Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng KinhTrang 2/2

Tam tạng Việt · Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh · Kinh tạng › Bộ A Hàm

SỐ 149 — PHẬT NÓI KINH BẠN ĐỒNG HỌC CỦA A-NAN

Dịch giả
HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì phiên dịch
Thông tin
Đại tập 9Đại Chính số 149

Kinh số 29

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ Đức Phật gọi các Tỳ-kheo. Khi họ đến, Đức Phật nêu ví dụ, dạy:

–Này Tỳ-kheo, có người bị mụt nhọt lâu dài. Do thời gian kéo dài nhiều năm nên chín lỗ nơi thân thể đều bị nhọt, chín chỗ đau nhức, chín chỗ bị rỉ chảy. Từ chín chỗ ấy nước bị rỉ ra, toàn là bất tịnh, xấu xa, rất nhơ bẩn. Này Tỳ-kheo, đó là thân bốn đại. Gọi là thân bốn đại, là chín lỗ, là chín chỗ đau nhức, là chín chỗ rỉ chảy, theo đó thấm ra toàn là bất tịnh, chảy ra toàn là cấu uế, nhơ bẩn, hôi hám. Như vậy, này Tỳ-kheo, với nhân duyên mụt nhọt này, thật đáng xấu hổ, đáng sợ, đáng kinh tởm, đáng nên tu học để dứt trừ.

Đức Phật dạy như vậy, các Tỳ-kheo đều hoan hỷ phụng Hành.

Kinh số 30: PHẬT NÓI KINH TÍCH CỐT

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật du hóa tại núi Kê thuộc nước Vương xá.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Con người sống ở thế gian sinh và tử trong một kiếp, nếu giữ xương cốt lại, không để cho hư, không tiêu, không diệt, thì gom lại bằng cả núi Tu-di. Con người còn phải có trăm kiếp sinh tử nữa, nếu chưa đắc đạo quả A-la-hán-Niết-bàn giải thoát.

Phật dạy các Tỳ-kheo:

–Gom xương cốt của con người sống trải qua trong một kiếp nhiều như núi Tu-di. Này các Tỳ-kheo, vì vậy Ta chỉ bày nguồn gốc nhân duyên của nó. Vậy các ông phải quyết nhổ sạch cội rễ của sinh tử, đoạn trừ nguồn ác, làm như vậy thì không còn sinh tử nữa. Không còn sinh tử thì thoát khỏi thế gian, đắc đạo quả Niết-bàn giải thoát.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 31: PHẬT THUYẾT GIẢNG VỀ CỬU HOÀNH

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Ngài dạy các Tỳ-kheo:

–Có chín nhân duyên làm cho con người chết bất đắc kỳ tử. Những gì là chín?

1. Thức ăn không thích ứng.

2. Ăn không liều lượng.

3. Ăn thức ăn không quen.

4. Thức ăn không tiêu hóa.

5. Chỉ thục.

6. Không trì giới.

7. Thân cận ác tri thức.

8. Vào làng xóm phi thời, hành động phi thời.

9. Không tránh né điều phải nên tránh né.

Chín nhân duyên này làm cho con người chết bất đắc kỳ tử.

Các Tỳ-kheo nghe Phật dạy đều hoan hỷ làm lễ.

Thế nào là thức ăn không thích ứng? Đó là thức ăn không vừa ý, nhưng vẫn ăn vào, khiến bị đau bụng mãi. Đây là thức ăn không thích ứng.

Thế nào là ăn không điều độ? Đó là ăn không chừng mực, ăn quá sức mình. Đấy gọi là ăn không điều độ.

Thế nào là ăn thức ăn không quen? Tức là ăn thức ăn trái mùa. Mùa đông, mùa hạ đến xứ khác không thích nghi phong tục thủy thổ ở đó, ăn uống không tiêu vì chưa quen. Đây gọi là ăn uống không quen.

Thế nào là ăn uống không tiêu hóa? Ăn vật thực này không tiêu, lại không chịu uống thuốc để thải bỏ ra, tiêu hóa thức ăn cho đúng lúc. Đấy là ăn không tiêu.

Thế nào là chỉ thục? Tức là bí nơi đường đại tiểu tiện, không ợ hơi, không hạ phong được. Đấy gọi là chỉ thục.

Thế nào là không trì giới? Đó là phạm năm giới: sát sinh, trộm cắp, thông dâm với phụ nữ của người, nói láo, uống rượu, cùng phạm các giới khác bị đưa đến quan huyện, hoặc bị giết, bị đánh chết, hoặc còn sống nhưng bị bỏ đói đến chết, hoặc được ra ngoài nhưng bị oan gia tìm cách hãm hại, hoặc kinh sợ vì nghĩ đến tội lỗi, lo buồn đến chết. Đó là không trì giới.

Thế nào là thân cận tri thức ác? Ác tri thức là gây điều ác đến cho nhiều người. Tại sao? Vì gần gũi, không rời các tri thức xấu ác, không biết thiện ác, không xét đến thái độ ác của hàng tri thức xấu ác ấy, không suy nghĩ đến hành động ác của những tri thức ác. Như vậy là thân cận với hạng tri thức xấu ác.

Thế nào là vào làng xóm phi thời? Đó là đi vào lúc tối tăm, đi vào lúc trong xóm có việc tranh cãi ồn ào, đi vào lúc gặp quan huyện, trưởng lại truy bắt, không chịu tránh, hoặc không thể tránh được đi tới bậy vào nhà người. Nhìn bậy điều không được nhìn. Nghe bậy điều không được nghe. Xâm phạm bậy điều không được xâm phạm. Nói bậy điều không được nói. Ưu ái bậy chỗ không được ưu ái. Làm bậy điều không được làm. Đó là vào làng xóm phi thời, làm việc phi pháp.

Thế nào là việc có thể tránh, mà không tránh? Đó là tránh voi dữ, ngựa dữ, bò dữ, xe chạy, ngựa lồng lộn, rắn độc, hố giếng sâu, nước, lửa, gươm trần, người say, người ác, và những điều khác nữa. Đấy là những trường hợp đáng tránh mà không chịu tránh.

Này các Tỳ-kheo, đó là chín nhân duyên làm cho con người chết bất đắc kỳ tử tại chỗ. Người sáng suốt thì phải hiểu rõ, tránh xa các nhân duyên ấy. Đã tránh xa thì được hai loại phước. Một là được trường thọ. Hai là nhờ trường thọ nên được nghe đạo với lời lành tiếng đẹp và có thể hành đạo, tu tập đến giải thoát.

Đức Phật dạy như vậy, mọi người đều hoan hỷ.

Kinh số 32

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Có hai hạng người khó có được trong thế gian. Hai hạng người nào?

1. Người làm ơn trước.

2. Người nhớ ơn không quên.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 33

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Trong thế gian có hai hạng người khó có được. Hai hạng người nào?

1. Người thi ân với việc khó làm.

2. Người thọ ân luôn biết báo ân.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 34

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Có hai hạng người khó có trong thế gian. Hai hạng người nào?

1. Được tài sản không cất chứa.

2. Được tài sản không tiêu xài phung phí.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 35

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Thế gian có hai hạng người đáng chán. Hai hạng người nào?

1. Được của cải tài sản thì cất chứa.

2. Được của cải tài sản thì tiêu xài phung phí.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 36

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Trong thế gian có hai hạng người khó có. Hai hạng người nào?

1. Người đã được đầy đủ.

2. Người có khả năng làm đầy đủ.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 37

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Có hai hạng người khó có trong thế gian. Hai hạng người nào?

1. Bố thí tâm không hối tiếc.

2. Tỳ-kheo hành chánh đạo, chứng đắc Niết-bàn.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 38

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Có hai hạng người khó có ở thế gian. Hai hạng người nào?

1. Người từ bỏ tâm tham lam keo kiệt, sống trong gia đình luôn đứng đầu về công việc bố thí, thường tự mình thực hiện việc bố thí, bố thí bình đẳng.

2. Tỳ-kheo hành chánh đạo, chứng đắc Niết-bàn.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 39

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Có hai hạng người trong thế gian rất cương quyết, rất thù thắng. Hai hạng người nào?

1. Người sống đời sống gia đình mà bố thí các thứ y phục, thức ăn, giường nằm, thuốc trị bệnh, vật dụng theo yêu cầu của nhiều người.

2. Tỳ-kheo vì lòng tin xuất gia, bỏ tất cả, thân đoạn ân ái, chế ngự cảm thọ, hướng Niết-bàn, đạt đến Niết-bàn.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 40

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Nên quán sát hai pháp thanh tịnh này trong thế gian. Những gì là hai?

1. Quý (Hổ).

2. Tàm (Thẹn).

Nếu trong thế gian không có hai pháp này thì không thể có sự phân biệt cha mẹ, anh em, nam nữ, học trò, thầy dạy, vua chúa, đại thần. Giả sử không có hai pháp chân chính ấy trong thế gian thì con người cũng như các loài súc sinh. Ai quán sát hai pháp thanh bạch này, Quý và Tàm, thì phân biệt rõ ràng được cha mẹ, anh em, nam nữ, học trò, thầy dạy, vua chúa, đại thần. Nếu trong thế gian không có hai pháp chân chính này thì con người cũng như các loài súc sinh không khác. Vì vậy, các ông phải quán sát nhận biết hai pháp thanh bạch ấy để biết phân biệt.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 41

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Đức Phật dạy các Tỳ-kheo:

–Phải từ bỏ hành động ác về thân. Tại sao? Vì điều ấy phải nên từ bỏ. Nếu không từ bỏ được hành động ác về thân thì Phật đã không dạy phải nên từ bỏ hành động ấy. Hành động ác về thân có thể bỏ được, nên Ta nêu dạy là phải bỏ hành động ác đó. Ai không từ bỏ hành động ác về thân thì tài sản sẽ bị tiêu tán không thể bố thí, bị rơi vào hai tai nạn. Có mắt không thấy được, vì vậy bị đọa vào địa ngục. Người không có hai mắt thấy thì đi đến chỗ nào cũng không thể hộ trì. Người thấy chỉ một mắt là kẻ trộm cắp, kẻ hai lưỡi… chỉ nhằm có tài sản trong thế gian để sung sướng riêng mình. Họ hành động phi pháp, dối trá, trở nên giàu có nhưng không an lạc, không bố thí, như vậy là một con mắt bị đọa địa ngục. Pháp đệ nhất là có hai mắt biết làm ăn sinh sống, lại biết bố thí, từ đó tự tại làm phước. Nếu không biết sáng suốt làm ăn, lại không biết bố thí đúng lúc thì không sinh lên cõi trời. Nên tránh xa trường hợp không có mắt hoặc chỉ có một mắt. Người sáng suốt nên tư duy về hai mắt. Người có hai mắt là bậc nhất ở đời này và đời sau.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 42

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ Tôn giả A-nan đến gặp Đức Phật. Sau làm lễ, Tôn giả thưa:

–Bạch Thế Tôn, thế giới của thế gian, vậy thế giới là gì? Có bao nhiêu thế giới?

Đức Phật đáp:

–Này A-nan, có ba thế giới là Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới. Lại nữa, do con người gây nên các tội nên khiến cho có thế giới; đấy là thế giới. Này A-nan, không có tội lỗi vì dục thì không có Dục giới.

Tôn giả A-nan đáp:

–Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật bảo A-nan:

–Này A-nan, tội là đất đai, thức là hạt giống, dục là tham ái, si là tối tăm. Người ngu si không có mắt nên làm các việc xấu ác. Ta biết rõ là con người do hành động ác ấy nên bị đọa vào Dục giới.

Này A-nan, người không tạo Sắc hành thì không có Sắc giới.

Đức Phật bảo A-nan:

–Không tạo Sắc hành thì có Sắc giới không?

A-Nan bạch Phật:

–Không có.

Đức Phật bảo A-nan:

–Sắc hành là đất, thức là hạt giống, dục là ái, si là tối tăm, hành thức ở trong đó, nên có Sắc giới.

Này A-nan, do phước Vô sắc hành nên có Vô sắc giới. Nếu không có phước Vô sắc hành thì không có Vô sắc giới.

A-Nan bạch Phật:

–Đúng vậy, do có Vô sắc hành nên có Vô sắc giới.

–Này A-nan, do phước báo là đất, thức là hạt giống, ái dục, si ám, tối tăm nên con người ngu si không có mắt thấy. Không có mắt thấy thì không có sắc, nên nhận thức cõi ấy là Vô sắc giới.

Phật dạy như vậy.

Kinh số 43

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Đức Phật gọi các Tỳ-kheo, họ vâng dạ. Đức Phật dạy:

–Người có lòng tin có ba hành động khiến theo đấy có thể thực hiện đức tin thanh tịnh. Những gì là ba?

1. Muốn hiểu biết sáng suốt.

2. Muốn được nghe kinh pháp.

3. Từ bỏ tâm cấu uế, tham lam keo kiệt.

Người sống ở tại gia tích cực bố thí rộng rãi bằng chính tay mình, luôn ưa thích bố thí, muốn hiểu biết sáng suốt, lại thích nghe kinh pháp, trừ bỏ uế xan tham. Đấy gọi là tin tưởng.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 44

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Đức Phật gọi các Tỳ-kheo, các Tỳ-kheo đều vâng dạ. Đức Phật dạy:

–Có ba pháp thiện đem lại an lạc, người có trí tuệ muốn cầu thiện pháp ấy thì phải hộ trì giới luật. Đó là:

1. Muốn an vui được tiếng khen đúng pháp, phải hộ trì giới luật.

2. Muốn an vui, có tài sản vừa ý thì phải hộ trì giới.

3. Luôn nhớ nghĩ về thân thọ này, đời sau muốn sinh vào cõi trời, người có trí tuệ phải hộ trì giới.

Người có trí tuệ, muốn được ba ước nguyện về tiếng khen, lợi ích hiện tại, đời sau sinh vào cõi trời thì phải giữ giới. Người có trí tuệ thực hiện những điều nói trên, thì ngay đời này luôn được an lạc.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 45

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Đức Phật dạy các Tỳ-kheo:

–Thế gian có ba bệnh lớn trong thân ai cũng có. Những gì là ba?

1. Phong.

2. Nhiệt.

3. Hàn.

Đây là ba bệnh lớn.

Này Tỳ-kheo, có ba loại thuốc lớn. Tỳ-kheo dùng dầu mè trị bệnh phong, dầu mè là loại thuốc lớn. Tô lạc trị bệnh nhiệt, Tô lạc là loại thuốc lớn. Mật trị bệnh hàn, mật là loại thuốc lớn.

Này Tỳ-kheo, đấy là ba loại thuốc lớn, dùng để trị ba loại bệnh lớn.

Trong thân người có ba loại bệnh cùng phát sinh và cùng sống chung, được thấy và nói đến trong giáo pháp đạo đức này. Những gì là ba?

1. Tham dục.

2. Giận dữ.

3. Si mê.

Này Tỳ-kheo, ba loại bệnh lớn này có ba loại thuốc lớn.

Này Tỳ-kheo, tham dục là bệnh lớn, tư duy quán sát bất tịnh là thuốc lớn. Giận dữ là bệnh lớn. Từ bi là thuốc lớn, Si mê là bệnh lớn, quán sát về nguồn gốc nhân duyên là thuốc lớn.

Này Tỳ-kheo, đấy là ba loại thuốc lớn.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 46

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Phật dạy các Tỳ-kheo:

–Có ba ác căn bản. Tham là ác căn bản thứ nhất. Sân là ác căn bản thứ hai. Si là ác căn bản thứ ba.

Tham là ác căn bản. Vì căn bản tham nên có xan tham, vì có xan tham, không xa lìa xan tham, nên thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác; đấy là ác. Do xan tham nên thân làm điều sai, tâm nghĩ theo đều là ác căn bản. Vì xan và vướng mắc vào xan nên tự hại mình và hại người khác, hại cả hai, đều là hành động ác. Vì xan nên không biết về tự thân và thân người khác, cả hai đều là ác. Vì xan và bị xan trói buộc nên muốn thi hành với lý lẽ: Giết chết, trói, cột, làm cho diệt vong, đều là ác cả. Vì xan và bị xan trói buộc nên muốn đem đau khổ cho mình bằng cách thi hành lý lẽ giết, trói, cột, làm cho diệt vong, với tâm cảm thọ thích thú, để được như ước nguyện. Đấy là ác.

Này Tỳ-kheo, người lý luận như vậy là nói không đúng lúc, không đúng pháp, nói để cho việc ác thêm phát triển. Vì sao? Này Tỳ-kheo, vì người này nói không đúng lúc, nói để phát triển điều ác. Này Tỳ-kheo, như vậy chính họ đã làm nhiều điều dối trá, tự mình si mê, làm tăng thêm si mê.

Này Tỳ-kheo, có người thành thật nói cho họ biết, họ cũng không muốn dốc lòng nghe theo. Người nào nói ra chỗ không đúng của họ thì họ không vừa ý, phát biểu: “Vấn đề này không đúng, ta không có như vậy”. Người như vậy là nói lời ác, không thành thật, không tốt đẹp, nói lời phi pháp, nói lời làm tăng trưởng điều ác.

Này Tỳ-kheo, người như vậy thì có nhiều xan tham, và theo nhân duyên nhiều xan nên pháp thô ác, sân, si theo đấy cũng như thế. Người như vậy thì điều ác theo họ rất nhiều không phải một. Họ bị phủ vây, trói buộc bởi tham, sân, si, thô ác, phi pháp.

Có người thấy các pháp ác như vậy, nói với họ về sự chấm dứt khổ. Họ càng thêm lo buồn, sợ hãi, khi qua đời, bị sinh vào cảnh giới ác.

Này Tỳ-kheo, ví như cây đại thọ bị loài cây chùm gởi bao phủ lên, đan lợp rậm rạp không phải một chỗ, cũng như vậy nhiều pháp tham, sân, si, pháp bất hảo bao trùm con người. Do nhận thấy bị che đậy nên con người sống trong khổ sở, lo buồn thiêu đốt thêm, chết đọa vào chỗ ác.

Có ba phước lành căn bản.

1. Không tham là thiện căn bản.

2. Không sân là thiện căn bản.

3. Không si là thiện căn bản.

Không tham là điều thiện. Không xan tham thì thân làm điều thiện, miệng nói điều thiện, ý nghĩ việc thiện. Thân thọ nhận thiện, miệng thọ nhận thiện, ý thọ nhận thiện. Nên không nghĩ đến việc hại mình hại người, không nghĩ đến việc hại cả hai là thiện. Không xan tham, không liên hệ với xan tham, tự thân biết làm cho người khác biết, cả hai đều biết là thiện. Không xan tham, không liên hệ với xan tham, thì không gây khổ ưu cho người khác bằng cách không đưa ra lý lẽ để chiếm, giết, đánh đập, vu báng, làm chết người; đấy là thiện. Không xan tham, không bị xan tham trói buộc thì không gây buồn khổ cho người khác bằng cách không đưa ra lý lẽ khiến cho người bị giết, bị chém, bị đánh đập, bị vu báng, bị chết; tâm không thu nhận, không hoan hỷ về việc ấy mà làm cho người khác được như nguyện; đấy là việc thiện. Người như vậy là nói đúng lúc, nói lời thật, nói lời có phước, nói pháp, nói ngăn ác, đấy là điều tốt. Tại sao? Này Tỳ-kheo, người này gọi là nói đúng lúc, nói đúng pháp, nói ngăn việc ác; biết rõ mình và người, không trốn tránh, không che đậy, tự biết sự ngu si, kiêu mạn của mình và của người khác. Được người hiểu biết đến nói thì họ không tránh né; khi nghe nói, họ không nói là tôi không có. Nếu có người đưa ra lời lẽ không thật thì hiểu rõ, báo lại việc này, cho là không có việc ấy, không phải do tôi, tôi không làm việc ấy. Người ấy nói đúng lúc, nói lời có phước, nói pháp, nói ngăn việc ác. Không xan tham với nhiều nhân duyên như vậy.

Có nhiều thiện pháp là vì từ đây đến cuối cuộc đời không tham lam, sân hận, không có si. Do vậy nhiều thiện pháp đến từ ba pháp này.

Này Tỳ-kheo, người nào lìa bỏ hết các pháp tham, sân, si xấu ác, không còn sinh lại là thấy pháp, là hành động an lành. Họ không còn ưu sầu, khổ não, sau khi chết thì sinh vào cảnh giới an lành. Này Tỳ-kheo, ví như trên cây to có cành nhánh bị cây chùm gởi phủ kín. Có người không muốn cây chùm gởi bao phủ, không muốn bị ngăn trở vướng víu, không muốn bị che khuất, không muốn bị rậm rạp, vây kín, liền đào rễ chặt gốc cây chùm gởi. Sau khi chặt gốc liền chặt cành, sau khi chặt cành rồi chặt khúc, sau khi chặt khúc thì bửa ra, sau khi bửa ra bèn đem phơi khô, sau khi phơi khô bèn đem đốt cho nó cháy thành tro, sau khi thành tro thì cho bay theo gió hay đỗ vào dòng sông. Như vậy cây chùm gởi do nhân duyên ấy đã bị chặt từ gốc tới ngọn, không còn thấy, không mọc lại.

Này Tỳ-kheo, cũng như ví dụ ấy, những người tu hành ở trên không phải chỉ đoạn trừ chỉ có một loại. Ai xả bỏ hết pháp tham, sân, si xấu ác, khiến chúng không còn sinh nữa, thì thấy pháp, sống an ổn, không còn có khổ, não, ưu, nhiệt. Sau khi qua đời thì sinh đến cảnh giới tốt đẹp.

Đức Phật dạy như vậy.

Kinh số 47

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ,

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Có bốn hành động sáng suốt là sự hiểu biết của bậc Hiền giả chứ không phải của người ngu si, người có trí tuệ luôn vừa ý. Những gì là bốn?

Này Tỳ-kheo, pháp bố thí, được người sáng suốt hiểu rõ, bậc Hiền giả hiểu rõ, người có trí tuệ hiểu rõ, vừa ý.

Này Tỳ-kheo, không dối trá, tất cả người trí trong thiên hạ đều hiểu rõ.

Này Tỳ-kheo, hiếu dưỡng với cha mẹ, tất cả người trí tuệ hiểu rõ.

Này Tỳ-kheo, làm vị Sa-môn được người có trí đều hiểu rõ như trên.

Này Tỳ-kheo, pháp hành đạo là chỗ người có trí biết, bậc Hiền biết, người ngu không thể biết. Người sáng suốt tự biết bố thí, không dối trá, chế ngự tâm ý, luôn hiếu dưỡng đối với cha mẹ. Đây là hành động của người trí tuệ, ngay hiện tại được thành tựu, ngay đời này được tịnh nguyện.

