SỐ 479 — KINH ĐỒNG TỬ THIỆN TƯ

SỐ 479

KINH ĐỒNG TỬ THIỆN TƯ

Hán dịch: Đời Tùy, Tam tạng Pháp sư Xà-na-quật-đa, người Thiên Trúc.

QUYỂN THƯỢNG

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Bà-già-bà (Thế Tôn) trú trong vườn Am-bà-la-ba-lê thuộc thành Tỳ-da-ly, cùng với chúng Thanh văn là tám ngàn Tỳ-kheo và một vạn Bồ-tát. Tất cả đại chúng như vậy đều biến hóa thành thân tướng chư Thiên.

Bấy giờ, vào sáng sớm, Đức Thế Tôn đắp y mang bát cùng với hóa chúng này vây quanh trước sau, thứ lớp vào đại thành Tỳ-da-ly khất thực, dần dần đi đến nhà của Ly-xa Tỳ-ma-la-cật. Trong nhà Ly-xa Tỳ-ma-la-cật có một đồng tử tên là Thiện Tư. Khi ấy, đồng tử đang được nhũ mẫu bồng đứng trên lầu gác của nhà mình, trong tay đang cầm một nhành hoa sen ngắm nghía vui đùa. Đồng tử này đã vua trồng các căn lành từ đời trước và nhờ sức thần thông của chư Phật nên khiến cho đồng tử bỗng nhiên dùng kệ thưa với nhũ mẫu:

Nay có tiếng vi diệu

Lấp các tiếng âm nhạc

Xin nhũ mẫu buông con

Để con rời lầu gác.

Ánh sáng này chiếu khắp

Quyết là Đại trượng phu

Chân phải vượt cổng thành

Sắp vào cửa thành này.

Vi diệu khiến ý vui

Chim chóc thay nhau hót

Tai con chưa từng nghe

Chim chóc hót như vậy.

Ắt là Đấng Điều Ngự

Vì lợi ích thế gian

Chân phải vượt cổng thành

Sắp vào cửa thành này.

Như mang các anh lạc

Tiếng khua vang khắp nơi

Âm hòa hợp vi diệu

Người nghe đều vui vẻ.

Hẳn chân ngàn bánh xe

Oai phước trang nghiêm thân

Chân phải vượt cổng thành

Sắp vào cửa thành này.

Như đại địa chấn động

Cũng như đánh chuông đồng

Các âm thanh như vậy

Không có, không người nghe.

Người ấy là mặt trời

Thân quang minh Đại Thánh

Sắp vào đại thành này

Khiến chúng sinh hết sợ.

Như cỏ cây rừng núi

Nhiều loài hoa trang nghiêm

Mùi hương thơm vi diệu

Tùy sở thích chúng sinh.

Nhất định khéo an trú

Cùng nguyện đại Long vương

Chân phải vượt cổng thành

Sắp vào trong thành này.

Như sáng chiếu hư không

Khắp đại địa đều sáng

Vượt ánh sáng mặt trời

Thế Tôn thân vàng ròng.

Ắt hoan hỷ quán sát

Đại oai phóng quang minh

Chân phải vượt cổng thành

Sắp vào trong thành này.

Di mẫu hãy xem đây

Chúng trời tại hư không

Vui mừng nên ca hát

Hiện bày các y phục.

Quyết định lợi ích đời

Các chúng sinh tối thắng

Chân phải vượt cổng thành

Sắp vào cửa thành này.

Nay trong đại thành ấy

Cùng nhau khởi tâm Từ

Mỗi mỗi đều vui mừng

Như cha mẹ thương con.

Đó là khối phước lớn

Các đức trang nghiêm thân

Chân phải vượt cổng thành

Sắp vào cửa thành này.

Lại đủ cả nam nữ

Cầm các loại hương hoa

Đầy khắp cả bốn phía

Tâm sinh vui mừng lớn.

Đó là Đại Tự Tại.

Hoa phước đức trang nghiêm

Chân phải vượt cổng thành

Sắp vào cửa thành này.

Hoa trời, người rải khắp

Hiện đầy cả hư không

Nơi nơi mưa các hương

Vi diệu càng vui thích.

Đó là Bậc Thiện Thệ

Đại trí tuệ vào thành

Vì lợi ích chúng sinh

Do vậy nay đến đây.

Bấy giờ, nhũ mẫu bồng Thiện Tư, nghe đồng tử tự mình nói kệ như vậy, tâm sinh khiếp sợ, thân nổi gai ốc, chân tay, đầu cổ rụng rời, đặt đồng tử ở trên lầu gác rồi liền suy nghĩ: “Đứa con này là ai vậy? Là Trời, là Rồng, là Dạ-xoa, là La-sát, Cưu-bàn-trà, Tỳ-xá-già, Khẩn-na-la hay là Ma-hầu-la-già? Những lời ấy đâu phải là lời nói của đứa bé ở thế gian!” Thấy rồi, nhũ mẫu quyết định đứng yên không dám di động, không dám bước đi, không dám nói lớn, như nín thở cúi đầu, im lặng lắng nghe.

Lúc này, Đức Thế Tôn từ từ đến nhà Đồng tử Thiện Tư, đi vào một ngõ rộng tới trước cửa nhà của đồng tử thì dừng lại. Từ xa, Thiện Tư nhìn thấy Đức Thế Tôn đứng bên dưới lầu gác, liền từ trên lầu cao cúi mình hướng về Đức Phật.

Đồng tử Thiện Tư nhờ thần lực của Phật, nên ở trong hư không an nhiên đứng yên, dùng kệ bạch Phật:

Thế Tôn trụ trong trí

Bậc tối thắng an trú

Vì lợi ích chúng sinh

Xin nhận hoa sen con.

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp Đồng tử Thiện Tư:

Ta trú trong thật tế

Chẳng phải cõi chúng sinh

Tế ấy không thật có

Là tế như thật tướng.

Đồng tử Thiện Tư lại dùng kệ bạch Phật:

Sao gọi Thế Tôn trụ?

Nơi chân thật tế ấy

Tế này đã không có

Không có, trụ chỗ nào?

Phật dùng kệ đáp:

Thật tế của Như tế

Tế kia là Như Lai

Như trú thật tế ấy

Ta trụ đó cũng vậy.

Chư Phật như thật tế

Thể ấy một không khác

Như chân thật tế ấy

Ta an trụ như vậy.

Đồng tử Thiện Tư dùng kệ bạch:

Phi tế, phi phi tế

Tế ấy có tướng sao?

Tạo những phương tiện gì

Được gọi là thật tướng.

Phật dùng kệ đáp:

Tế không thể chấp tế

Nên nói là thật tế

Tế ấy như hư không

Hư không cũng không tướng.

Đồng tử Thiện Tư lại dùng kệ bạch Phật:

Hiếm có xứ chân thật

Trú chỗ trú tối thượng

Nguyện chúng sinh trú đó

Như chỗ trú chư Phật.

Đồng tử Thiện Tư nói kệ này rồi một lòng chắp tay bạch Phật:

–Xin Đức Thế Tôn thương xót con mà nhận hoa sen này.

Đức Thế Tôn vì thương xót Đồng tử Thiện Tư nên nhận hoa sen ấy. Phật nhận hoa rồi, bấy giờ Đồng tử Thiện Tư hết sức vui mừng, phát nguyện:

–Nhờ căn lành này, đời sau con sẽ chứng được đạo quả Bồ-đề vô thượng, như nay Đức Thế Tôn vì tất cả chúng sinh mà thuyết pháp. Tuy nhiên trong pháp ấy, pháp của các phàm phu và A-la-hán, hết thảy Thánh pháp đều không thể thủ đắc.

