gì

Lắm khi gặp được chút thực phẩm

Của quạ, chó ăn còn sót lại.

Khổ thay! Thân tôi thật vô phước

Không biết phải làm thế nào đây?

Nghiệp trước là nhân gây tan hoại

Nay là chủ nghiệp chịu như vầy.

Nói xong, vợ thương chủ càng thêm sầu lo, buồn khổ, dừng chân trước ngôi nhà bị tàn phá, tạm thời ở qua ngày, vì Đồng tử xấu tướng trước bị đánh đập, máu chảy bê bết khắp thân. Bà ta ôm lấy vết thương dính đầy bụi dơ ngói gạch, lấy tay lau sơ thân Đồng tử rồi từ từ dẫn con đi vào trong hẻm. Thấy con của các gia đình giàu có, con của thương chủ, con trưởng giả, Bà-la-môn giàu sang khác, mặc áo Ca-thi-ca tốt đẹp, sạch sẽ, thơm tho, trang sức các chuỗi ngọc báu, tai đeo các vòng ngọc, tay mang những vật rất quý giá, còn có các lọng hoa thơm đẹp sáng rỡ che chở.

Thấy như vậy rồi, nhìn mình đang trong tình cảnh rất gian khổ, nguy khốn, lại nhìn Đồng tử xấu tướng nghèo cùng khốn khổ, ốm yếu, mặt mày tiều tụy, liền thở dài, nước mắt đầm đìa, nói kệ:

Xưa giàu có đầy đủ tất cả

Các loại ngọc nhiều như núi báu

Gia tộc rộng lớn và đông đủ

Thọ hưởng sự an vui tối thượng.

Nay mẹ con đều bị tan nát

Sống ở nơi bẩn thỉu tanh hôi

Phải khéo nói những lời van xin

Còn không có người cho thức ăn.

Buồn lo như sóng nước biển sâu

Lo sợ hành hạ không ích gì

Lớn tiếng kêu cứu càng khốn khổ

Chìm sâu theo dòng nước nghèo cùng.

Trong dòng nguy hiểm nhiều thủy tộc

Sóng lớn phá tan nguy lại đến

Bệnh tật hiểm nghèo làm hại thêm

Đắm chìm trong dòng nước nghèo cùng.

Bệnh khổ sầu lo như tên bắn

Như tiếng sư tử giữa đồng trống

Như chim tụ lại để giữ trứng

Nghèo cùng lo khổ cũng như vậy.

Xưa với người hiền không bố thí

Không phát tâm thanh tịnh cúng dường

Nay mẹ, con đều không có phước

Thấy các việc vui như oán thù.

Xưa từng không cho người ăn xin

Chán bỏ người ít phước hèn hạ

Nay mẹ con ta bị tan hoại

Gian nan khổ cực cùng nhau chịu.

Xưa kia đối với các Thánh hiền

Đã không cung kính lại coi thường

Nay mẹ con ta bị tan hoại

Và cũng bị người khác khinh khi.

Xưa từng quấy nhiễu các Thánh hiền

Lại còn đánh đập những người khác

Nay bị người dùng gậy, ngói, đá

Đánh đập, ném đau phải chịu thôi!

Xưa kia không tôn trọng người khác

Hoặc hay mở lời trách mắng người

Nay mẹ con ta bị tan hoại

Lại còn bị người khác mắng chửi.

Đời trước đã không tôn trọng người

Hoặc đối với người lại coi thường

Nay chịu cực khổ lắm gian nan

Trở lại bị người khác khinh ghét.

Đời trước mẹ con ta keo kiệt

Thấy người đến xin không hề cho

Nay nghèo khổ áo cũng không có

Trở lại không được người khác cho.

Xưa kia đối với việc của người

Gây ra nhiều chống trái, chướng ngại

Đời nay quyến thuộc đều chia ly

Thường bị khổ não và than khóc.

Xưa kia gặp người lúc lỡ đường

Không cho họ giường nằm, các thứ

Ngày nay ngủ ở nơi gai gốc

Quả báo rõ ràng phải thọ lấy.

Các giường tòa trang sức tốt đẹp

Xưa chưa từng bố thí người hiền

Nay phải nằm ngồi ở trên đất

Lại còn bị nhiều thứ gai gốc.

Xưa chưa từng cho người giày dép

Xe cộ cùng các thứ nhạc cụ

Ngày nay giẫm đạp đi trên đất

Tiếp xúc nhiều đủ loại gai chông.

Nghỉ đêm nhà cửa và đồ dùng

Xưa kia bỏn sẻn chưa từng cho

Ỷ mình sang giàu tự cao ngạo

Nay bị rơi vào chỗ bẩn, dơ.

Xưa kia từng thấy người tiều tụy

Khát nước cần xin miếng nước uống

Tuy thấy chẳng chịu cho nước sạch

Đời nay mặt mày chịu khô gầy.

Xưa kia người nghèo và bè bạn

Do đói khổ nên đến cầu xin

Không có tâm tôn trọng bố thí

Nay không có ăn lại hoảng loạn.

Xưa thấy người khác được lợi lạc

Liền phát sinh đủ cách ghét ganh

Đời nay bị làm người thấp hèn

Bị người khác sân giận ghét bỏ.

Xưa mẹ con ta ỷ giàu sang

Thường kiêu ngạo đối với người khác

Hoặc lại quấy nhiễu người có đức

Nay chịu quả xấu, khổ đành chịu.

Biển sinh tử xoay tròn, không đầu

Hết thảy bệnh khổ đều đáng sợ

Chưa từng bố thí thuốc chữa trị

Ngày nay bệnh nặng luôn hành hạ.

Cha mẹ, tôn trọng, người tu hành

Cho đến người nghèo cùng bậc nhất

Ăn uống, tắm gội không bố thí

Đời nay vô phước chịu khổ nghèo.

Nay ta đói khát rất mệt mỏi

Không có thức ăn uống, y phục

Các bệnh khổ hành hạ thân tâm

Nay có người nào cứu giúp ta.

Mẹ con ta muốn làm nô tỳ

Người nào chấp nhận, nguyện theo hầu

Để hai mạng người này được sống

Là việc rất khó được ở đời.

Khổ thay!Đời trước không làm phước

Khổ thay! Nay nghèo khó như vầy

Thành nước này là nơi giàu có

Nhưng không ai để ta cậy nhờ!

Nói kệ xong, vợ thương chủ Diệu Nhĩ đành chịu đói khát, buồn rầu. Mẹ con đành cam chịu theo nghiệp báo.

Lại nói về thương chủ Diệu Nhĩ.

