Kinh Pháp Hoa Chính Văn — Tập 2

phẩm 25 : Quan âm đại sĩ : vị Toàn diện

Vào lúc bấy giờ, bồ tát Vô tận ý đứng dậy khỏi chỗ mình ngồi, trần vai bên phải, chắp tay hướng về đức Thế tôn mà thưa, bạch đức Thế tôn, Quan âm đại sĩ vì lý do gì mà danh hiệu là Quan thế âm?

Đức Thế tôn dạy bồ tát Vô tận ý, thiện nam tử, vô số chúng sinh bị mọi sự đau khổ, nghe nói đến Quan âm đại sĩ mà một lòng trì niệm danh hiệu của ngài, thì đại sĩ tức khắc nghe thấy âm thanh ấy và họ được thoát cả.

Trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ thì vào lửa dữ, lửa ấy không đốt được, và đó là do thần lực của vị đại sĩ này. Nếu bị nước lớn trôi cuốn mà trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, thì tức khắc được chỗ nước cạn. Trăm ngàn vạn ức người, vì kiếm bạc, vàng, lưu ly, xa cừ, mã não, san hô, hổ phách, chân châu, và những thứ quí báu cùng loại, nên ra biển cả ; giả sử bị trận gió dữ làm u ám mặt biển và bầu trời, thối bạt thuyền tàu sa vào đảo quốc la sát, trong những người ấy đến nỗi chỉ có một kẻ trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, những người ấy cũng vẫn thoát được cái họa la sát. Vì những lý do như vậy mà vị đại sĩ này danh hiệu là Quan thế âm.

Người nào sắp bị hành hình mà trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, thì đao gậy trong tay đao phủ tức khắc gãy ra từng đoạn và người ấy thoát được. Giả sử đầy cả đại thiên thế giới là dạ xoa, la sát, muốn đến hại người nào mà nghe người ấy trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, thì những quỉ dữ này không thể nhìn người ấy bằng mắt dữ, huống chi làm hại. Bất cứ có tội không tội, người nào bị gông cùm xích buộc mà trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, thì những hình cụ ấy đứt và hỏng cả, và người này tức thì thoát được. Giả sử đầy cả đại thiên thế giới là giặc cướp, có người cầm đầu một đoàn người đi buôn, mang cầm vàng ngọc quí giá mà đi qua con đường nguy hiểm ; trong đoàn ấy có kẻ nói, các thiện nam tử, đừng sợ, chúng ta nên hết lòng mà trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ. Vị đại sĩ này có thể ban cho mọi người sự không sợ hãi ; chúng ta trì niệm danh hiệu đại sĩ thì sẽ thoát được giặc cướp trên con đường này. Đoàn người đi buôn nghe nói thì đồng thanh mà niệm nam mô Quan thế âm bồ tát. Nhờ sự trì niệm danh hiệu đại sĩ mà tức khắc thoát được. Vô tận ý, thần lực Quan âm đại sĩ đồ sộ đến như thế ấy.

Ai có tính đa dâm mà thường xuyên trì niệm tôn kính Quan âm đại sĩ thì thoát được tính ấy. Ai có tính đa sân mà thường xuyên trì niệm tôn kính Quan âm đại sĩ thì thoát được tính ấy. Ai có tính đa si mà thường xuyên trì niệm tôn kính Quan âm đại sĩ thì thoát được tính ấy. Vô tận ý, Quan âm đại sĩ có thần lực vĩ đại, ích lợi rất nhiều như vậy. Do vậy mà mọi người nên thường xuyên tâm niệm đại sĩ.

Nữ nhân nào muốn cầu con trai mà lễ bái hiến cúng Quan âm đại sĩ, thì sinh được con trai vừa có phước đức vừa có trí tuệ. Nữ nhân nào muốn cầu con gái mà lễ bái hiến cúng Quan âm đại sĩ, thì sinh được con gái đoan chính, đẹp, có gốc rễ phước đức gieo trồng trong đời trước, và được mọi người mến trọng. Vô tận ý, Quan âm đại sĩ có thần lực như vậy, ai tôn kính lễ bái thì được phước chứ không phải vô hiệu quả.

Vì lý do này mà mọi người nên trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ. Vô tận ý, ai trì niệm danh hiệu liệt vị bồ tát nhiều bằng hằng sa, và suốt đời hiến cúng đồ ăn đồ uống đồ mặc đồ nằm và dược phẩm, thì ý ông nghĩ thế nào, thiện nam hay thiện nữ ấy được phước nhiều không ? Rất nhiều, bạch đức Thế tôn. Bồ tát Vô tận ý thưa như vậy, và đức Thế tôn lại nói, ai trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ, và đến nỗi chỉ lễ bái hiến cúng được một thì gian mà thôi, phước người này với phước người trước chính xác đồng đẳng, không khác gì nhau, và hưởng thụ đến trăm ngàn vạn ức thời kỳ cũng vẫn không thể cùng tận. Vô tận ý, trì niệm danh hiệu Quan âm đại sĩ được phước không có số lượng và không có giới hạn như vậy.

Bồ tát Vô tận ý lại thưa, bạch đức Thế tôn, Quan âm đại sĩ du hóa thế giới hệ Kham nhẫn này như thế nào ? Đại sĩ thuyết pháp như thế nào cho chúng sinh? Phương cách thích nghi của đại sĩ là như thế nào?

Đức Thế tôn dạy bồ tát Vô tận ý, thiện nam tử, người ở thế giới nào nên hóa độ bằng thân hình Phật đà thì Quan âm đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp; người nào nên hóa độ bằng thân hình Duyên giác thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Thanh văn thì đại sĩ biến thế thân hình ấy mà thuyết pháp. Người nào nên hóa độ bằng thân hình Phạn vương thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Đế thích thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Tự tại thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Đại tự tại, thì đại sĩ biến thế thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Thiên đại tướng quân thì đại sĩ biến thế thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình Tỳ sa môn thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp. Người nào nên hóa độ bằng thân hình quốc chúa thì đại sĩ biến thế thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình trưởng giả thì đại sĩ biến thế thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình cư sĩ thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp; người nào nên hóa độ bằng thân hình tể quan thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp ; người nào nên hóa độ bằng thân hình bà la môn thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp. Những người nên hóa độ băng những thân hình tỷ kheo và tỷ kheo ni, ưu bà tắc và ưu bà di, thì đại sĩ biến thể những thân hình ấy mà thuyết pháp. Những người nên hóa độ bằng những thân hình phụ nữ của trưởng giả, cư sĩ, tế quan và bà la môn, thì đại sĩ biến thể những thân hình phụ nữ ấy mà thuyết pháp. Những người nên hóa độ bằng những thân hình đồng nam và đồng nữ, thì đại sĩ biến thể những thân hình ấy mà thuyết pháp. Những ai nên hóa độ bằng những thân hình tám bộ thì đại sĩ biến thể những thân hình ấy mà thuyết pháp. Ai nên hóa độ bằng thân hình thần Chấp kim cang thì đại sĩ biến thể thân hình ấy mà thuyết pháp.

Vô tận ý, Quan âm đại sĩ hoàn hảo năng lực như vậy : dùng mọi thân hình vào mọi thế giới mà hóa độ cho chúng sinh. Do vậy mà chư vị nên hết lòng hiến cúng Quan âm đại sĩ. Trong nỗi kinh hoàng, trong cơn nguy cấp, trong sự hoạn nạn, Quan âm đại sĩ có thể cho người sự không sợ hãi, nên thế giới hệ Kham nhẫn này ai cũng tôn xưng là Người cho sự không sợ.

Bồ tát Vô tận ý liền thưa, bạch đức Thế tôn, nay con xin hiến cúng Quan âm đại sĩ. Thưa rồi, vị bồ tát này cởi ngay xâu chuỗi đủ thứ ngọc quí đang mang nơi cổ, giá trị trăm ngàn lạng vàng, hiến lên Quan âm đại sĩ mà thưa, bạch đại sĩ, xin đại sĩ nhận cho một cách hiến cúng theo chánh pháp bằng xâu chuỗi ngọc quí giá này. Nhưng Quan âm đại sĩ không nhận. Bồ tát Vô tận ý lại thưa, bạch đại sĩ, xin đại sĩ thương tôi và thương chúng sinh mà nhận cho. Lúc ấy đức Thế tôn dạy Quan âm đại sĩ, hãy thương bồ tát Vô tận ý, thương bốn chúng tám bộ mà nhận xâu chuỗi ngọc ấy. Quan âm đại sĩ tức khắc thương mà nhận, và phân xâu chuỗi ngọc ấy làm hai phần, một phần hiến cúng đức Thế tôn, một phần hiến cúng bảo tháp của đức Đa bảo.

Đức Thế tôn nói, Vô tận ý, Quan âm đại sĩ với thần lực tự tại như vậy mà du hóa thế giới hệ này.

Bấy giờ bồ tát Vô tận ý lại thưa hỏi đức Thế tôn bằng lời chỉnh cú sau đây.

(1) Bạch đức Thế tôn,
đấng đầy tướng quí !
cho con hỏi lại :
vị con Phật này
vì lý do gì
tên Quan thế âm?

(2) Vào lúc bấy giờ
đấng đầy tướng quí
cũng dùng chỉnh cú
đáp lại như sau.

(3) Này Vô tận ý,
hãy nghe cho khéo.
Việc làm Quan âm
là khéo đáp ứng
hết thảy mọi người
ở khắp mọi nơi,
với sự thệ nguyện
sâu rộng như biển -
một sự thệ nguyện
cực kỳ hùng vĩ,
vô cùng trong sáng,
và được đại sĩ
đã từng phát ra,
trong khi trải qua
vô số thời kỳ
không thể nghĩ bàn
phụng sự rất nhiều
vạn ức đức Phật.

(4) Nay đây Như lai
chỉ nói vắn tắt.
Ai nghe danh hiệu
hoặc thấy hình tượng
Quan âm đại sĩ,
chuyên tâm trì niệm
chứ không bỏ qua,
thì hết đau khổ
ở trong những nơi
còn có đau khổ.

(5) Bị kẻ ác ý
xô xuống hố lửa,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm tắt hố lửa
như bị nước tưới.

(6) Trôi nổi biển cả
rồng, cá, quái vật,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm cho sóng nước
không thể nhận chìm.

(7) Trên đỉnh Tu di
bị xô rơi xuống,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm như mặt trời
đứng trong không gian.

(8) Kẻ ác đuổi rơi
chân núi đá cứng,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm không thương tổn
đến một mảy lông.

(9) Giặc thù bao vây
cầm đao muốn hại,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm giặc thù ấy
sinh ra hiền lành.

(10) Bị họa vua chúa
sắp bị hành hình,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm gươm đao phủ
gãy liền từng đoạn.

(11) Giam cầm gông xích
tay còng chân cùm,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm cho rời ra
mà thoát được liền.

(12) Trù, ếm, thuốc độc
muốn gây tai họa,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm cho về lại
nơi kẻ gây ra.

(13) Nếu bị la sát
rồng độc, quỉ dữ,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm chúng tức thì
không dám làm hại.

(14) Thú dữ bao vây
nanh vuốt ghê rợn,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm chúng mau lẹ
tháo chạy mất hút.

(15) Rắn rít tiết phun
hơi độc như khói,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm chúng tự đi
liền theo tiếng niệm.

(16) Dông tố sấm sét
mưa đá mưa lớn,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm cho tiêu tan
liền theo tiếng niệm.

(17) Chúng sinh khốn đốn
vì bao đau khổ,
cái nhìn tuệ giác
của Quan thế âm
đầy cả năng lực
cứu khổ cho đời.

(18) Quan âm đại sĩ
đầy thần thông lực
đầy tuệ giác lực
đầy phương tiện lực,
cho nên khắp cả
mười phương thế giới
không đâu mà không
biến thể xuất hiện.

(19) Chỗ dữ địa ngục
ngạ quỉ súc sinh,
cho đến khổ lớn
sinh già bịnh chết,
đại sĩ làm cho
dần dần hết sạch.

(20) Nhìn đúng sự thật,
nhìn thật trong suốt,
nhìn với tuệ giác
vô cùng vĩ đại,
nhìn bằng đại bi,
nhìn theo đại từ,
nên hãy thường xuyên
nguyện cầu chiêm ngưỡng.

(21) Là thể trong suốt
sáng không tỳ vết,
là vầng tuệ nhật
phá tan hắc ám,
là lửa rực sáng
xua tan tai nạn,
ngài trải hào quang
khắp cả trần gian.

(22) Bản thể đại bi
như sấm thức tỉnh,
ý thức đại từ
như mây dồn lớn,
đại sĩ mưa xuống
nước Pháp cam lộ
rưới tắt lửa dữ
của bao phiền não.

(23) Đối chất cửa quan,
kinh hoàng chiến trận,
năng lực trì niệm
Quan âm đại sĩ
làm cho giặc thù
lui bước tan rã.

(24) Tiếng cực tinh tế,
tiếng nhìn vào đời,
tiếng giống Phạn thiên,
tiếng như hải triều,
tiếng hơn tất cả
cung bậc trong đời,
nên hãy thường xuyên
chuyên tâm trì niệm.

(25) Hãy niệm liên tục,
đừng có hoài nghi ;
trong cơn đau khổ,
chết chóc, nguy khốn,
Quan âm đại sĩ
vị Thanh tịnh ấy
là nơi nương tựa
cho bao chúng sinh.

