Tập 10 — Bộ Bản Duyên (phần đầu)

NAM – MÔ BỔN – SƯ THÍCH – CA MÂU – NI PHẬT

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH TẬP 10

BỘ BẢN DUYÊN

HỘI VĂN HÓ A GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

Lời Giới Thiệu

N gày nay, có thể nói, đại đa số Tăng Ni và Phật tử Việt Nam đều nhận thấy, một bộ Đại Tạng Kinh bằng chữ Việt là nhu cầu hết sức bức thiết, vì hai lý do:

Thứ nhất, hầu hết các nước Phật giáo châu Á, kể cả Lào và Campuchia, đều đã có Đại Tạng Kinh riêng của họ, lẽ ra Phật giáo Việt Nam cũng đã phải có từ lâu rồi, nhưng cho đến nay vẫn chưa: điều này chứng tỏ Phật giáo Việt Nam đã thua kém Phật giáo các nước bạn rất xa. Đó là điều mà giới Phật giáo Việt Nam, đặc biệt giới xuất gia, cần quan tâm suy nghĩ.

Thứ hai, khả năng học tập, nghiên cứu Phật giáo trực tiếp qua Đại Tạng Kinh chữ Hán, có thể sẽ mỗi ngày một sút giảm dần; như vậy, nếu không có được bộ Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh và gấp rút, thì e các thế hệ học Phật tương lai sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc nghiên cứu, học hỏi; và về lâu về dài, sự phát huy tinh thần Phật pháp ở Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng, nếu không nói bị hạn chế.

Chúng tôi nhấn mạnh, “Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh”, có nghĩa là trước nay ở Việt Nam tuy cũng đã có một số lớn kinh điển Hán văn được dịch sang chữ Việt rồi, nhưng số đó còn rời rạc, lẻ tẻ, chứ chưa được tổ chức thành hệ thống hẳn hoi cho đúng với danh nghĩa Đại Tạng Kinh như tạng chữ Hán, để truyền trì cho đời sau. Hơn nữa, “hoàn chỉnh” còn có nghĩa là Đại Tạng Kinh chữ Việt phải gồm đủ Kinh, Luật, Luận và những tác phẩm chú thích, sớ giải v.v... của các bậc Tổ sư tiền bối cũng như của các học giả cận đại.

Nay, chúng tôi được biết, Hòa thượng Thích Tịnh Hạnh –Tiến sĩ Triết học– hiện đang ở bên Đài Loan, phát nguyện đứng ra tổ chức phiên dịch và ấn hành Đại Tạng Kinh chữ Việt. Hòa thượng đã hoạch định một chương trình phiên dịch và ấn loát quy mô, công việc đang được tiến hành một cách thuận lợi và đều đặn. Chúng tôi vô cùng hân hoan và xin nhất tâm tùy hỷ.

Nhưng đây là sự nghiệp lớn lao, công đức cũng vô lượng, không phải sức của một người có thể chu toàn được, mà phải cần sự hỗ trợ của nhiều người. Cái khó trước kia là ở chỗ đã chưa có ai đề xướng và đứng ra gánh vác trách nhiệm, cho nên dù có người muốn hỗ trợ cũng không biết hướng về đâu. Thì nay đã có Hòa thượng Tịnh Hạnh, tương đối đủ năng lực và điều kiện, đứng ra cán đáng công việc to lớn này, nên chúng tôi chí thành tha thiết thỉnh cầu chư tôn Hòa thượng, chư Đại đức Tăng Ni, Phật tử Việt Nam trong và ngoài nước, hãy phát đại tâm hộ trì Phật pháp, giúp đỡ Hòa thượng Tịnh Hạnh bằng hai cách:

– Tích cực tham gia công trình phiên dịch, hiệu đính, chứng nghĩa, góp ý v.v...

–Hỗ trợ tài chính, tùy theo khả năng, cho công trình ấn loát, xuất bản v.v...

Đây là việc chung, có ảnh hưởng rất lớn đối với tiền đồ Phật giáo Việt Nam, chúng tôi ước mong quí vị sốt sắng tham gia, để phúc quả to tát này mau được viên mãn.