Trước kia qua biển lớn buôn bán để kiếm thêm của cải, chẳng may thuyền bè đều bị tan nát, của cải chìm hết. May nhờ một tấm ván nổi trên biển và một đứa ở nhỏ, ông đã qua khỏi ách nạn và được lên bờ yên ổn. Giữa đường, ông xin nghỉ đêm tại một làng gần thành Mãn-độ-ma, ở đó có một nông dân trông coi làng ấy. Thấy thương chủ này, vốn đã biết mặt nên người kia mới nghĩ: “Thương chủ này vì sao lại ốm o tiều tụy như vầy, tất cả vàng bạc, của báu, hàng hóa có được đều bị tan hoại! Chỉ nhờ đứa ở nhỏ giúp đỡ mà đến đây. Nay ta nên đem chuyện nhà của thương chủ bị cháy ra nói, hay là để sau này thương chủ sẽ tự biết?”

Nghĩ rồi, người kia đem nước cho thương chủ rửa tay và hai bánh đậu xanh cho ông ta ăn.

Bấy giờ, thương chủ Diệu Nhĩ tự suy nghĩ: “Ta không nên về nhà với tay không.” Bèn lấy một cái bánh cất lại, rồi bẻ cái kia ra chia cho đứa ở nhỏ cùng ăn.

Sáng hôm sau, ông tiếp tục đi, dần tiến về phía trước, thân thể khô gầy, sức lực yếu đuối, mệt mỏi, mặc áo dơ rách, dần dần cũng về đến thành ấp. Bấy giờ, Đồng tử xấu tướng đang ở trong căn nhà tan nát, vừa mới sáng sớm bỗng tự nghĩ: “Ta đói khát gầy mòn như vầy, mạng sống tuy còn, nhưng bây giờ lấy gì để sống? Ta nên tự tìm lấy cái chết.” Nghĩ rồi, bèn đến trước chỗ mẹ thưa: “Thưa mẹ, con nay muốn đi đến vườn của ông cha.”

Người mẹ đáp: “Con cứ tùy ý.”

Khi ấy, thương chủ Diệu Nhĩ đã vào thành rồi, dần dần đi về nhà cũ, thấy nhà cửa sụp nát, quyến thuộc chia ly, vắng vẻ hiu quạnh, chỉ còn một đống đất, thương chủ tự nghĩ: “Nhà cửa ta vì sao như vầy?” Thương chủ liền vào phía trong nhà tan hoại, thấy vợ mình và người nữ giúp việc đang ngồi im lặng, dung mạo vợ ông khô gầy, đen đủi, ốm yếu, che thân bằng y phục dơ bẩn. Thấy rồi, ông than lớn: “Khổ thay, khổ thay! Sao lại đến nỗi này.”

Nói xong, thương chủ ngất xỉu ngã quỵ xuống đất, được gió mát thổi vào thân thể, hồi lâu mới tỉnh dậy. Người vợ bèn hướng tới trước gào khóc lớn tiếng, rồi từ từ kể hết mọi chuyện trong nhà đã xảy ra. Khi ấy thương chủ liền thở dài, nói: “Kiếp trước, chúng ta đã không gieo trồng ruộng phước, lại không tu tạo các việc phước đức, nên nay phải chịu các việc tan hoại như vầy. Bây giờ ta nên làm thế nào, đi đến nơi đâu, có người nào thương giúp ta không, có người nào thương xót sự nghèo cùng khốn khổ này? Chúng ta bị chìm đắm trong biển lớn nghèo cùng, ai đến cứu vớt chúng ta đây? Chúng ta bị tan nát, chìm hãm trong vũng bùn, ai sẽ rửa sạch cho chúng ta? Chúng ta tự gieo mình vào trong dòng sông khổ rộng lớn, ai sẽ cứu vớt? Chúng ta gặp oán thù nghèo khổ, ai sẽ giúp chúng ta chống lại? Chúng ta đã trồng các gốc cây khổ, ai sẽ chặt đứt cho chúng ta? Chúng ta đã chôn sâu gốc cây nghèo cùng, ai sẽ đào lên cho chúng ta? Chúng ta bị ngọn lửa khát ái thiêu đốt, ai sẽ dập tắt cho chúng ta? Chúng ta bị con voi say đắm nhiễm những điều không sạch quấy nhiễu, ai sẽ giúp chúng ta điều khiển? Chúng ta bị các khổ, rắn độc, khí độc tấn công, ai sẽ giải trừ cho chúng ta? Chúng ta bị đội quân lớn nghèo cùng phá tan tất cả đến gây chiến, ai sẽ giúp chúng ta đánh đuổi? Chúng ta bị tất cả các xiềng xích nghèo cùng, lao nhọc, khổ não trói buộc thân tâm, ai sẽ giải thoát cho chúng ta? Chúng ta bị rơi vào hang sâu nghèo cùng, ai sẽ kéo chúng ta lên? Chúng ta đã ở lâu trong nhà nghèo cùng, đóng kín kiên cố, ai sẽ mở ra cho chúng ta? Chúng ta bị đám ác nghèo cùng đến gây hại, ai sẽ đuổi chúng đi? Chúng ta bị chìm đắm trong dòng hiểm ác, ai sẽ cứu vớt chúng ta? Chúng ta bị nỗi lo sợ, nghèo cùng, gian khổ hành hạ theo đuổi, ai sẽ cứu giúp chúng ta?”

Thương chủ Diệu Nhĩ thốt ra nhiều lời thảm thiết như vậy rồi lại lớn tiếng nói: “Ở trong ba cõi chỉ có Phật Thế Tôn là bậc cao quý hơn hết, không một pháp nhỏ nào mà không biết, không thấy, tất cả đều hiểu rõ. Chư Phật Thế Tôn pháp là như thế, có đầy đủ các tướng tốt, hào quang sáng rỡ như mặt trời chiếu khắp, lại như ngọc báu ma-ni sáng sạch, giống như ngọc trong suốt không có tỳ vết; đầy đủ các đức tốt như hoa sen nở, như mặt trời mới mọc, như cây cung của Đế Thích xinh đẹp mềm dẻo; như viên ngọc trên búi tóc, hình bánh xe, ánh sáng rực rỡ, giống như ngọn lửa mạnh, lại có thêm dầu vào càng thêm sáng đỏ; lại như vầng mây ánh sáng có đủ màu sắc; như thân chim công có các màu sắc. Ánh sáng Phật chiếu khắp tất cả phá tan các tăm tối, mê mờ. Sinh, già, bệnh, chết là cái lồng của ba cõi, oai lực trí tuệ của Phật có thể tháo mở ra, Phật đã chứa nhóm vô số trăm ngàn công đức trí lực thiện xảo mới thành tựu các tướng tốt. Ánh sáng của Phật trong sáng như voi trắng, hoa trắng, vải trắng, như tuyết, như ngó sen trong sạch đáng yêu. Ánh sáng của Phật sáng rỡ như vàng Diêm-phù-đàn phát ra hào quang rực rỡ như đỉnh núi cao rộng lớn đặc biệt hơn hết không ai sánh bằng. Lông trên thân Phật mềm mại đều xoay hướng về bên phải, ánh sáng xoay tròn tự tại chiếu soi, lông trắng giữa đôi chân mày hiện rõ tướng đặc biệt, mặt trong sáng như hoa sen mới nở.

Lại nữa, xưa kia Phật ở trong a-tăng-kỳ kiếp lớn đã đem bố thí nào là đầu, mắt, tay, chân, các phần trên của thân và cả máu thịt vợ con, nô tỳ, voi, ngựa, xe cộ, y phục tốt đẹp, đồ nằm ngồi, vàng bạc, châu báu, các vật của mình có cho đến ngôi vua, thành nước. Ngài có thể xả bỏ tất cả để tăng trưởng tâm Bồ-đề Vô thượng, tu hành các hạnh thù thắng rộng lớn, dùng oai lực vô ngại để thu phục quân ma, thanh tịnh tinh khiết như vầng trăng mùa thu, ngàn vầng ánh sáng vây quanh chiếu khắp, xuất hiện rõ ở trên cao như là núi chúa. Ánh sáng của vầng trăng chiếu soi làm tan hết những đám mây che, trắng trong như ngà voi, lại như biển sữa, như hoa trắng nở. Thân Phật sáng rỡ, thanh tịnh trang nghiêm cũng như núi vàng đầy đủ các tướng tốt đẹp, như núi Khổng Tước, như núi Lưu Ly có ánh sáng tràn đầy soi khắp.

Phật dùng lửa trí tuệ hiện chứng thiêu đốt các điều ác thành như tro bụi. Các Thiên vương thường đến cung kính, các Thiên vương này thường đội nón báu, gắn ngọc báu ma-ni và trang sức các loại vàng ròng tốt đẹp, lễ kính dưới chân hoa sen sáng của Thế Tôn. Hai chân Phật đều có tướng đặc biệt tốt, mười móng chân màu đồng đỏ, mỏng mướt rất đẹp, các ngón chân tròn như nửa vầng trăng, chân hoa sen trong sạch không nhơ đủ các tướng trang nghiêm giẫm đạp các cành cây tham ái chúng sinh.

Phật lại dùng ánh sáng trí tuệ chiếu soi, phá tan tất cả bóng tối làm mê mờ, xem khắp thế gian đều như bạn thân, dùng lòng lành không nhân duyên thương yêu chúng sinh, yên ổn ở trong cảnh giới trí lớn không nghĩ bàn, thu phục tất cả các loài rồng rắn độc dữ, tích chứa vô số trăm ngàn các hạnh đặc biệt cao đẹp, các công đức cao cả khó làm, từ vô lượng kiếp đến nay làm nhiều việc phước đức, dùng kiếm trí tuệ chặt đứt các gốc cây phiền não từ xa xưa của chúng sinh. Phạm vương, Đế Thích và các vị bảo vệ thế gian trong mười phương, các đại chúng đều ca ngợi công đức cao đẹp và chánh pháp của Phật.

Chư Phật Thế Tôn phát lòng thương lớn bảo bọc thế gian, thương yêu bình đẳng không phân biệt, dùng lời nói không hai, bình đẳng thuyết pháp, an ổn ở trong sự thấy biết vắng lặng, khéo nói ba loại pháp điều phục, vượt qua bốn dòng nước, vận dụng bốn thần túc, dùng bốn Nhiếp pháp tu hành trong thời gian lâu dài, giáo hóa cho chúng sinh, đoạn năm phần kết sử, vượt qua năm nẻo, đầy đủ sáu pháp, viên mãn sáu pháp Ba-la-mật, nở hoa bảy Giác chi, chỉ dạy tám Thánh đạo, tu trọn vẹn chín thứ đệ định, đầy đủ mười Lực, tiếng khen vang khắp mười phương thế giới, đạt được ngàn điều tự tại cao ngạo, ngày ba thời, đêm ba thời thường dùng ánh sáng của mắt Phật trong sáng xem khắp thế gian, biết: Pháp nào tăng, pháp nào giảm, pháp nào gian khổ, pháp nào nguy hiểm, pháp nào phiền não, pháp nào có nhiều gian khổ nguy hiểm thúc ép, pháp nào nhỏ, pháp nào lớn dần, pháp nào rộng lớn; biết người nào bị chìm đắm trong biển lớn sinh tử… thì sẽ cứu vớt họ; người nào bị La-sát và nghiệp phiền não ăn nuốt, sẽ cứu họ thoát khỏi; người nào bị rắn độc nghèo cùng làm cho bị thương thì sẽ giải trừ; người nào bị lửa sân giận thiêu đốt tim gan thì sẽ dùng mưa pháp cam lồ rót vào tâm trí; người nào bị các si mê ám chướng, phiền não che lấp thì sẽ dùng ánh sáng thanh tịnh chiếu soi, đưa họ an ổn ở yên trên núi cao chánh định vô thượng; người nào mắc bệnh lâu ngày rất đau khổ thì sẽ dùng thuốc tám Chánh đạo để chữa trị, làm cho họ hoàn toàn hết khổ đau; người nào lâu ngày bị trói buộc trong cảnh nhà nghèo kiên cố thì sẽ mở ra cho họ; người nào bị u mê không có trí, tối tăm che khuất con mắt sáng, ta sẽ dùng thuốc trí tuệ khai sáng cho họ; người nào bị gông cùm cực ác trói buộc thân thể thì Ngài sẽ cỡi trói cho họ.”

Bấy giờ, thương chủ lại nói kệ:

Biển cả, loài cá rồng nương ở

Thủy triều nước biển có khi sai

Phật tùy cơ giáo hóa chúng sinh

Đúng thời quyết định không sai mất.

Lúc này, Phật Tỳ-bà-thi Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác xem xét kỹ khắp thế gian này, thấy thương chủ Diệu Nhĩ bị chìm trong vũng bùn nghèo cùng, khốn khổ, gian nguy, lo sợ. Xem thấy rồi, Ngài phát lòng thương lớn, đắp y mang bát đi vào thành Mãn-độ-ma lần lượt khất thực. Các bậc Trưởng giả, Cư sĩ, Bà-la-môn, thương chủ, muôn dân, vô số trăm ngàn người trong thành thấy Phật Tỳ-bà-thi Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác vào thành khất thực, đều đem thức ăn uống trong sạch, thơm ngon nhất cúng dường Phật, làm đầy bát của Thế Tôn Như Lai. Khi ấy, vì thương xót thương chủ Diệu Nhĩ, Đức Thế Tôn đi đến giữa ngả tư đường, ngồi yên ở đó. Thân Phật tỏa ánh sáng, các tướng đầy đủ như mặt trời mới mọc, trong sáng rất đẹp như mây giữa hư không, trang nghiêm cao đẹp như ánh trăng mùa thu, như cây Kiếp ba, như cây san hô quý báu trang nghiêm, rất đẹp, lại như cờ vàng, cây vàng rạng rỡ cao quý. Như đống châu báu chất cao như núi báu lớn, tự tại không sợ như ngỗng chúa vui chơi trong ao sen vàng, bước đi tiến thẳng như voi chúa, ở cõi trời Ái-la Phược-la nơi ao sen, như sư tử chúa đầy đủ oai lực lớn, mang điềm lành lớn, trang nghiêm rất khéo đẹp biến khắp mười phương. Tướng “Thiên bức luân” dưới bàn chân Phật đặc biệt sạch sẽ, mềm mại, tốt đẹp. Thân Như Lai có hình chữ vạn, ở lòng bàn chân có tướng hình con cá đặc biệt trang nghiêm, mười ngón chân có màu đồng đỏ, ánh sáng rất đẹp như mặt trăng mới lên, các ngón chân hẹp, dài, sáng, sạch, mềm mại như sợi Đâu-la, mu bàn chân đầy đặn, mềm diệu, vuông vức, sạch sẽ trắng trẻo đặc biệt không ai bằng. Thân Phật tỏa ánh sáng chiếu khắp mười phương. Ánh sáng ấy cũng chiếu đến căn nhà tan hoại của thương chủ Diệu Nhĩ.