(26) Là bậc trọn vẹn
phẩm chất hoàn hảo,
là mắt từ bi
nhìn xuống chúng sinh,
là biển dồn lại
vô lượng phước đức,
vị đại sĩ ấy
đáng kính đáng lạy.

Bấy giờ bồ tát Trì địa liền đứng dậy từ chỗ mình ngồi, bước tới trước đức Thế tôn mà thưa, bạch đức Thế tôn, người nào được nghe phẩm nói về Quan âm đại sĩ về đấng diệu dụng tự tại và thần lực biến thể một cách toàn diện, thì biết công đức người ấy đã có không ít.

Khi đức Thế tôn tuyên thuyết phẩm nói về vị Toàn diện này, trong các chúng có tám vạn bốn ngàn người cùng phát tâm tuệ giác vô thượng là tâm tuyệt bậc mà đồng bậc.

kinh Pháp hoa

phẩm 26 : Tổng trì minh chú

Lúc ấy bồ tát Dược vương đứng dậy khỏi chỗ mình ngồi, trần vai bên phải, chắp tay hướng về đức Thế tôn mà thưa, bạch đức Thế tôn, thiện nam hay thiện nữ nào đối với Pháp hoa mà biết tiếp nhận ghi nhớ, đọc tụng thông suốt hay sao chép ấn hành, thì được bao nhiêu phước? Đức Thế tôn dạy, Dược vương, thiện nam hay thiện nữ nào hiến cúng chư Phật nhiều bằng nhiều lần trăm triệu hằng sa, thì ý đại sĩ nghĩ thế nào, phước người này được nhiều không ? Rất nhiều, bạch đức Thế tôn. Đức Thế tôn nói, thiện nam hay thiện nữ nào đối với Pháp hoa mà đến nỗi chỉ tiếp nhận ghi nhớ được một bài chỉnh cú bốn câu, nhưng có thể đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, lý giải ý nghĩa và làm đúng kinh dạy, thì công đức cũng rất nhiều. Bồ tát Dược vương thưa, bạch đức Thế tôn, con xin cho người diễn giảng Pháp hoa một bài tổng trì minh chú đế hộ trì người ấy. Bồ tát Dược vương liền nói tổng trì minh chú :

An nhĩ - man nhĩ - ma nề - ma ma nẽ - chỉ lệ - dà lê đệ - xa mế - xa lý đa vĩ - chiên đế - mục đế - mục đa lý - sa lý -a vĩ sa lý - tang lý sa lý - xoa duệ - a xoa duệ- a kỳ nị - chiên đế - xa lý - đà la ni - a lô dà bà sa - pha dá tỳ xoa nị - nề tỳ thế - a tiện đa la nề lý thế - a đàn đa ba lê du địa - âu cứu lệ - mâu cứu lệ - a la lệ - ba la lệ - thủ ca si - a tam ma tam lý - phật đà tỳ cát lợi diệt đế - đạt ma ba ly si đế - tăng dà niết cù sa nễ - bà xá bà xá du địa - mạn đa la - mạn đa la xoa dạ đa - bưu lâu đa - bưu lâu đa kiêu xá lược - ác xoa la - ác xoa dã đa dã - a bà lô - a ma nhã na đa dạ. (Dịch âm từ Phạn văn : A ni dê, ma ni dê, ma nê, ma ma nê, chít tê, cha ri tê, sa mê, sa mi ta, vi săn tê, mút tê, mút ta ta mê, sa mê, a vi sa mê, sa ma sa mê, sa dê, át sa dê, át si nê, săn tê, sa mi tê, đa ra ni, a lô ka ba sê, pra ti da vết sa ni, ni di ru, a bi dăn ta ra ni vít tê, a bi dăn ta ra pa ri su di, mút ku lê, mút ku lê, a ra đê, pa ra đê, su kăn si, a săm ma săm mê, bu đa vi lô ki tê, đam ma pa ri si tê, sam ga nia gô sa ni, ba da ba da vi sô da ni, man trê, man tra sa da tê, ru tê, ru ta kao sa li dê, át sa dê, át sa da va na ta dê, va lô đa, a ma ni da na ta dê, soa ha).

Bạch đức Thế tôn, tổng trì minh chú này đã được hằng sa chư Phật tuyên thuyết. Ai xúc phạm người diễn giảng Pháp hoa là xúc phạm chư Phật như vậy. Đức Thế tôn tán dương, rằng tốt lắm Dược vương, đại sĩ thương tưởng và hộ trì người diễn giảng Pháp hoa mà tuyên thuyết tổng trì minh chú như vậy là ích lợi rất nhiều cho chúng sinh.

Bồ tát Dũng thí cũng thưa, bạch đức Thế tôn, con cũng xin hộ trì cho người đọc tụng, hơn nữa nhận giữ Pháp hoa, mà nói một bài tổng trì minh chú. Người ấy được tổng trì minh chú này thì dâu quỉ ăn thịt người, quỉ bạo ác, quỉ xú uế, quỉ thây chết, quỉ ăn tinh chất, quỉ đói khát, và những kẻ cùng loại, muốn dò xét tìm kiếm nhược điểm của người ấy cũng không thể có được cơ hội thuận tiện. Bồ tát Dũng thí liền đối trước đức Thế tôn mà nói tổng trì minh chú ấy :

Thoa lệ - ma ha thoa lệ - úc chỉ - mục chỉ - a lệ - a la bà đệ - niết lệ đệ - niết lệ đa bà đệ - y trí ni - vi trí ni - chỉ trí ni - niết lệ trì ni - niết lệ trì bà để. (Dịch âm từ Phạn văn : Ji va lê, ma ha ji va lê, út kê, mấc kê, a đê, a đa va ti, nò ri ti dê, nờ ri ti da va ti, ít ti ni, vít ti ni, chít ti ni, nờ ri ti da ni, nờ ri ti da va ti, soa ha).

Bạch đức Thế tôn, tổng trì minh chú này được hằng sa chư Phật tuyên thuyết và tùy hỷ. Ai xúc phạm người diễn giảng Pháp hoa là xúc phạm chu Phật như vậy.

Bấy giờ Tỳ sa môn thiên vương, người hộ vệ thế gian, cũng thưa, bạch đức Thế tôn, con cũng vì thương tưởng chúng sinh và hộ trì người diễn giảng Pháp hoa mà xin nói một bài tổng trì minh chú. Tỳ sa môn thiên vương liền nói tổng trì minh chú ấy :

A lê - na lê - nâu na lê - a na lô - na lý - câu na lý. (Dịch âm từ Phạn văn : Át tê, nát tê, va nát tê, a na đê, na đi, ku ma di, soa ha)

Bạch đức Thế tôn, không những con đem tổng trì minh chú này hộ trì cho người diễn giảng Pháp hoa, mà chính bản thân con cũng hộ trì cho người ấy, làm cho người ấy ở đâu thì trong chu vi một trăm do tuần không có mọi sự suy biến, tai họa.

Trì quốc thiên vương cũng hiện diện trong đại hội. Với chúng càn thát bà nhiều đến nhiều lần trăm triệu cung kính vây quanh, vị thiên vương ấy bước tới chỗ đức Thế tôn, chắp tay mà thưa, bạch đức Thế tôn, con cũng xin đem một bài tổng trì minh chú mà hộ trì cho người kính giữ Pháp hoa. Trì quốc thiên vương liền nói tổng trì minh chú ây :

A dà nề - dà nề - cù ly - càn đà ly - chiên đà ly - ma đăng kỳ - thường cầu ly - phù lâu sa ni - ác để. (Dịch âm từ Phạn văn: A ga nê, ga nê, gao ri, gan đa ri, chăn đa li, ma tăn ghi, pút ka si, sam ku lê, vờ ru sa li, si si, soa ha).

Bạch đức Thế tôn, tổng trì minh chú này được nhiều ức đức Phật nói ra. Ai xúc phạm người diễn giảng Pháp hoa là xúc phạm các đức Phật như vậy. Bấy giờ có những la sát nữ tên là Kết buộc, Không kết buộc, Răng cong, Răng đẹp, Răng đen, Nhiều tóc, Không chán, Cầm vòng hoa, Chỗ nào, Đoạt tinh chất, mười la sát nữ ấy hợp cùng mẹ của năm trăm quỉ tử, và con với thuộc hạ của họ, đến chỗ đức Thế tôn, đồng thanh thưa rằng, bạch đức Thế tôn, chúng con cũng nguyện hộ trì cho người đọc tụng, hơn nữa nhận giữ Pháp hoa, loại trừ suy biến và bịnh hoạn cho người này. Kẻ nào dò xét tìm kiếm nhược điểm của người này thì chúng con làm cho họ không có được cơ hội thuận tiện. Đối trước đức Thế tôn, những la sát nữ nói tổng trì minh chú sau đây :

Y đề lý - y đề dẫn - y đề lý - a đề lý - y đề lý - nê lý - nê lý - nê lý - nê lý - nê lý

- lâu hê - lâu hê - lâu hê -lâu hê- lâu hê- đa hê - đa hê - đa hê - đâu hê - nâu hê. (Dịch âm từ Phạn văn: I ti mê, i ti mê, i ti mê, i ti mê, i ti mê ; ni mê, ni mê, ni mê, ni mê, ni mê ; ru hê, ru hê, ru hê, ru hê, ru hê; sờ tu hê, sờ tu hê, sờ tu hê, sờ tu hê, sờ tu hê, soa ha).

Thà là ngồi lên trên đầu chúng con, chứ không được quấy phá người diễn giảng Pháp hoa ! Quỉ ăn thịt người, quỉ bạo ác, quỉ đói khát, quỉ xú uế, quỉ thây chết ; kẻ dùng chú tạo ra quỉ thây chết, kẻ dùng chú luyện ra sự bay trong không ; qui gây điên, quỉ gây động kinh, quỉ thây chết của quỉ ăn thịt người tạo ra, quỉ thây chết của loài người tạo ra ; quỉ gây sốt cách nhật một ngày cho đến bảy ngày, quỉ gây sốt thường xuyên ; quỉ biến hình nam, quỉ biến hình nữ, quỉ biến hình đồng nam, quỉ biến hình đồng nữ ; tất cả quỉ quái trên đây, cho đến trong mộng cũng không được quấy phá người diễn giảng Pháp hoa ! Đối trước đức Thế tôn, những la sát nữ lại thưa những lời chỉnh cú sau đây.

(1) Nếu không thuận theo
minh chú chúng con,
quấy phá đến người
diễn giảng Pháp hoa,
thì đầu kẻ này
phải vỡ làm bảy,
rã rời tựa như
nhánh cây a lê !

(2- 4)

Như hại cha mẹ,

như sự ép dầu,
như cân và đo
gian dối lừa người,
và như Điều đạt
phá hoại chư Tăng,
những kẻ xúc phạm
người giảng Pháp hoa
cũng sẽ bị họa
như những tội ấy.

Những la sát nữ nói những lời chỉnh cú ấy rồi lại thưa, bạch đức Thế tôn, chúng con cũng đích thân hộ trì cho người nhận giữ Pháp hoa bằng cách đọc tụng và tu hành theo kinh ấy, làm cho người này yên vui, khỏi bị suy biến, bịnh hoạn, thuốc độc.

Đức Thế tôn dạy, tốt lắm các la sát nữ, các người hộ trì cho người chỉ tiếp nhận ghi nhớ danh hiệu kinh Pháp hoa mà phước đã không thể lường được, huống chi hộ trì cho người tiếp nhận ghi nhớ kinh ấy một cách đầy đủ ; lại còn hiến cúng cuốn kinh ấy bằng các loại hoa, vòng hoa, các loại hương liệu ; bằng tràng phan, bảo cái ; bằng kịch nhạc ; bằng các thứ đèn như đèn bơ, đèn dầu, bằng các thứ đèn dầu thơm như đèn dầu hoa tô ma na, đèn dầu hoa chiêm bặc, đèn dầu hoa ba si ca, đèn dầu hoa ưu bát la ; bằng hàng trăm hàng ngàn những thứ cùng loại. Chỗ nào, các người và thuộc hạ các người nên hộ trì cho người tiếp nhận ghi nhớ Pháp hoa như vậy.

Khi phẩm Tổng trì minh chú như thế này được tuyên thuyết thì có sáu vạn tám ngàn người thực hiện tuệ giác Không sinh. kinh Pháp hoa

phẩm 27 : Việc cũ của Diệu trang nghiêm vương

Khi ấy đức Thế tôn bảo cả đại hội các chúng, xưa, cách nay hơn vô lượng vô biên, không thể nghĩ bàn thời kỳ vô số, có đức Phật danh hiệu là Vân lôi âm tú vương hoa trí, bậc Đến như ch Phật, bậc Thích ứng hiến cúng, bậc Biết đúng và khắp. Quốc độ của ngài tên Quang minh trang nghiêm, thời kỳ của ngài tên Hỷ kiến. Trong giáo pháp của ngài có quốc vương tên Diệu trang nghiêm, vương hậu tên Tịnh đức, có hai vương tử, thứ nhất tên Tịnh tạng, thứ hai tên Tịnh nhãn. Hai vương tử có đại thần lực, đại phước đức và đại tuệ giác, và từ lâu đi theo đường đi của bồ tát như bố thí ba la mật, trì giới ba la mật, nhẫn nhục ba la mật, tinh tiến ba la mật, thiền định ba la mật, bát nhã ba la mật, phương tiện ba la mật, như từ bi hỷ xả, cho đến ba mươi bảy thành phần hỗ trợ tuệ giác cũng thấu suốt tất cả. Hai vương tử còn được các định của bồ tát như định Trong suốt, định Thái dương tinh tú, định Ánh sáng trong suốt, định Sắc tướng trong suốt, định Soi sáng trong suốt, định Trang sức lâu dài, định Kho tàng uy đức vĩ đại, đối với các định như vậy hai vương tử cũng thấu suốt toàn thế.

Thời ấy, đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai muốn dắt dẫn Diệu trang nghiêm vương và thương tưởng chúng sinh, nên cũng đã tuyên thuyết Pháp hoa. Sự thể như vầy. Hai vương tử đến chỗ của mẹ, chắp tay mà thưa, xin mẹ đi đến chỗ đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai. Chúng con xin đi theo hầu mẹ để được thân gần hiến cúng và lễ bái ngài. Ngài đang tuyên thuyết Pháp hoa ở giữa tất cả các chúng nhân loại và chư thiên. Chúng ta nên đến lắng nghe và tiếp nhận. Vương hậu bảo hai vương tử, vương phụ các con tin chịu kiến thức ngoài chánh pháp, vướng sâu vào học thuyết Bà la môn. Các con nên đến thưa với người cùng đi. Tịnh tạng và Tịnh nhãn chắp tay thưa mẹ, chúng con là con đấng Pháp vương, vậy mà sinh vào gia đình kiến thức sai lầm ! Vương hậu bảo, các con nên lo nghĩ cho cha các con mà biểu hiện thần biến. Thấy được thần biến thì tâm trí vương phụ các con chắc chắn trong sạch và có thế chấp nhận cho chúng ta đi đến chỗ Phật. Hai vương tử nghĩ đến vương phụ nên vọt lên không gian với độ cao bảy cây đa la, biểu hiện các thần biến. Ở trong không gian mà đi đứng nằm ngồi. Trên mình ra nước thì dưới mình ra lửa, dưới mình ra nước thì trên mình ra lửa. Mình lớn ra đầy không gian rồi nhỏ lại, nhỏ lại rồi lớn ra. Thoáng mất trong không gian thì đã ở trên mặt đất. Vào đất như vào nước, đi trên nước như đi trên đất. Hai vương tử biểu hiện nhiều thần biến cùng loại như vậy, cốt làm cho tâm trí vương phụ tin hiểu một cách trong sáng.

Diệu trang nghiêm vương thấy thần biến của hai con đến như thế ấy thì lòng rất hoan hỷ, được sự chưa từng có, nên chắp tay, hướng lên hai vương tử mà hỏi, vị nào là bốn sư của các con, các con là đệ tử của vị nào? Hai vương tử thưa, khải tấu vương phụ, đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai hiện đang ngồi trên pháp tòa dưới cây bồ đề bằng bảy chất liệu quí báu, ở giữa các chúng thế giới mà chư thiên và nhân loại có trong đó, tuyên thuyết phong phú về kinh Pháp hoa, ngài là bổn sư của chúng con, chúng con là đệ tử của ngài. Diệu trang nghiêm vương nói với các con, cha cũng muốn yết kiến bổn sư của các con. Chúng ta nên cùng đi.

Hai vương tử liền từ trong không gian mà hạ xuống, trở lại chỗ mẹ, chắp tay mà thưa, vương phụ nay đã có sự tin hiểu đủ khả năng phát tâm tuệ giác vô thượng. Chúng con đã làm việc Phật làm cho cha chúng con. Xin mẹ chấp thuận cho chúng con được xuất gia tu tập nơi đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai. Hai vương tử dùng lời chỉnh cú mà thưa lại về ý nguyện của mình :

(1) Xin mẹ buông thả
để cho chúng con
thoát ly gia đình
mà làm sa môn.
Phật đà là đấng
cực kỳ khó gặp,
chúng con ước nguyện
theo ngài tu học.

(2) Như hoa ưu đàm
lâu lắm mới có,
gặp được Phật đà
còn khó hơn nữa,
cơ hội thuận tiện
cũng rất khó có ;
xin mẹ cho phép
chúng con xuất gia.

Vương hậu Tịnh đức nói liền, mẹ cho các con xuất gia, vì lẽ Phật đà rất khó gặp được. Hai vương tử tâu với cha mẹ, lành thay phụ hoàng mẫu hậu, xin cha mẹ đi liền đến chỗ đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai để thân gần hiến cúng. Bởi vì Phật thì khó gặp như hoa ưu đàm hiếm có ; lại hiếm có như việc con rùa một mắt nổi chìm hoài trong biển cả mà cổ nó gặp được cái lỗ nơi tấm ván cây trôi nổi trong biển cả ấy. Vậy mà chúng con nhờ phước đời trước sâu dày, đời này sinh ra đã gặp Phật và gặp Pháp của Phật, nên xin cha mẹ chấp thuận cho chúng con xuất gia. Phật đã khó gặp mà cơ hội thuận tiện cũng khó có.

Bấy giờ hậu cung của Diệu trang nghiêm vương có tám vạn bốn ngàn người mà toàn là người có khả năng tiếp nhận ghi nhớ Pháp hoa. Bồ tát Tịnh nhãn thì đã thấu suốt từ lâu đối với định Hoa sen chánh pháp. Bồ tát Tịnh tạng thì đã nhiều ức thời kỳ thấu suốt định Thoát ly đường dữ, vì muốn làm cho chúng sinh thoát ly đường dữ. Vương hậu Tịnh đức thì được định Qui tụ của Phật, thấu suốt kho tàng bí mật của chư Phật. Hai vương tử bồ tát vận dụng phương tiện lực như trên, hoán cải khéo léo cho tâm trí vương phụ tin hiếu và ưa thích Phật pháp. Nên quốc vương Diệu trang nghiêm cùng với quần thần tùy thuộc, vương hậu Tịnh đức cùng với hậu cung thể nữ tùy thuộc, hai vương tử cùng với bốn vạn hai ngàn người, tất cả cùng lúc đi đến chỗ đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai. Đến rồi, ai cũng đem đầu mặt lạy ngang chân ngài, đi quanh ngài ba vòng rồi lui lại đứng vào một phía. Bấy giờ đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai thuyết pháp cho Diệu trang nghiêm vương với đủ cách trình bày, thuyết phục, khuyến khích và tán thưởng. Diệu trang nghiêm vương rất hoan hỷ, đẹp dạ.

Diệu trang nghiêm vương và vương hậu Tịnh đức mở chuỗi ngọc chân châu đang mang nơi cổ, giá trị cả trăm ngàn, tung rải lên trên đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai. Trong không gian, ngọc ấy hóa thành đài ngọc có bốn trụ. Trong đài có cái giường ngọc lớn, trải trăm ngàn vạn loại vải thiêng, và trên đó có đức Phật ngồi xếp bằng, phóng ra ánh sáng vĩ đại. Diệu trang nghiêm vương nghĩ thân Phật thật hiếm có, tuyệt đẹp, uy nghiêm, cao lớn, đặc biệt, có đủ hết thảy sắc tướng tinh tế bậc nhất. Bấy giờ đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai nói với bốn chúng, các người thấy Diệu trang nghiêm vương đang chắp tay đứng trước Như lai đây không ? Trong giáo pháp của Như lai, vị hoàng đế này sẽ làm tỷ kheo, tinh tiến mà tu tập và hỗ trợ các pháp tuệ giác vô thượng của Như lai, và rồi sẽ thành Phật đà với danh hiệu Sa la thọ vương, quốc độ tên Đại quang, thời kỳ tên Đại cao vương. Sa la thọ vương như lai có vô lượng bồ tát và vô lượng thanh văn, quốc độ bằng phẳng. Thành quả của Diệu trang nghiêm vương sẽ có đến như thế ấy.

Diệu trang nghiêm vương tức thì đem quốc chính giao phó vương đệ, rồi cùng vương hậu, hai vương tử và những người tùy thuộc đều xuất gia, tu tập trong giáo pháp của đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai. Sau khi xuất gia, Diệu trang nghiêm vương trải qua tám vạn bốn ngàn năm thường xuyên nỗ lực, tinh tiến tu hành Pháp hoa. Qua thì gian ấy, Diệu trang nghiêm vương được định Mọi sự trang sức đầy phẩm chất trong suốt, liền thăng lên không gian với độ cao bảy cây đa la mà thưa, bạch đức Thế tôn, hai con của con đã làm việc Phật làm, đem thần biến mà di chuyển tâm trí của con ra khỏi học thuyết sai lầm, làm cho con đứng vững trong giáo pháp của đức Thế tôn và được gặp ngài. Hai con của con đúng là bạn tốt của con, muốn khơi dậy gốc rễ điều lành đời trước để ích lợi cho con nên sinh vào gia đình con. Đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai bảo Diệu trang nghiêm vương, đúng như vậy, đúng như lời ông nói. Thiện nam hay thiện nữ nào biết gieo trồng gốc rễ điều lành thì đời đời được gặp bạn tốt, và bạn tốt thì có năng lực làm việc Phật làm, là trình bày, thuyết phục, khuyến khích, tán thưởng mà làm cho nhập vào tuệ giác vô thượng. Đại vương, ông nên ý thức bạn tốt là yếu tố lớn lao, cảm hóa dắt dẫn cho ông được thấy Như lai và phát tâm tuệ giác vô thượng. Đại vương, ông thấy hai vương tử không ? Hai vương tử đã từng phụng sự, thân gần và tôn kính cực nhiều trăm triệu hằng sa chư Phật. Nơi chư Phật ấy, hai vương tử đã tiếp nhận kính giữ Pháp hoa, thương tưởng chúng sinh thấy biết sai lầm mà làm cho họ đứng trong thấy biết chính xác.

Diệu trang nghiêm vương liền từ không gian hạ xuống mà thưa, bạch đức Thế tôn, ngài thật hiếm có. Do phước đức và tuệ giác nên trên đỉnh đầu của ngài nổi lên gò thịt mà từ đó ánh sáng rực rõ chiếu tỏa. Mắt ngài thì dài và rộng với màu sắc xanh biếc. Lông trắng giữa hai hàng lông mày thì trắng ngời như trăng sáng với màu sắc bạch mã não. Răng thì trắng, đều, khít, và thường xuyên lóng lánh. Môi thì đỏ và đẹp như trái tần bà... Đồng đẳng như vậy, Diệu trang nghiêm vương tán dương hàng ức những sự đặc thù của đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai rồi, đối trước ngài, ông nhất tâm, chắp tay mà thưa thêm nữa, bạch đức Thế tôn, thật là chưa từng có : giáo pháp của ngài thì có đủ phẩm chất tinh tế và ngoài tầm nghĩ bàn; giới pháp của giáo pháp ấy thì làm theo là yên vui, thích thú, tốt đẹp. Từ ngày hôm nay, con không đi theo tâm ý của mình nữa, không sinh ra nữa những thứ tà kiến, ngạo mạn, sân hận và bao nhiêu tư tưởng tội ác. Trình bạch như vậy rồi, Diệu trang nghiêm vương đảnh lễ đức Vân lôi âm tú vương hoa trí như lai mà lui ra.

Đức Thế tôn bảo đại hội các chúng, ý các người nghĩ thế nào, Diệu trang nghiêm vương có phải ai khác, mà nay là bồ tát Hoa đức. Vương hậu Tịnh đức thì nay là bồ tát Quang chiếu trang nghiêm tướng đang đứng trước Như lai đây ; lúc ấy vì thương Diệu trang nghiêm vương và quyến thuộc của ông mà vị bồ tát này đã sống với họ. Còn hai vương tử thì nay là bồ tát Dược vương và bồ tát Dược thượng. Hai vị này thành tựu những công đức lớn lao đại loại như sự thể vừa nói, là vì ở nơi vô lượng đức Phật, hai vị này đã từng gieo trồng đủ loại gốc rễ công đức và hoàn thành những phẩm chất ngoài tầm nghĩ bàn. Người nào nhận thức được danh hiệu của hai vị bồ tát này thì cả thế giới, trong đó có chư thiên và nhân loại, cũng nên lễ kính người ấy.

Khi đức Thế tôn tuyên thuyết phẩm Việc cũ của Diệu trang nghiêm vương thì có tám vạn bốn ngàn người tách xa bụi bặm, tách rời dơ bẩn, được sự trong sáng của con mắt nhìn các pháp.
kinh Pháp hoa

phẩm 28 : Sự khuyến khích của bồ tát Phổ hiền

Bấy giờ, bằng thần lực rất tự tại và danh tiếng đầy uy đức của mình, đại bồ tát Phổ hiền, với sự tháp tùng của các vị đại bồ tát nhiều đến vô lượng vô biên không thế tính kể, từ hướng đông mà đến đại hội này. Những thế giới hệ mà ngài đi qua đều chấn động sáu cách, mưa xuống hoa sen quí báu, và tấu lên hàng ức chủng loại nhạc khí. Theo hầu bao quanh ngài còn có một đại chúng gồm cả tám bộ mà ai cũng biểu hiện uy đức và thần lực. Khi đến Linh sơn của thế giới hệ này, ngài đem đầu mặt lạy ngang chân đức Thế tôn, và theo chiều bên phải, ngài đi quanh đức Thế tôn bảy vòng, rồi thưa, bạch đức Thế tôn, từ cõi Phật của đức Bảo uy đức thượng vương như lai, con xa nghe tại thế giới hệ Kham nhẫn này đức Thế tôn tuyên thuyết Pháp hoa, nên cùng với vô lượng vô biên bồ tát, con đến đây để lắng nghe và tiếp nhận. Kính xin đức Thế tôn dạy cho con được biết, sau khi ngài nhập diệt thì thiện nam thiện nữ trong thời kỳ ấy làm sao để có được Pháp hoa? Đức Thế tôn dạy đại bồ tát Phố hiền, thiện nam thiện nữ nào có bốn yếu tố sau đây thì sau khi Như lai nhập diệt vẫn được Pháp hoa : một là được chư Phật gia trì, hai là gieo trồng gốc rễ công đức, ba là đã ở vào nhóm người cố định theo chánh pháp, bốn là phát nguyện cứu độ chúng sinh. Thiện nam hay thiện nữ nào có bốn yếu tố như vậy thì Như lai nhập diệt rồi cũng vẫn chắc chắn có được Pháp hoa.

Đại bồ tát Phổ hiền thưa, bạch đức Thế tôn, năm trăm năm sau, trong thời kỳ dữ dội vẩn đục ấy có ai tiếp nhận kính giữ Pháp hoa, thì con sẽ hộ trì bằng cách trừ khử suy biến tai họa cho những người này được yên vui. Con làm cho không một kẻ nào dò xét tìm kiếm mà được cơ hội thuận tiện để quấy phá những người này. Ma vương, con trai ma vương, con gái ma vương, dân ma vương, kẻ bị ma vương phụ nhập, quỉ ăn thịt người, quỉ bạo ác, quỉ ăn tinh chất, quỉ điên cuồng, quỉ thây chết, quỉ xú uế, kẻ dùng chú tạo ra quỉ thây chết, và những kẻ cùng loại, tất cả những kẻ quấy phá nhân loại trên đây không ai có được cơ hội thuận tiện. Những người này hoặc đi hoặc đứng mà đọc tụng Pháp hoa, thì lúc ấy con cỡi voi chúa sắc trắng có sáu ngà, cùng các đại bồ tát đến tại chỗ mà tự biểu hiện thân mình để hiến cúng, hộ trì và an ủi tâm chí cho những người này, lại đế hiến cúng kinh Pháp hoa. Những người này ngồi mà tư duy ý nghĩa Pháp hoa, thì lúc ấy con cũng cỡi voi chúa sắc trắng mà biểu hiện trước mắt, để nếu những người này có quên mất một câu hay một bài chính cú nào của kinh Pháp hoa, thì con sẽ chỉ dạy và cùng đọc tụng cho những người này thông suốt như cũ.

Những người đọc tụng kính giữ Pháp hoa này được thấy thân con thì vô cùng hoan hỷ, càng thêm tinh tiến. Và nhờ thấy thân con mà tức thì được định, lại được các tổng trì tên là tổng trì Xoay chuyển, tổng trì Xoay chuyển vô số, tổng trì Nghệ thuật thuyết pháp, được các tổng trì mà đại loại là như vậy.

Bạch đức Thế tôn, năm trăm năm sau, trong thời kỳ dữ dội vẩn đục, đối với Pháp hoa mà tỷ kheo và tỷ kheo ni, ưu bà tắc và ưu bà di, bốn chúng ấy có ai tìm kiếm cho được, ai tiếp nhận ghi nhớ, ai đọc xét văn nghĩa, ai tụng được thuộc lòng, ai sao chép ấn hành, rồi muốn tu tập về kinh ấy, thì trong ba tuần bảy ngày hãy nhất tâm mà tinh tiến. Trọn vẹn ba tuần bảy ngày rồi, con cỡi voi trắng sáu ngà, có vô lượng bồ tát bao quanh, đem cái thân hết thảy chúng sinh ai cũng thích nhìn mà biểu hiện trước mắt và thuyết pháp cho những người này, với đủ cách trình bày, thuyết phục, khuyến khích và tán thưởng. Con lại cho những người này một bài tổng trì minh chú. Được bài tổng trì minh chú ấy thì không có một kẻ không phải loài người nào mà quấy phá được, cũng không bị mê hoặc rối loạn vì người khác phái. Con cũng đích thân hộ trì cho những người này một cách thường trực. Kính xin đức Thế tôn cho phép con tuyên thuyết bài tống trì minh chú ấy. Đối trước đức Thế tôn, đại bồ tát Phổ hiền liền nói tổng trì minh chú :

A đàn địa - đàn đà bà địa - đàn đà bà đế - đàn đà cưu xá lệ - đàn đà tu đà lệ - tu đà lệ - tu đà la bà đế - phật đà ba chiên nề- tát bà đà la ni - a bà đa ni - tát bà bà sa a bà da ni - tu a bà đa ni - tăng dà bà lý xoa ni - tăng dà niết dà đà ni - a tăng kỳ - tăng dà ba dà địa - đế lệ a đọa tăng dà đâu lược - a ra đế ba ra đế . tát bà tăng dà địa tam ma địa dà lan địa - tát bà đạt ma tu ba lỵ sát đế - tát bà tát đỏa lâu đà kiêu xá lược a nâu dà địa - tân a tỳ cát ly địa đế (Dịch âm từ Phạn văn : A đăn đê, đăn da pa ti, đăn da va ta ni, đăn đa ku sa lê, đăn đa su đa ri, su da ri, su da ra pa ti, bu da pát da nê, sa va da ra ni, a va ta ni, sa va ba sờ da va ta nê, su - a va ta nê, sam ga pa rít sa ni, sam ga nia ga ta ni, a sam gê, sam ga pa ga tê, tra doa sam ga tu li da, sa va săm ga săm ma ti răn tê, sa va đa ma su pa rít si tê, sa va sát toa ru ta kao sa li da nu ga tê, sim ha vít ri đi tê, a nu va tê, va ta ni, va ta li, soa ha).

Bạch đức Thế tôn, vị bồ tát nào nghe được tổng trì minh chú ấy thì nên biết đó là do thần lực Phố hiền. Pháp hoa mà lưu hành được tại đại lục Diêm phù, và có ai tiếp nhận kính giữ, thì nên nghĩ toàn là do thần lực Phố hiền. Có ai tiếp nhận ghi nhớ, đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, nhớ nghĩ chính xác, lý giải nghĩa ý, làm đúng kinh dạy... thì nên biết người ấy đi theo đường đi Phổ hiền, nơi chỗ vô lượng vô biên chư Phật đã gieo trồng rất sâu gốc rễ pháp lành, và được chư Phật đưa tay xoa đầu. Ai chỉ sao chép ấn hành Pháp hoa, thì người ấy mạng chung là sinh lên tầng trời Đao lợi, tám vạn bốn ngàn thiên nữ diễn tấu kịch nhạc mà đón rước, người ấy tức khắc đội mão làm bằng bảy thứ quí báu, vui thích giữa các thiên nữ ấy. Chỉ sao chép ấn hành Pháp hoa mà đã như vậy, huống chi tiếp nhận ghi nhớ, đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, nhớ nghĩ chính xác, lý giải nghĩa ý, làm đúng kinh dạy... ? Nên, đối với Pháp hoa, ai tiếp nhận ghi nhớ, đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, lý giải nghĩa ý., thì người ấy mạng chung là được ngàn đức Phật trao tay cho, làm cho không còn sợ hãi, không sa vào đường dữ, và tức khắc sinh lên tầng trời Đâu suất, chỗ đức Di lạc, vị đại sĩ có ba mươi hai tướng đại trượng phu, có chúng đại bồ tát bao quanh, có trăm ngàn vạn ức thiên nữ làm tùy thuộc. Có những ích lợi như vậy, nên người có trí hãy kính cẩn mà đích thân sao chép ấn hành, khuyên người sao chép ấn hành, kính cẩn mà tiếp nhận ghi nhớ, đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, nhớ nghĩ chính xác, làm đúng kinh dạy... Bạch đức Thế tôn, chính con đem thần lực của con mà giữ gìn Pháp hoa, làm cho kinh này, sau khi đức Thế tôn nhập diệt, vẫn được lưu hành rộng rãi tại đại lục Diêm phù, không bị tuyệt tích.

Khi ấy đức Thế tôn tán dương, rằng tốt lắm Phổ hiền, tốt lắm việc đại sĩ giữ gìn Pháp hoa mà ích lợi yên vui rất nhiều cho bao nhiêu chúng sinh. Đại sĩ đã hoàn thành công đức ngoài tầm nghĩ bàn và từ bi vĩ đại sâu xa, đã phát tâm nguyện tuệ giác vô thượng liên tục từ xa xưa cho đến bây giờ, vậy mà bây giờ đại sĩ vẫn phát tâm nguyện đem thần lực Phổ hiền giữ gìn Pháp hoa ! Như lai đem thần lực của Như lai mà giữ gìn cho những người trì niệm danh hiệu Phổ hiền.

Phổ hiền, đối với Pháp hoa, người nào tiếp nhận ghi nhớ, đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, nhớ nghĩ chính xác, làm đúng kinh dạy, sao chép ấn hành..., thì đại sĩ nên biết người ấy thấy ta, Thích ca như lai, và như từ miệng ta mà nghe kinh Pháp hoa này; nên biết người ấy hiến cúng ta, Thích ca như lai ; nên biết người ấy được ta, Thích ca như lai, khen rằng tốt lắm ; nên biết người ấy được ta, Thích ca như lai, đưa tay xoa đầu ; nên biết người ấy được ta, Thích ca như lai, đem pháp y che phủ... Người ấy không còn ham thích lạc thú thế tục; không ưa thích kinh sách văn bút của ngoại đạo, cũng không thích thân gần bản thân của họ ; không thích thân gần những kẻ hành nghề tội ác như kẻ thợ thịt, kẻ chăn nuôi heo dê gà chó, kẻ thợ săn, kẻ buôn bán nữ sắc... Người ấy tâm ý chân chất ngay thẳng, có sự nhớ nghĩ chân chính, có sức mạnh phước đức, không bị ba thứ độc tố quấy phá, cũng không bị quấy phá bởi sự ganh ghét, bởi sự kiêu ngạo vì bản ngã, bởi sự kiêu ngạo vì tự thị điều ác đã làm, bởi sự kiêu ngạo vì chưa được mà tự cho đã được. Người ấy ít ham muốn, biết vừa đủ, có năng lực tu hành theo đường đi Phổ hiền.

Phổ hiền, Như lai nhập diệt rồi, năm trăm năm sau, ai thấy người đọc tụng kính giữ Pháp hoa, thì nên nghĩ người ấy không bao lâu sẽ đi đến bồ đề tràng, chiến thắng các đạo ma quân, thu hoạch tuệ giác vô thượng, chuyển đẩy bánh xe chánh pháp, đánh trống chánh pháp, thổi loa chánh pháp, mưa nước chánh pháp, ngồi trên pháp tòa sư tử ở giữa đại hội các chúng mà các chúng chư thiên và nhân loại bao gồm trong đó.

Phổ hiền, thời kỳ sau này, ai đọc tụng kính giữ Pháp hoa thì người ấy hết còn tham lam vướng mắc vào đồ mặc, đồ nằm, đồ ăn, đồ uống, và những vật giúp cho đời sống. Người ấy ước nguyện gì cũng không vô hiệu quả, ngay trong đời này mà đã nhận được kết quả của phước đức. Ai khinh chê người ấy, nói người ấy khùng, làm việc vô ích, rốt cuộc không được gì đâu, khinh chê như vậy thì kết quả tai hại là đời đời không mắt. Ai hiến cúng ca tụng người ấy thì ngay trong đời này đã được kết quả hiện thực. Ngược lại, thấy người kính giữ Pháp hoa mà chỉ trích lỗi lầm của người ấy, thì thật hay không thật gì, người chỉ trích cũng bị phung hủi ngay trong đời này. Ai chê cười người ấy thì đời đời răng và răng hàm vừa thưa vừa thiếu, môi xấu, mũi xẹp, tay cong, chân quẹo, mắt lé, thân thể hôi thối, ghẻ mụt, máu mủ, bụng thũng, hơi hụt, bị những bịnh nặng và dữ như vậy. Thế nên, Phố hiền, thấy người kính giữ Pháp hoa thì nên đứng dậy mà đón từ xa, nên kính như kính Phật.

Khi đức Thế tôn nói phẩm Sự khuyến khích của đại bồ tát Phổ hiền thì vô lượng vô biên bồ tát đồng đẳng với số cát của sông Hằng được tổng trì Xoay chuyển vô số, các bồ tát đồng đẳng với số bụi của đại thiên thế giới được trọn đường đi Phổ hiền.

Khi đức Thế tôn tuyên thuyết hoàn tất kinh Diệu pháp liên hoa thì đại bồ tát Phổ hiền và chư vị bồ tát, tôn giả Xá lợi phất và chư vị thanh văn, cùng với các chúng nhân loại và loài khác, toàn thể đại hội đều cực kỳ hoan hỷ, tiếp nhận ghi nhớ lời đức Thế tôn dạy, đảnh lễ ngài mà cáo thoái.

Kết thúc tụng kinh Pháp hoa, chúng con xin hồi hướng :

Vạn ức thời kỳ
không thể nói được
mới được có lúc
Phật nói Pháp hoa.
Vạn ức thời kỳ
không thể nói được
mới được có lúc
nghe nói Pháp hoa.
Chúng con nương nhờ
Phật Pháp Tăng lực
mới được trì tụng
Diệu pháp liên hoa.
Chúng con nguyện đem
công đức như vầy
hiến khắp tất cả
các loại chúng sinh,
cầu cho chúng con
cùng với chúng sinh
đều được thành tựu
tuệ giác chư Phật.

Kính lạy kinh Diệu pháp liên hoa, bản kinh của tuệ giác bình đẳng vĩ đại, bản kinh dạy cho Bồ tát và được Phật gia trì. Kính lạy tất cả Pháp bảo trong quốc độ này và trong mười phương quốc độ.

Kính lạy đức Thích ca mâu ni, đức Phật giáo chủ bổn sư, đã tuyên thuyết kinh Pháp hoa. Kính lạy đức Đa bảo, đức Phật đã làm chứng cho kinh Pháp hoa toàn là chân thật. Kính lạy đức Di lạc, đức Phật đương lai, đã phát khởi kinh Pháp hoa và tiếp dẫn những người hành trì Pháp hoa vãng sinh Đâu suất tịnh độ. Kính lạy tất cả Phật bảo trong kinh Pháp hoa, trong quốc độ này và trong mười phương quốc độ.

Kính lạy bồ tát Văn thù, vị pháp sư Pháp hoa. Kính lạy bồ tát Phổ hiền, vị khuyến khích Pháp hoa. Kính lạy bồ tát Quan âm, vị đại sĩ toàn diện. Kính lạy tất cả Tăng bảo là các vị Bồ tát, các vị Duyên giác và các vị Thanh văn trong kinh Pháp hoa, trong quốc độ này và trong mười phương quốc độ.

Sao lục 1 phẩm Phổ hiền

Lời nói đầu Phẩm Hạnh nguyện Phổ hiền nằm trong Đại tạng kinh bản Đại chính tân tu, cuốn 10, các trang 844-848. Đó là chính văn mà tôi căn cứ đế dịch. Và dịch thì căn cứ ý kiến của đại sư Thái hư, qua bản giảng lục của ngài, năm trong Thái hư toàn thư tập 23, các trang 1027-1096.

Dịch phẩm này tôi không làm mục lục mà kể như đã có. Vì phần trường hàng thì dễ thấy, còn phần chỉnh cú thì coi các ghi chú 15, 16, 17, 18, 21, 24, sẽ thấy phân khoa rõ ràng.

Sánh với 4 hoằng thệ của đức Thích tôn tuy vắn tắt bậc nhất mà đầy đủ bậc nhất, thì 10 hạnh nguyện của đức Phổ hiền thật không bằng. Nhưng 10 hạnh nguyện ấy cũng thật đặc biệt. Tựu trung có người cho "tùy hỷ công đức" có gì khó khăn và quan trọng đâu ; nhưng nếu biết con người có thể chết cho người mà khó thế khen người một câu, thì đủ biết hạnh nguyện ấy quan trọng biết bao cho tâm lý người tu.

Phẩm này có sự đặc biệt bậc nhất là hồi hướng Cực lạc. Tôi dịch là vì sự đặc biệt ấy.

Phẩm này, nay sao lục vào sau Pháp hoa để trì tụng, là vì phẩm 28 cuối kinh ấy nói tu học Pháp hoa là do thần lực Phổ hiền, là đi theo đường đi Phổ hiền (tức 10 đại nguyện vương), là được Phật đưa tay xoa đầu.

Trí quang

Nhất tâm đảnh lễ Nam mô Hoa nghiêm giáo chủ Tỳ lô giá na (1) như lai ;

Nhất tâm đảnh lễ Nam mô Đại phương quảng Phật hoa nghiêm kinh ;

Nhất tâm đảnh lễ Như lai trưởng tử Phổ hiền bồ tát ma ha tát.
kinh Hoa nghiêm (2)
phẩm Hạnh nguyện Phổ hiền (3) Vào lúc bấy giờ, Phổ hiền đại sĩ tán dương công đức siêu việt của đức Tỳ lô giá na như lai rồi, bảo chư vị Bồ tát qua Thiện tài đồng tử, rằng Thiện nam tử, công đức của đức Như lai, giả sử chính tất cả chư vị Như lai trong mười phương, trải qua những thời kỳ (4) nhiều bằng số lượng cực vi (5) của những thế giới đến số lượng hai lần không thể nói (6), diễn nói liên tục, cũng không thể cùng tận. Nếu muốn thành tựu công đức ấy thì phải tu tập mười hạnh nguyện rộng lớn. Mười hạnh nguyện ấy là những gì? Một là lễ kính Phật đà, hai là tán dương Như lai, ba là hiến cúng rộng lớn, bốn là sám hối nghiệp chướng, năm là tùy hỷ công đức, sáu là xin chuyển pháp luân, bảy là xin Phật ở đời, tám là thường học theo Phật, chín là hằng thuận chúng sinh, mười là hồi hướng khắp cả.

Thiện tài đồng tử thưa, kính bạch Đại sĩ, thế nào là lễ kính Phật đà ? cho đến thế nào là hồi hướng khắp cả ?

Phổ hiền đại sĩ bảo Thiện tài đồng tử, Thiện nam tử, [thứ nhất] lễ kính Phật đà là đối với chư vị Thế tôn nhiều bằng số lượng cực vi của tất cả thế giới khắp mười phương, suốt ba đời, cùng tận pháp giới và hư không giới, tôi nhờ sức mạnh hạnh nguyện phổ hiền mà tin hiếu sâu xa như đối diện trước mắt, và toàn đem ba nghiệp thân miệng ý trong sạch mà thường xuyên lễ kính. Nơi mỗi đức Thế tôn, tôi biến thể thân hình nhiều bằng số lượng cực vi của những thế giới đến hai lần không thể nói, mỗi thân hình lạy khắp chư vị Thế tôn nhiều bằng số lượng cực vi của những thế giới đến hai lần không thể nói. Hư không cùng tận, sự lễ kính của tôi mới cùng tận, nhưng hư không không thể cùng tận, nên sự lễ kính của tôi không có cùng tận ; như vậy, chúng sinh cùng tận, nghiệp của chúng sinh cùng tận, phiền não của chúng sinh cùng tận, sự lễ kính của tôi mới cùng tận, nhưng chúng sinh, nghiệp của chúng sinh, phiền não của chúng sinh, không có cùng tận, nên sự lễ kính của tôi cũng không cùng tận, liên tục trong từng sát na (7), không có gián đoạn, cả thân miệng ý không hề chán mệt.

Thiện nam tử, [thứ hai] tán dương Như lai là bao nhiêu cực vi của những thế giới khắp mười phương, suốt ba đời, cùng tận pháp giới và hư không giới, mỗi cực vi ấy có chư vị Thế tôn nhiều bằng số lượng cực vi của tất cả thế giới, mỗi đức Thế tôn đều có hải hội (8) Bồ tát vây quanh. Tôi đem sự tin hiểu siêu việt, sâu xa, biết và thấy các Ngài như đối diện trước mắt. Tôi dùng những cái lưỡi nhiệm mầu hơn cả Đại biện tài thiên nữ, mỗi cái lưỡi xuất ra biến cả âm thanh vô tận, mỗi âm thanh xuất ra biển cả từ ngữ phong phú, ca tụng tán dương biển cả công đức của tất cả chư vị Như lai, cùng tận thì gian không có gián đoạn, cùng tận pháp giới không có thiếu sót. Như vậy, hư không cùng tận, chúng sinh cùng tận, nghiệp của chúng sinh cùng tận, phiền não của chúng sinh cùng tận, sự tán dương của tôi mới cùng tận; nhưng hư không cho đến phiền não không có cùng tận, nên sự tán dương của tôi cũng không cùng tận, liên tục trong từng sát na, không có gián đoạn, cả thân miệng ý không hề chán mệt.

Thiện nam tử, [thứ ba] hiến cúng rộng lớn là bao nhiêu cực vi của tất cả thế giới khắp mười phương, suốt ba đời, cùng tận pháp giới và hư không giới, mỗi cực vi có chư vị Thế tôn nhiều bằng số lượng cực vi của tất cả thế giới, mỗi đức Thế tôn có hải hội Bồ tát vây quanh, tôi nhờ sức mạnh hạnh nguyện phổ hiền mà tin hiểu sâu xa, biết và thấy các Ngài như đối diện trước mắt. Tôi đem cúng phẩm thượng hạng và tinh tế mà hiến cúng. Mây hoa, mây vòng hoa, mây âm nhạc chư thiên, mây tàn lọng chư thiên, mây phục sức chư thiên, các loại hương liệu chư thiên, hương xoa, hương đốt, hương bột, những mây cúng phẩm như vậy hình lượng mỗi thứ bằng núi chúa Tu di. Tôi lại đốt các loại đèn, đèn bơ, đèn dầu, các loại đèn dầu thơm, tim của mỗi thứ đèn lớn như núi Tu di, dầu của mỗi thứ đèn nhiều như nước biển cả. Tôi đem những cúng phẩm như vậy mà hiến cúng thường xuyên. Thế nhưng, Thiện nam tử, trong mọi sự hiến cúng, hiến cúng chánh pháp là hơn hết : hiến cúng bằng cách làm đúng lời Phật, hiến cúng bằng cách lợi ích chúng sinh, hiến cúng bằng cách giáo hóa chúng sinh, hiến cúng bằng cách chịu khổ thay cho chúng sinh, hiến cúng bằng cách siêng tu thiện căn, hiến cúng bằng cách không bỏ bồ tát hạnh, hiến cúng bằng cách không rời bồ đề tâm. Thiện nam tử, công đức vô lượng của sự hiến cúng trước, đối chiếu với một thoáng công đức của sự hiến cúng chánh pháp, thì không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, một phần ức, một phần triệu, một phần trăm của một cái lông, một phần của sự tính toán được, một phần của sự tính kế được, một phần của sự ví dụ được, một phần của cực vi, tất cả đều không bằng (9). Tại sao ? Vì chư vị Như lai tôn trọng chánh pháp, vì làm đúng lời Phật thì xuất sinh chư Phật. Nếu các vị Bồ tát làm theo sự hiến cúng chánh pháp thì thế là thành tựu sự hiến cúng Như lai, vì làm theo như vậy là hiến cúng chân thật. Như vậy, hư không cùng tận, chúng sinh cùng tận, nghiệp của chúng sinh cùng tận, phiền não của chúng sinh cùng tận, sự hiến cúng rộng lớn và hơn hết của tôi mới cùng tận, nhưng hư không cho đến phiền não không thể cùng tận, nên sự hiến cúng của tôi cũng không cùng tận, liên tục trong từng sát na, không có gián đoạn, cả thân miệng ý không hề chán mệt.

Thiện nam tử, [thứ tư] sám hối (10) nghiệp chướng là Bồ tát tự nghĩ, trong bao thời kỳ quá khứ vô thỉ, tôi do tham sân si mà phát động thân miệng ý, làm những nghiệp dữ vô lượng vô biên. Nếu nghiệp dữ ấy có hình tướng thì cùng tận không gian cũng không thể dung chứa. Nay tôi đem cả ba nghiệp thân miệng ý trong sạch, đối trước chư vị Phật đà và chư vị Bồ tát trong những thế giới nhiều như cực vi và khắp cả pháp giới, thành tâm sám hối, sau không làm nữa, thường sống trong tịnh giới và các công đức. Như vậy, hư không cùng tận, chúng sinh cùng tận, nghiệp của chúng sinh cùng tận, phiền não của chúng sinh cùng tận, sự sám hối của tôi mới cùng tận, nhưng hư không cho đến phiền não không thể cùng tận, nên sự sám hối của tôi cũng không cùng tận, liên tục trong từng sát na, không có gián đoạn, cả thân miệng ý không hề chán mệt.

Thiện nam tử, [thứ năm] tùy hý công đức là chư vị Như lai nhiều bằng số lượng cực vi của tất cả thế giới khắp mười phương, suốt ba đời, cùng tận pháp giới và hư không giới, từ lúc mới phát tâm, vì Nhất thế trí mà siêng tu cái khối phước đức, không tiếc tính mạng ; trải qua thời kỳ nhiều bằng số lượng cực vi của những thế giới đến hai lần không thể nói, trong mỗi thời kỳ, bỏ đầu mắt tay chân nhiều bằng số lượng cực vi của những thế giới đến hai lần không thể nói ; tất cả khổ hạnh khó làm như vậy viên mãn các ba la mật, chứng nhập các bồ tát trí, thành tựu vô thượng bồ đề, nhập vào niết bàn, phân búa xá lợi, bao nhiêu thiện căn ấy tôi tùy hỷ tất cả. Tất cả sáu đường và bốn loài chúng sinh trong hết thảy thế giới khắp cả mười phương, có bao nhiêu công đức, dầu chỉ bằng một cực vi, tôi cũng tùy hỷ tất cả. Khắp mười phương, suốt ba đời, tất cả các vị Thanh văn, Duyên giác, còn tu học, hết tu học, có bao nhiêu công đức, tôi cũng tùy hý tất cả. Vô lượng khổ hạnh khó làm, chí cầu vô thượng bồ đề, và công đức rộng lớn, của hết thảy Bồ tát tu hành, tôi cũng tùy hỷ tất cả. Như vậy, dầu hư không cùng tận, chúng sinh cùng tận, nghiệp của chúng sinh cùng tận, phiền não của chúng sinh cùng tận, sự tùy hỷ của tôi cũng không cùng tận, liên tục trong từng sát na, không có gián đoạn, cả thân miệng Ý không hề chán mệt.

Thiện nam tử, [thứ sáu] xin chuyển pháp luân là bao nhiêu cực vi của những thế giới khắp mười phương, suốt ba đời, cùng pháp giới và hư không giới, mỗi cực vi là một thế giới rộng lớn, nhiều bằng số lượng cực vi của những thế giới đến hai lần không thể nói. Trong mỗi thế giới ấy, mỗi sát na có chư vị Phật đà nhiều bằng số lượng cực vi của những thế giới đến hai lần không thế nói, đều thành bậc Đẳng chánh giác, với hải hội Bồ tát vây quanh ; nhưng tôi toàn đem ba nghiệp thân miệng ý, dùng mọi phương cách mà thiết tha khuyên mời các Ngài chuyển đẩy diệu pháp luân. Như vậy, dẫu hư không cùng tận, chúng sinh cùng tận, nghiệp của chúng sinh cùng tận, phiền não của chúng sinh cùng tận, sự thường xuyên khuyên mời chư Phật chuyển đẩy diệu pháp luân của tôi cũng không cùng tận, liên tục trong từng sát na, không có gián đoạn, cả thân miệng ý không hề chán mệt.

Thiện nam tử, [thứ bảy] xin Phật ở đời là đối với bao nhiêu chư vị Như lai nhiều bằng số lượng cực vi của những thế giới khắp mười phương, suốt ba đời, cùng tận pháp giới và hư không giới, ý muốn thị hiện nhập vào niết bàn, đối với chư vị Bồ tát, Thanh văn, Duyên giác, còn tu học, hết tu học, cho đến hết thảy các bậc Thiện tri thức, tôi đều khuyên mời đừng nhập niết bàn, hãy sống với những thời kỳ nhiều bằng số lượng cực vi của tất cả thế giới, để lợi ích yên vui cho tất cả chúng sinh. Như vậy, dầu hư không cùng tận, chúng sinh cùng tận, nghiệp của chúng sinh cùng tận, phiền não của chúng sinh cùng tận, sự khuyên mời này của tôi cũng không cùng tận, liên tục trong từng sát na, không có gián đoạn, cả thân miệng ý không hề chán mệt.

Thiện nam tử, [thứ tám] thường học theo Phật là như đức Tỳ lô giá na như lai của thế giới Sa bà này, ngay khi mới phát tâm, đã tinh tiến không thoái chuyển, đem thân mạng nhiều đến hai lần không thể nói mà bố thí; lột da làm giấy, chẻ xương làm bút, chích huyết làm mực, sao chép kinh điển chất bằng Tu di, vì tôn trọng chánh pháp mà thân mạng còn không tiếc, huống chi ngôi vua, hoàng thành, đô thị, thôn xóm, cung điện, hoa viên, lâm viên, và tất cả những vật sở hữu. Cọng với bao nhiêu khổ hạnh khó làm khác, cho đến ngồi dưới bồ đề thọ, thành tựu đại bồ đề, thị hiện các thứ thần thông, phát khởi những sự biến hóa, biến thể các loại Phật thân, ở giữa các loại đại hội : hoặc ở giữa đạo tràng đại hội của chư vị đại Bồ tát ; hoặc ở giữa đạo tràng đại hội của chư vị Thanh văn, Duyên giác ; hoặc ở giữa đạo tràng đại hội của luân vương, quốc vương, và hoàng gia của họ ; hoặc ở giữa đạo tràng đại hội của sát đế lợi, bà là môn, trưởng giả, cư sĩ ; cho đến hoặc ở giữa đạo tràng đại hội của tám bộ thiên long, nhân loại và loài khác ; ở giữa những đại hội như vậy mà đem tiếng nói viên mãn vang lên như sấm lớn, tùy ý thích của chúng sinh mà thành thục cho họ ; cho đến thị hiện nhập vào niết bàn, tất cả [những việc Phật làm] như vậy tôi đều theo mà học tập. Y như đối với đức Thế tôn Tỳ lô giá na hiện nay, thì cũng như vậy mà đối với hết thảy chư vị Như lai nhiều bằng số lượng cực vi của tất cả thế giới khắp mười phương, suốt ba đời, cùng tận pháp giới và hư không giới, trong từng sát na, tôi toàn theo mà học tập. Như vậy, dầu hư không cùng tận, chúng sinh cùng tận, nghiệp của chúng sinh cùng tận, phiền não của chúng sinh cùng tận, sự thường học theo Phật của tôi cũng không cùng tận, liên tục trong từng sát na, không có gián đoạn, cả thân miệng ý không hề chán mệt.

Thiện nam tử, [thứ chín] hằng thuận chúng sinh là bao nhiêu chúng sinh trong biển cả thế giới khắp mười phương, cùng tận pháp giới và hư không giới, có những chủng loại khác nhau : có những loại sinh bằng trứng, bằng thai, bằng thấp khí, bằng biến thể; có những loại dựa vào đất nước lửa gió mà sinh sống ; có những loại dựa vào hư không hay các loại cỏ cây mà sinh sống ; đủ loại cách sinh, đủ loại màu sắc, đủ loại hình dáng, đủ loại tướng mạo, đủ loại tuổi thọ, đủ loại chủng tộc, đủ loại tên gọi, đủ loại tâm tính, đủ loại thấy biết, đủ loại ưa thích, đủ loại ý thức, đủ loại cử động, đủ loại phục sức, đủ loại ẩm thực ; ở nơi đủ loại làng xóm, đô thị, kinh thành, cung điện ; cho đến tất cả tám bộ thiên long, nhân loại và loài khác, không chân, hai chân, bốn chân, nhiều chân, có hình sắc, không hình sắc, có tư tưởng, không tư tưởng, không phải có tư tưởng, không phải không có tư tưởng ; tất cả chủng loại như vậy, đối với họ tôi đều tùy thuận cả : tôi phụng sự đủ cách, cung dưỡng đú cách, kính như kính cha mẹ, thờ như thờ sư trưởng, thờ La hán, cho đến như thờ Như lai, đồng đắng không có gì khác cả. Bằng cách ai bịnh khổ thì tôi làm thầy thuốc giỏi, ai lạc đường thì tôi chỉ cho đường chính, trong đêm tối thì tôi làm ánh sáng, nghèo khốn thì tôi làm cho được kho tàng giấu trong lòng đất. Bồ tát hãy bình đắng lợi ích chúng sinh như vậy, tại sao, vì Bồ tát có thể tùy thuận chúng sinh thì thế là tùy thuận hiến cúng Phật đà, tôn trọng phụng sự chúng sinh thì thế là tôn trọng phụng sự Như lai, làm cho chúng sinh vui vẻ thì thế là làm cho Như lai vui vẻ. Tại sao ? Vì chư vị Như lai thì lấy tâm đại bi làm bản thể, mà do chúng sinh mới có tâm đại bi, do tâm đại bi mới có tâm bồ đề, do tâm bồ đề mới thành Chánh giác.

Tựa như đại thụ ở trong đồng nội hay sa mạc mênh mông, đại thụ ấy nếu rễ được nước thì nhánh lá hoa quả đều sum sê tươi tốt. Bồ đề đại thụ ở trong đồng nội sinh tử mênh mông cũng là như vậy, lấy chúng sinh làm rễ, lấy chư Phật chư Bồ tát làm hoa làm trái, đem nước đại bi lợi ích chúng sinh thì sinh ra hoa trái tuệ giác là chư Phật Bồ tát, tại sao, vì nếu Bồ tát đem nước đại bi lợi ích chúng sinh thì thế là thành tựu vô thượng bồ đề. Do vậy, bồ đề là thuộc về chúng sinh, không chúng sinh thì các vị Bồ tát không bao giờ có thể thành tựu vô thượng bồ đề. Thiện nam tử, đối với ý nghĩa ấy ông hãy lý giải như vầy : đối với chúng sinh mà tâm lý bình đắng thì có thể thành tựu lòng đại bi viên mãn, đem lòng đại bi tùy thuận chúng sinh thì thế là thành tựu sự hiến cúng chư vị Như lai. Bồ tát tùy thuận chúng sinh như vậy, dẫu hư không cùng tận, chúng sinh cùng tận, nghiệp của chúng sinh cùng tận, phiền não của chúng sinh cùng tận, sự tùy thuận ấy cũng không cùng tận, liên tục trong từng sát na, không có gián đoạn, cả thân miệng ý không hề chán mệt.

Thiện nam tử, [thứ mười] hồi hướng khắp cả là từ sự lễ kính cho đến sự hồi hướng có bao công đức, tôi đều hồi hướng cho hết thảy chúng sinh cùng tận pháp giới và hư không giới, nguyện nhờ công đức ấy mà làm cho chúng sinh thường được yên vui, không mọi bịnh khổ ; muốn làm việc ác thì bất thành tất cả, muốn tu điều thiện thì mau thành hết thảy ; đóng chặt cửa ngõ của các nẻo ác, mở bày đường chính của nhân loại chư thiên và niết bàn. Nếu chúng sinh vì làm bao nghiệp dữ mà bị những quả khổ nặng nề thì tôi chịu thay hết cho họ, làm cho họ được giải thoát, cứu cánh thành đạt vô thượng bồ đề. Bồ tát tu tập sự hồi hướng như vậy, dầu hư không cùng tận, chúng sinh cùng tận, nghiệp của chúng sinh cùng tận, phiền não của chúng sinh cùng tận, sự hồi hướng ấy cũng không cùng tận, liên tục trong từng sát na, không có gián đoạn, cả thân miệng ý không hề chán mệt.

Thiện nam tử, như vậy gọi là mười đại nguyện của Bồ tát đại sĩ viên mãn đầy đủ. Nếu các vị Bồ tát tùy thuận mà đi mau vào mười đại nguyện ấy thì có thế thành thục tất cả chúng sinh, thì có thể tùy thuận vô thượng bồ đề, thì có thể thành tựu đầy đủ biển cả hạnh nguyện của Phổ hiền đại sĩ. Do vậy, Thiện nam tử, đối với ý nghĩa ấy ông hãy nhận thức như vầy : Nếu có thiện nam hay thiện nữ nào đem bảy thứ quí báu loại thượng hạng và tinh tế, cùng với đồ dùng đem lại hạnh phúc hơn hết cho nhân loại và chư thiên, đầy những thế giới nhiều bằng số lượng cực vi của những thế giới khắp cả mười phương, vô lượng vô biên, hai lần không thể nói, bố thí cho chúng sinh trong những thế giới cũng nhiều như trên, hiến cúng chư vị Phật đà và chư vị Bồ tát trong những thế giới cũng nhiều như trên, và trải qua những thời kỳ nhiều bằng số lượng cực vi của những thế giới cũng nhiều như trên, liên tục không ngừng; nhưng công đức người ấy đạt được, đem đối chiếu với công đức đạt được của người nghe mười nguyện vương này một lần lướt qua thính giác, thì công đức người trước không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, cho đến một phần cực vi cũng không bằng. Đối với mười đại nguyện này, có ai đem lòng tin sâu xa mà tiếp nhận, ghi nhớ, dọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, cho đến chỉ sao chép được một bài chỉnh cú bốn câu (11), cung mau chóng diệt được năm tội vô gián, bao nhiêu khổ não trong đời như thân bịnh tâm bịnh vân vân, cho đến tất cả nghiệp dữ nhiều bằng số lượng cực vi của thế giới cũng được tiêu diệt cả; tất cả quân đội của ma vương, quỉ ăn thịt người, quỉ bạo ác, quỉ ăn tinh khí, quỉ điên cuồng, quỉ ăn thịt người loại tự hóa sinh (12), những quỉ ác thần ác uống huyết ăn thịt như vậy đều tránh xa người ấy, hoặc có khi phát tâm thân gần hộ vệ. Thế nên người nào tụng được thuộc lòng mười nguyện vương thì đi trong đời này không có gì trở ngại. Người ấy như vầng trăng đã ra khỏi mây mù che khuất. Người ấy được chư vị Phật đà và chư vị Bồ tát tán dương ca tụng. Người ấy, tất cả nhân loại và chư thiên nên lạy và tôn kính. Người ấy, tất cả chúng sinh cùng nên hiến cúng. Người ấy khéo làm thân người, đầy đủ công đức của Phố hiền đại sĩ, không bao lâu sẽ như Phổ hiền đại sĩ, mau chóng được cái sắc thân nhiệm mầu, đủ cả ba mươi hai tướng của bậc đại trượng phu. Người ấy nếu sinh trong nhân loại hay chư thiên thì ở đâu cũng thuộc dòng họ hơn hết, phá hoại được tất cá đường ác, tránh xa được tất cả bạn dữ, chế ngự được tất cả ngoại đạo, giải thoát được tất cả phiền não. Người ấy như sư tử chúa làm cho các loại thú vật phải khuất phục. Người ấy kham nhận sự hiến cúng của tất cả chúng sinh.

Lại nữa, người ấy khi sắp chết, sát na sau cùng thì tất cả giác quan đều hư hỏng, tất cả thân nhân đều rời bỏ, tất cả uy thế đều tan mất, [và dầu là vua đi nữa, lúc ấy] tế tướng, đại thần, nội cung, ngoại thành, voi ngựa, xe cộ, vàng ngọc, kho tàng trong lòng đất, tất cả không ai và không gì đi theo. Chỉ có mười nguyện vương này không hề rời bỏ người ấy, lúc nào cũng hướng dẫn trước mắt. Và trong một sát na, người ấy tức khắc được sinh thế giới Cực lạc. Sinh rồi tức khắc được thấy đức A di đà phật, với các vị Văn thù sư lợi bồ tát, Phổ hiền bồ tát, Quan tự tại bồ tát, Di lạc bồ tát, và các vị bồ tát đồng đắng, sắc tướng trang nghiêm, công đức toàn hảo, cùng nhau vây quanh Ngài. Người ấy lại tự thấy bản thân sinh trong hoa sen và được đức A di đà phật thọ ký cho. Được thọ ký rồi, trải qua vô số trăm ngàn vạn ức triệu thời kỳ, khắp trong thế giới nhiều đến hai lần không thế nói, đem sức mạnh trí tuệ, tùy tâm ý chúng sinh mà ích lợi cho họ, và không bao lâu sẽ ngồi nơi bồ đề tràng, chiến thắng quân đội của ma vương, thành bậc Đẳng chánh giác, chuyển đẩy diệu pháp luân, làm cho chúng sinh trong những thế giới nhiều bằng số lượng cực vi của thế giới phát bồ đề tâm, tùy trình độ của chúng sinh mà giáo hóa cho họ thành thục, cho đến cùng tận biển cả thời kỳ vị lai, lợi ích toàn diện cho tất cả chúng sinh. Thiện nam tử, những ai nghe và tin mười đại nguyện vương (13) này, tiếp nhận, ghi nhớ, đọc xét văn nghĩa, tụng được thuộc lòng, giảng nói cho người, thì công đức người ấy có được, ngoại trừ chư vị Thế tôn không ai biết hết. Thế nên các người nghe mười đại nguyện vương này đừng có hoài nghi, mà nên tiếp nhận cho chắc chắn, tiếp nhận rồi có thể đọc xét văn nghĩa, đọc xét văn nghĩa rồi có thể tụng được thuộc lòng, tung được thuộc lòng rồi có thế ghi nhớ, cho đến sao chép, giảng nói cho người. Những người như vậy, ngay trong một sát na mà mọi hạnh nguyện đều viên thành, cái khối phước đức mà họ thu hoạch thì vô lượng vô biên. Trong biển khổ phiền não to lớn, họ cứu vớt cho chúng sinh thoát khỏi và cùng được vãng sinh thế giới Cực lạc của đức A di đà phật.

Lúc bấy giờ Phổ hiền đại sĩ muốn lặp lại ý nghĩa đã nói, nên nhìn khắp tất cả khu vức mà nói những lời chỉnh cú sau đây.

(1) Hết thảy chư Phật
trong ba thì gian
tại các thế giới
khắp cả mười phương,
tôi vận dụng cả
ba nghiệp trong sạch
kính lạy khắp cả
không có thiếu sót.

(2) Năng lực uy thần
của hạnh phổ hiền
làm tôi hiện khắp
trước chư Như lai,
một thân lại hiện
thân như cực vi,
lạy khắp chư Phật
cũng như cực vi.

(3) Trong một cực vi
có chư Phật đà
nhiều bằng cực vi,
và đều ở trong
chúng hội Bồ tát ;
cực vi tất cả
pháp giới vô tận
cũng là như vậy,
tâm tôi tin Phật
thật sâu và đầy.

(4) Nên biển âm thanh
tôi vận dụng cả,
xuất ra vô tận
lời chữ nhiệm mầu,
cùng tận thời kỳ
của thì vị lai
tán dương biển cả
công đức của Phật.

(5) Tôi đem vòng hoa
tốt đẹp hơn hết,
âm nhạc, hương hoa,
tàn lọng, bảo cái,
những đồ trang hoàng
hơn hết như vậy,
tôi đem hiến cúng
chứ vị Như lai.

(6) Y phục hơn hết,
hương liệu hơn hết,
hương bột, hương đốt,
cùng với đèn đuốc,
tất cả đều như
Diệu cao núi lớn,
tôi đem hiến cúng
chư vị Như lai.

(7) Tôi đem cái biết
cao rộng hơn hết
tin tưởng sâu xa
tam thế chư Phật,
vận dụng sức mạnh
hạnh nguyện phổ hiền
mà khắp hiến cúng
chư vị Như lai.

(8) Bao nhiêu nghiệp dữ
xưa kia tôi làm,
đều bởi vô thỉ
những tham sân si,
động thân miệng ý
mà phát sinh ra,
ngày nay tôi nguyện
sám hối tất cả.

(9) Mười phương hết thảy
các loại chúng sinh,
cùng với các vị
Thanh văn, Duyên giác,
Tu học tiếp tục,
Tu học hoàn tất,
tất cả Như lai,
cùng với Bồ tát,
công đức có gì
tôi tùy hỷ cả.

(10) Mười phương đâu có
Ngọn đèn thế giới
khi mới thành tựu
tuệ giác vô thượng,
tôi xin thỉnh cầu
tất cả các Ngài
chuyển đẩy bánh xe
diệu pháp tối thượng.

(11) Chư vị Như lai
muốn hiện niết bàn,
thì tôi chí thành
thỉnh cầu các Ngài
sống với đời kiếp
nhiều như cực vi,
để làm lợi lạc
hết thảy chúng sinh.

(12) Lạy Phật, khen Phật
và hiến cúng Phật, (14)
xin Phật ở đời
và chuyển pháp luân,
tùy hỷ, sám hối,
bao thiện căn ấy,
tôi đem hồi hướng
lợi ích chúng sinh
có nghĩa hồi hướng
nguyện thành trí Phật. (15)

(13) Tôi theo mà học
chư vị Như lai,
tu tập tất cả
hạnh nguyện phổ hiền,
phụng sự quá khứ
chư vị Như lai,
cùng với hiện tại
chư vị Phật đà,

(14) vị lai các bậc
Thầy của trời người,
bao nhiêu ý nguyện
đều viên mãn cả.
Tôi nguyện học tập
tam thế chư Phật,
để mau hoàn thành
tuệ giác vô thượng. (16)

(15) Tất cả thế giới
khắp cả mười phương
rộng lớn trong sạch
nhiệm mầu trang nghiêm,
ở đâu cũng có
đại hội Bồ tát
bao quanh chư Phật,
trong khi chư Phật
cùng ngồi dưới cây
bồ đề đại thọ.

(16) Cầu nguyện chúng sinh
khắp cả mười phương
thoát hết lo sợ
thường hưởng yên vui,
thu hoạch lợi ích
của Pháp sâu xa,
diệt trừ phiền não
không còn thừa sót. (17)

(17) Khi tôi tu tập (18)
vì đại bồ đề
thì ở loài nào
cũng biết đời trước,
thường được xuất gia
nghiêm giữ tịnh giới,
không để giới thể
bị dơ bị vỡ
hay bị xuyên thủng
hoặc bị sơ suất. (19)

(18) Tất cả chư thiên
cùng với quỉ thần,
hết thảy nhân loại
và bao loài khác,
bao nhiêu chúng sinh
bao nhiêu tiếng nói,
tôi dùng tiếng ấy
mà thuyết pháp cho.

(19) Siêng tu các pháp
ba la mật đa
cực kỳ trong sáng,
thường xuyên chuyên chú
không để quên mất
tâm đại bồ đề,
diệt trừ dơ bẩn
không cho sót lại,
viên thành tất cả
hạnh nguyện nhiệm mầu.

(20) Đối với mê lầm
cùng với nghiệp dữ,
đối với cảnh ngộ
hiện thân ma vương,
trong cõi đời này
mà được siêu thoát,
tựa như hoa sen
không hề dính nước,
cũng như nhật nguyệt
không vướng không gian.

(21) Tận trừ toàn bộ
nỗi khổ đường dữ,
bình đẳng cho vui
bao loại sinh linh,
trải qua thời kỳ
nhiều như cực vi,
lợi ích mười phương
không có cùng tận.

(22) Tôi hằng tùy thuận
các loại chúng sinh,
cùng tận thời kỳ
của thì vị lai,
thường xuyên tu tập
hạnh nguyện phổ hiền
cực kỳ rộng lớn,
viên mãn thành tựu
tuệ giác bồ đề
cực kỳ tối thượng.

(23) Bao nhiêu những người

đồng hành với tôi,
nguyện ở chỗ nào
cũng thường gặp nhau,
thân miệng và ý
đều như nhau cả,
cùng nhau tu học
hết thảy hạnh nguyện.

(24) Những thiện tri thức

lợi ích cho tôi,
chỉ dẫn cho tôi
hạnh nguyện phổ hiền,
cũng nguyện thường xuyên
được gặp gỡ nhau,
lại nguyện thường xuyên
hoan hỷ cho tôi.

(25) Nguyện thường nhìn thấy
chư vị Như lai,
cùng chư Bồ tát
vây quanh các Ngài,
đối với các Ngài
nguyện hiến cúng lớn,
cùng tận vị lai
không biết chán mệt.

(26) Nguyện được duy trì
pháp mầu của Phật,
làm cho rực rỡ
hạnh nguyện bồ đề,
trong sạch rốt ráo
đường đi Phổ hiền,
cùng tận vị lai
thường xuyên tu tập.

(27) Ở trong tất cả
thế giới ba cõi,
tôi tu phước trí
thường xuyên vô tận,
định tuệ phương tiện
cùng với giải thoát,
được kho công đức
vô tận như vậy.

(28) Mỗi một cực vi
có số thế giới
nhiều bằng cực vi,
mỗi một thế giới
có các đức Phật
khó thể nghĩ thấu,
mỗi một đức Phật
đều ở chính giữa
đại hội Bồ tát,
và tôi nhìn thấy
các Ngài thường nói
hạnh nguyện bồ đề.

(29) Biển cả thế giới
khắp mười phương hướng,
biển cả thì gian
nhiều bằng đầu lông, (19b)
biển cả Phật đà,
biển cả quốc độ,
biển cả thời kỳ
mà tôi tu hành.

(30) Chư vị Như lai
lời tiếng trong sáng,
mỗi tiếng đủ hết
biển cả âm thanh,
những lời tiếng ấy
tùy ý chúng sinh,
mỗi tiếng xuất ra
biển cả hùng biện.

(31) Chư vị Như lai
trong ba thì gian,
vận dụng vô tận
biển cả lời tiếng,
thường chuyển pháp luân
lý thú nhiệm mầu,
nhưng trí tuệ lực
sâu xa của tôi
có thể hội nhập
một cách toàn diện.

(32) Tôi thấu hiểu được
toàn thể thời kỳ
của thì vị lai
là một sát na,
tôi cũng thấu hiểu
toàn thể thời kỳ
cả ba thì gian
là một sát na.

(33) Trong một sát na
mà tôi thấy hết
tất cả chư Phật
trong ba thì gian,
tôi thường thấu hiểu
lĩnh vực của Phật
thể chứng các pháp
toàn như ảo thuật,
giải thoát cao sâu,
uy lực hùng mãnh.

(34) Nơi mỗi cực vi
trên đầu sợi lông,
xuất hiện thế giới
quá khứ hiện tại
cùng với vị lai
cực kỳ trang nghiêm.
Thế giới mười phương
nhiều như cực vi
trên đầu sợi lông,
tôi thâm nhập cả
mà làm toàn thể
trang nghiêm trong sạch.

(35) Cùng tận vị lai
có bao Phật đà
thành vô thượng giác
chuyển diệu pháp luân
mở mắt quần sinh
ở trong ba cõi,
việc Phật hoàn tất
thị hiện niết bàn,
tôi đều đi đến
thân gần phụng sự.

(36) Năng lực thần thông
đến mau khắp cả,
năng lực đại thừa
biến thể toàn diện,
năng lực công đức
tu hết trí hạnh,
năng lực đại từ
che hết chúng sinh,

(37) năng lực thắng phước

trang hoàng khắp nơi,
năng lực thắng trí
không hề vướng mắc,
năng lực uy thần
đủ mọi phương tiện, (20)
năng lực bồ đề
qui tụ hết thảy,

(38) năng lực thiện nghiệp
làm sạch tất cả,
năng lực diệt trừ
tất cả phiền não,
năng lực chiến thắng
tất cả ma quân,
năng lực viên mãn
hạnh nguyện phổ hiền ; (21)

(39) trang hoàng sạch sẽ
biển cả thế giới,
giải thoát hết thảy
biển cả chúng sinh,
khéo léo phân biệt
biển cả các pháp,
nhập vào sâu xa
biển cả trí tuệ,

(40) làm trong sáng hết
biển cả đại hạnh,
làm đầy đủ cả
biển cả đại nguyện,
thân gần hiến cúng
biển cả Phật đà,
tu không mệt mỏi
biển cả thời kỳ.

(41) Bao nhiêu hạnh nguyện
tuệ giác tối thượng
của chư Như lai
trong ba thì gian,
tôi tôn thờ cả
và tu đầy đủ :
vận dụng tất cả
hạnh nguyện phổ hiền
tôi giác ngộ được
vô thượng bồ đề.

(42) Tất cả Như lai
đều có trưởng tử,
cùng một danh hiệu
danh hiệu Phổ hiền ; (22)
nay tôi hồi hướng
bao nhiêu thiện căn, (23)
nguyện bao trí tuệ
đồng đẳng các vị.

(43) Cả thân miệng ý
thường xuyên trong sáng,
hạnh nguyện, quốc độ,
cũng đều như vậy :
trí tuệ đến thế
nên tên Phổ hiền,
nguyện tôi đồng đẳng
với các vị ấy.

(44) Tôi vì trong sáng
hạnh nguyện Phổ hiền,
nên bao hạnh nguyện
của ngài Văn thù,
tôi tu đủ cả
không có thiếu sót,
cùng tận vị lai
không hề mỏi mệt.

(45) Sự tu của tôi
không có hạn lượng,
công đức đạt được
cũng không số lượng ;
đứng vững ở trong
vô lượng hạnh nguyện,
tôi thấu triệt hết
bao thần thông lực.

(46) Trí hạnh Văn thù
cực kỳ dũng mãnh,
tuệ hạnh Phổ hiền
cũng là như vậy ;
nay tôi hồi hướng
bao nhiêu thiện căn,
để theo các ngài
thường xuyên tu học.

(47) Các đại nguyện vương
tối thắng như vầy
được sự ca tụng
của chư Như lai,
nay tôi hồi hướng
bao nhiêu thiện căn
để được hạnh nguyện
Phổ hiền tối thượng. (24)

(48) Nguyện tôi trong lúc
sinh mệnh sắp chết,
thì loại được cả
mọi sự trở ngại,
trực tiếp nhìn thấy
đức A di đà,
tức khắc được sinh
thế giới Cực lạc.

(49) Tôi đã sinh ra
thế giới ấy rồi,
trước mắt thành tựu
đại nguyện vương này,
thành tựu đầy đủ
không có thiếu sót,
lợi lạc tất cả
thế giới chúng sinh.

(50) Bồ tát hải hội
của đức Di đà
ai cũng trong sạch,
còn tôi lúc ấy
hóa sinh ở trong
hoa sen tối thắng,
đích thân nhìn thấy
đức A di đà,
và Ngài đối diện
thọ ký cho tôi
thành tựu tuệ giác
vô thượng bồ đề.

(51) Nhờ ơn của Ngài
thọ ký cho rồi,
tôi liền biến thể
vô số thân hình,
với trí tuệ lực
cực kỳ rộng lớn,
tôi làm lợi lạc
tất cả chúng sinh.

(52) Hư không cho đến
phiền não cùng tận,
đại nguyện của tôi
mới có cùng tận,
nhưng bốn thứ ấy
không có cùng tận,
đại nguyện của tôi
cũng không cùng tận.

(53) Ai đem bảo vật
đầy cả thế giới
khắp mười phương hướng
mà hiến cúng Phật,
lại cho trời người
hạnh phúc tuyệt vời,
và làm như vậy
trải qua thời kỳ
bằng số cực vi
của mọi thế giới ;

(54) và ai đối với
đại nguyện vương này
một lần nghe đến
mà sinh tin tưởng,
với sự khao khát
vô thượng bồ đề,
thì được công đức
quá hơn người trước.

(55) Và rồi xa rời
bạn bè xấu ác,
với lại xa hẳn
các nẻo đường dữ,
mau chóng nhìn thấy
đức A di đà,
và đủ hạnh nguyện
phổ hiền tối thượng.

(56) Người ấy khéo được
đời sống đặc thù,
người ấy khéo sinh
ở trong loài người,
người ấy không lâu
sẽ được hoàn thành
hạnh nguyện y như
Phổ hiền đại sĩ.

(57) Nếu mà xưa kia
không có trí tuệ
nên tạo năm tội
địa ngục Vô gián,
nhưng nếu ngày nay
tụng đại nguyện vương
của đức Phổ hiền,
thì một sát na
tiêu diệt tức thì
năm tội như vậy.

(58) Lại còn toàn hảo
dòng họ, thành phần,
sắc tướng, trí tuệ,
quân đội ma vương (25)
và những ngoại đạo
không thể đánh đổ,
kham được ba cõi
cùng nhau hiến cúng.

(59) Và mau đến ngồi
dưới bồ đề thọ,
chiến thắng các đạo
quân đội ma vương,
thành đẳng chánh giác
chuyển diệu pháp luân,
lợi lạc hết thảy
các loại chúng sinh.

(60) Thế nên những ai
đối với hạnh nguyện
của đức Phổ hiền
mà biết tiếp nhận,
ghi nhớ, đọc tụng,
và nói cho người,
thì được kết quả
chỉ Phật mới biết,
quyết định thực hiện
vô thượng bồ đề.

(61) Người nào trì tụng
hạnh nguyện Phổ hiền,
mà tôi nói về
chút ít thiện căn,
là một sát na
họ đủ tất cả
đại thanh tịnh nguyện
tác thành chúng sinh.

(62) Hạnh nguyện phổ hiền
tối thượng của tôi,
vô biên thắng phước
tôi hồi hướng cả,
nguyện bao chúng sinh
đang còn chìm đắm,
mau chóng được sinh
thế giới Cực lạc
của đức Thế tôn
A di đà phật.

Bấy giờ, trước đức Tỳ lô giá na như lai, Phổ hiền đại sĩ nói những lời chỉnh cú trong sáng về đại nguyện vương phổ hiền rồi, Thiện tài đồng tử phấn chấn vô lượng, các vị Bồ tát cùng đại hoan hỷ, và đức Như lai tán dương, rằng lành thay, lành thay !

(26) Khi đức Tỳ lô giá na như lai cùng các vị Bồ tát đại sĩ nói về pháp môn "Lĩnh vực giải thoát bất khả tư nghị" thì các đại bồ tát và sáu ngàn tỷ kheo đã được thành thục, do Văn thù đại sĩ làm thượng thủ ; các đại bồ tát thuộc về Hiền kiếp, do Di lạc đại sĩ làm thượng thủ ; các đại bồ tát chỉ còn một đời nữa là bổ xứ lên ngôi Pháp vương, cùng với các đại bồ tát nhiều bằng số lượng cực vi của biển cả thế giới cùng đến pháp hội này, do Phổ hiền đại sĩ (27) làm thượng thủ; các đại thanh văn do các tôn giả Xá lợi phất và Mục kiền liên làm thượng thủ ; cùng với hết thảy thế chúa, tám bộ thiên long, nhân loại và loài khác, toàn thế đại hội như vậy nghe những điều đức Như lai tuyên thuyết thì ai cũng đại hoan hý, tín thọ, phụng hành. (28)

Nam mô Hoa nghiêm giáo chủ Tỳ lô giá na như lai. Nam mô Đại phương quảng Phật hoa nghiêm kinh. Nam mô Như lai trưởng tử Phổ hiền bồ tát ma ha tát.
Ghi chú

(1) Theo kiến thức thông thường thì nói đức Tỳ lô giá na là báo thân của đức Thích ca.

(2) Chỉ cho Hoa nghiêm 40 cuốn.

(3) Hạnh nguyện, đúng ra là hành nguyện : chí nguyện và việc làm bất khả phân, gọi là hạnh nguyện. Phổ hiền : cát tường một cách toàn diện. Hạnh nguyện Phổ hiền có 2 nghĩa : có nghĩa là hạnh nguyện của đức Phổ hiền, nhưng cũng có nghĩa là hạnh nguyện có đặc tính phổ hiền.

(4) Thời kỳ : dịch chữ kiếp. Đúng ra phải dịch là thời kỳ dài, và có 3 bậc :
thời kỳ dài nhỏ (tiểu kiếp) thời kỳ dài vừa (trung kiếp) thời kỳ dài lớn (đại kiếp).

(5) Cực vi (hay vi trần, cực vi trần) là bụi rất nhỏ, tưởng tượng cũng không phân tích được nữa.

(6) Hai lần không thể nói, là 1 trong các cấp số rất nhiều.

(7) Sát na (niệm) là đơn vị ngắn nhất của thì gian, chỉ như một ý nghĩ thoạt hiện hay thoạt biến.

(8) Hải hội : đại hội đông như biển.

(9) Dịch theo đại sư Thái hư.

(10) Đúng chính văn ở đây là sám trừ : sám hối trừ diệt.

(11) Không phải là 1 bài 4 câu chỉnh cú thuộc thể văn chỉnh cú, mà bất cứ thể văn chỉnh cú hay thế văn trường hàng, hễ 32 chữ liên tiếp, thành 4 câu, mỗi câu 8 chữ, thì gọi là một bài chỉnh cú 4 câu.

(12) Dịch theo Phật học đại từ điển của Đinh Phúc Bảo. Nguyên tên dịch âm thì thứ tự như sau : dạ xoa, la sát, cưu bàn trà, tì xá xà, bộ đa.

(13) Đại nguyện vương (hay nguyện vương), đại nguyện là hạnh nguyện vĩ đại, đại nguyện vương là đại nguyện chúa tể của đại nguyện. Cũng có trường hợp đại nguyện vương chỉ cho đức Phổ hiền : vị chúa tế của đại nguyện.

(14) Chính văn là "sở hữu lễ tán cúng dường Phật". Câu này nếu nói rõ là sở hữu lễ Phật, tán Phật, cúng dường Phật. Vậy chữ Phật chữa thành chữ Phước là rất sai.

(15) Mười hai bài chỉnh cú này nói về 8 đại nguyện: 1-2 là 1 lễ kính Phật đà ; 3-4 là 2 tán dương Như lai ; 5-7 là 3 hiến cúng rộng lớn; 8 là 4 sám hối nghiệp chướng ; 9 là 5 tùy hỷ công đức ; 10 là 6 xin chuyển pháp luân ; 11 là 7 xin Phật ở đời ; 12 là, theo ý đại sư Thái hư, nói trước một cách tổng quát về đại nguyện 10 hồi hướng khắp cả.

(16) Theo ý đại sư Thái hư, các chỉnh cú 13-14 này là đại nguyện 8 thường học theo Phật.

(17) Theo ý đại sư Thái hư, các chỉnh cú 15-16 này là đại nguyện 9 hằng thuận chúng sinh.

(18) Theo ý đại sư Thái hư, các chỉnh cú 17-47 sau đây là đại nguyện 10 hồi hướng khắp cả, nói đầy đủ hơn. Tựu trung chia ra 2 đoạn lớn : đoạn một, các chỉnh cú 17-38 là phát thêm 10 nguyện nhỏ, đoạn 2, các chỉnh cú 39- 47 là tổng kết hồi hướng về 10 đại nguyện.

(19) Lậu, dịch đúng là rỉ lọt, mà ở đây là sai sót, sơ hở, sơ suất.

(19b) Nghĩa là nhiều như cực vi trên đầu sợi lông.

(20) Dịch đủ : Thiền định, trí tuệ, phương tiện.

(21) Coi lại ghi chú 18. Ở đó đã nói các chỉnh cú 17-38 là phát thêm 10 nguyện nhỏ, đó là :

1. 17-18 là nguyện hộ vệ chánh pháp,

2. 19-20 là nguyện tự lợi lợi tha,

3. 21-22 là nguyện thành thục chúng

sinh,

4. 23-24 là nguyện không rời đồng

hành,

5. 25-26 là nguyện hiến cúng chánh

pháp,

6. 27-28 là nguyện được lợi công đức,

7. 29-31 là nguyện chuyển đẩy pháp

luân,

8. 32-33 là nguyện nhập cảnh giới

Phật,

9. 34-35 là nguyện phụng sự chư Phật,

10. 36-38 là nguyện mau thành chánh

giác.

(22) Coi lại ghi chú 3. Tất cả chữ Phổ hiền, trong trường hàng cũng như chỉnh cú, có 3 nghĩa. Một, có khi chỉ cho đức Phổ hiền, thì viết hoa. Hai, đa số chỉ cho tính cách phổ hiền, thì viết thường. Ba, có khi chỉ cho các đức Phố hiền khác, thì cũng viết hoa.

(23) Chữ này, ở đây và ở dưới, là chỉ cho 10 hạnh nguyện Phổ hiền.

(24) Coi lại ghi chú 18. Ở đó đã nói, theo ý đại sư Thái hư, các chỉnh cú 39-47 là tổng kết hồi hướng về 10 đại nguyện. Gồm lại, các chỉnh cú 17-47 là nói về đại nguyện 10 hồi hướng khắp cả.

(25) Có 2 nghĩa, nghĩa chính là quân đội của ma vương thật ; nghĩa nữa là dục vọng, cũng gọi là quân đội của ma vương. Chưa kể có nơi từ ngữ này còn nói đến cơ thể (ngũ âm) sự chết và phiền não.

(26) Phẩm này đáng lẽ chấm hết ở đây mới phải.

(27) Đúng chính văn là Vô cấu phổ hiền đại sĩ.

(28) Đoạn này là lời kết cả bộ kinh Hoa nghiêm.