Sự nghiệp phiên dịch và xuất bản Đại Tạng Kinh chữ Việt, khi được hoàn thành, sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triển nền văn học Phật giáo Việt Nam, đồng thời, giúp nâng cao địa vị của Phật giáo Việt Nam lên ngang tầm địa vị của các nước Phật giáo trên thế giới.

Nguyện cầu chư Phật, Bồ-tát, Thánh tăng, Hộ pháp thiện thần gia bị cho Hòa thượng Tịnh Hạnh và toàn thể quí vị Mạnh thường quân hộ trì Chánh pháp mau thành tựu đại nguyện.

Nam mô Hộ Pháp Chư Thiên Bồ-tát tác đại chứng minh.

Sài Gòn ngày 16 - 12 - 1998

Hội đồng Chứng minh

Lời Nói Đầu

B a tạng giáo điển là kho tàng của trí tuệ Bát-nhã, là chìa khóa của sự thành tựu đạo nghiệp. Hơn mười ba thế kỷ trước, thấu triệt lẽ này, Đại sư Huyền Tráng đã phát đại hùng tâm phiên dịch kiện toàn ba tạng giáo điển, giúp Trung Quốc hồng phước sở hữu Trung văn Đại Tạng Kinh.

Trải năm mươi năm ấp ủ một hoài bão tương tự, mãi đến ngày nay, chúng tôi, mới tạm hội đủ nhân duyên để thực hiện bộ Việt tạng; thành tựu ấy chẳng thể, chẳng phải do một cá nhân: nó là thành quả của một công đức cộng đồng, do nhiều trái tim, bộ óc hợp lại.

Xưa kia, sự hiện diện của Hán tạng đã góp phần to lớn vào sự nghiệp nâng cao đời sống văn hóa, tâm linh của Trung Hoa, giúp nước này đủ sức mạnh gốc rễ để đứng vững trước bao phong ba, thử thách. Nhận định về điều này, ông Phùng Hữu Lan, giáo sư Viện đại học Bắc kinh đã viết:

“Vào thời đại Nam Bắc triều, giới tư tưởng Trung Quốc lại có sự chuyển mình lớn lao. Bởi vì lúc đó tư tưởng Phật giáo truyền vào Trung Quốc có hệ thống, người Trung Quốc đối với Phật giáo cũng thâm nhập hiểu được những huyền diệu sâu xa. Từ đó cho đến thời sơ diệp nhà Tống, những người có tư tưởng lỗi lạc nhất của Trung Quốc đều là những người nghiên cứu tư tưởng đạo Phật (khoảng năm sáu trăm năm). Tư tưởng Phật giáo vốn là sản vật của Ấn Độ nhưng được người Trung Quốc giảng giải, phần nhiều đem tư tưởng đó thâm nhập vào khuynh hướng tư tưởng người Trung Quốc, biến thành tư tưởng Phật giáo của Trung Quốc.” *

Sự hiện diện của Việt tạng đối với dân tộc ta đương nhiên cũng là như thế.

Về mặt nội dung, Việt tạng tiếp nạp cả Đại tạng Bắc truyền và Đại tạng Nam truyền. Về phần Đại tạng Bắc truyền, quan trọng nhất được chọn từ Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh, Tục Tạng Kinh...; thêm vào những sắc thái đặc biệt của Đại tạng Tây Tạng, Nhật Bổn; những văn bản tư tưởng Phật giáo của các vị Cao tăng học giả Đông, Tây cận đại và hiện đại: tất cả vào khoảng một ngàn tập, mỗi tập dày một ngàn trang khổ 17 x 24 cm, như quý vị đang có trước mắt.

Chỉ nói sơ qua, đã mường tượng được công việc thực hiện Việt tạng là khó khăn như thế nào. Thử liếc nhìn qua nước Nhật Bổn chẳng hạn: chỉ mỗi phần việc biên tập tu đính dành cho bộ Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh (vì toàn bộ Đại Tạng Trung văn và Đại Tạng Nhật Bổn đã hoàn thành từ lâu), do hai học giả Phật giáo lỗi lạc của Nhật Bản là Cao Nam Thuận Thứ Lang (Junjiro Takakusu) và Độ Biên Hải Húc (Watanabe) chủ trì, cùng với sự cộng tác của nhiều học giả Phật giáo và Đông phương học mà phải cống hiến ròng rã mười ba năm trí tuệ tâm huyết, mới tạm gọi là hoàn chỉnh.