Bấy giờ, Đức Phật Tỳ-bà-thi Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác phóng ra ánh sáng rực rỡ thanh tịnh giống như vàng ròng mới ra khỏi lửa, giống như các loại hoa thơm đẹp nở ra tươi tốt trang nghiêm rộng khắp. Khi ấy, tại nhà tan hoại của thương chủ Diệu Nhĩ, trong ngoài đều được ánh sáng chiếu khắp. Thấy ánh sáng này thương chủ rất kinh ngạc, rồi lại thấy Phật Tỳ-bà-thi Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác có đầy đủ ba mươi hai tướng đại trượng phu, có ánh sáng vàng rực rỡ đầy đủ các màu sắc trang nghiêm. Thấy rồi, thương chủ liền phát lòng tin kính thanh tịnh đặc biệt rất cao cả và nghĩ: “Ta nghèo cùng không có vật gì dâng cúng Đức Thế Tôn.” Chợt nhớ lại lúc trước mình còn cất một cái bánh đậu xanh, bèn đem ra, bảo vợ: “Lúc trước, ta đem về một cái bánh đậu xanh, nay muốn dâng cúng Phật Tỳ-bà-thi Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác. Xin Phật Từ bi thương xót làm cho vật nghèo hèn này thành vật cúng dường cao cả, vật tuy quá nhỏ nhưng tâm rất thanh tịnh, coi như gieo trồng chút hạt giống bố thí thanh tịnh, nguyện xin Phật nhận cho vật cúng dường này của ta. Chúng ta sẽ được cứu giúp khỏi bần cùng khốn khổ.”

Người vợ đáp: “Tốt lắm! Đây là việc làm cao đẹp nhất, biết đâu do căn lành này mà sẽ được ra khỏi nhân của sinh tử.”

KINH KIM SẮC ĐỒNG TỬ NHÂN DUYÊN

QUYỂN 11

Bấy giờ, thương chủ Diệu Nhĩ liền nhớ nghĩ: “Trước kia ở thành này, ta rất giàu có mà nay lại nghèo khổ, vật nhỏ bé thế này làm sao đem cúng dường? Trong thành ấy, các quan, thứ dân, Bà-la-môn, Trưởng giả, Cư sĩ, thương chủ và muôn dân đều sẽ nhìn thấy ta đem vật nhỏ bé này dâng cúng Thế Tôn. Ta nên tìm một chiếc lá để gói lại, đừng để mọi người thấy.”

Nghĩ vậy, thương chủ liền vào trong nhà tan hoại của mình tìm kiếm lá, kiếm khắp mọi nơi nhưng không có. Khi ấy thương chủ tự trách mình: “Khổ thay, ta nay quá ư cực khổ. Chao ôi! Thật là đáng thương cảm.”

Nói rồi, ông liền ra khỏi nhà, phát sinh lòng tin thanh tịnh rộng lớn, đành phải cầm cái bánh dâng cúng Đức Thế Tôn Tỳ-bà-thi Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, cung kính đặt vào trong bát trong sạch, cúng dường xong, đảnh lễ dưới chân Thế Tôn, rồi phát nguyện: “Bạch Thế Tôn! Con nguyện đem chút ít căn lành làm pháp cúng dường với lòng tin thanh tịnh này, nguyện cho con qua đời này đến đời sau, không chịu nghèo khổ dù chỉ một ngày, được giàu có, tùy ý thọ hưởng đầy đủ các vật dụng.”

Phát nguyện xong, thương chủ Diệu Nhĩ lễ bái Đức Như Lai Tỳ-bà-thi. Nhờ thần lực của Phật làm hiện rõ phước báo thù thắng, khiến cho hình tướng khô gầy, yếu đuối của thương chủ không còn nữa, tướng đẹp đẽ tròn đầy trở lại như trước, những mong muốn được đáp ứng, nên rất sung sướng.

Khi ấy, Như Lai Tỳ-bà-thi Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác ra khỏi thành Mãn-độ-ma, trở lại đồng trống nơi Phật đã ở lúc trước. Bấy giờ, ở thành ấy, trong số các bạn bè trước kia của thương chủ Diệu Nhĩ có một người bảo: “Hôm nay, các ông đều đã thấy thương chủ Diệu Nhĩ bị tan hoại, nghèo cùng khốn khổ như vậy, chúng ta không nên bỏ mặc, mỗi người có thể giúp đỡ chút ít, không cần phải nhiều. Các ông nên cùng nhau giúp đỡ, đem đến vật gì đều đặt lại một chỗ.”

Trưởng giả ấy nói xong, các Trưởng giả kia đều đem vô số châu báu, vòng đeo tai, vòng đeo tay và các đồ trang sức quý báu khác có đến trăm ngàn thứ để giúp đỡ thương chủ. Chỉ trong khoảng thời gian ngắn, vàng, bạc, châu báu, các vật tốt đẹp đã được đem đến rất nhiều, chất thành đống cao.

Thương chủ Diệu Nhĩ thấy sự việc ban cho đặc biệt cao đẹp như vậy, liền bảo vợ: “Bà hãy xem những hạt giống sạch về lòng ban cho này để có thể phát sinh mầm thiện.”

Người vợ liền rất vui vẻ, từ xa hướng về phía Phật Tỳ-bà-thi cung kính đảnh lễ, rồi mặc y phục và mang đồ trang sức đi vào trong nhà.

Bấy giờ, Đồng tử xấu tướng trước đi đến vườn của ông cha, do đói khát, khổ não bức bách nên càng thêm xấu xí. Đồng tử rất buồn khổ, chán nản, tự nghĩ: “Ta do nghiệp tội gì đến nỗi như thế này? Đã không có phước, lại xấu xí, bị khổ não bức bách, sống có ích lợi gì nữa đâu. Ta nên tự tìm lấy cái chết.”