Đức Phật dạy như vậy.

SỐ 150 (B)

PHẬT NÓI KINH CỬU HOÀNH

Hán dịch: Đời Hậu Hán, Tam tạng Pháp sư An Thế Cao, người nước An Tức.

Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc thuộc nước Xá-vệ.

Ngài dạy các Tỳ-kheo:

–Có chín hạng người với chín nhân duyên, nên đang còn sống mà bị chết thình lình.

1. Không nên ăn mà ăn.

2. Ăn vô độ.

3. Ăn không theo tập quán.

4. Ăn không tiêu hóa.

5. Chỉ thục.

6. Không trì giới.

7. Thân cận tri thức ác.

8. Vào làng phi thời, làm việc phi pháp.

9. Không tránh việc phải tránh.

Do chín nhân duyên này, con người bị chết thình lình.

1. Không nên ăn mà ăn, là ăn những thứ không vừa ý, chỉ để đầy bụng chứ không thích hợp.

2. Ăn vô độ là ăn quá nhiều, không biết độ lượng.

3. Ăn không theo tập quán, là ăn không tùy theo mùa đông, mùa hạ, đến xứ sở khác không biết phong tục, ăn không quen nên không tiêu hóa được.

4. Ăn không tiêu hóa, nghĩa là ăn chưa tiêu hóa, lại ăn thêm vào, không chịu uống thuốc để mửa hay xổ ra, nên không tiêu hóa được.

5. Chỉ thục. Đến lúc đại tiểu tiện thì không chịu đi ngay, nên rỉ ở hạ bộ, bị gió đến làm cho bế tắc.

6. Không trì giới, tức là phạm năm giới: sát sinh, trộm cướp, xâm phạm phụ nữ của người, nói hai lưỡi, uống rượu, vi phạm vào các giới khác, bị đưa đến quan quyền, hoặc bị giết chết, bị đánh bằng gậy, bị đâm bằng dao bén, bị đói khát chết, hoặc được thoát nhưng bị chính tay oan gia đánh chết, hoặc lo lắng kinh sợ tội nên chết.

7. Thân cận tri thức ác. Gọi là hàng tri thức xấu ác là đã làm ác lại còn lân la tới gần kẻ khác. Tại sao? Do sống không rời ác tri thức nên không hiểu biết về thiện ác, không lường được thái độ của ác tri thức, không thể suy nghĩ về cái ác của ác tri thức.

8. Vào làng phi thời là đi lại một cách mờ ám, đi vào khi trong làng có việc tranh cãi, trong xóm có huyện quan, trưởng sử đuổi theo bắt bớ, không chịu tránh né, không biết làm đúng pháp. Vào làng, đi vào bậy nhà người, nhìn bậy chỗ không được nhìn, nghe bậy việc không được nghe, xâm phạm bậy chỗ không được xâm phạm, nói bậy điều không được nói, nghĩ bậy điều không được nghĩ, làm bậy việc không được làm.

9. Đáng tránh không tránh. Đó là nên tránh voi dữ, ngựa bò dữ, xe chạy nhanh, rắn độc, hầm hố nước lửa, dao gươm để trần, người say, người ác và những việc ác khác.

Với chín nhân duyên này, những người chưa đáng chết mắc vào sẽ chết ngay. Người có trí tuệ phải biết mà tránh xa. Tránh xa các nhân duyên này thì được hai loại phước.

1. Được sống lâu, khỏe mạnh.

2. Nhờ sống lâu, khỏe mạnh nên được nghe đạo, lãnh hội lời nói hay và có thể làm được.

Các Tỳ-kheo đều hoan hỷ vâng làm.

Nguồn: Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh — bản Việt dịch do HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì. Dữ liệu từ daitangkinh.org. Bản quyền bản dịch thuộc về các dịch giả.