Việc đã đành là khó, ngàn khó vạn khó, nhưng lẽ nào thấy khó mà không làm. Tự lượng sức mình có hạn, nhưng vì mỗi chút lòng thao thức cho sinh mệnh, tiền đồ của Phật giáo và dân tộc Việt Nam, chúng tôi đã mạo muội đứng lên khởi xướng, những mong một gọi nghìn thưa: mỗi Phật tử người Việt, xin ý thức trách nhiệm của mình, tự nguyện góp phần công đức vào sự nghiệp thực hiện bộ Việt tạng này, chẳng những là một phương tiện thù thắng để hoằng dương Chánh pháp, mà còn là đối với nền văn hóa dân tộc được cống hiến vô cùng sâu rộng, cũng xứng đáng là một tôn giáo đã có mặt trên đất nước Việt Nam ngót hai ngàn năm lịch sử.

Hôm nay Việt tạng bắt đầu xuất bản, vì là lần đầu, mặc dầu chúng tôi cố gắng đến mức tối đa, nhưng chắc cũng khó tránh khỏi những khuyết điểm về hình thức lẫn nội dung; hy vọng những vị cao kiến chỉ dạy để kịp thời sửa lại trong những tập sau cũng như lần tái bản. Ở đây chúng tôi xin ghi ơn những vị tiền bối đã âm thầm góp sức, cũng như nhiều vị phụng hiến trí tuệ và mồ hôi qua sáu năm và những ngày sắp tới vào công việc gian lao này. Sau hết, không quên cảm ơn Chính phủ Việt Nam trong thời gian qua, đã dành cho chúng tôi nhiều sự dễ dàng trong khi thực hiện Đại Tạng Kinh chữ Việt.

Kính chúc Quý vị vô lượng cát tường.

Viết tại chùa Pháp Bảo Quận THỦ ĐỨC

Ngày 06 tháng giêng năm Canh thìn

P.L: 2544 (2000)

Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

NHỮNG QUY ƯỚC THỐNG NHẤT TRONG

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

I- Viết hoa toàn bộ :

1. Tên người : (Phật) Vô Lượng, (vua) Tự Đức, (Thiền sư) Vạn Hạnh, (Bồ-tát) Quán Thế Âm...

2. Tên nước: Việt Nam, Trung Hoa, Thái Lan, Đài Loan...

3. Tôn xưng danh hiệu Phật : Đức Như Lai, Bậc Chúng Hựu, Đấng Tối Chánh Giác...

4. Tác phẩm, kinh sách : luận Trung Quán, kinh Diệu Pháp Liên Hoa, kinh Trường A-hàm...

II- Viết hoa chữ đầu:

1. Địa danh : thành Vương xá, chùa Ấn quang, rừng Thi lợi...

2. Thuật ngữ Phật học được nhấn mạnh : bốn Niệm xứ, bốn Chánh cần, Khổ xuất yếu thánh đế...

3. Phẩm bậc, quả vị tôn kính : Hòa thượng, Thanh văn, Duyên giác, Thái tử (nói về Phật, Bồ-tát thị hiện độ sanh; ví dụ: Thái tử Tỳ-bà-thi), Tôn giả...

4. Chủng loại: chư Thiên

5. Phương hướng : phương Đông nam, hướng Tây bắc, phía Đông thành Vương xá...

III- Viết hoa chữ đầu + gạch nối : (những từ được phiên âm từ Pāli)

1. Nhân danh: Mãn-độ-ma, Xà-ni-sa, Xá-lợi-phất...

2. Địa danh : nước Bạt-kỳ, thành Xá-vệ, cõi Diêm-phù-đề...

3. Thuật ngữ Phật học được nhấn mạnh : A-lại-da, Tam-phật- đà, Ba-la-đề-mục-xoa...

4. Phẩm bậc, quả vị : Tỳ-kheo, Ưu-bà-di, A-la-hán...

5. Chủng loại : A-tu-la, La-sát, Càn-thát-bà...

IV- Gạch nối : (danh từ chung được phiên âm từ Pāli)

ví dụ : đàn-việt, na-do-tha, do-tuần...