Khi đó, Trưởng lão Xá-lợi-phất cùng ở trong đại chúng nghe nói lời ấy, liền hỏi Đồng tử Thiện Tư:

–Này Đồng tử Thiện Tư! Chỗ đồng tử vừa nói là mình sẽ chứng đắc pháp như vậy rồi, vì các chúng sinh thuyết giảng. Vậy pháp ấy như thế nào? Làm sao nêu giảng?

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tư liền dùng kệ đáp:

Pháp kia không có Phật

Và tất cả Thanh văn

Con sẽ chứng pháp ấy

Vì các chúng sinh thuyết.

Pháp ấy không xứ sở

Lại cũng không đến đi

Người trí biết như vậy

Thể tánh là gốc pháp.

Tất cả Phật quá khứ

Hiện tại vô thượng tôn

Đều nhận biết như vậy

Nhập tịch diệt rốt ráo.

Trong ấy không pháp giới

Chúng sinh giới cũng không

Biên vực là như vậy

Thế gian không người vào.

Pháp giới là tên chữ

Chữ từ phân biệt sinh

Phân biệt, không phân biệt

Rốt ráo không thủ đắc.

Trưởng lão Phú-lâu-na Di-đa-la-ni Tử ở trong đại chúng dùng kệ hỏi Đồng tử Thiện Tư:

Đồng tử ông làm sao

Học hiểu được pháp ấy?

Sâu xa khó thí dụ

Chỗ mê các bậc Trí.

Ông nay chưa tự đi

Mà biện tài như vậy

Đối với bậc Trí tuệ

Đại Thanh văn hơn hết?

Thân ông như vàng ròng

Khéo hiểu biết rộng khắp

Nổi bật nơi thành này

Như trăng ở hư không.

Đồng tử Thiện Tư lại dùng kệ đáp:

Tôn giả nay nói sinh

Sinh này không có chốn

Vì các pháp không sinh

Sinh này là cái gì?

Các pháp đã không sinh

Sao gọi là chân thể?

Con nói bản tánh ấy

Tất cả các pháp không.

Pháp và bản tánh pháp

Cả hai không thủ đắc

Đều đã không thủ đắc

Chư Phật nói pháp này.

Đó là luân tối thượng

Trước chuyển ở Lộc uyển

Hư không thu giữ rồi

Khiến nhiều Thanh văn ngộ.

Chỉ nghe tiếng thuyết pháp

Chúng sinh nhiều lầm dối

Nương phương tiện để đạt

Sẽ nêu như chân thật.

Nói về sinh và tử

Là cảnh giới phàm phu

Đây là thấy điên đảo

Phú-lâu-na chưa thấu.

Sinh tử và đây kia

Ngôn ngữ của thế gian

Trong pháp không ngôn ngữ

Tạm dùng ngôn ngữ thuyết.

Trưởng lão Phú-lâu-na Di-đa-la-ni Tử nghe kệ như vậy rồi vui vẻ tán thán, liền bạch Phật:

–Thật là hy hữu! Thưa Đức Bà-già-bà! Thật là hy hữu! Thưa Đức Tu-già-đà! Đồng tử Ly-xa Thiện Tư này có trí tuệ sâu rộng như vậy thật khó có thể lường tính.

Đức Phật bảo Phú-lâu-na:

–Đúng vậy! Đúng vậy! Này Phú-lâu-na! Thật đúng như lời ông nói.

Đức Thế Tôn hỏi Đồng tử Thiện Tư:

–Này Đồng tử Thiện Tư! Nay ông nhằm vì ai mà chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác?

Đồng tử Thiện Tư dùng kệ tụng thưa Phật:

Phật Thế Tôn tối thắng

Biết mà còn hỏi con

Vì ai mặc áo giáp

Nay sẽ nêu chân thật.

Con không chỗ vì người

Cũng không mặc áo giáp

Trong pháp sâu xa trên

Không chúng sinh nhận, hóa.

Chúng sinh không chúng sinh

Tất cả đều không có

Chỗ này không mê lầm

Gọi đó là Thế Tôn.

Rõ pháp sinh như vậy

Như thật tế xứ thường

Chẳng một, chẳng phải khác

Sâu xa tối thượng ấy.

Con sẽ khiến chúng biết

Chúng sinh kia cũng không

Thể chúng sinh đã không

Trong kia sao có trí?

Trí tuệ và chúng sinh

Tánh rốt ráo không có

Nếu biết rõ như vậy

Gọi là Bậc Thế Trí.

Đồng tử Thiện Tư nói kệ như vậy rồi, liền bạch Phật:

–Bạch Đại Thánh Thế Tôn! Nếu nơi đời vị lai con tự biết rõ pháp như vậy rồi thì vì các chúng sinh mà giảng nói như vậy.

Khi ấy, Trưởng lão Tỳ-kheo A-nan ở trong đại chúng, liền từ chỗ ngồi đứng dậy bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thật là hy hữu! Bạch Đức Bà-già-bà! Thật là hy hữu! Bạch Đức Tu-già-đà! Đồng tử Thiện Tư này đã có thể nói rõ về pháp cú hết mực sâu xa vi diệu như vậy, không nhiễm chấp nơi cú, không nương tựa vào cú. Trong pháp sâu rộng này, tất cả hàng trời, người nơi thế gian thường mê mờ sợ hãi. Bạch Thế Tôn! Nơi thật tánh sâu xa của các pháp như vậy ai không muốn hành? Chỉ có người từ xưa có nhân duyên ở trong pháp sâu rộng ấy mới có thể sinh tâm tin tưởng.

Bấy giờ, Tôn giả A-nan muốn nêu rõ nghĩa này nên nói kệ:

Giống như khối chân kim

Xa nhìn hiển bày rõ

Đồng tử Thiện Tư này

Đang ở trong đại chúng.

Ví như núi Tu-di

An trụ trong biển lớn

Khéo nói pháp như vậy

Trùm khắp thế gian này.

Không có, chẳng phải không

Đồng tử Thiện Tư nói

Thật tế kia như thế

Thật tế cũng là không.

Nay ông nói như vậy

Không từng sinh kinh sợ

Như thế, này Thiện Tư!

Ta làm sao biết được?

Ly-xa Thiện Tư dùng kệ đáp:

Con đã thề xả thân

Mặc áo giáp vô vi

Không mong nên cầu đạo

Đa văn nên nhận biết.

Vì năm dục làm mê

Đọa địa ngục đáng sợ

Nay thấy Đấng Vô Thượng

Làm sao con không vui.

Thế Tôn đại Từ bi

Hóa độ các chúng sinh

Thân con không tỳ vết

Nay đang ở trước Phật.

Hư không và thân con

Cả hai đều là không

Thân và không đã không

Sao phải sợ hư hoại?

Phật thân và thể không

Chân thật không thể phân

Nếu có tâm nhẫn này

Trong ấy không sợ hãi.

Hư không và đại địa

Trong chân như đều không

Con nay biết chân thật

Cho nên không sợ hãi.

Hư không khắp đại địa

Rốt ráo không thủ đắc

Vì không chân, không sinh

Chân thật không kinh sơ.

Hư không chẳng có cao

Chỗ thấp cũng không có

Người biết pháp như vậy

Không hề có sợ hãi.

Ly-xa Thiện Tư nói kệ như vậy rồi, Phật liền hỏi:

–Này Thiện Tư! Ông không sợ sao?

Thiện Tư bạch Phật:

–Lành thay! Bạch Thế Tôn! Con thật sự không sợ.

Phật lại hỏi:

–Ông không sợ sao?

Thiện Tư đáp:

–Lành thay! Thưa Thế Tôn! Con thật sự không sợ.