Nghĩ rồi, Đồng tử liền đến chỗ cây Ba-tra-lê rất cao, vịn níu cành cây leo lên, cành cây gãy, Đồng tử rơi xuống đất, thân thể tổn thương đau đớn vô cùng.

Chư Phật Thế Tôn bất cứ việc gì cũng đều thấy và cũng đều hiểu rõ.

Khi ấy, Như Lai Tỳ-bà-thi dùng mắt Phật trong sáng vượt xa mắt trần ở thế gian, thấy Đồng tử xấu tướng đang chịu khổ não liền phát lòng thương rộng lớn, dùng thần thông đến khu vườn ấy, đem ánh sáng của lòng lành yêu thương do trăm kiếp tích tập chiếu đến thân Đồng tử. Khi Đồng tử được ánh sáng chiếu đến, mọi đau đớn về thân thể của Đồng tử đều tiêu tan hết, đói khát cũng tiêu trừ, tất cả được nhẹ nhàng an ổn. Đồng tử liền cử động trở mình thì nhìn thấy Đức Như Lai Tỳ-bà-thi Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác với ba mươi hai tướng trong sáng cao tột khó được, do trăm ngàn vô số kiếp tu tập gom lại, ánh sáng rất là đẹp và trang nghiêm chiếu khắp.

Thấy Đức Phật tướng tốt trong sáng cao đẹp, Đồng tử phát lòng tin an vui, chân thật, liền cởi tấm áo màu vàng đang mặc trên thân vừa đủ một thước đem dâng cúng Đức Như Lai Tỳ-bà-thi, phát lòng tin sâu xa trong sáng cao tột đặt lên chỗ Phật và cầm một cành hoa Ca-lan-nị-ca cùng dâng cúng Phật. Nhờ thần lực của Phật Tỳ-bà-thi Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác nên tấm áo lại vừa vặn với thân Phật, cành hoa cúng dường giống tán lọng lớn to như bánh xe trụ ở trên Phật. Thấy tướng như vậy, Đồng tử xấu tướng càng tăng thêm lòng tin sâu, trong sạch rộng lớn, liền cung kính lễ dưới chân Phật phát thệ nguyện lớn và nói kệ:

Đồng tử xấu tướng xin dâng cúng

Như Lai tối thượng Lưỡng Túc Tôn

Con nguyện từ nay qua đời này

Đời sau sẽ được hình tướng đẹp.

Thân màu vàng ròng, quần áo tốt

Có ánh sáng rực rỡ trang nghiêm

Miệng tỏa hương hoa Ưu-bát-la

Thân thể ngào ngạt hương chiên-đàn.

Thân có sắc vàng, da dẻ mịn

Ai được nhìn thấy đều vui thích

Trừ bỏ hết tất cả nhiễm ái

Tất cả lời dạy đều thông suốt.

Lời nghĩa đúng lý đều lưu giữ

Xa lìa những gì không ích lợi

Những gì được thấy là trên hết

Đầy đủ hết các tướng trang nghiêm.

Nguyện sẽ được thành tựu quả Phật

Lòng lành luôn thương nhớ chúng sinh

Đức nhiều trong sạch an lành lớn

Tài sản châu báu được đủ đầy.

Khi Đồng tử xấu tướng nói kệ phát nguyện lớn này, nhờ thần lực của Phật và phước báo đặc biệt cao cả hiện rõ, nên ngay lúc ấy, tướng xấu xí của Đồng tử ẩn mất, Đồng tử trở thành người có sắc tướng đẹp đẽ, trang nghiêm, thân như có màu vàng, tự nhiên có y phục màu vàng đẹp đẽ đáng yêu từ trên không bay xuống mặc nơi thân Đồng tử. Lại có các đồ trang sức như chuỗi ngọc, vòng ngọc đeo tay… Lại có các Thiên tử từ trên không mưa các thứ hoa trời thơm đẹp như hoa Ca-lan-nị-ca, hoa Ưu-bát-la, hoa Chiêm-ba-ca, hoa Bát-nột-ma, hoa Câu-mẫu-đà, hoa Mạn-đà-la… và làm mưa hương thơm cõi trời, như hương Chiên-đàn, hương Trầm thủy, hương Cung-câu-ma, hương Đa-ma-la, Bát-đa-la và các loại hương xoa. Trên không lại phát ra tiếng nói lớn: “Lạ thay! Đối với Phật Như Lai mà gieo trồng hạt giống ban cho trong sạch đáng yêu thì hiện tại được phát sinh ngay mầm cây cao tốt.”

Khi ấy, trong hư không lại tiếp tục có mưa hương hoa, số lượng rất nhiều chất cao đến đầu gối.

Bấy giờ, Như Lai Tỳ-bà-thi ra khỏi vườn, trở về đồng trống nơi Phật đã ở.

Lúc này, thương chủ Diệu Nhĩ đang ở trong nhà bỗng nói với vợ: “Con chúng ta đâu rồi?”

Người vợ đáp: “Hôm trước, Đồng tử đến thưa với tôi là muốn vào vườn của ông cha, nay chưa thấy về, ông nên mau đến khu vườn ấy tìm xem, coi chừng Đồng tử tự tử đó.”

Người chồng nói: “Vì sao con tôi đến nông nổi như vậy?”

Người vợ đáp: “Nó vì xấu xí, lại thêm nghèo khổ, đói khát bức bách nên như vậy.”

Thương chủ liền vội đến khu vườn tìm con. Tới nơi, ông thấy một Đồng tử tướng mạo đẹp đẽ, thân như sắc vàng, mặc chiếc áo cũng màu vàng, trang sức bằng các vật báu tốt đẹp, mọi người nhìn thấy đều yêu mến, ánh sáng đặc biệt tốt đẹp như Thiên tử. Thấy rồi, ông rất kinh ngạc liền nói: “Lạ thay, lạ thay! Người có phước đức đầy đủ mới sinh được đứa con như thế này.”

Nói rồi liền hỏi Đồng tử: “Cháu là con ai?”

Đồng tử đáp: “Cháu là con của thương chủ Diệu Nhĩ.”

Thương chủ bèn tự suy nghĩ: “Đồng tử này chẳng lẽ nói giỡn với ta.”

Nghĩ rồi, sinh nghi ngờ nên càng xem xét kỹ lưỡng, rồi lại nói: “Đồng tử, cháu nên nói sự thật. Cháu là con ai?”

Đồng tử lại thưa: “Vì sao ông lại tra hỏi như vậy? Thật sự cháu là con của thương chủ Diệu Nhĩ.”

Thương chủ lại nói: “Lạ thay! Đồng tử, sao cháu cứ nói giỡn như vậy.”

Thương chủ ngầm nghĩ sự việc, biết như thật, rồi lại nói: “Này Đồng tử! Vì sao? Con ta tướng mạo vốn xấu xí, cháu thì tướng mạo đẹp đẽ, do đâu mà xấu xí trở thành đẹp đẽ?”

Khi ấy, Đồng tử vui vẻ nói cho thương chủ nghe bằng kệ ca ngợi:

Con trước kia bị lửa nghèo cùng

Nóng bức thiêu đốt tim gan con

Tìm cây cao tự ý gieo mình

Rơi xuống đất sắp bị mất mạng.

Thân thể bị thương rất đau đớn

Nằm lăn dưới đất thoi thóp thở

Khi ấy mê loạn không biết gì

Trong khoảng sát-na sắp bỏ mạng.

Bấy giờ Như Lai Tỳ-bà-thi

Xem thấy liền phát lòng thương xót

Vì xót thương nên đại Thánh Tôn

Lại đến khu vườn cứu giúp con.

Thân Phật ánh sáng màu vàng ròng

Ba mươi hai tướng tốt trang nghiêm

Sáng rỡ như vàng vừa mới chảy

Ánh sáng chiếu khắp mười phương cõi.

Thân con nhờ ánh sáng chiếu đến

Được trở lại an lành như cũ

Do đó tất cả trở nên vui

Được rưới giọt cam lồ tối thắng.

Các đau khổ, đói khát, não phiền

Mọi điều không tốt nơi thân con

Nhờ ánh sáng Từ bi Phật chiếu

Trong khoảng sát-na đều bị diệt.

Con thấy Bậc Đại Thánh Mâu-ni

Ánh sáng điềm lành cao đẹp quá

Do đấy con sinh lòng dũng mãnh

Tự đứng lên để được thấy Ngài:

Thế Tôn bậc an lành cao cả

Giống như núi báu cao hiện rõ

Lại như ánh chớp khắp mười phương

Thấy rồi con phát lòng tin sáng.

Cả thân tâm vô cùng vui vẻ

Cởi tấm áo nhỏ mặc trên thân

Đem dâng cúng dường Phật Thế Tôn

Phát lòng tin thanh tịnh tối thượng.

Có một hoa Ca-la-nị-ca

Con cũng đem dâng cúng dường Ngài

Do thần lực Phật ở trên không

Hoa như lọng lớn che trùm khắp.

Khi ấy thấy rồi con rất vui

Cung kính đảnh lễ dưới chân Phật

Con đem tâm thanh tịnh chân thật

Đến trước Phật phát lời nguyện lớn.

Nguyện con nhờ nhân cúng dường Phật

Từ đời này cho đến đời sau

Bỏ tướng xấu xí được đẹp đẽ

Rốt ráo ra khỏi biển tử sinh.

Nói rồi trời mưa áo màu vàng

Thân tướng trang nghiêm cũng màu vàng

Thân tỏa hương hoa Ưu-bát-la

Miệng thơm phức mùi hương Chiên-đàn.

Do oai lực nguyện tối thắng này

Mọi việc con làm đều viên mãn

Được nhiều tướng tốt đẹp như vậy

Sinh ra các tướng ý đều thích.

Mưa y phục tốt đẹp vô giá

Da màu vàng ròng lại mịn màng

Áo này đồng thời mặc cho con

Chỉ trong sát-na đều xuất hiện.

Khi ấy lại có các chúng trời

Trên không mưa xuống hoa thơm đẹp

Và các mùi hương thơm thanh khiết

Như là hương chiên-đàn, trầm thủy…

Trên không lại phát tiếng nói lạ

Và tấu lên nhạc trời vi diệu

Ca ngợi, nương về Phật Thế Tôn

Âm thanh phát ra vang khắp nơi.

Do việc làm này đều tốt lành

Nên con được tướng tốt như vậy

Ai nhìn thấy cũng đều vui vẻ

Màu vàng sáng rỡ không ai bằng.

Nghe nói kệ xong, thương chủ Diệu Nhĩ rất vui mừng, lông tóc dựng đứng, trong chốc lát phát sinh lòng tin thanh tịnh, chắp tay hướng về đức Như Lai Tỳ-bà-thi cung kính đảnh lễ, nhìn kỹ hình tướng đẹp đẽ của Đồng tử, rồi nói: “Đồng tử, hãy cùng với cha trở về nhà mình.”

Khi ấy, Đồng tử tướng tốt mới phát tâm tôn kính thừa nhận cha mình, liền hướng lên trước bái lạy cha, thưa: “Thưa cha kính yêu!”

Thưa rồi, liền cùng cha trở về nhà.

Bấy giờ, Thiên chủ Đế Thích xem xét khắp hạ giới, biết rõ việc này liền nghĩ: “Thương chủ Diệu Nhĩ này đối với chư Phật hay làm các việc Phật, lẽ nào lại ở trong ngôi nhà tan nát?” Nghĩ rồi liền bảo Thiên tử Tỳ-thủ-yết-ma: “Ông hãy đến ngôi nhà tan hoang của thương chủ Diệu Nhĩ, biến hóa nó thành ngôi nhà khang trang, tốt đẹp, làm bằng bốn loại châu báu, có tám lớp với nhiều tầng cấp.”

Thiên tử Tỳ-thủ-yết-ma vâng lệnh, trong khoảng sát-na đi đến nhà của thương chủ Diệu Nhĩ tại thành Mãn-độ-ma-đế, biến hóa thành ngôi nhà khang trang, làm bằng bốn loại châu báu, có tám trụ cột, nóc, xà nhà, bậc cấp trước sau cao ráo tốt đẹp, có đầy đủ cửa, cửa sổ, mái hiên, tường vách, trên gác lầu có trang trí ngà voi như quả xoài, có các dây báu quấn kết thành các loại hoa, treo rũ xuống, cờ lọng treo xung quanh thẳng hàng rất đẹp, sạch sẽ trang nghiêm như ánh sáng mặt trăng. Lại có các loại giống như tuyết tơ lụa lẫn lộn cùng vô số vàng, bạc, lưu ly, thủy tinh, mã não, đế thanh, đại thanh… đủ các loại châu báu quý đẹp trang trí nhà cửa. Ở mỗi bốn cửa đều để một cái bình vàng chứa đầy nước tám công đức. Lại có vô số trăm ngàn châu báu tốt đẹp đầy ở trong nhà.

Bấy giờ, thương chủ Diệu Nhĩ vừa về đến nhà mình, thấy nhà cửa sang đẹp quý báu như vậy, rất kinh ngạc nhưng lòng thì vui vẻ. Vợ ông ta cũng vui mừng đem bình vàng đựng nước trao cho chồng rửa, rồi thưa: “Thưa phụ chủ! Chỉ oai lực của phước đức mới có thể đem lại việc đặc biệt tốt đẹp như vậy! Nhà cửa sáng đẹp quý báu này do đâu mà được?”

Thương chủ Diệu Nhĩ lại càng vui mừng khôn xiết, phát sinh lòng tin trong sáng rộng lớn đối với Đức Như Lai Tỳ-bà-thi, lông tóc dựng đứng, chắp tay hướng về Đức Như Lai Tỳ-bà-thi Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác cung kính đảnh lễ, nói: “Phật là châu báu như ý lớn không thể nghĩ bàn, luôn làm ruộng phước cao cả tốt đẹp nhất.”