V- Số:

Viết thành chữ: (những số quá lớn nên chú thích thêm số)

ví dụ : hai trăm năm mươi (giới), ba mươi hai (tướng tốt), mười lăm ức bảy ngàn sáu mươi vạn (1.570.600.000)...

Viết thành số : số hiệu kinh, số trang dẫn

ví dụ : Đại I, trang 15, cht. 52 ...

VI- Đặc biệt:

Âm “y” và “i” : dù đứng một mình, đứng đầu từ hoặc ở giữa từ, hoặc sau các phụ âm: K, L, M, T, Q vẫn viết theo thói quen cũ.

ví dụ: kỷ cương, lý luận, hoàn mỹ, quy định, li ti, hoan hỷ...

梵 viết là “ Phạm ” không viết là “ Phạn ” (phát âm theo chữ Brahma).

慧 viết là “ Tuệ ” không viết là “ Huệ ”.

Chùa Pháp Bảo-Thủ Đức, ngày 8 tháng 9 năm 2000

Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 10

BỘ BẢN DUYÊN

SỐ 152 → 157

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

MỤC LỤC

BỘ BẢN DUYÊN 1

SỐ 152 3

KINH LỤC ĐỘ TẬP 3

QUYỂN 1 3

Chương I: BỐ THÍ ĐỘ VÔ CỰC 3

QUYỂN 2 26

Chương I: BỐ THÍ ĐỘ VÔ CỰC (tt) 26

QUYỂN 3 47

Chương I: BỐ THÍ ĐỘ VÔ CỰC (tt) 47

QUYỂN 4 68

Chương II: GIỚI ĐỘ VÔ CỰC 68

QUYỂN 5 100

Chương III: NHẪN NHỤC ĐỘ VÔ CỰC 100

QUYỂN 6 133

Chương IV: TINH TẤN ĐỘ VÔ CỰC 133

QUYỂN 7 161

Chương V: THIỀN ĐỘ VÔ CỰC 161

QUYỂN 8 181

Chương VI: MINH ĐỘ VÔ CỰC (Trí tuệ Ba-la-mật) 181

SỐ 153 239

PHẬT THUYẾT KINH BỒ-TÁT BẢN DUYÊN 239

QUYỂN THƯỢNG 239

1- Phẩm Tỳ-la-ma: 239

2- Phẩm Nhất Thiết Thí: 247

3- Phẩm Vương Tử Nhất Thiết Trì: 257

QUYỂN TRUNG 261

3- Phẩm Vương Tử Nhất Thiết Trì (tiếp theo): 261

4. Phẩm Vua Thiện Kiết: 271

5. Phẩm Vua Nguyệt Quang: 275

QUYỂN HẠ 282

6. Phẩm Thỏ: 282

7. Phẩm Nai: 287

8. Phẩm Rồng: 293

Số 154 299

PHẬT NÓI KINH SINH 299

QUYỂN 1 299

Kinh 1: Đức Phật Nói Kinh Na-lại. 299

Kinh 2: Đức Phật Nói Kinh Tỳ-kheo Khất Thực. 302

Kinh 4: Đức Phật Thuyết Giảng Về Việc Sinh Sống Bằng Tà Nghiệp. 308

Kinh 5: Đức Phật Thuyết Giảng Về Kinh Ngã Sở. 311

Kinh 6: Đức Phật Thuyết Giảng Về Chuyện Con Gà Rừng 313

Kinh 7: Đức Phật Thuyết Giảng Về Việc Tranh Người Con Gái Ở Đời Trước. 317

Kinh 8: Đức Phật Thuyết Giảng Về Chuyện Ngọc Bị Rơi Vào Trong Biển. 319

Kinh 9: Đức Phật Giảng Thuyết Về Chuyện Tỳ-kheo-ni Chiên-xà-ma Bộc Chí Hủy Báng Đức Phật. 322