Phật lại hỏi:

–Này Đồng tử Thiện Tư! Ông không sợ hãi sao?

Thiện Tư đáp:

–Lành thay! Thưa Thế Tôn! Con thật không sợ hãi.

Bấy giờ, Thế Tôn khen ngợi:

–Lành thay! Lành thay! Này Ly-xa Thiện Tư! Nay ông mới đích thực có thể không khiếp, không sợ như vậy.

Phật vì việc này nên nói kệ:

Có Hữu nên sợ sinh

Hữu ấy không thủ đắc

Người nhẫn này tâm định

Liền đến gần Bồ-đề.

Chấp tướng nói chúng sinh

Nhưng chúng sinh không có

Thường thấu đạt như vậy

Kẻ ấy trú chân thừa.

Bồ-đề không người đắc

Chẳng đắc đắc, chẳng đắc

Lìa đắc, chẳng đắc ấy

Tâm sợ hãi tức không.

Có thể biết như vậy

Có không đều không trụ

Thiện Tư, ông nên biết

Đường này đến Bồ-đề.

Đức Thế Tôn nói kệ rồi, bảo Đồng tử Thiện Tư:

–Này Đồng tử Thiện Tư! Cho nên Đại Bồ-tát muốn mau chóng đạt an lạc, chứng được đạo quả Bồ-đề vô thượng, phải nên nhớ nghĩ đến tướng thường, tướng lạc, tướng ngã, tướng tịnh, tướng chúng sinh, tướng thọ mạng, tướng dưỡng dục Phú-già-la. Các tướng này là con đường thẳng chân chánh của đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Đồng tử Thiện Tư! Thuở xưa, lúc ta phát tâm hành trì hạnh Bồ-tát đã thường tâm niệm về con đường ấy. Vì ý nghĩa đó, nên ta nhân nơi con đường ấy mà đạt đến Bồ-đề. Nhưng con đường này không có một pháp nào có thể thủ đắc. Đây tức là Bồ-đề vô thượng của ta.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn nêu rõ lại nghĩa này nên nói kệ:

Ta tuy nói tướng thường

Thường ấy chẳng phải có

Đã biết không có thường

Liền không có tranh cãi.

Nếu chấp trước tướng lạc

Lạc cũng không chân thật

Đó là kiến điên đảo

Phú-già-la phân biệt.

Nếu biết các pháp chân

Mỗi mỗi không xứ tập

Tất cả không tạo tướng

Mạng và Phú-già-la.

Đường chẳng phải Bồ-đề

Không đường cũng như vậy

Ta nói bản tánh ấy

Các pháp không xứ sở.

Bản tánh và các vật

Người trí không phân biệt

Thiện Tư, ông nên biết

Đường này đến Bồ-đề.

Nếu chấp đường như vậy

Phật kia không hành đạo

Nếu chấp trước có tướng

Không biết rõ các pháp.

Không thể nương các thừa

Chỗ Từ bi chư Phật

Không có người năng hành

Xứ ấy lắng sâu diệu.

Tất cả chỗ không vật

Vật kia không thủ đắc

Vì đã không có vật

Tướng lạc không chỗ sinh.

Các niềm vui, nỗi khổ

Đường ấy như hư không

Có thể biết như vậy

Tâm ấy được giải thoát.

Ta tuy nói tướng ngã

Pháp ấy cũng không có

Đã không có ngã sở

Cũng lại không có trí.

Đã không có trí biết

Đây tức cảnh giới trí

Thọ mạng phân biệt có

Tướng ấy rốt ráo không.

Không ngôn thuyết, người biết

Tiểu trí bị mê hoặc

Tướng ngã và thọ mạng

Bản tánh chẳng phải có.

Bản tánh và các vật

Cảnh giới ngu si này

Tất cả không thể gần

Phật thừa không nghĩ bàn.

Không nghe kinh điển rộng

Không thọ trì, đọc tụng

Không nói kinh điển này

Không có tướng các pháp.

Ta không đắc các pháp

Chỗ nói lại cũng không

Ta xưa ngồi đạo tràng

Không một trí có chứng.

Như vậy ngã, trí này

Bồ-đề không thủ đắc

Bồ-đề và đạo tràng

Cả hai không người chứng.

Chúng phàm phu phân biệt

Chư Phật nói các pháp

Đây là mượn danh từ

Chỗ chư Phật thâm diệu.

Thâm diệu và chư Phật

Đó là cảnh giới ma

Không nghe kinh điển này

Phật Thế Tôn đã nói.

Cùng đều không biết vị

Chỗ lợi ích các pháp

Bồ-tát hành khổ hạnh

Hạnh ấy vì không biết.

Cho rằng Phật, Bồ-đề

Cả hai không thể thấy

Suy nghĩ như vậy rồi

Vọng ngôn cho: Phật nói.

Khen có các cảnh giới

Dựa vào sinh chấp trước

Đã có chỗ nhiễm chấp

Nên cũng không thấy ta.

Nếu có các chúng sinh

Thành tựu trí thâm diệu

Tất cả cùng nói lớn:

Chư Phật không nghĩ bàn.

Cho nên, này Thiện Tư!

Muốn biết pháp sâu xa

Nên dụng tâm tinh tấn

Liền rõ pháp chân thật.

Pháp ấy thật vô ngại

Nên gọi là thâm diệu

Lúc nói điều như vậy

Gọi là không thủ đắc.

Chúng sinh thấy điên đảo

Cảnh giới đây khác kia

Không do cầu thiền định

Có thể rõ thật nghĩa.

Tam-muội phi Tam-muội

Trong không, không thủ được

Chẳng phải trí cảnh giới

Vô trí cũng như vậy.

Tuy khiến biết tế kia

Cũng không trí cảnh giới

Pháp này từ duyên có

Thâm diệu tức nên vào.

Nếu có vui tịch tĩnh

Thì không có đây, kia

Nếu tâm thường tín lạc

Chính chốn nói kinh này.

Cõi Phật không phải một

Xưa trồng các căn lành

Trong nhiều chỗ chư Phật

Mới có thể thọ trì.

Đức Thế Tôn nói kệ rồi bảo Đồng tử Thiện Tư:

–Này Đồng tử Thiện Tư! Vì ý nghĩa ấy nên tất cả chư Đại Bồ-tát cần phải mặc áo giáp như vậy. Ở trong tất cả chốn sợ hãi kinh của thế gian không nên sinh tâm lo âu sợ hãi mà phải phát tâm mặc áo giáp như vậy.

Khi ấy, Đồng tử Thiện Tư liền bạch Phật:

–Bạch Đại Thánh Thế Tôn! Con tin như vậy, nhưng trong thế gian lại có chỗ không tin.

Đức Thế Tôn lại bảo Đồng tử Thiện Tư:

–Có các Đại Bồ-tát hành pháp sâu xa, có tướng như vậy, có điềm lành như vậy, có hình ảnh như vậy. Tất cả họ là các bậc trượng phu thiện, quán sát trong thế gian không có các pháp hơn kém. Đã thấy tất cả các pháp đều bình đẳng không có hơn kém, biết như vậy rồi nên tâm không sợ, không hãi, không kinh. Đoạn tất cả các pháp, biết như vậy rồi mà tâm không sợ hãi. Không đoạn tất cả các pháp, biết như vậy rồi mà không sợ hãi. Biết có tất cả các pháp như vậy rồi mà không sợ hãi. Biết không có tất cả các pháp như vậy rồi mà không sợ hãi. Biết tất cả các pháp hợp như vậy rồi mà không sợ hãi. Biết tất cả các pháp tan rã như vậy rồi mà không sợ hãi. Biết tất cả các pháp hòa hợp như vậy rồi mà không sợ hãi. Biết tất cả các pháp không hòa hợp như vậy rồi mà không sợ hãi. Biết tất cả các pháp không thích ý như vậy rồi mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp không phải không vừa ý như vậy rồi mà không hề sợ hãi. Biết sự nhớ nghĩ về tất cả các pháp như vậy mà không hề sợ hãi. Biết không nhớ nghĩ về tất cả các pháp như vậy mà không sợ hãi. Biết sự tạo tác nơi tất cả các pháp như vậy rồi mà không sợ hãi. Biết tất cả các pháp không tạo tác như vậy rồi mà không sợ hãi. Biết cảnh giới nơi tất cả các pháp như vậy mà không sợ hãi. Biết tất cả các pháp không phải cảnh giới như vậy mà không sợ hãi. Biết về sự hoan hỷ nơi tất cả các pháp như thế mà không sợ hãi. Biết sự không hoan hỷ nơi tất cả các pháp như thế mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp của thế đế như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp nơi phi thế đế như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp vắng lặng như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp không vắng lặng như vậy mà không sợ hãi. Biết về sự hiểu rõ tất cả các pháp như vậy mà không hề sợ hãi. Biết về sự không hiểu rõ tất cả các pháp như thế mà không sợ hãi. Biết về sự trì giới nơi tất cả các pháp như vậy mà không hề sợ hãi. Biết về sự phá giới nơi tất cả các pháp như vậy mà không hề sợ hãi. Biết sự sáng rõ nơi tất cả các pháp như vậy mà không hề sợ hãi. Biết sự không sáng rõ nơi tất cả các pháp như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp có tên như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp không tên như vậy mà không hề sợ hãi. Biết ra khỏi tất cả các pháp như vậy mà không hề sợ hãi. Biết không ra khỏi tất cả các pháp như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp lo sợ như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp không lo sợ như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp sinh như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp không sinh như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp tử như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp bất tử như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp là Bồ-đề như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp không phải là Bồ-đề như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp là Niết-bàn như vậy mà không hề sợ hãi. Biết tất cả các pháp không là Niết-bàn như vậy mà không hề sợ hãi.

Lúc có thể nói pháp như vậy đó gọi là Bồ-tát không sợ, không khiếp, không kinh hãi.

Đức Thế Tôn nói lời như vậy rồi, muốn nêu rõ lại nghĩa ấy nên nói kệ:

Tất cả pháp không có

Chân như không mê lầm

Vì không có các pháp

Tướng kia liền vắng lặng.

Các pháp không hơn kém

Đây, kia đều là không

Vì tất cả pháp không

Chân thật cũng là không.

Các pháp có hơn kém

Đây, kia cũng đều không

Các pháp đã đều không

Thì không có tranh cãi.

Tất cả pháp đã không

Bản tánh sao có tánh

Vì tánh ấy không có

Sao lại có hoại diệt?

Các pháp có đoạn sao?

Người trí không nghĩ vậy

Chỉ giả có tên đoạn

Tìm chỗ đoạn không được.

Muốn đoạn tất cả pháp

Vi tế tìm không thấy

Chút ít và vô số

Các pháp đều không có.

Các pháp là không có

Đó cũng là ngôn thuyết

Trong kia không như vậy

Chỉ thị hiện trong ấy.

Tất cả pháp vô hình

Chỉ có hiện trong tướng

Có có và không có

Tất cả đều giả danh.

Tất cả pháp hòa hợp

Thị hiện không hòa hợp

Chân như không hòa hợp

Rốt ráo không có vật.

Các pháp không hòa hợp

Không tạo và không diệt

Như vậy cũng không đắc

Các pháp mỗi mỗi không.

Các pháp không thủ đắc

Tất cả tiền tế không

Vì bản tế đã không

Nên gọi là thật tế.

Tất cả pháp hoan hỷ

Hoan hỷ không thủ đắc

Đã không có các pháp

Điều ấy không thể nói.

Các pháp không hoan hỷ

Cả hai cũng đều không

Trong chân như không vật

Đó là tướng thâm diệu.

Tất cả pháp không hiềm

Trong chân như không ngã

Vì chân như không có

Nên không có chỗ hiềm.

Không tán thán Niết-bàn

Pháp ấy không thủ đắc

Vì các pháp không có

Nên gọi là Niết-bàn.

Các pháp không có tên

Trong chân như thị hiện

Đó là giả danh nói

Nên gọi là suy nghĩ.

Các pháp không suy nghĩ

Pháp này không Định xứ

Cho nên không chúng sinh

Đó là thể các pháp.

Tất cả pháp như huyễn

Huyễn ấy không thủ đắc

Vì các pháp bất đắc

Nói các hành hữu vi.

Các pháp đã vô vi

Thể chân như đây, kia

Không có chốn các pháp

Nên nói không biên vực.

Tuy nói có cảnh giới

Cảnh giới thật không có

Vì phàm phu mà nói

Nên gọi là cảnh giới.

Các cảnh giới hư vọng

Nên nói không cảnh giới

Nói không có cảnh giới

Là chân tướng cảnh giới.

Nói thể tất cả pháp

Tất cả không số lượng

Tất cả đã không có

Các ông biết tịch định.

Vô đắc nói hữu đắc

Thị hiện có chỗ đắc

Chỗ của đắc vô đắc

Thị hiện nên có đắc.

Chỗ ấy không trì giới

Và phá giới cũng không

Không hành và không giới

Các pháp tướng như vậy.

Tất cả pháp đều không

Nên gọi là vô minh

Vì không có các pháp

Ông nên biết là sáng.

Các pháp là danh tự

Danh kia thật không có

Đã không có tên pháp

Biết vậy là Niết-bàn.

Nói có thọ nhận tên

Vì thọ nên thị hiện

Chỗ ấy không có thọ

Nên nói thị hiện thọ.

Không có là có tướng

Thị hiện gọi là có

Trong các pháp lìa có

Nên nói thường không có.

Như thấy huyễn hóa rồi

Ngu si nói có tướng

Biết có có không có

Chỗ ấy trí không lầm.

Không biết chỗ sinh pháp

Cả hai không thủ đắc

Vì người ngu si nói

Nói đó là chỗ sinh.

Các pháp nếu có sinh

Nên nói sẽ có tử

Chỗ sinh và chỗ tử

Cả hai không thủ đắc.

Tất cả pháp đều không

Các pháp không thủ đắc

Thiện Tư, ông nên biết

Ta nói pháp như vậy.

Bồ-đề không tạo tác

Chỗ đó không người tạo

Nếu sẽ đắc Bồ-đề

Thì liền thấy tam giới.

Nếu phân biệt Bồ-đề

Ấy không hành Bồ-đề

Hành hạnh cùng Bồ-đề

Tất cả không phân biệt.

Tất cả có chân thật

Chân thật không có chỗ

Vì chân thật không đắc

Đó là tướng Niết-bàn.

Rốt ráo không vượt ngoài

Ấy không chỗ thủ đắc

Vì không có các vật

Không sinh lại không diệt.

Nếu biết được nghĩa này

Các pháp không chân thật

Tất cả không thể sinh

Tức không cùng tranh cãi.

Nói pháp thâm diệu này

Lúc không hề sợ hãi

Ông nên biết người kia

Là Bồ-tát chân thật.

Đức Thế Tôn nói kệ này rồi, Đồng tử Thiện Tư dùng kệ bạch Phật:

Phật lợi lạc cho con

Xuất hiện ở thế gian

Lúc nói tướng pháp này

Con không có nghi hoặc.

Con nay được đầy đủ

Phật nói khó nghĩ bàn

Lưới các kiến trói buộc

Nay thoát được lưới ma.

Con đã đoạn sinh tử

Đã trụ nơi đạo tràng

Khi Như Lai nói tướng

Con đoạn trừ nghi kết.

Vì con nói chỗ đắc

Diệt trừ hết các kiến

Vô úy ích thế gian

Con khéo trừ tâm cấu.

KINH ĐỒNG TỬ THIỆN TƯ

QUYỂN HẠ

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Đồng tử Thiện Tư:

–Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh không hư vọng.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh Từ bi.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh không lo sợ, vì có thể đoạn trừ tất cả các lỗi lầm, vì thương xót tất cả các chúng sinh.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh vô tướng hết sức sâu xa vi diệu.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh chân thật, có thể xa lìa tất cả dục tưởng. Hành không dục ấy là không yêu ghét.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành với tâm hạnh xem tất cả chúng sinh đều bình đẳng, vì tâm ấy rốt ráo không chỗ thủ đắc.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh đại Từ bi, vì nơi tất cả pháp không có chỗ thủ đắc.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh đại bố thí, vì thật không có bố thí.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh không hư dối, vì không thọ quả báo nơi tất cả thân sau.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh nhẫn không não hại, hiện rõ sự không cạnh tranh.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh phát thệ nguyện, vì xả bỏ mọi sự lười biếng.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh Tam-muội, vì ưa thích vắng lặng.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh trí tuệ, vì ở trong tất cả pháp không chỗ thủ đắc.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh vô úy, vì tâm không hề lo sợ.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh vô ngại, vì thành tựu các trí lực của Như Lai.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh tăng ích, vì vào cửa trí tuệ không có chấp trước.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh quán khắp mười phương, vì không nhiễm đắm.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì Đồng tử Thiện Tư, nhằm nêu rõ lại nghĩa này nên nói kệ:

Người hành hạnh không nghi

Vì các Bồ-tát nói

Nghi hoặc và các hành

Cả hai không thủ đắc.

Vì các Bồ-tát nói

Xứ có hành, không hành

Nếu biết hành xứ này

Tất cả không cạnh tranh.

Thâu nhận tất cả pháp

Vì các Bồ-tát nói

Chỗ đắc không thật có

Hạnh này là tối thượng.

Ta hành hành xứ này

Ấy là hành điên đảo

Đã trụ hành điên đảo

Thì không có chỗ sợ.

Tuy gọi là hạnh tranh

Tranh ấy không thủ đắc

Nếu biết được như vậy

Hạnh ấy thừa tối thượng.

Thừa này không có sợ

Phật thừa là tối thượng

Sợ hãi, không sợ hãi

Tất cả pháp giả danh.

Tuy nói các hành xứ

Tất cả không thủ đắc

Hết thảy đã không đắc

Hạnh ấy là tối thượng.

Hành này hành sâu xa

Thương yêu tất cả pháp

Thương yêu hành sâu xa

Đều từ phân biệt sinh.

Sâu xa và các hành

Hai chỗ ấy đều không

Nếu biết biên vực ấy

Không chìm đắm nơi pháp.

Các pháp không thể nhiễm

Phi pháp lại cũng vậy

Bản tánh các pháp này

Nên nói không chỗ nhiễm.

Không chắc và không bền

Đó chỉ là hiện có

Không có danh tự xứ

Cú này là tối thượng.

Ta tuy nói có ái

Không sợ hãi chỗ ấy

Vì không có sự vật

Chỗ ấy không sinh tranh.

Hành các chúng sinh ấy

Chỗ này không có thật

Nếu có biết điều này

Là người khéo nói hành.

Chỗ ấy không chúng sinh

Nên ta nói chúng sinh

Chúng sinh, pháp bình đẳng

Đường này là tối thượng.

Tâm cùng chúng sinh có

Rốt ráo không thủ đắc

Đó gọi là tối từ

Ta trước nói đại Từ.

Đại thí chủ thế gian

Cũng gọi đại chúng sinh

Thường vui hành bố thí

Nên gọi đại thí chủ.

Pháp còn không thủ đắc

Huống là có biên vực

Các Bồ-tát đại trí

Nên gọi là thí chủ.

Phật đã không thủ đắc

Pháp cũng không nghĩ bàn

Giới này không khuyết phạm

Các pháp không chỗ dựa.

Tất cả không nghĩ bàn

Giới Phật không nghĩ bàn

Giới hạnh không phân biệt

Vì các Bồ-tát nói.

Nhẫn hướng các chúng sinh

Chúng sinh rốt ráo không

Đó là nhẫn tối thắng

Ta nói trong pháp hành.

Vì tâm không thủ đắc

Cạnh tranh không chỗ sinh

Đó là nhẫn tối thượng

Các pháp không thủ đắc.

Bồ-tát không biếng trễ

Không bị người hủy nhục

Đó là tinh tấn nhất

Gọi là không lấy, bỏ.

Thân tâm thiện chất trực

Có thể hành hạnh này

Đó là tinh tấn nhất

Vì các Bồ-tát nói.

Bồ-tát nếu lười biếng

Không phát khởi các hành

Không lấy cũng không bỏ

Trụ đó tinh tấn nhất.

Cõi tâm không thủ đắc

Hoặc ngoài hoặc ở trong

Nên gọi tâm tịch định

Tâm ấy không xứ sở.

Duyên dựa và tâm hành

Trong chân như không có

Tam-muội ấy khó bàn

Thị hiện định như vậy.

Ta nói Tam-muội này

Tu-già-đà tự tại

Có thể hành hạnh ấy

Ta nói đạt định ấy.

Không dùng trí biết được

Có các pháp chân như

Chân như và trí tuệ

Hai biên này không có.

Pháp này không thủ đắc

Đó là cảnh giới thức

Pháp không do thức biết

Tịch xứ ấy chân thể.

Người biết được như vậy

Người ấy đạt chân niệm

Bồ-tát hành chân như

Người đời không thể hành.

Thù thắng tất cả chúng

Vì chúng sinh thuyết pháp

Đã không tướng chúng sinh

Huống là có đồ chúng.

Chúng sinh như huyễn hóa

Huyễn hóa cũng không có

Người hay nói như vậy

Là người không sợ hãi.

Hoặc ta, hoặc thân khác

Cả hai đều không có

Có thể đạt trí này

Không hề có kinh sợ.

Ở trong và ở ngoài

Hữu tướng rốt ráo không

Tâm không chỗ khiếp nhược

Vượt hẳn tất cả đời.

Các pháp không tự thể

Giống như hành hư không

Đã như hành hư không

Pháp chân như cũng vậy.

Trí này khéo biết rõ

Bồ-tát không chỗ sợ

Khéo biết tất cả pháp

Là biết hành chúng sinh.

Đã biết không chúng sinh

Tất cả pháp cũng vậy

Biết rõ về trí, cõi

Cõi ấy không thủ đắc.

Nếu vào pháp môn này

Đường ấy là tối thắng

Có thể từ đường này

Liền biết hành chúng sinh.

Cảnh giới và chúng sinh

Cả hai không có vật

Muốn biết các pháp môn

Cần biết thắng trí này.

Hoặc trong, hoặc ở ngoài

Trí tuệ không xứ tập

Trong các pháp vô ngại

Nên gọi là thật tế.

Các pháp khó nghĩ bàn

Nên gọi là pháp Phật

Kia không có nơi chốn

Chỗ ấy lại cũng không.

Nếu có thể hành vậy

Thế gian không chướng ngại

Trí đã không có ngại

Nên gọi là trí Phật.

Các pháp khó nghĩ bàn

Chúng kia không chân chánh

Các pháp đã không Thể

Là biết pháp chư Phật.

Phật và pháp chư Phật

Cả hai đều không có

Vì không có Bồ-đề

Đó gọi là Phật đạo.

Người nương Đại thừa này

Đến chỗ pháp an lạc

Đời này là tối thắng

Người đời không thủ đắc.

Phàm chỗ có thế gian

Chúng sinh tất cả chốn

Bồ-tát là hơn hết

Người hành thắng trí này.

Hay cầu các pháp ấy

Pháp Phật khó nghĩ bàn

Đạt được các pháp này

Ấy liền gần Bồ-đề.

Bồ-đề và các pháp

Cả hai rốt ráo không

Có thể hành như vậy

Liền gần pháp chư Phật.

Hành giả có thể hành

Không nhiễm các thế gian

Đã không có tâm nhiễm

Thì gần đến Bồ-đề.

Đức Thế Tôn nói kệ này rồi lại bảo Đồng tử Thiện Tư:

–Này Thiện Tư! Nay ta nêu rõ: Nếu có Đại Bồ-tát nào khéo mặc áo giáp, ở trong kinh điển sâu xa như vậy có thể khéo thuyết giảng. Khi khéo giảng nói pháp tối diệu, vi mật, người ấy nghe rồi không kinh hãi, không sợ sệt, không hối hận, không chìm đắm. Đại Bồ-tát như vậy liền được trú nơi đạo tràng Bồ-đề, liền được nhập vào cảnh giới của chư Phật, liền chứng vô ngại, liền trụ trong pháp môn giải thoát vô vi. Lại nữa, có thể khéo trụ trong hành vô đắc, tức có thể quán sát tất cả mười phương, tức có thể chứng được đại Từ, đại Bi, liền đắc mười tám pháp Bất cộng của chư Phật, liền đắc bậc Quán đảnh tối đại vô thượng. Lúc giảng nói pháp sâu xa vi diệu này, có thể có người tin làm, có thể có người tư duy về pháp như vậy. Chư Phật đã quán sát thấy những vị Bồ-tát ấy, tất cả chư Phật đã hộ trì họ. Hoặc có Bồ-tát có thể tin hành, hoặc có người không tin hành, thì tất cả chư Phật cũng đều thấu rõ. Nếu người nào có thể nhập nơi pháp môn ấy thì chư Phật cũng đã biết rõ. Nếu người nào có thể tin làm pháp môn ấy thì ta sẽ vì các người ấy mà làm thầy, tất cả họ đều theo ta xuất gia.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì Đồng tử Thiện Tư, nhằm nêu rõ lại nghĩa này nên nói kệ:

Bậc này chứng đạo tràng

Đạo tràng tức là không

Nếu không thủ Bồ-đề

Bậc kia liền trụ trí.

Các pháp không có ngại

Rốt ráo không thủ đắc

Pháp đã không thủ đắc

Giải thoát cũng như vậy.

Người hành trí chư Phật

Nơi tất cả các pháp

Và với các pháp hành

Thế Tôn nói như vậy.

Chỗ có ngại, không ngại

Ngu si khởi tâm ấy

Phật cùng Đại Bồ-tát

Không phân biệt như vậy.

Tuy quán pháp thế gian

Thế gian rốt ráo không

Trí hay quán thế gian

Trí ấy cũng không có.

Chúng sinh và chư Phật

Một loại không phân biệt

Đã không chỗ phân biệt

Từ bi là tối thắng.

Tánh pháp giới rộng lớn

Chúng sinh giới cũng vậy

Các Bồ-tát đại trí

Không tư duy như vậy.

Tuy muốn khởi tâm Từ

Từ ấy không tự thể

Thể từ và vô tánh

Phi cảnh giới chúng sinh.

Năm ngón lường hư không

Trước không nay cũng không

Các thế gian cũng vậy

Từ bi là tối thắng.

Bậc vô thượng các pháp

Gọi là pháp chư Phật

Chư Phật không chỗ đắc

Đó tức là chân thể.

Thế Tôn đại Từ bi

Không có hình và sắc

Pháp không sắc như vậy

Hành ấy gọi thế gian.

Hư không không bờ bến

Cảnh giới không thể nắm

Pháp chư Phật như vậy

Người trí hành thuận theo.

Đó là trí vô thượng

Mà trí không thủ đắc

Trí đã không chỗ đắc

Chỗ ấy thật không có.

Bờ này và bờ kia

Hoặc tư duy, hoặc thấy

Bậc ấy không hành này

Thâm diệu là gọi tướng.

Nếu rõ pháp bình đẳng

Tất cả chỗ bình đẳng

Trong pháp hành của ta

Không nhờ cầu tri thức.

Nếu tâm có lấy, bỏ

Phân biệt nơi hai kiến

Người nói có việc này

Chẳng phải tri thức thiện.

Nếu nói pháp này thành

Hoặc nói pháp này diệt

Thiện Tư, Tỳ-kheo ấy

Chẳng phải đệ tử ta.

Người nói chứng khổ diệt

Rốt ráo không thủ đắc

Pháp sư nói như vậy

Không thể nói pháp ta.

Các pháp không chỗ khởi

Sao nói các pháp tập

Không chỗ khởi nói diệt

Chúng ấy xa pháp ta.

Trong pháp tịch như vậy

Không có chỗ phân biệt

Các pháp đã không có

Chỗ diệt lại cũng không.

Nếu có tâm cạnh tranh

Sao nói là tịch diệt?

Thiện Tư, ông nên biết

Đây không phải chân thật.

Nói đạo với nói pháp

Đấy là thị hiện có

Đã có chỗ thị hiện

Nên giả hiện có đường.

Ta nói các Bồ-tát

Đại trí đời vị lai

Có thể hành như vậy

Là nương cảnh giới này.

Hành giả có thể hành

Chư Phật nói thâm diệu

Họ đã cúng dường ta

Lợi ích cho muôn loài.

Có thể trì kinh này

Các Bồ-tát đại trí

Trong đời vị lai kia

Vì gìn giữ các pháp.

Ta đã nói các pháp

Thường trụ không phân biệt

Đó tức là Bồ-đề

Lìa đó không đạo khác.

Lúc Đức Thế Tôn giảng nói pháp này rồi, Đồng tử Thiện Tư liền chứng đắc thuận Nhẫn vô sinh ở trong các pháp. Đã chứng đắc Nhẫn vô sinh nên vĩnh viễn xa lìa tất cả buồn vui của thế gian, được niềm vui lớn, liền bay trên hư không cách mặt đất bảy cây Đa-la.

Đức Thế Tôn liền mỉm cười. Khi các Đức Thế Tôn có pháp mỉm cười như vậy thì từ nơi diện môn phóng ra các loại ánh sáng, đó là: tím, xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, vừa xanh vừa trắng, xanh biếc, màu lục, pha lê. Ánh sáng ấy chiếu khắp vô lượng, vô biên các thế giới của chư Phật, cho đến cung điện nơi cõi Hữu đảnh, Đại phạm thiên, rồi trở về chỗ Phật, nhiễu quanh ba vòng và nhập vào đảnh Phật. Bấy giờ, đại địa hiện đủ sáu cách và mười tám tướng chấn động. Lúc này, trong hư không, trên thượng giới, trời mưa các loại bột Chiên-đàn, trầm thủy, hương bột, mưa các loại hoa trời, các loại âm thanh nơi cõi trời vi diệu tự nhiên phát ra, tam thiên đại thiên thế giới trở nên thanh tịnh, trang nghiêm, giống như cõi nước Uất-đan-việt nơi phương Bắc không khác. Cũng vậy, tam thiên đại thiên thế giới này cũng không khác.

Bấy giờ, Trưởng lão Tỳ-kheo A-nan, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, bày áo vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, bạch:

–Thật là hy hữu! Bạch Thế Tôn! Con chưa rõ vì nhân duyên gì khiến Như Lai mỉm cười, phóng ra hào quang? Chư Phật Thế Tôn không phải không có nhân duyên mà phóng ra ánh sáng.

Tôn giả A-nan liền dùng kệ thưa Phật:

Chư Phật, Bậc Tối Thắng thế gian

Mỉm cười, phóng quang ắt có việc

Chỗ lợi ích đó xin Phật dạy

Vì nhân duyên gì hiện điềm lành?

Hư không - trời mưa hoa

Để cúng dường Thế Tôn

Hoan hỷ đều ca tụng

Khen ngợi thuyết kinh này.

Trong tam thiên thế giới

Thanh tịnh và trang nghiêm

Giống như Uất-đan-việt

Ánh sáng chiếu mười phương.

Như xưa các Thế Tôn

Trong ấy hành thọ ký

Phật phóng quang chiếu xong

Trở vào nơi đảnh Phật.

Thế Tôn đã phóng quang

Ánh sáng nhiều loại sắc

Từ diện môn Phật xuất

Vì con nói nhân này.

Đức Thế Tôn liền dùng kệ bảo Trưởng lão A-nan:

Đồng tử Thiện Tư này

Xưa trồng căn lành sâu

Ở trong đời vị lai

Thành Phật Lưỡng Túc Tôn.

Đức Phật nói kệ rồi, lại bảo Tôn giả A-nan:

–Này A-nan! Đồng tử Thiện Tư từ nay trở đi cung kính cúng dường ức na-do-tha a-tăng-kỳ kiếp chư Phật Như Lai, thừa sự, phụng hành, không làm trái lời dạy của chư Phật ấy. Lại nữa, còn cúng dường chư Thế Tôn ấy đầy đủ tứ sự: Y phục, thuốc thang, phòng ốc, ngọa cụ. Sau khi các Như Lai ấy diệt độ, sẽ cúng dường xá-lợi, dùng nhiều loại châu báu để xây tháp, mỗi một tháp đều cao trăm ngàn do-tuần. Trong tất cả các bảo tháp ấy đều an trí Xá-lợi, dùng các loại danh hương để cúng dường. Lại dùng tất cả các loại tràng hoa để tạo vẻ trang nghiêm, tất cả các báu, tất cả các loại cờ phướn, vô số loại hoa đẹp và bột hương chiên-đàn, bột hương trầm thủy… rải lên trên ấy để cúng dường. Lại dùng các loại âm thanh thượng diệu để cúng dường. Cúng dường chư Như Lai Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác ấy rồi, thì xả bỏ thân sau cùng, thành Phật hiệu là Tịnh Nguyệt Như Lai Chánh Đẳng Chánh Giác Vô Thượng, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, xuất hiện ở đời.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì Tôn giả A-nan và chư đại chúng, nhằm nêu rõ lại nghĩa này nên nói kệ:

Các châu báu diệu kỳ

Đầy khắp mười phương cõi

Cúng dường Phật Thế Tôn

Và các chúng Bồ-tát.

Được nghe pháp tướng này

Như Đại Thánh đã nói

So công đức tài thí

Phước này nhiều hơn trước.

Khi ấy, Trưởng lão Xá-lợi-phất nghe Đức Thế Tôn đối chiếu về công đức liền dùng kệ bạch Phật:

Thế Tôn nói kinh này

Sâu xa tối vi diệu

Mà không nói danh tự

Sao chúng con thọ trì?

Kinh điển này nói rõ

Các pháp đều bình đẳng

Không có đắc, chẳng đắc

Hy hữu, Phật khéo nói!

Hữu lậu và hữu vi

Pháp vô lậu, vô vi

Kinh này không phân biệt

Thế Tôn khéo giảng nói.

Thế gian, xuất thế gian

Đệ nhất nghĩa, Thế đế

Hai cõi không sai khác

Kinh này nói như vậy.

Phật nói về các hạnh

Phương tiện vì chúng sinh

Chân lý thảy đều không

Từ kim khẩu Phật nói.

Chư Phật và các pháp

Tất cả vốn là không

Năng, Sở thừa đều không

Hy hữu, Phật khéo nói!

Chư Thế Tôn mười phương

Nói về các pháp tướng

Chúng vốn không chơn thể

Kinh này hành như vậy.

Lành thay! Đại Thánh Tôn!

Lành thay! Trí Tối Thắng!

Kinh này tên là gì

Vì chúng con nói rõ!

Trí tuệ nói vậy rồi

Ngày nay trừ các nghi

Đủ tám tướng công đức

Âm thanh bảo với họ.

Muốn biết tên kinh này

Gọi là Quán Đảnh Vương

Tuy nói Quán Đảnh Vương

Quán đảnh cũng không có.

Người thọ trì kinh này

Chư Phật nói người ấy

Nơi trời, người, thế gian

Sẽ là như tháp báu.

Chỗ ta nói kinh này

Thính chúng có tám ngàn

Các căn lành nhiều loại

Phát ý đạo vô thượng.

Chúng ấy ở đời sau

Tất thành bậc Vô thượng

Được nghe kinh diệu này

Phước đức khó nghĩ bàn.

Dừng trú nơi an ổn

Trong căn lành sâu mầu

Người ấy mới có thể

Thọ trì kinh điển này.

Buộc niệm, chuyên đọc tụng

Kinh pháp Quán Đảnh Vương

Những người này nơi ấy

Không nghi hoặc các pháp.

Đây không nói nhẫn đầu

Đệ nhị nhẫn cũng không

Tướng các pháp đã không

Sao lại có chỗ nói.

Nếu người nào thọ trì

Kinh điển Quán Đảnh Vương

Người làm những việc ấy

Biện tài nơi các pháp.

Nếu người nữ có trí

Thọ trì kinh điển này

Mau xả thân tạp uế

Thân bất tịnh nghiệp tội.

Một trí biết tất cả

Tất cả trí biết một

Đó là nắm các pháp

Trong kinh này nói đủ.

Pháp kinh này nêu giảng

Chỗ vào như hư không

Con nói vào đạo này

Làm sáng rõ các pháp.

Biết nhiều sự sáng tỏ

Có nhiều loại khắp nơi

Tuy nói về các pháp

Pháp ấy không thủ đắc.

Thể vô ngôn hiện có

Tướng ấy rốt ráo không

Biết các pháp môn này

Đó là thọ trì pháp.

Nói không có các pháp

Chỗ ấy không có, không

Đó là tướng thể pháp

Gọi là Đà-la-ni.

Nếu người muốn vô biên

Ánh sáng chiếu tất cả

Nên thọ trì kinh này

Khéo nói Quán Đảnh Vương.

Muốn cầu bờ pháp giới

Trong đó đã nói đủ

Giới ấy không thủ đắc

Nên gọi Đà-la-ni.

Tất cả pháp sâu mầu

Pháp là chốn vô đắc

Pháp đã không chốn đắc

Chốn ấy không cũng không.

Nếu thành tựu biện tài

Trí sâu xa vô ngại

Mới biết được nghĩa này

Là kinh không chỗ chấp.

Như rồng A-nậu-đạt

Ở trong không làm mưa

Nó không có tâm tưởng

Gọi không thể nghĩ bàn.

Nếu muốn nói rộng nhiều

Vô số biện tài thuyết

Y trong kinh này học

Không dựa tất cả pháp.

Pháp ấy không chỗ đến

Khéo nói như kinh này

Các pháp không có sinh

Như kinh này nêu rõ.

Như mặt trời chiếu sáng

Sáng ấy không chỗ đến

Kinh này sáng như vậy

Ánh pháp thường chiếu khắp.

Đời sau, thiện nam tử

Muốn biện tài vô tận

Nên học Quán Đảnh Vương

Khéo nói gốc pháp ấy.

Mau được biện vô ngại

Thâm diệu khó nghĩ bàn

Nếu học Quán Đảnh Vương

Nhiều lợi ích cho đời.

Nếu không tu pháp này

Quán Đảnh Vương vô thượng

Người ấy không thọ trì

Như vậy không thí dụ.

Tất cả bốn bộ chúng

Xa lìa nơi pháp hành

Người không rõ nghĩa này

Không nghĩa ấy là nghĩa.

Nếu có bốn bộ chúng

Khi thực hành hạnh này

Vô thượng trong các pháp

Tức là mắt thế gian.

Như cung điện Đao-lợi

Hiển hiện cao lồng lộng

Kinh điển này cũng vậy

Là tối thắng thế gian.

Như đứng đỉnh Tu-di

Nhìn thấy người thế gian

Trụ kinh này cũng vậy

Nhìn thấy tất cả pháp.

Như người trong đêm tối

Cầm cây đuốc cao lớn

Người ấy đi đến đâu

Trọn không còn bóng tối.

Kinh này đã chiếu sáng

Thấy rõ tất cả pháp

Người thọ trì kinh này

Thì không còn mê tối.

Như mặt trời chiếu khắp

Tất cả chốn đều sáng

Kinh điển này cũng vậy

Xuất sinh nhiều loại pháp.

Như trăng trong hư không

Lưu chuyển phóng ánh sáng

Kinh điển này cũng vậy

Chiếu khắp mười phương cõi.

Ấn này ấn các pháp

Ấn trong tất cả ấn

Nên để lại ấn này

Vì các bậc Bồ-tát.

Như muốn ấn hư không

Gốc không cũng không trụ

Hư không cùng với ấn

Cả hai đều phân biệt.

Phật và pháp như vậy

Trong kinh này đã nêu

Chư Phật không thể nói

Các pháp cũng như thế.

Như khi vua băng hà

Ân cần khéo phó chúc

Bảo các quan đại thần

Tài sản giao con ta.

Thánh pháp tài cũng vậy

Xưa ta tu tập được

A-nan, ông đời sau

Phó chúc các Bồ-tát.

Ta đã nói kinh này

Vì các vị Bồ-tát

Người thọ trì kinh này

Người ấy phước rất lớn.

Hay tin nhận kinh này

Dựa Quán Đảnh Vương nói

Người ấy nếu còn nghi

Ta sẽ không thành Phật.

Người muốn tự tại biện

Nơi các pháp vô ngại

Nên phải học kinh này

Ta khéo nói Quán đảnh.

Nói các pháp thế gian

Ấy là đạo Bồ-đề

Biết rồi chớ biếng trễ

Phải đọc tụng kinh này.

Những người chánh tín ấy

Trong thế gian không mê

Đã đọc tụng kinh này

Vì người khác giảng nói.

Đó là pháp chư Phật

Vì các Bồ-tát nói

Được nghe kinh này rồi

Sâu xa khó nghĩ bàn.

Khi đang nói kinh này

Mười phương tất cả Phật

Mỉm cười phóng ánh sáng

Đều nói: Khéo nêu giảng.

Giữ vững cờ đại thắng

Cờ pháp khó nghĩ bàn

Kệ bốn câu kinh này

Vì đại chúng diễn nêu.

Khéo hành nhiều phương tiện

Trong pháp khó nghĩ bàn

Người thọ trì kinh này

Lại vì người khác nói.

Người ấy cùng Phật ngữ

Chứng pháp bậc Vô thượng

Người thọ trì kinh này

Quán đảnh khó nghĩ bàn.

Đức Thế Tôn nói kệ đáp Tôn giả Xá-lợi-phất rồi, lại bảo Trưởng lão A-nan:

–Này A-nan! Nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, ở trong đời vị lai có thể có tâm tin nghe kinh này, thọ trì, đọc tụng thì người ấy sẽ được phước đức rất lớn. Phước đức ấy không thể lường tính, không có biên vực, ví như cõi hư không, không người nào có thể lường tính để biết được giới hạn.

Đúng vậy, đúng vậy! Này A-nan! Trong gốc pháp này, nếu người nào có thể thọ trì, hoặc tự mình đọc tụng, hay vì người khác nói, dù chỉ một bài kệ bốn câu, thì người ấy sẽ được nhiều căn lành công đức không thể lường xét, không thể nói hết, không có giới hạn.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì Tôn giả A-nan và đại chúng, nhằm nêu rõ lại ý nghĩa này nên nói kệ:

Nếu đọc tụng kinh này

Thân phương tiện vô biên

Lợi ích nhiều chúng sinh

Quán Đảnh Vương thương xót.

Giả sử nay ta nói

Hư không có thể lường

Muốn so sánh kinh ấy

Không thể nào cùng tận.

Tất cả Phật mười phương

Bậc Vô thượng trong đời

Nếu thọ trì kinh này

Là cúng dường chư Phật.

Tất cả Phật mười phương

Vua pháp đoạn sinh tử

Người thọ trì kinh này

Là cúng dường chư Phật.

Các thế giới mười phương

Đoạn trừ gốc mười ác

Người nghe kinh điển này

Là cúng dường chư Thánh.

Hoặc chư Phật vị lai

Và Như Lai quá khứ

Hiện tại trong mười phương

Lưỡng Túc Tôn vô thượng.

Thường làm Sư tử gầm

Hẳn đáng được cúng dường

Hay thọ trì kinh này

Chỗ chư Phật thuyết giảng.

Đem tài, vật cúng dường

Chẳng phải người chánh trí

Nếu thọ trì kinh này

Là cúng dường trên hết.

Tất cả mười phương cõi

Đủ Bồ-tát hành thí

Dùng cúng chư Thế Tôn

Thua phước trì kinh này.

Nếu học kinh điển ấy

Quán Đảnh Vương nhất như

Cung kính chư Như Lai

Trong Như chân thật hiện.

Ta đã nói các pháp

Chư Phật không thủ đắc

Người nghe không sợ hãi

Tức là cúng dường Phật.

Là cúng dường sâu xa

Thế gian không người rõ

Chẳng thủ và chẳng xả

Là cúng dường tối thắng.

Chư Phật và các pháp

Tất cả không thủ, xả

Cúng dường tối thắng ấy

Chư Phật Thế Tôn khen.

Thuở xưa Phật Định Quang

Ta cúng dường pháp này

Cúng dường tối thắng ấy

Vì các Bồ-tát nói.

Lúc ở bên Phật đó

Ta giữ cúng dường này

Phật thọ ký cho ta:

Ông sẽ được làm Phật.

Nếu muốn sẽ làm Phật

Vì chúng sinh trên hết

Nên thành tựu đường này

Gọi là cúng dường Phật.

Ta cúng dường như vậy

Nay được thành Phật đạo

Thông suốt tất cả pháp

Đáng được trời, người cúng.

Tất cả pháp chư Phật

Bậc Vô thượng thế gian

Cúng dường này tối thắng

Trong các pháp cúng dường.

Chứng nơi cảnh giới Phật

Trí tuệ khó nghĩ bàn

Hay gầm tiếng sư tử

Như ta nay không sợ.

Gầm tiếng sư tử rồi

Đạt các pháp tự tại

Giải thoát các chúng sinh

Vào Niết-bàn vô lậu.

Đức Thế Tôn giảng nói kinh này xong, Đồng tử Thiện Tư và tất cả đại chúng, các chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Nhân phi nhân… ở trong thành Tỳ-da-ly, nghe Phật giảng nói rồi đều hoan hỷ tán thán và tin nhận, phụng hành.