Nói rồi, nét mặt vui vẻ như hoa sen, thương chủ vui mừng nói kệ ca ngợi:

Công đức thành nhờ ruộng phước lớn

Xa lìa tất cả các tội lỗi

Con gieo hạt giống thí rất ít

Mà lại được phước ruộng lớn này.

Xưa tâm con ít biết ban cho

Đã không cho vật dụng tối thượng

Nay lại được châu báu trang nghiêm

Nhà cửa khang trang từ đâu có?

Trước kia nhà con rất buồn khổ

Không còn gì chỉ có bức tường

Nay sáng sủa như trời mây tạnh

Trong sáng như ánh trăng mùa thu.

Trước đây nhà con đầy chỗ trống

Trùng, chuột đến làm nhiều hang ổ

Nay trang trí châu báu tốt nhất

Các cửa đều sáng sủa sạch đẹp.

Trước đây nhà con rất nhơ bẩn

Tiếng ghê rợn cáo kêu, chó sủa

Nay nhà cửa tốt đẹp trang nghiêm

Châu báu đầy dẫy từ đâu có?

Trước đây nhà con đầy trùng rắn

Tấm áo rách nát không có gì

Nay đầy đủ y phục tốt đẹp

Dây ngọc châu rũ thật dễ thương.

Nhà con xưa lửa cháy tan rụi

Chó đến nhai cắn càng thêm nhơ

Nay rộng rãi có hoa thơm đẹp

Cảnh đẹp trang nghiêm từ đâu đến?

Xưa kia nghèo khó luôn buồn khổ

Thường khóc than nước mắt như mưa

Nay đất báu sạch sẽ không nhơ

Nước hương thơm chiên-đàn rưới khắp.

Xưa bị lửa lớn thiêu cháy hết

Quạ đậu trên cửa rất bẩn nhơ

Nay trang trí bằng ngọc châu đẹp

Ánh sáng màu vàng từ đâu đến?

Xưa kia ở nhà cửa tan hoại

Trong nhà trống trải chẳng có gì

Nay cửa được làm bằng thủy tinh

Cao rộng tốt đẹp từ đâu đến?

Xưa kia ở trong nhà tan hoại

Sụp đổ rách nát người khinh ghét

Nay nhà cửa tốt đẹp khang trang

Các cột nhà chạm ngọc ma-ni.

Xưa con nghèo cùng khổ bức bách

Tiếng buồn lo vang khắp bốn phương

Ngày nay khúc nhạc vang lên khắp

Tiếng nhạc không hầu nghe trong thanh.

Xưa kia nhà con nhiều nhơ bẩn

Đầy dẫy xương khô đốt sót lại

Nay nhiều loại châu báu yêu thích

Trang trí nhiều khắp ở trong nhà.

Xưa kia vật quý như ngà voi

Đều bị thiêu rụi không còn gì

Nay trang trí vật quý đế - thanh

Xung quanh nhà đều bằng thủy tinh.

Các giường tòa đẹp xưa thiêu cháy

Tan rụi hết phải nằm dưới đất

Ngày nay các loại quý tốt đẹp

Giường tòa, y phục lại đầy đủ.

Xưa kia lấy đất làm giường tòa

Đầy dẫy các thứ vật nhơ bẩn

Nay nệm lụa mịn màng tốt đẹp

Ngồi tòa an lành được thích ý.

Xưa ở nơi gai gốc nhơ bẩn

Trải cỏ làm giường để ngủ nghỉ

Ngày nay tơ lụa mỏng mịn màng

Dùng trải giường nằm, rất thích ý.

Xưa lửa thiêu đốt các đồ vật

Trong nhà mùi hôi xông lên khắp

Ngày nay hương thơm xông ngào ngạt

Tỏa khắp trong nhà thật đáng ưa.

Xưa kia trong ngoài đều thiêu đốt

Cháy rụi tan hoại thật họa lớn

Nay các loại châu báu tốt đẹp

Trưng bày khắp nơi rất ưa thích.

Xưa ở nhà rách nát, dột lủng

Chim quạ lại đến thải phân dơ

Nay nhà cửa rộng lớn đẹp đẽ

Châu ngọc treo giăng càng trang nghiêm.

Xưa kia nghèo khổ luôn thúc ép

Duỗi tay gào khóc nhiều lo sợ

Ngày nay treo đủ cờ lọng báu

Thanh tịnh trang nghiêm thật tuyệt vời.

Đảnh lễ Như Lai Đại Thế Tôn

Là thầy ruộng phước con quy kính

Ngài phát lòng thương đến nơi này

Cứu giúp con khỏi biển nghèo cùng.

Cúi lạy bậc tối thượng thế gian

Nhất thiết trí hiệu Tỳ-bà-thi

Phát lòng thương xót đến nơi này

Khiến con được mọi việc tốt lành.

Như cung điện rộng đẹp cõi trời

Công đức trang nghiêm không thể bàn

Phát lòng thương xót đến nơi này

Khiến con có được nhà cửa đẹp.

Nay con hướng về thầy ba cõi

Cao lớn cũng như ngọn Chỉ-la

Nay chỗ ở của con cũng giống

Như ánh trăng mùa thu trong sáng.

Con nghĩ xưa ở thành lớn này

Phải chịu nghèo cùng và khốn khổ

Do lòng thương Phật đến nơi này

Được nhiều của cải giàu bậc nhất.

Nay con mới gieo chút ít giống

Hưởng lấy lợi lớn lại quá nhiều

Phật ở thế gian là trên hết

Người sao lại không biết cúng dường.

Nói kệ xong, thương chủ Diệu Nhĩ ở trước Đức Phật Thế Tôn phát sinh lòng tin thanh tịnh mới suy nghĩ: “Đức Phật Thế Tôn hiện đến nơi này, làm cho ta được nhiều việc đặc biệt tốt đẹp. Ta nên thỉnh Phật Thế Tôn và chúng Thanh văn đến nhà để ta được cúng dường.” Nghĩ như vậy rồi, thương chủ liền ở trước Phật Tỳ-bà-thi Như Lai và chúng Thanh văn phát tâm kính trọng rộng lớn và cung kính mời các vị về nhà, chuẩn bị thức ăn với một trăm vị thơm ngon nhất, cúng dường trong bảy ngày. Phật thọ trai xong, thương chủ đảnh lễ dưới chân Phật, thưa: “Bạch Thế Tôn! Từ nay cho đến suốt đời, con nguyện xin cung cấp và cúng dường tất cả vật thọ dùng.”

Khi Đức Phật đến nhà thương chủ thọ cúng dường thì nhà kế bên cũng có một người giữ ruộng, vào lúc sáng sớm đến nhà chủ ăn cơm xong trở về, giữa đường nghe Phật Thế Tôn có oai đức lớn, thương chủ Diệu Nhĩ chỉ đem một chiếc bánh đậu xanh dâng cúng Phật, liền được tướng tốt thù thắng. Nghe rồi, người ấy liền hỏi một vị Ưu-bà-tắc bên cạnh: “Này Nhân giả! Đức Phật Thế Tôn kia có đầy đủ những oai lực Thánh đức nào?”