Kinh 10: Đức Phật Thuyết Giảng Về Con Ba Ba Và Con Khỉ Chúa. 323

Kinh 11: Đức Phật Thuyết Giảng Về Chuyện Năm Vị Tiên Nhân. 325

QUYỂN 2 332

Kinh 12: Đức Phật Thuyết Giảng Về Chuyện Hai Cậu Cháu 332

Kinh 13: Đức Phật Thuyết Kinh Nhàn Cư 336

Kinh 14: Đức Phật Thuyết Giảng Về Việc Tôn Giả Xá-lợi-phất Nhập Niết-bàn. 338

Kinh 15: Đức Phật Thuyết Giảng Về Chuyện Người Con Bị Chết. 341

Kinh 16: Đức Phật Thuyết Giảng Về Quan Điểm Của Các Vị Tỳ-kheo. 342

Kinh 17: Đức Phật Thuyết Giảng Về Tôn Giả Ca-chiên-diên Nói Về Vô Thường. 350

Kinh 19: Đức Phật Nói Kinh Phật Tâm Tổng Trì. 355

Kinh 20: Đức Phật Thuyết Giảng Về Kinh Thần Chú Bảo Vệ Các Tỳ-kheo. 358

Kinh 21: Đức Phật Thuyết Giảng Kinh Thần Chú Kiết Tường. 359

QUYỂN 3 363

Kinh 22: Đức Phật Thuyết Giảng Kinh Tổng Trì. 363

Kinh 23: Đức Phật Thuyết Giảng Về Thích Tử Sở Hân. 365

QUYỂN 4 396

QUYỂN 5 423

Số 155 483

KINH BỒ-TÁT BẢN HẠNH 483

QUYỂN Thượng 483

QUYỂN Trung 505

QUYỂN Hạ 527

Số 156 557

KINH ĐẠI PHƯƠNG TIỆN PHẬT BÁO ÂN 557

QUYỂN 1 557

Phẩm 1: MỞ ĐẦU 557

Phẩm 2: HIẾU DƯỠNG 568

QUYỂN 2 579

Phẩm 3: ĐỐI TRỊ 579

Phẩm 4: PHÁT TÂM BỒ-ĐỀ 597

QUYỂN 3 601

Phẩm 5: LUẬN NGHỊ 601

QUYỂN 4 625

Phẩm 6: ÁC HỮU 625

QUYỂN 5 650

Phẩm 7: TỪ BI 650

QUYỂN 6 670

Phẩm 8: ƯU-BA-LY 670

QUYỂN 7 698

Phẩm 9: THÂN CẬN 698

Số 157 716

KINH BI HOA 716

QUYỂN 1 716

Phẩm 1: Chuyển Pháp Luân 716

Phẩm 2: ĐÀ-LA-NI 720

QUYỂN 2 737

Phẩm 3: BỐ THÍ LỚN (Phần 1) 737

QUYỂN 3 759

Phẩm 3: BỐ THÍ LỚN (Phần 2) 759

Phẩm 4: NGUỒN GỐC CÁC BỒ-TÁT ĐƯỢC THỌ KÝ (Phần 1) 765

QUYỂN 4 781

Phẩm 4: NGUỒN GỐC CÁC BỒ-TÁT ĐƯỢC THỌ KÝ (Phần 2) 781

QUYỂN 5 804

Phẩm 4: NGUỒN GỐC CÁC BỒ-TÁT ĐƯỢC THỌ KÝ (Phần 3) 804

QUYỂN 6 827

Phẩm 4: NGUỒN GỐC CÁC BỒ-TÁT ĐƯỢC THỌ KÝ (Phần 4) 827

QUYỂN 7 846

Phẩm 4: NGUỒN GỐC CÁC BỒ-TÁT ĐƯỢC THỌ KÝ (Phần 5) 846

QUYỂN 8 869

Phẩm 4: NGUỒN GỐC CÁC BỒ-TÁT ĐƯỢC THỌ KÝ (Phần 6) 869

Phẩm 5: BỐ THÍ BA-LA-MẬT (Phần 1) 882

QUYỂN 9 889

Phẩm 5: BỐ THÍ BA-LA-MẬT (Phần 2) 889

QUYỂN 10 908

Phẩm 5: BỐ THÍ BA-LA-MẬT (Phần 3) 908

Phẩm 6: MÔN NHẬP ĐỊNH, TAM-MUỘI 913

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 10

KINH LỤC ĐỘ

SỐ 152

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN