SỐ 287 — KINH THẬP ĐỊA

QUYỂN 7

Phẩm 9 : Đ ỊA T HIỆN T UỆ

Nói Địa thứ tám của Bồ-tát

Như Lai hiện sức thần thông lớn

Chấn động cõi nước ở mười phương

Vô lượng ức số khó nghĩ bàn

Thấy Nhất thiết trí, Vô thượng tôn

Từ thân phóng ra ánh sáng lớn

Soi chiếu vô số các cõi nước

Khiến cho chúng sinh được an vui

Vô số trăm ngàn ức Bồ-tát

Vui vẻ an trụ trong hư không

Đem vật vi diệu hơn cõi trời

Cung kính cúng dường Đấng Tối thắng

Tự tại Thiên vương, trời Tự tại

Thảy cùng một lòng vui vô lượng

Đều đem vô số các vật phẩm

Cúng dường biển công đức sâu xa

Lại có trăm ngàn ức Thiên nữ

Thân tâm vui mừng không gì sánh

Trỗi đủ các loại âm nhạc hay

Cúng dường Đạo sư cõi trời người

Lúc ấy, vô số trăm ngàn ức

Âm nhạc hòa tấu tiếng vi diệu

Đều nhờ oai lực Đấng Thiện Thệ

Hiện tiếng vi diệu mà ngợi khen

Vắng lặng nhu hòa, không nhơ, hại

Tùy địa đã nhập siêng tu tập

Tâm như hư không biến mười phương

Giảng Phật pháp cho chúng sinh ngộ

Cõi trời, cõi người khắp mọi nơi

Thị hiện trang nghiêm không gì bằng

Đều từ công Đức Như Lai sinh

Khiến người vui thấy được trí Phật

Không rời cõi nước của chúng sinh

Như trăng soi sáng khắp thế gian

Âm thanh, tâm niệm đều diệt hết

Ví như hang động bặc tiếng vang

Những chúng sinh nào tâm yếu kém

Giảng thuyết hạnh nghiệp của Thanh văn

Người tâm nhanh nhẹn thích Độc giác

Giảng thuyết đạo nghiệp của Trung thừa

Ai đủ Từ bi làm lợi ích

Giảng thuyết hạnh nghiệp của Bồ-tát

Những người tâm trí được thù thắng

Chỉ rõ pháp vô thượng Như Lai

Như nhà ảo thuật làm mọi việc

Đủ các hình tướng nhưng đều giả

Trí huyễn Bồ-tát cũng như vậy

Tuy hiện tất cả, lìa có không

Ngàn vạn âm thanh thật vi diệu

Khen ngợi Phật xong, đều im lặng

Giải Thoát Nguyệt thưa: Nay chúng tịnh

Xin giảng đạo hạnh Địa thứ chín.

Bồ-tát Kim Cang Tạng nói với Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt:

–Phật tử! Bồ-tát đạt đủ vô số công đức trí tuệ, lại siêng năng suy xét pháp giải thoát vắng lặng tối thượng, lại quán xét, trí tuệ rốt ráo tột bậc, hướng nhập pháp bí mật của Như Lai, đúng lý phân biệt, trí không thể nghĩ bàn, tánh đại ngã, lựa chọn các pháp Đà-la-ni Tam-muội; phát khởi thần thông rộng lớn; suy xét tất cả sự sai khác của cõi nước; trang sức bằng Lực, pháp Vô úy, pháp Bất cộng của Như Lai, tánh bền vững, nương Phật chuyển xe pháp, nhập tánh dũng kiện, không bỏ sức đại Bi đã được gia hộ, thì chứng nhập Địa thứ chín của Bồ-tát.

Bồ-tát trụ ở địa này, biết đúng sự vận hành của các pháp thiện, ác, vô ký, hữu lậu, vô lậu, thế gian, xuất thế gian, suy xét được, không suy xét được, quyết định, không quyết định, Thanh văn, Độc giác, hạnh Bồ-tát, Địa Như Lai, hữu vi, vô vi. Dùng trí hành biết đúng sự vận hành dày đặc của tâm, phiền não, nghiệp, căn, sự hiểu biết, chủng tánh, ý thức mê mờ, sự thọ sinh, tập khí liên tục, tam Tụ an lập của chúng sinh… tất cả đều biết như thật.

Bồ-tát biết đúng như thật các loại tánh của tâm chúng sinh: Tánh của tạp tâm; tánh của tâm chuyển đổi, hoại không hoại; tánh của tâm không thật; tánh của tâm không hạn lượng, hiện đầy khắp mọi nơi; tánh của tâm vốn thanh tịnh; tánh của tâm có tạp nhiễm, không tạp nhiễm; tánh của tâm trói mở; tánh của tâm ảo; tánh của tâm an trụ theo cảnh giới, cho đến biết đúng vô số trăm ngàn các loại tánh của tâm sai khác.

Bồ-tát biết rõ tánh xa tùy hành phiền não, tánh gia hành vô biên; tánh đầy đủ, không rời nhau; tánh luôn bị trói buộc trong mê mờ; tánh hợp không hợp với tâm; tánh thọ sinh liên tục theo cảnh giới; tánh sai khác của ba cõi; tánh khát ái, vô minh; tánh chấp chặt nhân duyên, ba nghiệp không dứt; cho đến biết rõ được tánh của tám vạn bốn ngàn phiền não sai khác.

Bồ-tát lại biết tánh của các nghiệp thiện, không thiện, vô ký; tánh hữu biểu, vô biểu, cùng với tánh luôn sinh khởi với tâm; tánh liên tục có nhân không mất quả; tánh có báo, không báo; tánh nghiệp trắng, đen, vừa trắng, vừa đen; tánh không thọ sai biệt không trắng, không đen; tánh vô lượng của ruộng nghiệp; tánh nghiệp sai khác của Thánh, phàm, chúng sinh; tánh hiện pháp sinh khởi ở đời sau; tánh thừa, không thừa, định, không định, cho đến vô lượng vô số tánh nghiệp sai khác, cũng đều biết như thật.

Bồ-tát biết rõ các tánh yếu, vừa, giỏi; Tánh trước, sau, có sai khác, không sai khác; Tánh thượng, trung, hạ; tánh không thể lìa phiền não với sự sinh, tánh nơi thừa không thừa, định không định, tánh đã thành thục, chưa thành thục; tánh của tướng chấp giữ lưới căn biến chuyển hư hoại, tánh không hư hoại vì căn tăng thượng; tánh sai biệt của các căn thoái lui, không thoái lui; tánh từ xưa theo hạnh nghiệp sinh khởi sai khác. Tóm lại, là biết rõ vô số trăm ngàn tánh của các căn sai khác.

Bồ-tát lại biết rõ đúng như thật về tánh của sự hiểu biết cao, thấp, vừa; tánh trước, sau, sai khác, không sai khác; tánh thượng, trung, hạ, tánh cùng với phiền não không lìa nhau, tánh thừa, không thừa, định, không định; tánh đã thành thục, chưa thành thục, tánh của tướng chấp giữ lưới căn dần suy hoại; nhờ sự hiểu biết tăng thượng nên tánh không suy hoại, thoái chuyển, không thoái chuyển, hiểu biết sai khác, từ xưa theo hạnh nghiệp thọ sinh. Tóm lại, biết đúng như thật về vô số trăm ngàn sự hiểu biết sai khác.

Bồ-tát biết rõ tánh của các chủng cao, thấp, vừa; tánh trước, sau, sai khác, không sai khác; tánh thượng, trung, hạ, tánh phiền não và sự sinh không xa lìa, tánh thừa, không thừa, định, không định; tánh đã thành thục, chưa thành thục, tánh của tướng chấp giữ các lưới căn dần suy hoại; nhờ chủng tánh tăng thượng nên tánh không suy hoại, tánh thoái lui, không thoái lui; tánh sai khác, tánh từ xưa theo hạnh nghiệp thọ sinh. Tóm lại, biết đúng về vô số trăm ngàn đủ các chủng tánh sai khác.

Bồ-tát biết rõ tánh của các ý lạc cao, thấp, vừa; tánh trước, sau, sai khác, không sai khác, tánh thượng, trung, hạ; tánh không xa lìa của phiền não và sự sinh không lìa nhau; tánh thừa, không thừa, định, không định; tánh đã thành thục, chưa thành thục; tánh của tướng chấp giữ lưới căn dần suy hoại; nhờ ý lạc tăng thượng nên tánh không suy hoại; tánh thoái lui, không thoái lui; sai khác; tánh từ xưa theo hạnh nghiệp thọ sinh. Tóm lại, biết đúng về vô số trăm ngàn ý lạc sai khác.

Bồ-tát lại biết rõ tánh cộng sinh của “tùy miên” với ý lạc, với tâm; Tánh bất tương ly của tâm tương ưng, không tương ưng; tánh từ xưa theo hạnh nghiệp; tánh từ xưa đến nay chưa từng nói ra; Tánh thiền định, giải thoát Tam-muội, thần thông khó điều phục; tánh liên tục bị trói buộc trong ba cõi luôn phải thọ sinh; tánh từ vô thỉ tâm buộc hiện hành, tánh hiểu rõ về uẩn xứ tập; tánh đạt chỗ đối trị sự thật; tánh hòa hợp không hòa hợp với cái khác; tánh chỉ dùng Thánh đạo mới bỏ ra được… tất cả đều biết như thật.

Bồ-tát lại biết rõ tánh thọ sinh với đủ loại sai khác; tánh tùy nghiệp thọ sinh; tánh an lập trong địa ngục; súc sinh; quỷ, A-tu-la, trời, người; tánh thọ sinh có sắc, không sắc, có tưởng, không tưởng. Tánh nẩy mầm từ các nghiệp là ruộng, khát ái là nước tưới thấm vô minh che lấp, thức là hạt giống nên có mầm về sau; tánh chẳng lìa nhau của danh sắc cùng sinh khởi; tánh mong cầu si khát ái nên cứ tiếp tục thọ sinh; tánh vô thỉ chung của chúng sinh luôn tham dục, ái dục; tánh cùng thoát ra khỏi chấp thọ trong ba cõi.

Bồ-tát lại biết rõ tánh hành, không hành của tập khí, tánh tùy cõi mà huân tập liên tục; tánh tuy hành nghiệp chúng sinh mà huân tập; tánh tùy nghiệp phiền não mà có thói quen huân tập; tánh tùy pháp thiện, không thiện, vô ký mà có thói quen huân tập; tánh huân tập cho hạnh nghiệp đời sau; tánh huân tập theo thứ lớp; tánh từ xưa do hành, hoặc, không đoạn, không diệt mà huân tập; tánh huân tập về sự thật của thể; tánh huân tập nhờ gần gũi các bậc Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai mà học hỏi được.

Bồ-tát biết rõ tánh của chúng sinh ở trong Tụ chánh định, tà định cùng bất định. Nhờ chánh kiến được tánh chánh định. Do tà kiến rơi vào tánh tà định. Không thuộc chánh định, tà định là tánh bất định. Tạo một tội trong năm tội vô gián thì rơi vào tánh tà định. Tu năm căn trên nên có tánh chánh định; không thuộc hai thứ ấy là tánh bất định. Tu tập bằng tám pháp tà nên rơi vào tánh tà định. Tu tập tám pháp bát chánh đạo nên có tánh chánh định; không thuộc hai thứ trên là tánh bất định. Luôn keo kiệt, ganh ghét, không thương yêu nên rơi vào tánh tà định. Chỉ dạy tu tập Thánh đạo vô thượng nên có tánh chánh định, không thuộc hai thứ trên là tánh bất định. Tất cả đều biết như thật.

Phật tử! Bồ-tát tùy thuận nhận biết tất cả như vậy gọi là Bồ-tát trụ địa Thiện tuệ. Bồ-tát khi trụ nơi địa này, hiểu đúng những sai khác về hành nghiệp của tất cả chúng sinh, từ đó mà chỉ dạy phương tiện giải thoát thích hợp. Biết chúng sinh nào đã thành thục, đã điều phục, để giảng diễn nói pháp Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát và địa Như Lai. Đã biết như vậy rồi, nhưng vì muốn cho chúng sinh đạt tánh chân như, nên Bồ-tát phải thuyết pháp mầu. Tùy sở thích, trình độ cao thấp, sự hiểu biết, hành nghiệp sai khác mà phân biệt tất cả chủng tánh hiện hành theo trí; tùy thuận vô số chủng tánh dày đặc mà hành; tùy thuận phiền não nghiệp thọ sinh, tập khí, dứt hẳn; tùy chỗ ở mà hành động. Tùy sức hiểu biết để được giải thoát mà thuyết pháp.

Phật tử! Bồ-tát khi trụ nơi địa này, làm Pháp sư giỏi, giữ gìn tạng pháp của Như Lai, đầy đủ hạnh Pháp sư. Dùng vô số trí làm phương tiện tốt, tùy nghi hành động. Dùng âm từ của bốn sự hiểu biết vô ngại mà thuyết pháp. Lúc này Bồ-tát đầy đủ bốn Vô ngại giải. Bốn pháp ấy là gì? Đó là:

1. Pháp vô ngại giải.

2. Nghĩa vô ngại giải.

3. Từ vô ngại giải.

4. Biện thuyết vô ngại giải.

Dùng pháp vô ngại giải, hiểu được tự tướng của các pháp; dùng nghĩa vô ngại giải hiểu được sự sai khác của các pháp; dùng từ vô ngại giải khéo diễn nói pháp không tạp loạn; dùng biện thuyết vô ngại giải biết được tánh tuần tự tiếp nối không gián đoạn của các pháp. Dùng pháp vô ngại giải, biết được thể của các pháp là vô tánh; dùng nghĩa vô ngại giải, biết đúng sự sinh diệt của các pháp; dùng từ vô ngại giải, tùy thuận được sự giả có của các pháp mà thuyết giảng chánh pháp không ngừng; dùng biện thuyết vô ngại giải là để diễn nói pháp yếu giải thoát theo sự không phải đã có của các pháp. Dùng pháp vô ngại giải, biết sự sai khác của các pháp hiện tại; dùng nghĩa vô ngại giải biết sự sai khác của pháp quá khứ, vị lai; dùng từ vô ngại giải, diễn nói pháp quá khứ, vị lai, hiện tại không tạp loạn; dùng biện thuyết vô ngại giải, trải qua nhiều đời diễn nói pháp bằng vô biên pháp sáng. Dùng pháp vô ngại giải, biết sự sai khác của các pháp; dùng nghĩa vô ngại giải biết sự sai khác của nghĩa lý; dùng từ vô ngại giải, tùy thuận ngôn ngữ mà diễn thuyết chánh pháp; dùng biện thuyết vô ngại giải, tùy thuận trình độ, sở thích mà diễn nói pháp giải thoát. Dùng pháp vô ngại giải, nương trí pháp trực tiếp, hiểu biết khéo léo sự sai khác, không tạp loạn; dùng nghĩa vô ngại giải, nương trí so sánh, biết tánh vốn vậy của các pháp; dùng từ vô ngại giải, nương trí thế tục, chỉ dạy giải thích, dùng biện thuyết vô ngại giải nương trí thắng nghĩa để khéo giảng pháp. Dùng pháp vô ngại giải, biết tánh không hư hoại của nghĩa lý chân thật; dùng nghĩa vô ngại giải, biết phát khởi phương tiện đi vào đến uẩn, xứ, giới; dùng từ vô ngại giải, tùy thuận ngôn ngữ văn chương mà thế gian hiểu được để thuyết pháp; dùng biện thuyết vô ngại giải, nương dần dần vào vô số tuệ sáng mà giải thích đúng lý. Dùng pháp vô ngại giải, biết sự sai biệt của pháp Nhất thừa; dùng nghĩa vô ngại giải, biết sự sai biệt của các thừa; dùng từ vô ngại giải, giảng thuyết các thừa không tạp loạn; dùng biện thuyết vô ngại giải, nương pháp sáng mà giải thích được tất cả. Dùng pháp vô ngại giải, có thể nhập vào hết thảy các hạnh của Bồ-tát bằng trí hành rồi tùy trí mà hành; dùng nghĩa vô ngại giải, thâm nhập vào sự sai biệt của việc an trụ mười Địa; dùng từ vô ngại giải, tùy thuận diễn thuyết không tạp loạn, chỉ dạy đạo pháp của các địa; dùng biện thuyết vô ngại có thể nương vô số hành tướng để giải thích các trí địa. Dùng pháp vô ngại giải, biết chư Phật thành đạo Chánh đẳng giác chỉ trong nháy mắt; dùng nghĩa vô ngại giải, biết sự sai khác của đủ loại thời, sự tướng; dùng từ vô ngại giải, diễn thuyết mà chư Phật đã phân biệt giải thích; dùng biện thuyết vô ngại giải, trai qua vô số kiếp giải thích mỗi một câu pháp, không cùng tận. Dùng pháp vô ngại giải, biết oai lực, vô sở úy, pháp Bất cộng của Phật, đại Từ bi, biện tài, gia hạnh chuyển đại pháp luân, tùy thuận thực hành trí Nhất thiết trí; dùng nghĩa vô ngại giải, biết Như Lai tùy thuận nhập vào tám vạn bốn ngàn loài chúng sinh sai khác để sở thích, trình độ mà thuyết pháp; dùng từ vô ngại giải, tùy thuận hạnh nghiệp sai khác mà dùng ngôn từ diễn nói Phật pháp; dùng biện thuyết vô ngại, tùy trí, hạnh thanh tịnh, sự hiểu biết của Như Lai mà thuyết pháp.

Phật tử! Bồ-tát trụ địa Thiện tuệ thứ chín này, thành tựu trí vô ngại giải như vậy; đạt tạng pháp Như Lai; làm Pháp sư giỏi; đạt các Tam-muội thật nghĩa, thật pháp, trí phát khởi, ánh sáng, trí khéo léo, chúng tài, oai đức, môn vô ngại, không ngằn mé, đủ các loại nghĩa,… đạt nhiều như vậy, có tới vô số tám vạn Tam-muội viên mãn, rồi dùng vô số ngôn ngữ, phương tiện, biện tài, phân tích giảng pháp cho người khác. Nương vào những vô số Tam-muội đó, Bồ-tát được nghe vô số diệu pháp của Phật, nghe rồi nhớ mãi và diễn thuyết cho mọi người. Ở chỗ một Đức Phật, dùng vô số pháp Tam-muội để lãnh thọ chánh pháp. Ở chỗ vô số Phật cũng thế. Chỉ trong khoảnh khắc, Bồ-tát lãnh thọ vô số pháp vi diệu của chư Phật, mà hàng Thanh văn tài giỏi, dù phải trải qua trăm ngàn kiếp, cũng không thể lãnh thọ được. Thành tựu những Tam-muội này rồi Bồ-tát đầy đủ biện tài, ngồi ở pháp tòa, đi khắp mọi nơi, tùy sở thích khác nhau của chúng sinh mà thuyết pháp. Pháp tòa ấy thật thù thắng, ngoài Phật và Bồ-tát thọ Quán đỉnh ra, các Bồ-tát khác có oai đức ánh sáng cũng không sao sánh kịp. Bồ-tát tự tại ngồi trên pháp tòa; dùng một ngôn ngữ, diễn thuyết diệu pháp nhưng chỉ cho mọi loài đều hiểu được; hoặc dùng vô số ngôn ngữ, phân tích giảng thuyết khiến mọi loài đều tỏ ngộ; hoặc tự tại phóng ra ánh sáng lớn theo đó phát ra vô số pháp môn; hoặc từ trên thân, ở mỗi lỗ chân lông, đều phát ra tiếng thuyết pháp; hoặc tùy chúng sinh trong vô số cõi, hiện cùng sắc tướng để có thể cùng thuyết pháp mầu; hoặc dùng một ngôn ngữ mà diễn đủ hết tất cả âm pháp; hoặc làm cho tất cả ngôn ngữ đều thành tiếng nói pháp vi diệu; hoặc dùng tiếng ca nhạc, ngâm vịnh của thế gian mà diễn nói pháp; hoặc dùng một ngôn ngữ diễn thuyết tất cả âm pháp sai biệt; hoặc làm cho tất cả vi trần trong bốn đại của vô số cõi nước, mà ở mỗi vi trần đều phát ra pháp không thể nói. Cho dù vô số chúng sinh trong một, hai… cho đến vô số cõi nước, cùng một lúc, dùng vô số ngôn ngữ, vấn nạn sai khác thì Bồ-tát này vẫn lãnh thọ hết và chỉ dùng một ngôn ngữ giải thích mà tất cả đều vui vẻ. Cho dù có vô số không thể nói chúng sinh vấn nạn… thì Bồ-tát cũng vậy. Tóm lại, Bồ-tát tùy thuận vào sở thích, trình độ của vô số chúng sinh mà diễn nói pháp mầu. Bồ-tát thông hiểu luận pháp, cầu Phật gia hộ, dốc sức thuyết pháp, làm việc Phật, làm chỗ nương tựa cho chúng sinh. thọ trì pháp sáng ấy, Bồ-tát phát nguyện: Giả sử mỗi mỗi sợi lông có vô số cõi nước, mỗi cõi nước có một Đức Phật đang thuyết pháp cho đại chúng; tất cả các Đức Phật khác cũng tùy thuận sở thích chúng sinh mà thuyết pháp, truyền trao pháp môn. Hội chúng của một Như Lai cũng giống như hội chúng tất cả các Đức Như Lai. Một cõi nước như vậy, tất cả các cõi nước cũng đều như thế. Ta phải phát khởi niệm lực để lãnh thọ tất cả pháp môn của Phật thuyết giảng. Bồ-tát trụ ở địa này, ngày đêm không ngoài suy nghĩ là được vào cảnh giới Phật, gần gũi Như Lai, đạt pháp giải thoát sâu xa của Bồ-tát. Bồ-tát dùng trí như vậy, luôn ở trong định để được gặp Phật; nguyện ấy không hề bỏ. Trong mỗi kiếp, Bồ-tát được gặp vô lượng vô số trăm ngàn Đức Phật; dùng vật quý báu để cúng dường, phụng sự Phật, ở chỗ Phật học hỏi, đạt pháp Tổng trì lại tập diễn nói pháp. Lúc này căn lành của Bồ-tát càng thù thắng, không ai sánh được.

Phật tử! Ví như thợ vàng, luyện vàng thành các đồ trang sức; đem trang điểm trên đầu hoặc trên cổ vua Chuyển luân thì tất cả vật trang sức của vua, quan, dân trong bốn châu đều không thể so sánh được.

Phật tử! Ví như Đại phạm Thiên vương cai trị hai ngàn cõi, thân phóng ra ánh sáng chiếu khắp mọi nơi. Khiến cho những u tối dày đặc trở nên sáng rực. Cũng vậy, ánh sáng căn lành của Bồ-tát này, soi rọi tâm ý phiền não dày đặc của chúng sinh, rồi cũng thâu lại. Trong mười Ba-la-mật, Bồ-tát tu nhiều về Lực ba-la-mật, các Ba-la-mật khác thì tùy thuận mà hành trì.

Phật tử! Đó là nói sơ lược về trụ địa Thiện tuệ thứ chín của Bồ-tát. Nếu nói rộng, thì trải qua vô số kiếp cũng không thể hết. Bồ-tát ở địa này, thọ sinh thường làm Đại phạm Thiên vương, đầy đủ uy quyền, cai trị hai ngàn cõi, mạnh mẽ không ai sánh bằng; luôn làm việc lợi ích, được tự tại lớn vì chúng hữu tình mà diễn thuyết hạnh Ba-la-mật cho Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát; chúng sinh tùy thích vấn nạn không bị khuất phục. Làm mọi việc như Bố thí, Ái ngữ, Lợi hành, Đồng sự đều không rời suy nghĩ về Phật, về Pháp, về Tăng, về Bồ-tát, về hạnh Bồ-tát, về bờ giải thoát, về các trụ địa, về pháp không sợ, về lực, về pháp Bất cộng của Phật, cho đến không rời suy nghĩ về hành tướng thắng diệu tương ưng với trí Nhất thiết trí. Lại nguyện: Ở trong chúng sinh, ta luôn là người đứng đầu, thù thắng vi diệu, vô thượng; là người dẫn đường, là tướng soái, cho đến nguyện làm chỗ nương tựa để đạt trí Nhất thiết trí. Nếu siêng tu tập, trong khoảnh khắc sẽ đạt trăm vạn a-tăng-kỳ-da Tam-muội sẽ gặp trăm vạn a-tăng-kỳ-da Đức Phật, sẽ được Phật gia hộ cho thông hiểu tất cả; làm chuyển động trăm vạn a-tăng-kỳ-da thế giới; sẽ đi khắp trăm vạn a-tăng-kỳ-da cõi nước, sẽ soi chiếu trăm vạn a-tăng-kỳ-da cảnh giới; sẽ thành tựu trăm vạn a-tăng-kỳ-da loại chúng sinh; sẽ sống trăm vạn a-tăng-kỳ-da kiếp; trước sau đều vào trong trăm vạn a-tăng-kỳ-da kiếp; sẽ suy xét rõ trăm vạn a-tăng-kỳ-da pháp; sẽ thị hiện trăm vạn a-tăng-kỳ-da thân, mỗi thân hiện trăm vạn a-tăng-kỳ-da Bồ-tát bạn. Nhờ nguyện lực thù thắng ở trên, nên mọi việc đi lại, thần thông, thân tướng, mắt, ánh sáng, cảnh giới, âm thanh, hành động, trang nghiêm, sự hiểu biết, gìn giữ, tạo tác dù có trải qua trăm vạn a-tăng-kỳ-da câu-chi kiếp, cũng không thể nói hết.

Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tạng muốn nêu lại ý nghĩa trên nên nói kệ rằng:

Vô trí tuệ sâu xa trước

Chẳng thích, chỉ cầu thắng giải thoát

Nhập định của Phật xét trí Phật

Lựa chọn diệu trí khó nghĩ bàn

Tổng trì thanh tịnh, cùng các định

Đạt thần thông lớn vào các cõi

Tu lực, vô úy pháp Bất cộng

Tùy thuận đại Bi nhập tuệ địa

Bồ-tát an trụ trí địa này

Biết pháp thiện, ác, không thiện ác

Hữu lậu, vô lậu, thế, xuất thế

Suy xét hay không thể suy xét

Các pháp quyết định, không quyết định

Hạnh nghiệp ba thừa và Phật địa

Các hành sai khác hữu, vô vi

Biết đúng như vậy lúc nhập thế

Sẽ hiểu rõ tâm tánh chúng sinh

Phiền não, nghiệp báo cùng kiến giải

Tâm tánh sở thích và tùy miên

Tập khí, thọ sinh, tụ, phiền não

Biết tánh thay đổi của tâm ý

Các tướng không chất, khó hạn lượng

Vô số phiền não nương nhau sinh

Trói buộc liên tục vào các cõi

Bao nhiêu tánh nghiệp của chúng sinh

Đủ nhân thành quả đều biết rõ

Các căn đủ loại thượng, trung, hạ

Trước sau vô số sự sai biệt

Chủng tánh, hiểu biết và sở thích

Đều là như vậy thảy nhận biết

Tùy miên, hoặc, nghiệp, các vọng kiến

Vô thỉ mịt mù chưa trừ khử

Luôn luôn sinh khởi cùng tâm ý

Trói buộc lẫn nhau chẳng đoạn dứt

Chỉ do vọng tưởng Thể không thật

Không rời tâm ý, chẳng chỗ nương

Tuy tu tập định, nhưng khó trừ

Chỉ Kim Cang đạo mới dứt hết

Chúng sinh sáu cõi đều sai khác

Ruộng nghiệp, nước ái, vô minh che

Thức là hạt giống, danh sắc mầm

Vô thỉ nối liền trong ba cõi

Phiền não hành nghiệp luôn tu tập

Tuần tự sinh khởi, không lìa hoặc

Chúng sinh đều ở trong ba tụ

Kẻ đắm tà kiến, người hành đạo

Bồ-tát địa này quán sát khắp

Tùy thuận sở thích và trình độ

Đều dùng biện tài vô ngại giải

Thích hợp căn cơ mà thuyết pháp

Ngồi trên pháp tòa như Sư tử

Lại như trâu chúa, núi báu chúa

Tợ như rồng chúa bủa mây kín

Tuôn mưa mát lành khắp biển lớn

Biết rõ pháp tướng cùng thật nghĩa

Tùy thuận ngôn từ phân biệt giảng

Gồm thâu trăm vạn a-tăng-kỳ

Ví như biển lớn chứa nước mưa

Tam-muội thần thông đều thanh tịnh

Chỉ trong nháy mắt gặp nhiều Phật

Ở chỗ chư Phật nghe chánh pháp

Lại dùng diệu âm để diễn thuyết

Tùy ý chúng sinh ba ngàn cõi

Giáo hóa, cứu độ cho tất cả

Như mây giăng bủa khắp mọi nơi

Tùy thuận sở thích đều vui vẻ

Vô số chúng sinh ở mười phương

Đều đến ngồi gần nghe pháp mầu

Ai nấy đặt ra nhiều câu hỏi

Một lời đối đáp đều vừa lòng

Mỗi mỗi sợi lông vô số Phật

Tâm ý chúng sinh cũng vô cùng

Tâm đó thích hợp trao chánh pháp

Tất cả pháp giới đều như vậy

Bồ-tát càng tăng sức tinh tấn

Đạt vô số công đức thù thắng

Nghe nhớ tất cả các pháp môn

Như đất dung nạp hết mọi vật

Bồ-tát trụ địa: Ngôi thái tử

Tùy căn cơ khuyên dạy không mỏi

Ngày đêm luôn được gặp chư Phật

Thâm nhập tịch diệt trí giải thoát

Cúng dường chư Phật căn lành sáng

Như vật trang sức ở vương miện

Làm cho chúng sinh dứt phiền não

Ví như ánh sáng Phạm vương soi

Trụ địa này làm Đại phạm vương

Dùng pháp ba thừa độ chúng sinh

Thực hành nghiệp lành, lợi ích khắp

Cho đến thành tựu Nhất thiết trí

Chỉ trong một niệm nhập trăm vạn

A-tăng-kỳ số các Tam-muội

Gặp Phật… các việc đều như vậy

Nếu dùng nguyện lực thì hơn đây

Đó là Thiện tuệ Địa thứ chín

Nơi Bồ-tát tu hành đại trí

Sâu xa vi diệu khó thấy được

Tôi đã lược giảng cho các ông

KINH THẬP ĐỊA

QUYỂN 8

Phẩm 10 : ĐỊA P HÁP VÂN ( Phần 1)

Vô số chư Thiên cõi Tịnh cư

Nghe hạnh thù thắng của địa này

Nơi hư không vô cùng hoan hỷ

Cùng nhau thành kính cúng dường Phật

Vô số, vô lượng các Bồ-tát

Cũng ở hư không rất vui mừng

Cùng nhau đốt hương thơm dịu nhất

Xông khắp đạo tràng thêm thanh tịnh

Tự tại Thiên vương và thiên chúng

Vô số trăm ngàn ở hư không

Rải trăm vạn áo trời rực rỡ

Thành kính cúng dường Đức Như Lai

Vô số ngọc nữ ở cõi trời

Vui vẻ cùng nhau cúng dường Phật

Trỗi đủ âm nhạc vi diệu nhất

Lại cùng các tiếng khen ngợi Phật

Như Lai an tọa trong một cõi

Nhưng lại hiện thân ở khắp nơi

Vô số thân tướng thật trang nghiêm

Tất cả pháp giới đề có Phật

Từ các chân lông phóng ánh sáng

Diệt trừ bóng tối của phiền não

Số bụi trong đời còn đếm biết

Làm sao biết được ánh sáng này?

Hiện thân Như Lai đủ các tướng

Chuyển nơi chánh pháp luân vô thượng

Hoặc hiện thân đi khắp cõi Phật

Hoặc hiện tịch nhiên không lay động

Hoặc hiện trụ nơi cung Hỷ túc

Hoặc là hạ sinh vào thai mẹ

Hoặc trụ thai, hoặc ra khỏi thai

Khiến cho vô số cõi đều thấy

Thị hiện xuất gia tu Thánh đạo

Ngồi ở đạo tràng, thành Chánh giác

Thuyết giảng chánh pháp, nhập Niết-bàn

Chúng sinh mười phương đều thấy được

Như nhà ảo thuật biết mọi cách

Ở trước mọi người biến hóa đủ

Trí tuệ Như Lai cũng như vậy

Hiện thân ở khắp thế gian

Phật trụ pháp tánh thật sâu xa

Tịch diệt, vô tướng, như hư không

Ngay trong thật nghĩa chân chánh đó

Thị hiện hành trì mọi Phật sự

Chỗ trụ việc lợi ích chúng sinh

Đều từ pháp tánh mà có được

Có tướng, không tướng nào sai khác

Vào nơi rốt ráo đều không tướng

Những ai muốn chứng trí Như Lai

Phải lìa vọng chấp, cùng phân biệt

Thông đạt có không đều bình đẳng

Sớm làm Đạo sư cõi trời người

Vô lượng vô số các Thiên nữ

Dùng đủ âm thanh xưng tán Phật

Thân tâm tịch tĩnh cùng an lạc

Chiêm ngưỡng Như Lai, im lặng đứng

Khi ấy Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt

Biết được đại chúng đều thanh tịnh

Thưa với Bồ-tát Kim Cang Tạng:

Bậc đại vô úy, đệ tử Phật

Từ Địa thứ chín đến thứ mười

Bao nhiêu công đức và hành tướng

Tất cả thần thông việc biến hóa

Xin Ngài giảng thuyết cho chúng tôi.

Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tạng nói với Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt:

–Phật tử! Bồ-tát dùng vô số trí hiểu biết để quán sát tuệ, đến khi đạt Địa thứ chín xong, phân biệt rõ ràng, đầy đủ pháp giải thoát, chuẩn bị đầy đủ hành trang, chứa đủ phước trí rộng lớn, chứng được vô số đại Từ bi, hiểu rõ sự sai biệt tách chia của thế giới, thâm nhập hạnh nghiệp dày đặc của chúng sinh, luôn suy nghĩ tùy thuận nhập vào cảnh giới Phật, nương oai lực, pháp vô úy và pháp Bất cộng của Phật, được gọi là Nhất thiết chủng trí và trí Nhất thiết trí, thọ địa Quán đỉnh.

Phật tử! Bồ-tát đã tùy thuận thực hành trí tuệ như vậy, chuẩn bị cho địa vị quán đỉnh của Bồ-tát, đạt được ngay các định không nhơ, đó là pháp giới tách chia sai biệt; đó là trang nghiêm Bồ-đề đạo tràng; đó là định gồm đủ các loại ánh sáng và hoa; đó là hải tạng trang nghiêm; đó là định hải ấn, định hư không giới rộng lớn, định phân biệt tự tánh các pháp, định tùy thuận tâm hành chúng sinh, định an trụ ngay ở chỗ các Đức Phật. Bồ-tát đạt vô số Tam-muội cao tột, tự ra vào trong Tam-muội, đạt quyền biến, làm mọi việc bằng định. Sau đó Bồ-tát đạt trí Nhất thiết trí thù thắng; hiển hiện ra Tam-muội quán đỉnh rộng lớn. Lúc Tam-muội này hiện khởi, có hoa sen bằng ngọc báu lớn xuất hiện. Hoa này lớn bằng trăm vạn cõi Đại Thiên, được trang sức bằng các vật báu, hơn hẳn cảnh giới nơi thế gian; được sinh khởi từ căn lành xuất thế gian, tự tánh như huyễn, cảnh giới được tạo thành từ sự khéo dựa vào pháp giới lành hiện khởi, cõi trời cũng không có được. Cọng hoa sen bằng ngọc báu Ma-ha phệ-lưu-ly ma-ni, đài bằng ngọc chiên-đàn, tua bằng mã não, lá bằng vàng Diêm-phù-đàn, vô số hoa quý phản chiếu ánh sáng, chứa đủ tất cả vật báu, lưới báu rộng lớn che bên trên. Có vô số hoa sen nhiều như bụi trong vô số cõi nước bao quanh. Lúc đó, thân Bồ-tát lớn đẹp tương xứng với hoa. Như vậy, Bồ-tát này đã đạt trí Nhất thiết trí thù thắng hiển hiện Tam-muội quán đỉnh rộng lớn. Nhờ đạt Tam-muội đó nên Bồ-tát thị hiện ngồi nơi tòa sen báu lớn này. Khi Bồ-tát ngồi trên tòa sen này, trên các hoa sen khác cũng có các Bồ-tát vây quanh Bồ-tát này, cung kính chiêm ngưỡng thân Bồ-tát. Các Bồ-tát kia đều đạt trăm ngàn vạn Tam-muội, đều là bạn của Bồ-tát này. Lúc các Bồ-tát nhập định này, tất cả cõi nước đều chấn động, tất cả cõi ác đều dừng nghỉ, ánh sáng chiếu khắp nơi, đâu đâu cũng đều trang nghiêm, thanh tịnh, nghe được tiếng nói của các Đức Phật. Tất cả các Bồ-tát ở chỗ khác đều đến đây, hết thảy nhạc cụ của cõi trời, người đều trổi lên, chúng sinh được an lạc, cùng lúc thực hiện sự cúng dường, phụng sự các Đức Phật, tất cả chúng hội của chư Phật ở mười phương đều chứng biết. Vì sao? Phật tử! Vì Bồ-tát ngồi trên hoa sen báu lớn đó; dưới hai chân, phóng ra vô số ánh sáng, soi khắp mười phương đến tới ngục vô gián, trừ hết khổ não. Nơi hai đầu gối, phóng ra vô số ánh sáng, soi khắp mười phương đến các loài súc sinh, dứt trừ khổ não. Từ nơi rốn, phóng ra vô số ánh sáng, soi khắp mười phương đến loài quỷ đói, dứt hẳn khổ não. Hai bên hông phóng ra vô số ánh sáng, soi khắp mười phương đến cõi người, dứt trừ khổ não. Tâm bàn tay phóng ra vô số ánh sáng, soi khắp mười phương đến các cung điện chỗ ở của chư Thiên và A-tu-la. Hai vai, phóng ra vô số ánh sáng, soi khắp mười phương đến các Thanh văn. Sau cổ, phóng ra vô số ánh sáng, soi khắp mười phương đến các thân Độc giác. Từ mặt, phóng ra vô số ánh sáng, soi khắp mười phương đến các Bồ-tát từ Địa thứ nhất đến Địa thứ chín. Từ lông trắng giữa chặng mày, phóng ra vô số ánh sáng, soi khắp mười phương, che lấp cung điện của ma; rồi chiếu đến các Bồ-tát đạt địa quán đỉnh. Từ đỉnh đầu, phóng ra vô số ánh sáng, chiếu đến đạo tràng chúng hội của chư Phật khắp mười phương, xoay mười vòng bên phải trụ trong hư không, thành vòng ánh sáng lớn, cúng dường chư Phật. Ánh sáng đó gọi là Xí nhiên quang diệu. Tất cả sự cúng dường của hàng Bồ-tát, từ Địa thứ nhất đến Địa thứ chín, đều không so sánh được một phần trong trăm ngàn vạn ức phần, dù tính đếm thí dụ thế nào cũng không được. Từ vòng ánh sáng lớn, tuôn ra các loại trang sức như: Hương thơm, hương đốt, hương xoa, hương bột, phấn xoa, y phục, cờ phướn, lọng báu, tựa như mây lớn tuôn mưa to. Những sự siêu việt ấy đều phát sinh từ căn lành cao tột hiện ra trước các Như Lai ở khắp mười phương, để cúng dường tất cả Đức Phật ở đấy. Những ai biết được sự cúng dường lớn này, đều là người đối với đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác đạt được không thoái chuyển. Sau khi cúng dường Phật, ánh sáng ấy chiếu đến đạo tràng Phật, soi khắp mười loài nơi thế gian, rồi nhập vào chân Phật.

Lúc này các Đức Phật, Bồ-tát đều biết ở nơi đó, có Bồ-tát thành tựu hạnh chân chánh rộng lớn, đạt địa vị quán đỉnh. Phật tử! Khi đó, từ vô lượng, vô biên các cõi, các Bồ-tát từ Địa thứ nhất đến Địa thứ chín đều đến vây quanh Bồ-tát này, bày sự cúng dường lớn và một tâm chiêm ngưỡng, mỗi vị đều đạt trăm vạn Tam-muội. Bấy giờ, các Bồ-tát đạt ngôi vị quán đỉnh ở mười phương, đều từ đức tướng nơi ngục Kim cang trang nghiêm, phóng ra ánh sáng lớn gọi là Hàng phục ma oán và vô số thần thông biến hóa. Sau đó, ánh sáng nhập về chỗ cũ, nhờ đấy các Bồ-tát này trí tuệ tăng trưởng, oai lực gấp trăm ngàn lần trước.

Phật tử! Khi ấy, các Đức Phật ở mười phương, cũng từ tướng lông trắng ở chặng mày, phóng ra ánh sáng tên Đầy đủ thần thông tánh nhất thiết trí và vô số ánh sáng khác vây quanh, chiếu khắp mười phương không bỏ sót, vòng quanh theo phía bên phải khắp các thế gian mười cách, rồi hiển bày thần thông diệu dụng lớn của Như Lai khai ngộ vô lượng, vô biên, vô số Bồ-tát. Các cõi Phật đều có sáu cách chấn động, chấm dứt tất cả sự luân chuyển của sinh tử hiểm ác nơi các cõi dữ; che lấp hết thảy cung điện của ma, hiện rõ các tòa Bồ-đề, các chúng hội đạo tràng trang nghiêm oai đức rực rỡ, cho đến tận hư không pháp giới. Sau đó, ánh sáng lại chiếu xoay quanh ở trên đầu các Bồ-tát. Thị hiện mọi việc xong, ánh sáng ấy lại nhập vào đỉnh đầu của Bồ-tát. Các ánh sáng khác cũng nhập vào đỉnh đầu của các Bồ-tát bạn. Lúc ánh sáng nhập vào, các Bồ-tát đều làm đạt trăm vạn muội mà trước đây chưa đạt. Khi ánh sáng này nhập vào đỉnh dầu rồi, Bồ-tát sẽ được ở trong cõi Phật thọ lãnh quả vị quán đỉnh. Nếu đầy đủ mười Lực, sẽ được dự vào hàng Chánh đẳng, Chánh biến tri, Chánh giác.

Phật tử! Ví như thái tử, con của vua Chuyển luân và hoàng hậu; sinh ra là đầy đủ tướng vua Chuyển luân vương sẽ cho thái tử ngồi xe voi báu, che lưới màn báu; cờ phướn lọng, y phục đều thơm mùi hoa, đốt các thứ hương, rải hoa, trổi nhạc; cho người lấy nước bốn biển đựng trong bình báu, tự tay vua rưới nước lên đỉnh đầu thái tử. Vừa được rưới nước là thái tử đã được dự vào hàng Sát-lợi vương. Nếu đầy đủ mười nghiệp lành nữa sẽ được gọi là Chuyển luân thánh vương.

Phật tử! Bồ-tát cũng vừa được chư Phật rưới nước lên đỉnh đầu là đạt quả vị quán đỉnh, gọi là đã thọ pháp quán đỉnh nước Trí. Nếu đủ mười lực được dự vào hàng Chánh đẳng Chánh giác. Phật tử! Đó là Bồ-tát quán đỉnh Đại thừa. Bồ-tát này sẽ phát nguyện làm vô số việc khó làm, vô lượng công đức trí tuệ được tăng trưởng được gọi là an trụ nơi địa Pháp vân.

Phật tử! Bồ-tát trụ nơi địa Pháp vân này, tập nhân của các cõi: dục, sắc, vô sắc, tập nhân của các cảnh giới, hữu tình, thức, hữu vi, vô vi, hư không, pháp, Niết-bàn. Bồ-tát này thấy biết tập hành của phiền não, của sự thành hoại của thế giới. Tập hành của Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Lực, pháp Vô úy, pháp Bất cộng của Phật, sắc thân, Pháp thân; dùng Nhất thiết chủng trí, trí Nhất thiết trí hiển hiện thành Phật, thuyết pháp, nhập diệt độ phân biệt rõ ràng các pháp. Tóm lại, Bồ-tát dùng Nhất thiết chủng trí, trí Nhất thiết trí biết đúng về tất cả. Từ trí tuệ ấy, Bồ-tát lần lần biết rõ sự biến đổi của chúng sinh, của nghiệp phiền não, của hạnh nghiệp, của thế giới, pháp giới, của Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai; biết rõ tất cả sự biến đổi sai khác đó, tánh không phân biệt. Bồ-tát này biết rõ sự gia trì của Phật, Pháp, Tăng, nghiệp phiền não, thời gian, hạnh nguyện, cúng dường, hạnh chân chánh, kiếp số, trí. Lại biết rõ trí vi tế của Phật như xuống trần, thọ sinh, sinh ra, vui chơi, xuất gia, thành Phật, thuyết pháp, hỗ trợ suy xét, nhập diệt, an trụ chánh pháp. Bồ-tát biết rõ tất cả những nơi khó biết của Phật như thân, lời nói, tâm, hợp thời, trái thời, thọ ký cho Bồ-tát, hàng phục chúng sinh, vận hành mọi sự sai khác, căn tánh hạnh nguyện sai khác của chúng sinh, công dụng của nghiệp, tự tánh giác ngộ thành đạo. Lại biết trí hòa nhập kiếp số của chư Phật như từ một kiếp nhập thành vô số kiếp, vô số kiếp nhập thành một kiếp, có kiếp số nhập vào không kiếp số, không kiếp số nhập vào có kiếp số, một sát-na thành một kiếp, một kiếp thành một sát-na, kiếp nhập vào không phải kiếp, không phải kiếp nhập vào kiếp, kiếp có Phật nhập vào kiếp không Phật, kiếp không Phật nhập vào kiếp có Phật, hoặc nhập vào không có cõi Phật, hoặc nhập có cõi Phật, hoặc kiếp quá khứ nhập vị lai hiện tại, kiếp hiện tại nhập quá khứ vị lai, kiếp vị lai nhập quá khứ hiện tại; hoặc kiếp dài nhập kiếp ngắn, kiếp ngắn nhập kiếp dài; hoặc kiếp ngắn nhập không phải kiếp ngắn, không phải kiếp ngắn nhập kiếp ngắn, biến tất cả kiếp nhập trong tướng hành động, tất cả đều biết như thật. Bồ-tát này còn biết trí tuệ nhập của Phật, như nhập trí ngu đạo, hoặc nhập trí vi trần, hoặc nhập trí chánh giác cõi thân, hoặc nhập trí chánh giác thân tâm chúng sinh, hoặc nhập trí chánh giác tùy thuận mọi nơi chốn; hoặc nhập trí thị hiện hạnh tán loạn, hạnh thuận nghịch, hạnh nghĩ bàn, không nghĩ bàn; trí thế gian biết dược; hoặc nhập trí thị hiện về đối tượng nhận biết hạnh Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát, Như Lai.

Phật tử! Trí rộng lớn của Phật không lường, trí của Bồ-tát ở địa này cũng không lường được.

Phật tử! Bồ-tát tùy thuận hạnh nghiệp ở địa này rồi, tức đã đạt được giải thoát chẳng thể nghĩ bàn, không chướng ngại, thanh tịnh, bền vững, hiển hiện phát khởi tất cả pháp môn giải thoát. Như Lai tạng, tùy thuận không ngại, chuyển tùy hạnh ba đời, tùy thuận pháp giới tạng, ánh sáng giải thoát rực rỡ, mọi cảnh giới rốt ráo.

Phật tử! Bồ-tát trụ địa Pháp vân, lấy mười pháp giải thoát này làm đầu, để mau đạt vô số trăm ngàn môn giải thoát. Cứ thế cho đến khi đạt được vô lượng vô số trăm ngàn Tam-muội, Đà-la-ni, thần thông biến hóa.

Phật tử! Bồ-tát thành tựu mọi hạnh nghiệp bằng trí tuệ và vô số sức nghĩ khéo léo; thì chỉ trong khoảnh khắc, Bồ-tát có thể lãnh nạp nhận lấy, thu giữ vô số mây pháp, vô số ánh sáng chiếu rực của pháp mà vô lượng Phật ở mười phương có được.

Phật tử! Ví như mưa lớn, tuôn nước xuống, ngoài biển ra, không nơi nào chứa hết được. Tất cả chúng Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát từ Địa thứ nhất đến Địa thứ chín không thể nào nhận lãnh gìn giữ được pháp bí mật sáng suốt của vô lượng Phật. Đó là mây (vô số) đại pháp, là ánh sáng rực rỡ của đại pháp ánh sáng. Bồ-tát trụ ở địa Pháp vân này mới làm được những việc ấy.

Phật tử! Ví như biển lớn chứa được nước mưa của một vua rồng lớn. Cho dù hai, ba… cho đến vô số vua rồng lớn, cùng lúc tuôn mưa, biển vẫn chứa hết được. Vì sao? Vì biển rộng mênh mông.

Phật tử! Bồ-tát trụ địa này cũng vậy, chỉ trong khoảnh khắc sẽ nhận lãnh, thâu tóm, giữ gìn tất cả tạng pháp vân, pháp minh, pháp chiếu của một Đức Phật. Cho dù hai, ba, vô số Đức Phật cùng lúc thuyết giảng vô lượng pháp minh, pháp chiếu, pháp vân, thì Bồ-tát cũng đều lãnh thọ hết, chỉ trong khoảnh khắc. Vì vậy địa này được gọi là địa Pháp vân.

Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt thưa:

–Phật tử! Có thể tính đếm được tạng pháp Đại vân, Quang minh. Chiếu diệu mầu nhiệm mà Bồ-tát địa này có thể nhận lãnh, thâu tóm, giữ gìn trong sát-na ấy không?

Bồ-tát Kim Cang Tạng đáp:

–Phật tử! Không thể nào dùng toán số mà tính đếm được. Song tôi sẽ vì hiền giả mà nêu ví dụ về tạng pháp mầu nhiệm Đại vân, Quang minh, chiếu diệu mà Bồ-tát nhận lãnh, thâu giữ ở bao nhiêu Đức Phật.

Phật tử! Giả sử trong cõi chúng sinh của vô số, vô lượng, vô biên cõi Phật nơi mười phương, có một chúng sinh, đã đạt pháp Văn trì, Tổng trì cao tột, vì làm thị giả cho Phật, là bậc tài giỏi nhất trong hàng Thanh văn, như Tỳ-kheo Đại Thắng của cõi Phật Kim Cang Liên Hoa Thượng. Một chúng sinh thành tựu diệu lực Đà-la-ni đa văn như vậy, tất cả chúng sinh ở vô số cõi kia, cũng thành tựu giống như thế. Song pháp mà một chúng sinh này lãnh thọ thì chúng sinh khác không lãnh thọ lại.

Phật tử! Nhân giả nghĩ sao? Diệu lực của phương tiện trí tuệ đó có nhiều không?

Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt đáp:

–Rất nhiều, vô lượng.

Bồ-tát Kim Cang Tạng nói:

–Phật tử! Bây giờ tôi sẽ nói rõ để Nhân giả hiểu. Tạng pháp mầu mà Bồ-tát trụ nơi địa Pháp vân nhận lãnh, thâu giữ ở một Đức Phật, gọi là Ba đời pháp giới tạng đại pháp quang minh pháp chiếu pháp vân; gấp trăm ngàn vạn vô số lần diệu lực của phương tiện trí tuệ nơi một chúng sinh đạt được kia. Cho dù tính đếm, ví dụ như thế nào cũng không thể sánh được một phần. Pháp của một Đức Phật đã thế, pháp của vô số, vô lượng Đức Phật khắp mười phương lại hơn cả vô lượng, vô biên số, nhưng chỉ trong khoảnh khắc, Bồ-tát này đều có thể nhận lãnh, thâu giữ được hết. Vì vậy, địa này được gọi là Pháp vân.

Phật tử! Bồ-tát đã an trụ nơi địa Pháp vân, dùng sức thệ nguyện nổi mây đại Bi, vang sấm pháp lớn, thần thông không sợ, ánh sáng rực rỡ, soi khắp mười phương, dùng phước trí lớn che rợp muôn nơi, hiện đủ loại thân hình, qua lại trong mây mù, rền tiếng pháp vĩ đại, đánh bại ma quân. Nháy mắt đã đi khắp mọi nơi, mưa pháp lành lớn, dập tắt ngọn lửa mê mờ của chúng sinh, nhờ đó mọi sở thích, căn lành của họ thêm lớn và thành thục. Vì thế, địa này gọi là Pháp vân.

Lại nữa, Phật tử! Bồ-tát trụ nơi địa Pháp vân, lúc đầu ở cùng trời Đổ sử đa, xuống trần, vào thai mẹ, thọ sinh, xuất gia, thành đạo, nhận lời thỉnh cầu thuyết pháp, rồi nhập Niết-bàn. Tùy sở thích của chúng sinh mà thị hiện làm mọi việc Phật. Ở một thế giới như vậy nơi hai, ba, cho đến vô số cõi nước cũng đều thị hiện những việc như trên. Bồ-tát đạt trí tự tại, sẽ phân biệt được rõ ràng, đủ trí lớn thần thông, tự tại tùy theo ý muốn. Có thể làm cho thế giới nhỏ thành lớn, lớn thành nhỏ, tạp nhiễm thành thanh tịnh, thanh tịnh thành tạp nhiễm. Cứ thế, dùng sức tự tại tùy ý muốn, Bồ-tát thị hiện vô số sự thô, tế, loạn, chánh, cúi, ngước. Lại dùng sức mình đem một thế giới rộng lớn đủ sông núi, đặt vào trong một hạt bụi, mà hạt bụi không to lên, thế giới không nhỏ lại, vẫn đầy đủ mọi tác dụng của nó; hoặc đem hai, ba vô số cõi nước đặt vào trong một hạt bụi nhưng nó vẫn đủ mọi tác dụng như trên; hoặc tùy ý, thị hiện việc trang nghiêm, hai cõi nước trong một cõi nước, cho đến trang nghiêm vô số cõi nước; hoặc thị hiện việc trang nghiêm một cõi nước trong hai cõi nước, thị hiện chúng sinh trong vô số cõi nước vào trong một cõi nước nhưng chúng sinh không bị ngột ngạt; hoặc thị hiện chúng sinh trong một cõi nước vào trong vô số cõi nước nhưng vẫn không ngại nhau. Tùy ý thị hiện trong mỗi chân lông có một cảnh giới Phật trang nghiêm, cho đến thị hiện vô số cõi Phật trang nghiêm. Trong nháy mắt, hóa hiện vô số thân, ở trong vô số cõi nước, mà ở mỗi thân lại thị hiện vô số tay để cung kính cúng dường Đức Phật nơi mười phương. Mỗi tay lại cầm vô số đồ trang sức như hương hoa, hương xoa, hương đốt, hương bột, lọng, cờ phướn, y phục. Mỗi thân thị hiện vô số đầu, mỗi đầu có vô số lưỡi, khen ngợi công đức của chư Phật nơi mười phương; chỉ trong tích tắc, Bồ-tát đi khắp mười phương, thị hiện thành Phật, nhập Niết-bàn… ủng hộ việc trang nghiêm cõi nước. Trong ba đời, thị hiện vô số thân, hoặc từ thân mình thị hiện vô số thân Phật, vô số cõi Phật, vô số sự thành hoại của cõi nước. Từ mỗi chân lông phát ra phong luân nhưng không làm hại chúng sinh, rồi ở trong vô số cõi nước, thị hiện một biển lớn. Trong biển hiện hoa sen lớn, ánh sáng chiếu khắp vô số cõi nước. Trong hoa sen lại có cây Bồ-đề đẹp, đủ mọi việc trang nghiêm, cho đến mọi việc hiện ra đều hợp với tánh Nhất thiết trí. Hoặc từ trong thân phóng ra vô số ánh sáng, nào là ánh sáng của ngọc ma-ni, nào là ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, sao, chớp điện, soi khắp cõi nước mười phương; hoặc dùng miệng thổi hơi, chấn động vô số cõi nước, nhưng không làm cho chúng sinh kinh sợ; hoặc lại thị hiện những tai nạn như từ nơi nước, gió, lửa; hoặc tùy ước muốn thị hiện thân hình chúng sinh đều tốt đẹp; hoặc từ thân mình thị hiện thân Phật, từ thân Phật thị hiện thân mình; hoặc từ thân Phật hiện ra cõi nước, từ cõi nước hiện ra thân Phật. Phật tử! Bồ-tát an trụ nơi địa Pháp vân, có thể thị hiện vô số những thần thông biến hóa như vậy.

KINH THẬP ĐỊA

QUYỂN 9

Phẩm 10 : ĐỊA P HÁP VÂN ( Phần 2)

Lúc ấy, trong hội chúng, các Bồ-tát, Tám chúng Trời, Rồng, Dược-xoa, Kiện-đạt-phược, A-tố-lạc, Yết-lộ-trà, Khẩn-nại-lạc-mâu-hô lạc-già, các vị Đế Thích, Phạm thiên, Hộ thế Thiên vương, Ma-hê-thủ-la, chư Thiên cõi Tịnh cư, đều nghĩ: Bồ-tát mà đã có cảnh giới thần thông, diệu lực trí tuệ như vậy thì các Đức Phật ra sao? Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt, biết tâm niệm của đại chúng, nên thưa với Bồ-tát Kim Cang Tạng:

–Phật tử! Đại chúng hôm nay nghe nói về thần thông, sức trí tuệ của Bồ-tát địa Pháp vân, đều nghi ngờ; xin Hiền giả dứt trừ nghi, thị hiện một việc nhỏ về thần thông biến hóa của Bồ-tát.

Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tạng liền nhập Tam-muội thị hiện nhất thiết Phật sát thể tánh Bồ-tát; nhập xong, tất cả chúng trời, rồng, Dạ-xoa… cho đến chư Thiên cõi Tịnh cư đều thấy thân mình ở trong thân Bồ-tát Kim Cang Tạng, thấy cõi Phật có đầy đủ hành tướng trang nghiêm tốt đẹp, cho dù họ trải qua vô số kiếp, cũng không thể nói hết được; lại thấy cây Bồ-đề to bằng trăm vạn cõi nước, cành lá cao rộng khôn lường, che rợp khắp nơi nơi; hợp với cây có tòa Sư tử, ở trên thấy có Phật hiệu là Nhất Thiết Thần Thông Tuệ Vương Như Lai an tọa nơi cội cây là Bồ-đề đạo tràng, ở đây thấy đầy đủ mọi việc trang nghiêm, cho dù trải qua vô số kiếp, cũng không thể nói hết được. Thị hiện xong, Bồ-tát Kim Cang Tạng thâu thần, đưa đại chúng và hàng trời, rồng… trở về như cũ. Tất cả đều ngạc nhiên cho là kỳ lạ chưa từng có, nên im lặng chiêm ngưỡng Bồ-tát Kim Cang Tạng.

Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt thưa với Bồ-tát Kim Cang Tạng:

–Phật tử! Thật là kỳ lạ và ít có, định này thật đầy đủ oai lực trang nghiêm như vậy. Phật tử! Vậy tên của Định này là gì?

Bồ-tát Kim Cang Tạng đáp:

–Định này là tên Thị hiện thể tánh của tất cả cõi Phật.

Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt hỏi:

–Cảnh giới hoạt động của định này như thế nào?

Bồ-tát Kim Cang Tạng đáp:

–Phật tử! Bồ-tát tu tập định này có thể thị hiện mọi việc như vừa thấy ở trên, có vô số cõi Phật trong thân mình. Phật tử! Bồ-tát trụ nơi địa Pháp vân này, đạt trăm ngàn Tam-muội. Vì thế tất cả các Bồ-tát, từ Địa thứ nhất đến địa Thiện tuệ không thể suy xét biết được thân, hành động của thân; lời nói hành động của lời nói; ý, hành động của ý. Bồ-tát đạt đầy đủ thần thông tự tại, quán sát ba đời, tùy cảnh giới trí tuệ mà an trụ nơi Tam-muội, vui vẻ qua lại nơi tất cả pháp môn giải thoát, không ai có thể lường biết được việc làm của Bồ-tát này, cho là việc cất chân lên, đặt chân xuống.

Phật tử! địa Pháp vân của Bồ-tát không lường như vậy, nên chỉ có thể nói sơ lược, nếu nói rộng thì dù trải qua vô số kiếp cũng không thể nói hết được.

Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt hỏi:

–Cảnh giới chánh hạnh, sức gia trì của Bồ-tát là vô lượng như vậy, thì cảnh giới nơi đối tượng hành hóa chứng nhập của Phật ra sao?

Bồ-tát Kim Cang Tạng đáp:

–Phật tử! Ví như có người, lấy một viên sỏi vụn hoặc hai, ba viên lớn bằng hạt táo mà nói: Đất trong vô số cõi nước kia là nhiều hay số sỏi đất ở đây là nhiều? Tôi xét câu hỏi của Nhân giả cũng vậy. Trí tuệ của Phật là không lường, tánh pháp thì không thể so sánh được, sao Nhân giả lại so sánh trí tuệ của Bồ-tát với trí tuệ của Phật.

Phật tử! Sỏi đá lấy trong bốn cõi kia thật là ít ỏi. Số còn lại mới là không thể lường. Phật tử! Trí của Bồ-tát địa Pháp vân cũng thế. Giả sử chúng ta diễn nói trải qua vô số kiếp, cũng chỉ có thể nói được một phần nhỏ về Bồ-tát này, huống gì là địa Như Lai.

Phật tử! Nay tôi sẽ nói để ông rõ, Đức Phật đang ở đây sẽ chứng minh cho tôi. Phật tử! Giả sử trong mười phương, mỗi phương đều có vô số cõi Phật, trong mỗi cõi, có vô số người đạt địa Pháp vân; với trí tuệ hạnh nghiệp của họ thì dù trải qua vô số kiếp để nói, cũng không thể sánh được một phần trong trăm ngàn vô số phần của trí tuệ hạnh nghiệp của Phật. Cho dù tính đếm, ví dụ thế nào cũng không thể được.

Phật tử! Bồ-tát tùy thuận trí hạnh như vậy, không khác với hạnh nghiệp của Phật, không bỏ sức Tam-muội của Bồ-tát, lại được gặp Phật, cúng dường phụng sự mỗi kiếp, đều dùng các vật trang sức quý lạ để cúng dường chư Phật, được chư Phật hộ trì nên ngày càng tiến triển. Giải thích rõ ràng những câu hỏi về pháp giới, trải qua vô số trăm ngàn kiếp cũng không ai khuất phục được.

Phật tử! Ví như thợ vàng, luyện vàng làm đồ trang sức, xen lẫn ngọc ma-ni, trang sức ở đầu, cổ của vua trời Tự tại, thì các đồ trang sức của cõi trời, người không sao sánh được.

Phật tử! Cũng thế, trí hạnh của Bồ-tát trụ nơi địa Pháp vân không ai bằng được. Trí hạnh có được của tất cả Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát từ Địa thứ nhất đến Địa thứ chín, cũng không sao sánh được. Ánh sáng trí tuệ của Bồ-tát có thể giúp cho chúng sinh nhập trí Nhất thiết trí mà những trí sáng khác không sao sánh bằng.

Phật tử! Ví như ánh sáng của vua trời Đại tự tại, soi khắp chúng sinh ở mọi nơi, khiến cho ai nấy đều vui vẻ. Phật tử! Cũng thế, ánh sáng trí tuệ của Bồ-tát trụ ở địa này hơn hẳn ánh sáng của Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát từ Địa thứ nhất đến Địa thứ chín, và còn làm cho chúng sinh an trụ trong pháp tánh của trí Nhất thiết trí.

Phật tử! Bồ-tát đã tùy thuận trí tuệ mà hành động; chư Phật còn nói về trí thông ba đời; trí biết hết sự sai khác của pháp giới; trí hiện hữu đầy khắp tất cả cõi nước; trí soi sáng che chở tất cả cõi nước; trí biết khắp tất cả loài chúng sinh, về cảnh giới, về pháp. Tóm lại, chư Phật là nói cả về trí Nhất thiết trí. Trong mười Ba-la-mật, Bồ-tát tu nhiều về Trí ba-la-mật, các Ba-la-mật khác thì tùy phần tùy sức mà tu tập.

Phật tử! Đó là lược nói về địa Pháp vân thứ mười. Nếu nói rộng, dù trải qua vô số kiếp cũng không sao nói hết. Bồ-tát trụ địa này, thọ sinh thường làm vua cõi rời Đại tự tại. Tự tại trong mọi pháp, để chỉ dạy hạnh Ba-la-mật cho chúng sinh, Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát. Trả lời rõ ràng về pháp giới sai khác mà không ai khuất phục được; làm mọi việc như Bố thí, Ái ngữ, Lợi hành, Đồng sự đều không rời suy nghĩ về Phật, về Pháp, về Tăng, về Bồ-tát, về hạnh Bồ-tát, về bờ giải thoát, về các trụ địa, về pháp không sợ, về Phật lực, về pháp Bất cộng của Phật, cho đến không rời suy nghĩ về hành tướng thắng diệu tương ưng với trí Nhất thiết trí. Lại nguyện: Ở trong chúng sinh, ta luôn là người đứng đầu, thù thắng vi diệu vô thượng, là người dẫn đường, là tướng soái, cho đến nguyện làm chỗ nương dựa để đạt trí Nhất thiết trí. Nếu siêng tu tập trong khoảnh khắc sẽ đạt được trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói Tam-muội của Bồ-tát, sẽ gặp trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói Đức Phật, sẽ được Phật gia hộ khiến thông hiểu tất cả; sẽ làm chuyển động trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói thế giới; sẽ đi khắp trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói cõi nước; sẽ soi chiếu trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói cảnh giới; thành thục đầy đủ cho trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói loại chúng sinh; sẽ sống trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói kiếp; trước sau đều vào trong trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói kiếp; suy xét rõ trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói pháp; thị hiện trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói thân; mỗi thân hiện trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói Bồ-tát bạn. Nhờ nguyện lực thù thắng, nên mọi việc đi lại, thần thông, thân tướng, ánh sáng, mắt, cảnh giới, âm thanh, hành động, trang nghiêm, sự hiểu biết, gìn giữ, tạo tác dù trải qua trăm vạn a-tăng-kỳ-da không thể nói câu-chi kiếp, cũng không thể nói hết.

Phật tử! Bồ-tát tất phải tùy thuận đủ mười trí địa, thì Nhất thiết chủng trí, trí Nhất thiết trí sẽ dần dần hiện khởi. Phật tử! Ví như dòng nước từ ao Vô nhiệt chảy ra bốn con sông, thấm ướt cả châu Thiệm bộ nhưng không bao giờ cạn mà lại thêm nhiều, cho đến chảy đầy ra biển cả.

Phật tử! Cũng thế, từ tâm Bồ-đề sẽ phát khởi căn lành; từ nguyện lớn thể hiện bằng bốn nhiếp pháp; tạo đầy đủ lợi ích cho tất cả chúng sinh, nhưng không bao giờ hết mà còn tăng thêm, cho đến khi làm cho chúng sinh hội nhập vào biển Nhất thiết trí.

Phật tử! Đó là nhờ vào trí Phật hiện mười Địa Bồ-tát. Phật tử! Ví như nhờ vào mặt đất mà có mười ngọn núi lớn hiện ra. Mười ngọn núi ấy là gì? Đó là:

1. Núi Tuyết.

2. Núi Hương túy.

3. Núi Liệt cùng.

4. Núi Thần tiên.

5. Núi Trì song.

6. Núi Mã nhĩ.

7. Núi Trì ngư.

8. Núi Luân vi.

9. Núi Tràng tướng.

10. Núi Diệu cao.

Phật tử! Ví như núi Tuyết, có nhiều cỏ thuốc, hái không bao giờ hết. Cũng thế, Bồ-tát trụ nơi địa Cực hỷ là nơi nương tựa cho thơ luận, văn tụng, chú thuật phát triển, mà trong thế gian những điều này không bao giờ nói hết.

Phật tử! Ví như núi Hương túy, có đủ loại hương phát sinh không bao giờ hết. Cũng thế, Bồ-tát trụ nơi địa Ly cấu, là nơi nương tựa cho hương tịnh giới luật nghi mà điều này thì Bồ-tát hành không bao giờ hết.

Phật tử! Ví như núi Liệt cùng, toàn bằng vật báu không bao giờ dùng hết. Cũng thế, Bồ-tát trụ nơi địa Phát quang là nơi nương tựa cho thiền định, thần thông, giải thoát, Tam-muội, mà những việc này trong thế gian hỏi đáp không bao giờ hết.

Phật tử! Ví như núi Thần tiên, toàn bằng vật báu, là chỗ ở của các vị tiên đạt năm thần thông, không bao giờ vắng. Cũng thế, Bồ-tát trụ nơi địa Diệm tuệ là nơi nương tựa cho trí tuệ thù thắng, chánh đạo hay tà đạo, mà những việc này hỏi đáp bao giờ cho hết.

Phật tử! Ví như núi Trì song, toàn bằng vật báu, là nơi ở của thần Dược-xoa, không bao giờ vắng. Bồ-tát trụ nơi địa Nan thắng là nơi phát sinh oai lực thần thông biến hóa, mà những việc này hỏi đáp bao giờ cho hết.

Phật tử! Ví như núi Mã nhĩ, toàn bằng vật báu, là nơi có đủ các loại trái hái hoài không hết. Cũng thế, Bồ-tát trụ nơi địa Hiện tiền là nơi nương tựa để thâm nhập diễn giảng pháp duyên khởi, chứng được quả vị Thanh văn hỏi đáp bao giờ cho hết.

Phật tử! Ví như núi Trì ngư toàn bằng vật báu, là nơi ở của thần rồng sức lớn, không bao giờ hết. Cũng thế, Bồ-tát trụ nơi địa Viễn hành là nơi nương tựa để diễn giảng trí tuệ phương tiện, chứng được quả vị Độc giác, việc hỏi đáp bao giờ cho hết.

Phật tử! Ví như núi Thiết luân vi, toàn bằng vật báu, là nơi ở của chúng Tự tại, không bao giờ vắng. Cũng vậy, Bồ-tát trụ nơi địa Bất động là nơi để tất cả Bồ-tát học hỏi, mà trong thế gian việc phân tích giải đáp là không cùng tận.

Phật tử! Ví như núi Tràng tướng, toàn bằng vật báu, là nơi ở của chúng A-tu-la oai đức, không bao giờ vắng họ. Cũng thế, Bồ-tát trụ nơi địa Thiện tuệ, là nơi để chúng sinh lưu chuyển, dừng nghỉ, nương tựa hành động; mà việc này thu khắp thế gian an trụ học hỏi không bao giờ hết.

Phật tử! Ví như núi Diệu cao, toàn bằng vật báu, là nơi ở của chư Thiên uy đức, không bao giờ vắng. Cũng thế, Bồ-tát trụ nơi địa Pháp vân, là nơi phát sinh uy Lực, pháp Vô úy, Bất cộng của Như Lai; chỉ dạy mọi việc chánh pháp không bao giờ hết.

Phật tử! Mười núi báu lớn này đều từ biển cả hiển hiện. Cũng thế, mười Địa Bồ-tát đều từ nơi trí Nhất thiết trí, cũng là sự hiển hiện của trí Nhất thiết trí.

Phật tử! Ví như biển lớn có mười hành tướng, nên không bị chiếm đoạt. Mười hành tướng đó là gì?

1. Từ cạn đến sâu.

2. Không chứa xác chết.

3. Nước từ các sông chảy vào đều mất tên cũ.

4. Chỉ có một vị mặn.

5. Nhiều vật báu.

6. Sâu xa khó đến đáy.

7. Rộng mênh mông.

8. Nơi ở của những loài có thân hình to lớn.

9. Nước dâng nhưng không tràn.

10. Chứa tất cả nước mưa.

Phật tử! Cũng thế, Bồ-tát có mười hành tướng, ở trong hạnh lớn, không bị chiếm đoạt. Mười hạnh đó là gì?

1. Địa Cực hỷ, phát nguyện từ cạn đến sâu.

2. Địa Ly cấu, không dung nạp xác chết của kẻ phá giới.

3. Địa Phát quang, chúng sinh vào đó không còn tên tuổi địa vị cũ.

4. Địa Diệm tuệ, tin Phật pháp không hoại, chỉ có một vị.

5. Địa Nan thắng, phát khởi vô lượng phương tiện thần thông biến hóa, đem lại nhiều châu báu cho thế gian.

6. Địa Hiện tiền, quán sát lý duyên khởi sâu xa.

7. Địa Viễn hành, dùng vô số trí tuệ phân biệt khéo léo.

8. Địa Bất động, thị hiện phát khởi những việc trang nghiêm.

9. Địa Thiện tuệ, thông đạt đúng lý pháp giải thoát sâu xa và mọi việc thế gian không bao giờ vượt giới hạn.

10. Địa Pháp vân, lãnh thọ, tất cả mưa pháp sáng lớn của Phật không bao giờ biết đủ.

Phật tử! Ví như ngọc ma-ni quý hơn mười thứ quý báu khác, người thợ giỏi sẽ mài dũa thật tròn khéo, không tỳ vết, trong suốt, kết thành dây đeo, đính trên đỉnh cờ cao, phát ra đủ loại ánh sáng đẹp, và có thể làm rơi xuống các vật báu khác, chúng sinh theo sở thích muốn giữ lấy để có thể thỏa nguyện.

Phật tử! Tâm Bồ-đề của Bồ-tát cũng thế, chủng tánh cao vượt hơn mười hàng Thánh, phát sinh nhiều công đức, khéo léo điều phục kẻ hủy giới, đầy đủ thiền định, Tam-muội; đầy đủ hành tướng, đạo chi thanh tịnh, quán triệt thần thông phương tiện, quán pháp duyên sinh, xâu dây phương tiện tuệ, đặt trên ngọn cờ tự tại, phóng ra ánh sáng trí tuệ, quán sát hành nghiệp của chúng sinh, được tưới nước trí Chánh đẳng giác, nên được gọi là bậc Nhất thiết trí, có thể làm mọi Phật trong thế gian. Phật tử nên biết! Vị này có thể tích tập đầy đủ hạnh Bồ-tát, pháp phần vi diệu, Nhất thiết chủng trí, trí Nhất thiết trí, chúng sinh nào chưa có căn lành thì không sao nghe được.

Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt thưa:

–Nếu có chúng sinh nghe được pháp phần vi diệu, Nhất thiết chủng trí, trí Nhất thiết trí thì đạt bao nhiêu công đức?

Bồ-tát Kim Cang Tạng đáp:

–Phật tử! Phước đức uy lực tự tại được phát khởi từ trí Nhất thiết trí của Bồ-tát; có được bao nhiêu, thì phước đức nơi người nghe pháp vi diệu này cũng đạt bấy nhiêu. Vì sao? Phật tử nên biết; pháp phần vi diệu nơi trí Nhất thiết trí này, không phải là Bồ-tát thì không thể nghe được, không thể tin hiểu, thì làm sao tu tập, siêng năng gia hành?

Phật tử! Vì thế nên biết, nếu có chúng sinh nào chuyên tâm nghe pháp môn này, nghe rồi tin hiểu, hiểu rồi thọ trì, tu hành liên tục thì chúng sinh ấy tùy thuận pháp môn Nhất thiết trí.

Lúc ấy, do oai lực của Phật nên vô số cõi nước ở mười phương đều có mười tám tướng biến động theo sáu cách. Đó là:

1. Động, biến động cùng khắp.

2. Nổi, nổi lên, nổi khắp mọi nơi.

3. Vọt, vọt lên, vọt lên cùng khắp.

4. Rung, rung lên, rung cùng khắp.

5. Gầm, gầm lên, gầm vang cùng khắp.

6. Vỗ, vỗ vang, vỗ vang cùng khắp.

Lại do oai lực của Phật nên có nhiều loại mưa pháp hiện ra, như mưa hoa trời, vòng hoa, y phục, báu vật, đồ trang sức, lọng báu, cờ phướn nhạc hay, rền vang tiếng ca ngợi đấng Nhất thiết trí của chư Thiên. Đó là ở thế giới của bốn đại châu, còn như ở cung trời Tha hóa tự tại, đang diễn nói pháp này, nhờ Phật lực, ngoài vô số cõi nước ở mười phương, còn có vô số Bồ-tát ở khắp nơi cũng đều đến nơi đây. Đến nơi rồi, ai nấy đều khen: Hay thay! Hay thay! Phật tử! Đại sĩ đã khéo chỉ rõ pháp tánh của Bồ-tát.

Phật tử! Chúng tôi đều cùng một hiệu là Kim Cang Tạng; cõi nước của chúng tôi tên Kim Cang Thắng; các Đức Phật ở đó đều có tên Kim Cang Tạng. Chúng tôi từ những nơi đó đến đây, nhờ thần lực Phật nên nơi tất cả cõi ấy đều rền vang tiếng pháp này, văn tự âm nghĩa đều không khác ở đây. Chúng tôi nương vào thần lực Phật đến đây, để chứng minh cho Đại sĩ. Tất cả các cõi nước nơi bốn đại châu trong khắp cả mười phương, đều đến điện ma-ni bảo tạng thuộc cung trời Tha hóa tự tại, đều là để chứng minh.

Lúc ấy, Bồ-tát Kim Cang Tạng quán sát chúng hội trong khắp mười phương pháp giới; vì muốn khen ngợi người phát tâm Bồ-đề; muốn thị hiện cảnh giới Bồ-tát; muốn làm thanh tịnh nẻo hành trì hạnh lực của Bồ-tát; muốn giảng nói việc gìn giữ đạo Nhất thiết chủng; muốn thị hiện việc trang nghiêm bằng trí không thể nghĩ bàn; muốn hiển hiện công đức thù thắng của Bồ-tát; muốn làm rõ thật nghĩa của các địa nên nương vào thần lực Phật, Bồ-tát Kim Cang Tạng nói kệ rằng:

Tâm tánh vắng lặng luôn điều thuận

Bình đẳng, không ngại, như hư không

Vứt bỏ nhơ uế, trụ trong đạo

Các ông nên nghe thắng hạnh này.

Trăm ngàn ức kiếp tu pháp lành

Cúng dường vô số, vô lượng Phật

Thanh văn, Độc giác cũng như thế

Lợi ích chúng sinh phát tâm lớn

Siêng tu tịnh giới luôn hòa nhẫn

Phước trí, hổ thẹn, thường đầy đủ

Chí cầu trí Phật tu tuệ rộng

Phát tâm rộng lớn, đạt mười lực

Cúng dường chư Phật trong ba đời

Trang nghiêm tất cả các cõi nước

Biết rõ các pháp đều bình đẳng

Lợi ích chúng sinh phát tâm lớn

Sơ địa phát khởi tâm Bồ-đề

Dứt hết ác nghiệp luôn hoan hỷ

Nguyện lực rộng lớn tu pháp thiện

Vì lòng từ bi nhập nhị địa

Đầy đủ giới hạnh, nghĩ chúng sinh

Dứt trừ nhơ uế tâm sáng suốt

Quán lửa ba độc thiêu thế gian

Hiểu rộng biết lớn nhập ba địa

Tất cả ba cõi đều vô thường

Như người trúng tên không ai cứu

Chán bỏ hữu vi, cầu Phật pháp

Trí lớn hội nhập địa Diệm tuệ

Đầy đủ niệm tuệ đạt đạo trí

Cúng dường trăm ngàn vô số Phật

Luôn quán công đức bậc Tối thắng

Sẽ được an trụ địa Nan thắng

Trí là phương tiện quán sát tốt

Thị hiện mọi cách cứu chúng sinh

Cúng dường chí tôn đủ mười lực

Sẽ được an trụ địa Hiện tiền

Biết việc khó biết của thế gian

Không chấp ngã sở, lìa không, có

Pháp tánh vốn lặng, theo duyên chuyển

Nhờ trí vi diệu đạt bảy địa

Trí tuệ phương tiện tâm rộng lớn

Khó làm, khó phục, khó hiểu biết

Tuy chứng tịch diệt, siêng tu tập

Đạt địa Bất động như hư không

Nhờ Phật khuyên dạy bỏ tịch diệt

Tu tập tất cả nghiệp trí tuệ

Đủ mười tự tại xét thế gian

Nhờ vậy được lên địa Thiện tuệ

Dùng trí vi diệu quán chúng sinh

Tâm, hoặc, nghiệp giống như rừng rậm

Vì độ chúng sinh hướng chánh đạo

Diễn thuyết tạng Thắng nghĩa của Phật

Tuần tự tu hành đủ pháp thiện

Đạt Địa thứ chín, đủ phước tuệ

Luôn cầu pháp mầu của chư Phật

Được nước trí Phật tưới đỉnh đầu

Đạt được vô số pháp Tam-muội

Biết rõ tất cả các hạnh nghiệp

Về sau chứng được vị quán đỉnh

Ở cõi mênh mông không lay động

Sau khi đạt được quả vị này

Hoa sen báu lớn tự nhiên hiện

Thân ngồi pháp tòa rất tương xứng

Các Bồ-tát bạn luôn vây quanh

Phóng trăm ngàn ức hào quang lớn

Dứt trừ khổ não của chúng sinh

Từ trên đỉnh đầu phóng ánh sáng

Hòa nhập cõi Phật khắp mười phương

Trụ trong hư không thành lưới sáng

Cúng dường Phật xong, nhập nơi chân

Lúc ấy, chư Phật sẽ biết được

Có Phật tử đạt vị quán đỉnh

Bồ-tát mười phương đều đến đó

Chiêm ngưỡng Bồ-tát, đạt các định

Giữa mày chư Phật phóng ánh sáng

Chiếu soi tất cả, nhập đỉnh đầu

Mười phương thề giới đều chấn động

Tiêu trừ tất cả khổ các cõi

Lúc này chư Phật tưới đỉnh đầu

Như Chuyển luân vương tưới thái tử

Ai được chư Phật tưới đỉnh đầu

Là đã chứng đạt địa Pháp vân

Trí tuệ tăng trưởng không hạn lượng

Khai ngộ tất cả các thế gian

Cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc

Pháp giới, thế giới, cõi hữu tình

Hữu vi, vô vi, không, Niết-bàn

Thông đạt hết thảy các pháp ấy

Oai lực biến hóa thật lớn lao

Trí lực vi tế của chư Phật

Thần chú, kiếp số, cõi chúng sinh

Tất cả đều được quán như thật

Thọ sinh, xuất gia, thành Chánh giác

Diễn thuyết chánh pháp, nhập Niết-bàn

Cho đến pháp tịch diệt, giải thoát

Hiểu rõ mọi Phật pháp thuyết giảng

Bồ-tát an trụ địa Pháp vân

Đầy đủ niệm lực giữ Phật pháp

Như biển lớn chứa nước rồng mưa

Địa này thọ pháp cũng như vậy

Giả sử chúng sinh vô số cõi

Ở khắp mọi nơi trong mười phương

Đều được nghe thọ pháp Tam-muội

Mỗi người thọ từng pháp khác nhau

Bồ-tát an trụ địa Pháp vân

Lãnh thọ pháp nơi một Đức Phật

Là tạng pháp lớn của ba đời

Hơn hẳn số kia không lường được

Nhờ thần lực xưa cùng trí nguyện

Tích tắc đi lại khắp mười phương

Rưới pháp cam lồ diệt phiền não

Vì vậy địa này tên Pháp vân

Thần thông hiển hiện khắp mười phương

Vượt hết cảnh giới của trời, người

Hơn hẳn số kia không lường được

Dùng trí thế gian không thể biết

Thân nghiệp… Bồ-tát ở mười Địa

Ngay cả vô số trí công đức

Ngay cả chứng pháp ngôi Thái tử

Bồ-tát chín địa không thể lường

Huống gì tất cả các chúng sinh

Cùng với Thanh văn và Độc giác

Bồ-tát địa này đi khắp nơi

Cúng dường khắp mười phương chư Phật

Cúng dường Thánh chúng đang hiện tiền

Đầy đủ trang nghiêm công đức Phật

Chư Phật vì người trụ địa này

Giảng pháp ba đời trí không ngại

Soi khắp thế giới các chúng sinh

Cho đến nêu bày Nhất thiết trí

Bồ-tát địa này có trí sáng

Chỉ đường chứng pháp cho chúng sinh

Như ánh sáng vua trời Tự tại

Trừ tối, còn khiến chúng sinh vui

Ánh sáng trí này trừ tối tăm

Khiến thế giới vui cũng như vậy

Trụ địa này làm vua ba cõi

Giỏi diễn nói pháp của ba thừa

Nháy mắt chứng trăm ức Tam-muội

Vô số không thể nêu bày hết.

Các Tam-muội nhiều như vi trần

Thấy Phật… các việc khác cũng thế

Tôi đã lược nói trụ địa này

Nếu nói đầy đủ không thể biết

Mười trụ địa này từ trí Phật

Như mười núi lớn trên mặt đất

Hành nghiệp sơ địa không cùng tận

Như các cỏ thuốc trong núi Tuyết

Giới hương hai địa như núi Hương

Thứ ba vật báu như Liệt cùng

Đạo mầu Diệm tuệ không cùng tận

Như các thần tiên ở núi Tiên

Thần thông năm địa như Trì song

Sáu như Mã nhĩ đủ các quả

Trí tuệ bảy địa như Trì ngư

Thứ tám tự tại tựa Luân vi

Chín vô ngại giải như Tràng tướng

Mười như Diệu cao đủ các đức.

Sơ địa nguyện: đầu, hai: tịnh giới

Thứ ba Thiền định các công đức

Thứ tư chuyên tu những pháp giác

Thứ năm tuệ phương tiện vi diệu

Thứ sáu quán pháp duyên sinh sâu

Bảy xét tuệ lớn, tám trang nghiêm

Thứ chín phân biệt nghĩa vi diệu

Vượt hơn tất cả đạo thế gian

Mười Địa thọ trì các Phật pháp

Biển lớn hạnh nguyện không cùng tận

Thứ nhất vượt đời khởi mười hạnh

Thứ hai tịnh giới, ba tu thiền

Thứ tư tịnh hạnh, năm thành tựu

Thứ sáu duyên sinh, bảy xuyên suốt

Thứ tám đặt tại Kim cang tạng

Thứ chín quán sát các phiền não

Thứ mười Pháp vương tưới đỉnh đầu

Công đức báu dần dần thanh tịnh

Mười Lực cõi nước nghiền thành bụi

Trong một niệm biết được số lượng

Hư không li ti có thể lượng

Ức kiếp không sao nói hết được.

Bấy giờ, nhờ thần lực của Phật, Đại Bồ-tát Kim Cang Tạng nói xong kinh này; các Đức Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Chánh đẳng Chánh giác đều khen ngợi ấn chứng; các Bồ-tát trong đại chúng và tám chúng hộ pháp trời, rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tố-lạc,… Đế Thích, Phạm thiên, Hộ thế Thiên vương, Ma-hê-thủ-la, chúng trời Tịnh cư đều hết sức vui mừng, tín thọ phụng hành.

Lúc này, Đức Phật thành đạo chưa bao lâu, vào ngày thứ mười bốn, ở điện ma-ni Bảo Tạng thuộc cung trời Tha hóa tự tại đã tùy hỷ với những gì mà Bồ-tát Kim Cang Tạng đã giảng thuyết.