Ưu-bà-tắc đáp: “Ngươi nên biết! Công đức của Phật Thế Tôn cao vời vợi rộng lớn không thể lường, tôi làm sao có thể nói được. Tuy nhiên tôi có thể nói tóm lược việc đó, ông nên lắng nghe: Như Lai Tỳ-bà-thi Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác có đầy đủ tướng của bậc đại trượng phu cao tột trang nghiêm, thanh tịnh, có ánh sáng rực rỡ giống như núi vàng, ánh sáng mặt trời, mặt trăng không thể sánh bằng; là người dũng mãnh, người này có đủ giới đức, thân tướng tốt đẹp, lời nói hoàn hảo, tâm ý tịch tĩnh, rất trang nghiêm, nét mặt hiền hòa; người luôn làm việc thiện, biết rõ các pháp thiện; người rất khéo nhẫn nhục, thuyết pháp giỏi và thông suốt; người khéo điều phục, khéo giáo hóa; người rất hiểu biết luật nghi, người khéo nhu hòa luôn nhớ báo ân, khéo quan sát kỹ, các căn tịch tĩnh, dứt trừ các ham muốn yêu thương không còn sân giận, phá các si mê, mở bày giải thoát, sáng lập chánh pháp, ngăn chận đường ác, chỉ bày đường chân chánh, hiện rõ sự chân thật, đoạn trừ sự nghi ngờ, dứt hết phiền não, phá tan các ma, cứu giúp thế gian; thật là đại Pháp vương, bậc Đại sĩ chân thật, bậc tôn kính của thế gian, cờ trí tuệ lớn, lời nói thông suốt, kho phước đức lớn, nguồn gốc chánh pháp lớn, bậc đại Thánh dẫn đường, đảm nhận chánh pháp lớn, bậc nghe và giữ gìn chánh pháp lớn, ruộng phước cúng dường lớn, là chỗ cung kính cúng dường của Phạm vương, Đế Thích, bậc thù thắng ra khỏi thế gian, làm lợi ích lớn cho chúng sinh. Bậc tối thượng đã đoạn trừ hết các lậu, dứt hết các khổ, bậc đại A-la-hán có hiểu biết rộng lớn tất cả luật pháp, tự tại không lo sợ, các việc bàn luận hỏi đáp đều thông suốt, không bị tất cả các lỗi lầm làm ô nhiễm, mở bày tất cả các giáo nghĩa rất cao đẹp. Đối các sắc tướng, giới hạnh, thiền định, tinh tấn, trí tuệ tuy đã viên mãn nhưng không chấp trước, giảng nói các pháp không bị chướng ngại, giải thoát các khổ não, xa lìa các lý luận vô ích, chỉ dạy pháp tăng, giảm cho người, dùng lòng lành lớn làm phương tiện ban bố cho chúng sinh, đầy đủ sự thắng giải trong sạch, dùng chánh pháp vô thượng để chỉ bày điều phục, làm thầy thuốc giỏi chữa lành các bệnh, đầy đủ trí tự nhiên, ba cõi đều tôn kính, thân tướng nghiêm trang có vô lượng ánh sáng, bớt ham muốn biết đủ, hiểu biết đúng lúc, đúng nghĩa, đầy đủ trí chân chánh, bẻ gãy phiền não, diệt trừ lửa ba độc, tám pháp không lay chuyển. Chúng sinh ở thế gian rất nhiều đau khổ, phiền não chìm đắm trong hố bùn vô trí. Phật xem xét xong dùng trí lực tùy theo đó mà cứu độ, Phật khởi tâm thương xót đến tất cả chúng sinh, dùng sắc tướng oai lực trí tuệ tối thắng ban bố, làm cho họ thoát khỏi. Phật giải thoát các đau khổ, các nỗi sợ hãi của thế gian làm cho họ được an ổn. Tất cả chúng sinh chìm đắm trong bùn sinh tử, Phật đều khéo léo lôi ra. Tất cả chúng sinh bị ngọn lửa thiêu đốt tâm can, Phật sẽ ban cho dòng nước mát mẻ. Chúng sinh nào lười biếng, Phật mở bày hạnh mạnh mẽ tiến tới. Phật khi xưa trong vô số trăm ngàn đời đã từng bố thí thức ăn uống, y phục, giường tòa, voi ngựa, xe cộ, tôi tớ, đầu mắt, máu thịt, cả các phần thân thể, đối với người khôn, kẻ ngu đều bình đẳng, lìa các tướng có. Đối với các chúng sinh Phật dùng các phương tiện tư duy làm lợi ích, lúc nào Phật cũng xem xét khắp thế gian. Tất cả chúng sinh bị khổ, già, bệnh, chết, ngu mê, loạn động, chìm đắm, không nơi nương tựa, hoặc hiện ở trước, hoặc không hiện ở trước, với tâm thương xót, Phật xem xét khắp rồi an ủi họ. Chư Phật thường nói, nếu không có các công đức bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ thì dù có trải qua vô số trăm ngàn câu-chi kiếp cũng hoàn toàn không thể được quả Bồ-đề Vô thượng tịch tĩnh. Vì sao? Vì Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác siêng tu các hạnh, là cao tột hơn hết trong tất cả chúng sinh, đầy đủ tiếng khen lớn, thực hành pháp an ổn, các tâm phân biệt hiểu rõ đều tròn sáng, rộng lớn, siêng năng tinh tấn lời thệ nguyện phát ra rốt ráo, không hư dối, phá trừ si mê ám chướng, xa lìa tội lỗi, đầy đủ các đức, tâm vắng lặng, điều phục ba nghiệp, không vướng mắc vào các căn cảnh, được tự tại, không có đời sau, đầy đủ vô lượng ánh sáng oai đức, là kho tàng trí tuệ lớn trang nghiêm, tướng trong sáng như trăng tròn, Thiên vương, Long vương, A-tu-la vương, tất cả Thiên chúng đều cung kính, tin tưởng, lễ bái, khen ngợi, phước tuệ viên mãn, là bậc đại Thánh trong các vị Thánh, giống như ánh sáng của vàng mới vừa nung xong, tự tại trong các pháp, tối thượng trong các pháp, cứu mình và cứu người, đến bờ bên kia, là bậc rất tôn quý trong tất cả các bậc đứng đầu, như đại Long vương, giải thoát, không sợ, là trời trong các cõi trời.

Này thiện nam! Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác có đầy đủ công đức lớn tối thắng vô lượng như vậy, bằng ngôn từ ít ỏi làm sao có thể khen ngợi hết được.”

KINH KIM SẮC ĐỒNG TỬ NHÂN DUYÊN